T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1068
KARAR NO: 2024/1113
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/05/2024 tarihli ek karar.
NUMARASI: 2024/23 D.İ - 2024/33 K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasında görülen ihtiyati haczi talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonucunda, ihtiyati haciz kararına borçlu vekilinin itirazının reddine dair ek karara karşı, borçlu vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dosya incelendi, gereği düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkili ... Tic. Ltd. Şti.'nin, ... IMO numaralı ... gemisinin donatanı ile geminin Tuzla'da bakım onarım görmesi için bir sözleşme akdettiğini, sözleşme tahtında, geminin Esenkıyı Tersanesi'ne geldiğini ve müvekkili ile tersane arasında geminin bakım onarımının Esenkıyı Tersanesi'nde yapılması için 10.10.2023 tarihli bir sözleşme imzalandığını, müvekkilinin gemide yapılacak işler sebebiyle tersaneye karşı taahhüt altına girdiğini, her ne kadar donatan ile müvekkili arasındaki sözleşme bidayette 683.728,53 USD üzerinden yapılmış ise de, işin doğası gereği ve donatanın talebi üzerine tersaneye gelen gemi kararlaştırılan birim fiyatlar üzerinden sözleşme bedelinin çok üzerinde çeşitli işler yapıldığını, çizelge tarihi itibariyle gemide yapılan toplam işlerin maliyetinin 2.234.589 USD'ye baliğ olduğunu, geminin donatanının kararlaştırılan avans ödemesi olarak 113.000 USD ödeme yaptığını, bu 113.000 USD'lik ön ödemenin, 80.000 USD'lik kısmı avans ödemesi olarak tersaneye gönderildiğini, gemi tarafının yapmış olduğu 113.000 USD ön ödemenin düşülmesi neticesinde işbu ihtiyati haciz talebimize konu bakiye alacağın toplamının 2.121.589 USD olduğunu, gemide yapılan işler sebebiyle tersanenin düzenlediği toplam 2.121.589 USD bedelli proforma fatura bugün itibariyle müvekkiline ulaştığını, keza müvekkilinin de bakiye alacak için geminin donatanına 2.121.589USD miktarlı proforma fatura kestiğini ve gönderdiğini ileri sürerek, Rusya Bayraklı ... IMO numaralı ... isimli geminin, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, şimdilik 2.121.589-USD alacak ile TTK md. 1371/1 gereğince faiz ve giderleri de kapsayacak şekilde alacağın %15 fazlası tutarında teminat elde edilmesini sağlamak üzere ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin değerlendirildiği 08.03.2024 tarihli kararla; "...Mahkememizin 2024/21 d.iş sayılı dosyasında ... gemisi donatanı vekilleri tarafından yapılan başvuruda, söz konusu gemide yapılan iş ve işlemlerin bedelinin tespit edilmesi konusunda İstanbul Anadolu 14.Sulh Hukuk Mahkemesine başvurulduğu, anılan mahkemenin 2023/276 d.iş sayılı dosyası kapsamında yapılan keşif sonrası düzenlenen 29/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda, gemide tamamlanmış olduğu ileri sürülen işlerin piyasa rayiç değerinin 766.706 USD olarak tespit edildiği ileri sürülerek, söz konusu tespit raporu talep dilekçesi ekinde ibraz edilmiştir. Bu durumda gemi donatanının sunmuş olduğu tespit raporundaki değer ile işbu ihtiyati haciz dosyasında bildirilen hakediş bedeli arasında önemli ölçüde mübayenet bulunduğundan mahkememiz tarafından seçilen bilirkişi heyeti ile gemi üzerinde keşif yapılarak, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında ve ilaveten yapılan bakım onarım işlerinin bedelinin tespitine karar verilmiştir. Yapılan keşif sonrası düzenlenen 06/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda, ... isimli tankerde sözleşme ile önceden kararlaştırılmış ve gemi varışından sonra ortaya çıkmış olan ilave işlerin Esenkıyı Tersanesinde gemi kaptanlığının onayıyla ifa edilmiş olduğu, nihai hesabın ilk kurulmuş olan sözleşme tahtındaki ücret tarifesi üzerinden hesaplandığı, belirtilen ön ödeme ve heyetçe saptanan eksik ve arızalı olan işlerin bedelleri düşüldüğünde neticede ortaya çıkan hakediş bedelinin 2.110.399,00 USD olarak saptandığı, tespit edilen hakediş bedeli ile İstanbul Anadolu 14.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/276 d.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu arasındaki mübayenetin gemi tersaneye geldikten sonra gemi kaptanlığının onayını alarak yapılmış olan ve ilk teklifte yer almayan bir çok yeni işin ilave işlerden olarak yapılmış bulunmasının dikkate alınmaması ve sözleşme ile taraflar arasında kararlaştırılan birim fiyatların değil, daha düşük olan piyasa ortalaması fiyatlarının esas alınarak hesaplama yapılmasından kaynaklandığı, yapılan tüm işler için hazırlanan talep onay formu evrakı üzerinde gemi kaptanlığının imza ve mührünün bulunduğundan, ilk sözleşme ile kararlaştırılan ücretler esas alınmak suretiyle hesaplandığı belirtilmiştir. Tüm bu değerlendirmelerin sonucunda ihtiyati haciz talebine konu alacağın gemi bakım onarım hizmetlerinden kaynaklanıp TTK'nun 1352/m bendine göre deniz alacağı niteliğinde olduğu, gemide bakım onarım işleri yapıldığının dosyaya sunulan sözleşme, gemi kaptanlığının imza ve mührünü taşıyan talep onay formu evrakı ve proforma fatura ile ortaya konulduğu, geminin halen tersanede bulunduğu, mahkememiz tarafından atanan bilirkişi heyeti tarafından gemi üzerinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporu ile gemide yapılan iş ve işlemlerin tespit edildiği, taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan birim fiyata göre yapılan hesaplama ve gemi tarafının 113.000 USD avans ödemesi düşüldükten sonra hakediş bedelinin 2.110.399 USD olarak tespit edildiği, mahkememizin 2024/21 d.iş sayılı dosyasına sunulan tespit raporu ile mahkememizin görevlendirdiği bilirkişilerin düzenledikleri rapordaki önemli farkın tarafların anlaştıkları birim fiyatların değil daha düşük olan piyasa ortalaması fiyatlarının esas alınmasından kaynaklandığı, taraflar arasındaki sözleşme birim fiyat ile gemi kaptanlığının imza mührünün bulunduğu talep onay formu evrakı esas alınarak saptanan 2.110.399 USD hakediş bedelinin TTK 1362.maddesine göre yaklaşık ispat kurallarına göre ispatlandığı, 2.110.399 USD hakediş bedeli için TTK'nun 1352 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla, bu kanaat ışığında 2.110.399 USD alacak üzerinden ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile bu tutar alacak ile sınırlı olarak ... IMO numaralı Rusya Bayraklı ... isimli gemi isimli geminin ihtiyaten haczine karar vermek gerekmiştir..." gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile 2.110.399 USD alacak ile sınırlı olmak üzere, ... IMO numaralı, Rusya Bayraklı ... isimli geminin ihtiyaten haczine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir. Borçlu vekilinin başvurusu üzerine, ilk derece mahkemesinin 19.03.2024 tarihli ek kararıyla, TTK'nın 1371.maddesi uyarınca, ihtiyati haciz kararının teminat üzerine kaydırılmasına karar verilmiştir. İhtiyati haciz kararına karşı İİK'nın 265.maddesi uyarınca, borçlu gemi donatanı adına gemi kaptanı vekili tarafından, yasal süresi içinde itiraz yoluna başvurulmuştur. İtiraz üzerine ilk derece mahkemesince duruyma açılmış ve yapılan yargılama sonucunda itirazın reddine dair 02.05.2024 tarihli ek karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN İSTİNAFA KONU EK KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince, ihtiyati hacze itirazın değerlendirildiği 02.05.2024 tarihli ek kararla; "...İhtiyati hacze itiraz eden vekili 05/04/2024 havale tarihli dilekçesinde; Mahkeme ara kararı gereğince Tuzla Özel Tersaneler Bölgesinde faaliyet gösteren Esenkıyı Tersanesinin bulunduğu ... sitesinin önünde, kıçtan kara halde rıhtıma bağlı ve denize yüzer vaziyette bulunan gemide 23/02/2024 tarihinde keşif icra edilmiş olup, 06/03/2024 tarihli Bilirkişi Heyet Raporu tanzim edildiğini, mahkeme tarafından dosya üzerinden karar verilebilecek olunduğu halde 20/02/2024 tarihli ara kararı ile; '...tersanin, '...' adlı tankerde, yaptığı iş ve işlerle ilgili hak ediş alacağının hesaplanması konusunda bilirkişi raporu alınmasına, ihtiyati haciz talebinin bundan sonra değerlendirilmesine" karar verildiğini, bu durum karşısında dava dilekçesinin davalı müvekkiline tebliğ edilerek cevap hakkı tanıması gerekeceğini, mahkeme tarafından davalı müvekkiline dava dilekçesinin tebliğ etmeden, cevap hakkı tanımadan keşif icra edilmek suretiyle bilirkişi raporu alınmasına karar vermiş olduğundan, adil yargılanma hakkını ve hukuki dinlenilme hakkını ihlal eder şekilde yargılamanın sonuçlandırıldığı anlaşıldığından, ihtiyati haciz kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilmiş olan 06/03/2024 tarihli Bilirkişi Heyet Raporu da taraflarına tebliğ edilmediğini, 06/03/2024 tarihli Bilirkişi Heyet Raporunu kabul etmediklerini, donatan müvekkili tarafından sözleşme konusu aynı işlerin benzer tersaneler tarafından yapılmasın halinde, işlerin birim fiyat araştırma ve değerlendirmeler yapılmış olup, ... Tersanesi, ... tersanesi ve ... Tersanesinden temin edilmiş olan teklif mektupları 22.02.2024 tarihli dilekçe ekinde dosya kapsamına sunulmuş olmasına rağmen Sayın Bilirkişi heyeti tarafından delil mahiyetinde olan bu belgelerin hiçbirisi inceleme ve değerlendirme konusu yapılmadığını beyanla fazlaya dair talep, dava ve şikayet hakları saklı kalmak kaydıyla usul ve yasaya aykırı 08/03/2024 tarihli ihtiyati haciz kararının itirazen kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz nedeniyle 02/05/2024 tarihinde yapılan mürafa duruşmasında itiraz eden vekili; İtiraz dilekçemizi tekrarladıklarını, özet olarak yapılacak ilave işler bakımından sözleşmede uygulanacak usul belirtildiğini, ancak tersane bu usule riayet etmeden ilave işler yaptığını ileri sürdüğünü, yapılan işler onaysız bir şekilde ifa edildiğini, karşı taraf bu konuda kaptanın mühür ve imzasının yer aldığı belgelere dayanmakta ise bu belgelerin maktu olarak düzenlenen ve donatanın onayı bulunmayan belgeler olduğunu, burada asıl olan iddia edilen işlerin yapılıp yapılmadığı ve yapılmış ise bunların kabulünün mümkün olup olmadığı, yapılan işlerle ilgili olarak ... ve ... firmalarından alınan emsal fiyatlamaları dosyaya sunduklarını, mahkeme tarafından alınan bilirkişi raporunda kaptanın mühür ve imzasının yer aldığı belgeye itibar edilerek hak ediş hesabı yapıldığını, işlerin yapımı ve teslim alınması noktasında müvekkilline yapılan bir mutabakat sözkonusu olmadığını, bu nedenle bilirkişi raporunda varsayıma dayalı olarak hesaplama yapıldığını, kaldı ki 600.000,00 USD'lik bir sözleşmede 1.600.000,00 USD tutarında ilave işlerin yapılması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, alacağın her halükarda yargılamayı gerektirdiğini, ihtarnameye rağmen geminin müvekkiline teslim edilmemesinden sonra gemide yapılan işlerle ilgili olarak İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemesine müracaat edilmek suretiyle burada tespit raporu alındığını, sözkonusu rapor uzun incelemeler ve detaylı hesaplamalar neticesinde düzenlendiğini, raporda yer alan sonuç rakamın gerçeğe uygun olduğunu, zaman içerisinde ... ile ... şirketleri arasında ihtilaf doğduğunu, ... yetkilisinin karakolda vermiş olduğu ifade tutanağında hak ediş bedelinin 891.000,00 USD olduğu halde 2.100.000,00 USD gibi uçuk bir rakam çıkarıldığı ifade edildiğini, bu tutarın ...ya temliki konusunda da kendilerine baskı yapıldığı ifade de yer aldığını, bu soruşturma dosyasının da celbi ile tüm itirazlarımız doğrultusunda ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.İhtiyati haciz talep eden vekili de duruşmadaki beyanında; İtiraz eden vekillerinin dilekçelerinde belirtmeyip şuanda ileri sürdükleri itirazları kabul etmediklerini, ihtiyati haciz kararı karşı tarafın yokluğunda verilebilecek kararlardan olduğunu, ileri sürülen tüm itirazların yasada belirtilen itiraz nedenlerinden olmadığını, tümünün yargılamayı gerektiren hususlar olduğunu, kaptan gemi bağlama limanı dışındayken donatanı temsilen iş ve işlemler yapmaya yetkili olduğunu, kaptanın imza ve mührünün yer aldığı iş emirlerinin de bu kapsamda bağlayıcı ve geçerli olduğunu, keza sözleşmede de kaptanın mühür ve imzası yer aldığını, Hisar yetkilisinin karakolda ki beyanını da hangi saikle verdiğini bilemediklerini, eldeki dosya bakımından sözkonusu ifadenin delil teşkil etmesinin sözkonusu olmadığını, sonuç itibariyle tüm itirazların reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememiz tarafından, ... IMO nolu, Rusya Bayraklı ... gemisi hakkında verilen 08/03/2024 tarihli ihtiyati haciz kararına karşı ileri sürülen itirazın incelenmesi neticesinde; alacağın gemi bakım onarım hizmetlerinden kaynaklanıp TTK'nun 1352/f.1 (m) bendine göre deniz alacağı niteliğinde olduğu, gemide bakım onarım işleri yapıldığının dosyaya sunulan sözleşme, gemi kaptanlığının imza ve mührünü taşıyan talep onay formu evrakı ve proforma fatura ile ortaya konulduğu, mahkememiz tarafından atanan bilirkişi heyeti tarafından gemi tarafının yaptığı 113.000,00 USD avans ödemesi düşüldükten sonra hakediş bedelinin 2.110.399,00 USD olarak tespit edildiği, bu tutar alacak bakımından TTK 1362.maddesinde düzenlenen yaklaşık ispat koşulunun dosya kapsamına göre mevcut olduğu, TTK'nun 1352 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu, gemi tarafının ileri sürdüğü itirazların İİK m.265 sayılan itiraz nedenlerinden olmadığı, sonucuna varılmış olduğundan, bu kanaat ışığında ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle, ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.Bu ek karara karşı, borçlu donatan adına gemi kaptanı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ Borçlu donatan adına gemi kaptanı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;ilk derece mahkemesince verilen istinafa konu ihtiyati haciz kararı ile itirazın reddine dair ek kararın hukuka aykırı olduğunu ve kaldırılması gerektiğini, ilk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebi üzerine oluşturulan 20.02.2024 tarihli ara kararla, daha önce yapılan delil tespit raporundaki tutardan daha fazla alacak için ihtiyati haciz talep edilmiş olması sebebi ile ihtiyati hacze konu tanker gemi üzerinde, davacı tarafından yaptırılan işlerle ilgili hak ediş tutarının hesaplanması konusunda bilirkişi raporu alınmasına karar verildiğini, bu ara karar doğrultusunda müvekkillerine haber verilmeden 23.02.2024 tarihinde gemi üzerinde keşif yapılıp bilirkişi kolundan 06.03.2024 tarihli heyet raporu alındığını ancak bu raporun kendilerine tebliğ edilmediğini, ilk derece mahkemesinin HMK'nın 403.maddesi uyarınca yaptığı delil tespit işleminden ve alınan bilirkişi raporundan müvekkilin dahi haberdar edilmediğini, ihtiyati haciz kararının dayanağını oluşturan bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmeler sonucunda taraflar arasında düzenlenmiş olan 683.728,53 USD bedelli ilk sözleşmeden sonra gemi üzerinde 1.587.140,00 USD tutarlı ilave iş yapıldığının tespit edildiği, yapılan 113.000,00 USD ödeme düşüldükten sonra ek işler dahil bakiye alacağın 2.121.589,00 USD olarak hesaplandığı, daha önce alınan İstanbul Anadolu 14.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/276 D.İ sayılı dosyasından düzenlenen rapordaki farklılıkların sebeplerinin gösterildiği, müvekkiline bu rapora karşı itiraz imkanının tanınmamış olmasının hukuka aykırı olduğunu, karara esas alınan bilirkişi heyet raporunda müvekkili borçlunun lehine olan teklif mektuplarının değerlendirilmediğini, bilirkişi heyetinin fen ve meslek kurallarına uygun hesaplama yapmadığını, sadece haciz talep eden vekilinin sunmuş olduğu bilgi ve belgeler üzerinden değerlendirme yapmakla yetindiğini, tek taraflı olarak düzenlenen raporun gerçekle uyuşmadığını, müvekkili donatan tarafından karşı tarafa gönderilen Beşiktaş ...Noterliğinin 22.12.2023 tarihli ... sayılı ihtarnamesi ile davacının fahiş taleplerinden vazgeçmesi halinde gerçek iş bedelini ödemeye hazır olduklarını bildirdiklerini, buna herhangi bir yanıt verilmediğini, İstanbul 14.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/276 D.İ sayılı dosyası kapsamında keşif yapılarak alınan 09.02.2023 tarihli raporda alacaklının yaptığı işlerin değerlendirildiğini, gemide tamamlanan işlerin tespit edildiğini, bazı ayıplı işler de tespit edilerek sonuçta alacaklının yaptığı işler nedeniyle talep edebileceği tutarın 776.706,00 USD olduğunun hesaplandığını, müvekkilinin bu tutarı yatırmaya hazır olduğunu anlayan karşı tarafın haksız olarak ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu ve gemiyi seferden men ettirdiğini, müvekkilinin daha fazla zarara uğramamak amacıyla TTK'nın 1371.maddesi uyarınca alacak tutarı kadar teminat yatırarak gemi üzerindeki haczin kaldırılmasını sağladığını, haczin teminat üzerinde devam ettiğini, müvekkilinin ihtiyati haciz kararına karşı haklı itirazlarını ileri sürdüğünü, ilk derece mahkemesince alacağın deniz alacağı olduğu ve tespit kararıyla TTK'nın 1362.maddesine göre yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği ileri sürülen itiraz sebepleri İİK'nın 265.maddesi kapsamında incelenemeyeceği gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiğini, kararın hukuka aykırı olup kaldırılması gerektiğini, ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından alacağın varlığı ve miktarı konusunda yerleşik yargısal içtihatlarda aranan yaklaşık ispatın gerçekleşmediğini, alacağın yargılamayı gerektirdiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ihtiyati hacze itirazın reddine dair ek kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılmasına, itirazın kabulüne ve gemi üzerine konulan ihtiyati haciz kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, TTK'nın 1352 vd. maddeleri uyarınca, taraflar arasında akdedilen gemi tamir ve bakım sözleşmesinden ve sözleşme dışı yapılan işlerden kaynaklanan deniz alacağının teminat altına alınması amacıyla geminin ihtiyaten haczine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda geminin ihtiyati haczine karar verilmiş, bu karara karşı İİK'nın 265.maddesi uyarınca, borçlu donatan adına gemi kaptanı vekilinin itirazı üzerine mahkemece yapılan murafaa sonucunda itirazın reddine dair ek karar verilmiştir. İtirazın reddine dair ek karara karşı, borçlu donatan adına gemi kaptanı vekili tarafından, İİK'nın 265/son maddesi uyarınca ve yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355.maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.TTK'nın 1353. maddesi uyarınca, sadece deniz alacaklarını teminat altına almak üzere geminin ihtiyati haczi talep edilebilir. Geminin ihtiyati haczi konusunda öncelikle TTK'nın 1350 ve devamında düzenlenen özel hükümler uygulanır. Burada özel hüküm bulunmayan durumlarda ise tamamlayıcı hüküm olarak İİK'da yer alan ihtiyati hacze ilişkin hükümler uygulanır ( TTK m.1351). TTK'nın 5. Kitap 8. Kısmında geminin ihtiyati haczine ilişkin getirilen düzenlemelerde geminin sadece deniz alacakları için ihtiyaten haczine karar verilebileceği belirtilmiş, aynı kanunun 1353/4 maddesinde alacağın, 1352.madde de sayılan deniz alacaklarından olmasının ihtiyati haciz sebebi olduğu belirtilmiştir. Yine aynı kanunun 1362. maddesinde ihtiyati haciz talep eden alacaklının göstermesi gereken deliller düzenlenmiştir. Alınan hükme göre alacaklının, alacağının 1352.madde de sayılan deniz alacaklarından olduğu ve alacağın parasal değeri hakkında mahkemenin kanaat getirmesini sağlayacak delilleri sunmasının yeterli olduğu belirtilmiştir. İhtiyati haciz yargılamasına ve ihtiyati hacze itiraz prosedürü konusunda TTK'da özel hüküm getirilmediğinden, ihtiyati haciz kararına ilişkin İİK hükümlerinin uygulanması gerekir. İİK'nın 258/2. maddesi uyarınca ihtiyati haciz talebini inceleyen mahkeme, iki tarafı dinleyip dinlememekte serbest bırakılmıştır. Yani mahkeme, ihtiyati haciz talebi üzerine duruşma açmak veya karşı tarafa haber vermek zorunda değildir. Somut olayda ilk derece mahkemesi ihtiyati haciz talebi üzerine karşı tarafa haber vermeden inceleme yapmış, gemi üzerinde yapılan işlerin değeri tespit bakımından keşfen inceleme yapılarak dosya üzerinden karar verilmiştir. Esas hakkında açılacak takip ve dava aşamasında borçlunun bu işlemlere ve tespit raporuna itiraz hakkı mevcut olup, kanuni düzenleme uyarınca karşı tarafa haber verilmeden ihtiyati haciz kararı verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati hacze itiraz üzerine taraflar murafaaya davet edilmiş ve hukuki dinlenilme hakkı sağlanmıştır. İlk derece mahkemesince çıkarılan murafaa duruşma davetiyesinde mahkemece alınan bilirkişi raporunun tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. Bu husus bir usuli eksiklik ise de sonuca etkili görülmemiştir. Zira esas hakkındaki takip ve dava aşamasında bu rapora karşı itirazların ileri sürülmesi mümkündür. Dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile fatura ve diğer belgeler alacağı yaklaşık olarak ispata yeterlidir. İlk derece mahkemesinin ihtiyati haciz kararı sadece alınan bilirkişi raporuna dayalı olmayıp dosyada yer alan diğer belgelere de dayanmaktadır. Mahkeme taraflar arasında imzalanan sözleşmeyi, gemi kaptanının imza ve mührünü taşıyan talep onay formlarını, proforma faturaları, emsal bedelleri değerlendirerek ihtiyati haciz kararı vermiştir. Talep dosyasında alacağın miktarı konusunda yaklaşık ispatı sağlayacak yeterli delil mevcuttur. Taraflar arasında akdi ilişkinin bulunduğu ve talep konusu işlerin davacı tarafından yapıldığı hususları ile talep konusu alacağın deniz alacağı olduğu konusunda İİK'nın 1362.maddesinde aranan yaklaşık ispatın gerçekleştiği kanaatine varılmıştır.Zira TTK'nın 1362. maddesinin kanun gerekçesinde; alacaklıya İİK'nın 258/1. maddesinde yüklenmiş olan ağırlaştırılmış (kanaat getirme) külfetinin 1362. maddede hafifletildiği, buna göre alacağın 1352. maddede yer alan listeye girdiği ve parasal değer hususunda mahkemede kanaat uyandırılmasının yeterli olduğu, alacağın 1352. maddede sayılan alacaklardan olmasının bizzat ihtiyati haciz sebebi olduğu, bir yandan alacaklının durumunun kolaylaştırıldığı diğer yandan tasarının 1360. maddesinde yer alan güvence yükümlülüğü nedeniyle daha büyük bir riziko altına sokularak ağırlaştırıldığı gerekçesine yer verildiği anlaşılmaktadır. Görüldüğü gibi, TTK'nın 1362. maddesindeki ihtiyati hacizdeki ispat külfeti, İİK'nın 258. maddesine göre hafifletilmiş, alacağın deniz alacağı olduğunun ve miktarının yaklaşık ispatı yeterli görülmüştür. Bu hukuki açıklamaya göre, taraflar arasında akdî ilişkinin varlığı ve alacak talebinin dayanağı olan işin yapıldığı, talebe konu alacağın deniz alacağı olduğu hususları ile alacağın parasal değeri hakkında yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği kanaatine varılmıştır. İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup borçlu vekilinin işin esasına ve alacağın kesin miktarına dair itiraz sebeplerinin bu aşamada dinlenmesi mümkün olmadığından, ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararı ve gerekçesi isabetli bulunmuş, borçlu donatan adına gemi kaptanı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenlerinin reddi gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda; ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın reddine dair verilen 02.05.2024 tarihli ek kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, borçlu donatan adına gemi kaptanı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, borçlu donatan adına gemi kaptanı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Borçlu donatan adına gemi kaptanı vekilince yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye irad kaydına,3-Borçlu donatan adına gemi kaptanı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 11.07.2024