T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/397
KARAR NO: 2024/590
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 29.12.2023
NUMARASI: 2023/722 D. İş - 2024/1 Karar
DAVA: İhtiyati Haciz
Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda verilen ihtiyati haciz talebinin kabulüne dair karara karşı, borçlu vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın Erzurum Şubesi ile imzaladığı 12/05/2022, 27/05/2022 ve 16/04/2022 tarihli Genel Kredi Sözleşmelerine istinaden kredi kullanan dava dışı ... San. Tic. Ltdi. Şti ile hakkında ihtiyati haciz talep edilen müteselsil kefil ...'nın sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine kredi borcu kat edilerek Erzurum ... Noterliğinin 10/07/2023 tarihli, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 1 gün içerisinde 3.790.406,70 TL nakdi borcun ödenmesi, 637.945,39 TL gayri nakdi riskin depo edilmesinin istenildiğini; ancak verilen 1 günlük sürede borcun ödenmediğini, gayri nakdi riskin depo edilmediğini, ihtarnamenin borçluların tüm adreslerine ve sözleşmede yer alan adreslerine tebliğe çıkarıldığını, müvekkili bankaya olan borcun ödenmemesi nedeniyle alacağın tahsilinin imkansız hale gelmemesi için borçlu ...'nın 3.790.406,70 TL tutarındaki alacaklarını karşılayacak oranda menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılamada, Dairemizin kaldırma kararı sonrasında açılan duruşma sonucunda verilen 29.12.2023 tarihli kararıyla; "...Adli tatil içinde geçici mahkememiz heyeti tarafından ipotek verildiğinden bahisle ve ihtiyati haczin rehinle teminat altına alınmamış alacaklar için istenebileceğinden bahisle talebin reddine karar verildiği, Kararın İhtiyati Haciz isteyen vekili tarafından istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesinin 2023/2003 Esas, 2023/1722 Karar sayılı hükmü ile söz konusu ipoteklerin kefilin borcu için verilip verilmediği ve rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılıp yapılmadığı hususlarının araştırılması için kaldırıldığı, Yapılan araştırma ve getirtilen ipotek akit tablolarına nazaran; ipoteklerin asıl borcu teminat altına almak için verildiği, aleyhine ihtiyati haciz istenen kefilin, kefalet borcu yönünden verilmiş ipoteğin bulunmadığı, banka ana borcunun da tahsil edilemediği, borç miktarı kadar ihtiyati haciz istendiğini; aleyhine ihtiyati haciz istenen kredi sözleşmesini müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzalamış olduğu, kredi sözleşmesinden ihtilaf halinde banka kayıtlarının esasa alınacağı hükmünün bulunduğu bunun delil sözleşmesi niteliğinde olup tarafları bağlayacağı; sunulan banka kayıtlarına göre bankanın alacaklı olduğu, ihtiyati haciz içinse kuvvetle muhtemel ve muaccel bir alacağın doğmuş bulunduğu..." gerekçesiyle İİK'nın 257 ve sonraki ilgili maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleştiği ve bu istemin yerinde bulunduğu belirlendiğinden, talebin 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 696 Sayılı Kanun Hükmündeki Kararnamenin 11. Maddesi, 6219 sayılı yasanın geçici 5. Maddesi ve 6741 sayılı yasanın 8. Maddesi nazara alınarak teminatsız olarak kabulüne, talep edenin iddia ettiği 3.790.406,70 TL alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere, borçlu ... (TC:...)nın taşınır mallarının, taşınmaz mallarının, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, borçlu vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Borçlu vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkillinin genel kredi sözleşmesinden kaynaklı olarak kefil olması ve borcun ödenmediği gerekçesiyle hakkında ihtiyati haciz kararı talep edildiğini, ancak söz konusu borcun banka tarafından ipotek ile teminat altına alınmış bir borç olduğunu, banka tarafından borcun İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış icra Dairesinin ... E. sayılı dosyada iş bu borcun temini için için ipotek olarak gösterilen taşınmazların satışı için icra takibi başlatıldığını ve dosyada bilirkişi raporunun geldiğini, gelen bilirkişi raporunda teminat olarak sunulan taşınmazların değerinin borcu ve ferilerini karşıladığının anlaşıldığını, İhtiyati haciz kararının, alacaklının alacağına kavuşmasını engellemek amacıyla borçlunun muvazaalı işlemler yapması sonucunda mal varlığında azaltma yapmasını engellemek amacıyla hukuk sistemimize girmiş bir uygulama olduğunu, yukarıda anlatıldığı üzere söz konusu borcun temini için ipotek verilen taşınmazlar borcu ve ferilerini çok rahat bir şekilde karşıladığını, bu durumun da gösterdiği üzere alacaklının alacağına kavuşmasını engelleyen bir durum bulunmadığını, bu sebeple müvekkili aleyhine verilen ihtiyati haciz kararı alacaklının alacağına kavuşması amacından daha çok müvekkili cezalandırma amacıyla kullanıldığını, Türk Medeni Kanunu madde 2'ye göre "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz" denilerek dürüstlük kuralının hüküm altına alındığını, bankanın alacağını alma konusunda hiç bir tereddüt yaşamazken müvekkili aleyhine ihtiyati haciz kararı istemesi hakkaniyet kurallarına aykırılık teşkil ettiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 257 . maddesi gereğince ihtiyati haciz kararının istinafına ilişkindir. İhtiyati haciz talebinin kabul edilmesi üzerine, ihtiyati haciz borçlusu kefil vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Dosyanın yapılan incelemesinde; ihtiyati haciz talebi üzerine ilk derece mahkemesince, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 2023/482 D.İş- 2023/483 K sayılı, 14.08.2023 tarihli kararla ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş; bu kararın alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Dairemizin 2023/2003 E- 2023/1722 K sayılı, 26.10.2023 tarihli kararıyla, ilk derece mahkemesince deliller yeterince değerlendirilmeden karar verildiği gerekçesiyle, bu ret kararının HMK'nın 353/1.a.6 hükmü uyarınca kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin yeniden değerlendirilmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine dosya, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmiş, ilk derece mahkemesi dosyayı yeni D.İş sırasına kaydetmiş ve duruşmalı inceleme sonucunda, şimdiki istinaf incelemesine konu ihtiyati haciz talebinin kabulü kararını vermiştir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebi duruşmalı olarak değerlendirilip karara bağlanmıştır. Borçlu veya vekili duruşmaya katılmamış ise de ihtiyati haciz talebi borçluya bildirilip hukuki dinlenilme hakkı sağlanmıştır. Borçluya savunma imkânı tanındığından yani hukuki dinlenilme hakkı sağlandığından, İİK'nın 265. maddesi uyarınca itiraz yolunun değil, HMK'nın 341/1.b hükmü uyarınca istinaf yolunun açık olduğunun kabulü gerekir. Nitekim ilk derece mahkemesince de istinaf kanun yolunun açık olduğu belirtilmiştir. Dosya kapsamından, talep eden alacaklı banka ile asıl borçlu şirket arasında kredi sözleşmeleri ve bu sözleşmeler kapsamında kefalet sözleşmeleri düzenlendiği, ayrıca ipotek resmi senetlerinin düzenlendiği, banka tarafından borçlularının tamamına 10.07.2023 tarihinde Erzurum ... Noterliğinden düzenlenen ihtarnamenin gönderildiği, ihtarnamede krediler nedeniyle nakdi ve gayrı nakti borçların bir gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği, borcun ödenmediği iddia edilerek ve bankanın.. AŞ'ye devredilmiş olup 6741 sayılı kanunun 8. maddesi çerçevesinde dava ve icra işlemlerinde teminat yatırmaktan muaf tutulduğu belirtilerek, İİK'nın 257. maddesi gereğince teminat şartı aranmaksızın ihtiyati haciz kararı verilmesinin talep edildiği, mahkeme tarafından 14.08.2023 tarihli değişik iş sayılı karar ile alacağın rehin ile temin edilmiş olduğu, borçlu ya da üçüncü kişi tarafından borcun rehinle temin edilmiş olmasının sonuca etkili olmadığı, bu nedenle ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği, kararın alacaklı banka vekilince istinaf edilmesi üzerine dairemizin 2023/2003 E 2023/1722 K sayılı 26.20.2023 tarihli kararı ile karar gerekçesinde belirtilen nedenlerle HMK 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verildiği; ilk derce mahkemesince duruşmalı yapılan inceleme sonucu istinafa konu ihtiyati haciz kararının verildiği anlaşılmıştır. Talep eden banka tarafından delil olarak kredi sözleşmeleri, noter ihtarname örneği ve ipotek belgeleri dosyaya delil olarak ibraz edilmiştir.İhtilaf, kefil yönünden İİK'nın 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz şartlarının mevcut olup olmadığı ile mahkemece kefil aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının isabetli olup olmadığına ilişkindir. İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere vadesi gelen para alacağı rehinle teminat altına alınmışsa bu alacakla ilgili olarak ihtiyati haciz istenemez; rehin ibaresi konusunda İİK'nın 23. maddesi gözetilmelidir. İİK'nın 45. maddesinde önce rehne müracaat kuralı benimsenmiş, 257. maddesinde ise rehinle temin edilmemiş alacaklar bakımından ihtiyati haciz talep edilebileceği hüküm altına alınmıştır. Rehinli malın değerini borcu karşılayamaya yetmediğinin anlaşılması halinde, aşan kısım için alacaklı ihtiyati haciz isteyebilir. Alacaklı lehine limit ipoteği tesis edilmiş ancak alacaklının limitten fazla alacağının bulunması halinde limit fazlası alacak yönünden ihtiyati haciz istenebilir.Bunun dışında dairemizin önceki karar içeriğinde de işaret edildiği üzere; borca müteselsil kefil olanlar hakkında ise alacaklı asıl borçlunun borcu rehinle teminat altına alınmış olsa bile müteselsil kefiller aleyhine ihtiyati haciz isteyebilir. Ancak kefil ipotek vermiş ve ipotek sözleşmesinde kefaletin teminatı olarak verildiği belirtilmiş ise kefiller aleyhine ihtiyati haciz istenemez. Somut olayda alacaklı vekili tarafından talep dilekçesine ekli olarak birden fazla ipotek belgesi ibraz edilmiştir. Mahkeme tarafından ihtiyati haciz isteminin kabulü kararında yasal düzenleme kapsamında değerlendirme yapılarak ve verilen ipoteklerin asıl kredi borçlusunun borcununu teminatı olarak verildiği, kefilin kefaletini teminat altına almadığı sonucu ile karar verildiği anlaşılmakla, borçlu vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. İlk derece mahkemesi karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, borçlu vekilinin istinaf başvurusununun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nın 353/1.b.1 uyarınca, borçlu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Borçlu tarafından yatırılan istinaf peşin ve başvuru harçlarının Hazineye gelir kaydına,3-Borçlu tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 04.04.2024