T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1027
KARAR NO: 2024/1233
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/11/2020
NUMARASI: 2017/427 E. - 2020/578 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında, davalıya ait ... Merkezlerinde konumlandırılacak olan yazıcıların müvekkili şirket tarafından davalıya satışı ve teslimini müteakip sözleşmede yazılı bir takım hizmetlerin verilmesi, yazıcı çıktılarının sayfa başı özel fiyatlar ile davalı şirkete faturalandırılması, yazıcı tonerlerinin değiştirilmesi, yazıcı kullanımının hem ... yetkilileri hem de davalı tarafından takip edilebileceği bir arayüz platformunun sağlanması işlerine ilişkin "Yazıcı Tedarik Ve Sayfa Başı Maliyet Sözleşmesi" imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin, sözleşme bedeli ve ödemelere ilişkin 5.maddesinde, "İşbu sözleşme kapsamındaki sayfa başı maliyet bedeli ise aylık kullanım miktarına bağlı olarak ... tarafından düzenlenecek fatura mukabilinde müşteri tarafından ilgili fatura tebliğ tarihinden itibaren 30 (Otuz) gün içinde müşterinin kredi kartı bilgileri ile mail order yöntemiyle ödenecektir" şeklinde, 9.maddesinde ise ''Müşteri ödemeye ilişkin yükümlülüklerini işbu sözleşmede belirlenen şartlar ve süreler dahilinde yerine getirmezse ödemenin muaccel olduğu günden itibaren her gün için ödemediği fatura bedelinin % 0,1 (bindebir) oranında ceza ödeyeceğini kabul ve taahhüt eder. " şeklinde madde olduğunu, sözleşme hükümleri doğrultusunda davacı müvekkili tarafından düzenlenen 22 adet faturadan kaynaklanan 8.849,02 TL alacağın müteaddit kez talep olunmasına karşın davalı/borçlu tarafından ödeme yapılmaması sebebiyle, müvekkili şirketin alacağının tahsili amacıyla İstanbul ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla davalı aleyhine ilâmsız takip başlatıldığını, ancak borçlu şirketin itirazı üzerine takibin durduğunu, borçlunun takibe itirazının haksız olduğunu, sözleşmenin 9.maddesine göre yetkili icra dairesinin İstanbul icra daireleri olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davacıdan alınmış bir mal ve hizmet olmadığını, davacı şirketin kendi adına değil ... adına müvekkili şirkete bir takım yazıcı sarf malzemeleri teslim ettiğini, bu sebeple de müvekkilinin davacı şirketin ... adına teslim ettiği sarf malzemelerinin bedelini ... ile aralarındaki bayilik sözleşmesi çerçevesinde ve ek protokoller çerçevesinde ...'e ödediğini veya mahsup ettiğini ya da belirlenen hedeflerin müvekkili tarafından tutturulması sebebi ile ... tarafından bu paraların istenilmediğini, müvekkili şirketin 1994 yılında ... bayisi olduğunu, önceleri bu tür hizmeti bayilerine kendisi vermekte iken daha sonra davacı şirket aracılığı ile bu hizmeti verdiğini, ancak bu hizmetin bedelini bayilerin değil ...'in kendisinin ödediğini, davacı tarafça dosyaya sunulan faturaların birçoğu müvekkili şirkete teslim edilmemiş ve müvekkili şirket kayıtlarında yer almadığını, bunun sebebinin de bu faturalara konu bedelin ... tarafından ödenmesi olduğunu, davanın haksız olduğunu savunarak, davanın reddi ile %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde, davacı tarafın, davalı ile aralarında mal alım satımına dair ticari ilişki olduğunu ve bu kapsamda davalıya mal satarak fatura düzenlediğini iddia ettiği, faturanın tek başına alacağın varlığını ispat etmeyeceği, her ne kadar faturalar davacının ticari defterlerinde kayıtlı ve bu kayıtlara göre davacı takip tarihi itibariyle talep ettiği tutarda alacaklı görünmekte ise de, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. maddesi uyarınca kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve birbirini doğrulayan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Eldeki davada, davalının ticari defterleri incelenememiş olduğundan davacının defterlerindeki kayıtların kesin delil olarak kabulü mümkün olmamış, icra takibine konu faturaların teslim alan kısmında bulunan bazılarında hiç isimlerin bulunmadığı, bazılarının imzaların olmadığı, çelişkili olduğu, bu konuda ek rapor alındığı 22/09/2020 tarihli rapor ve 14/01/2019 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerledirildiğinde, kargo teslim ve tutanak ve detay bilgilerinde kargonun içeriğinin ne olduğu, hangisinin davalı kabulü veya iadesinde olduğunun tespit edilemediği, faturaların tesliminde sadece 5 adet faturanın tesliminin ispat edilebildiği ve bu miktar yönünden de takip tarihinden önce ödeme yapıldığı ve bunun davacı kabulünde olduğu ve buna göre, hizmet/mal teslim olgusu ispatlanamamış olduğundan ..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkilince takibe konu edilen 22 adet faturanın dosyada bulunan kargo raporlarından da görüleceği üzere davalı şirkete gönderildiğini, anılan faturaların tümünün davalı şirket adresine teslim edilmiş olmakla, her bir kargo raporunda davalı tarafından faturanın teslim alındığı tarih, kim tarafından teslim alındığı gibi hususların açıkça görüldüğünü, 22.09.2020 tarihli bilirkişi raporunda ve karar gerekçesinde kargo teslim ve tutanak ve detay bilgilerinde kargonun içeriğinin ne olduğu, hangisinin davalı kabulü veya iadesinde olduğunun tespit edilemediği, faturaların tesliminde sadece 6 adet faturanın tesliminin ispat edilebildiği belirtilmişse de, sözü edilen bilirkişi raporunda yer alan tabloda tesliminin ispat edildiği kabul edilen 6 fatura ile kabul edilmeyen diğer 14 faturanın gönderildiği adres bilgileri ile teslim alan kişi bilgilerinin aynı olduğunu, dolayısıyla mahkeme tarafından hangi faturaların davalı kabulünde olduğunun tespit edilemediğinden bahisle davanın reddi yönünde karar verilmişse de, ticari hayatın olağan akışı gereği kuvvetle muhtemel davalının çalışanı ve/veya yakını olan aynı şahıslarca aynı adreste teslim alınan önceki tarihli faturaların davalı tarafından teslim alındığı mahkemece kabul edilmişken, daha sonra gönderilen ve yine aynı kişilerce, aynı adreste teslim alınan kargo içeriğinin tespit edilemediğinin kabul edilmesinin hatalı olduğunu, davalı tarafça, ilk önce cevap dilekçesinde müvekkili şirketten alınmış olan bir mal veya hizmet olmadığının ileri sürüldüğünü, sonrasında 08.01.2018 tarihli ikinci cevap dilekçesinde bu kez aldığı mal/hizmet bedelini dava dışı ...'e ödendiğinin ileri sürüldüğünü, bu şekilde davalının mal ve hizmet aldığını kabul ettiğini, davalı tarafça dahi mal ve hizmet alındığı kabul edilmişken, yerel mahkeme tarafından hizmet/mal teslim olgusunun ispatlanamadığından bahisle davanın reddine karar verilemesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının söz konusu kabul beyanıyla ispat yükü davalıya geçmiş olup, davalının aldığı mal/hizmet bedelini ödediğini ispatlayamadığını, mahkemece bu husus nazara alınmaksızın verilen kararda isabet bulunmadığını, takip dayanağı tüm faturaların davalıya teslim edildiğini, TTK'nın 21.maddesine göre faturaların kesinleştiğini, bunun yanında dava konusu olaya bakıldığında, dosyada mübrez teslim formlarından da görüldüğü üzere müvekkili şirket tarafından verilen mal ve hizmetlerin davalı şirket çalışanları tarafından formlara imza atılmak suretiyle teslim alındığını, davalıya satışı sağlanan yazıcıların kurulumları müvekkili şirket tarafından sağlandığını, davalı şirket çalışanlarının da teslim tutanaklarını imzalamak sureti ile ürünleri teslim aldıklarını, teslim formunda imzası bulunan kişilerin hizmeti davalı adına kabul ettiklerinin şüphesiz olduğunu, formlarda herhangi bir itirazi kayıt da bulunmadığını, bu haliyle incelendiğinde usulüne uygun fatura tebliği ile davalı tarafından itiraz edilmeyerek kesinleşen faturalara ek olarak teslim formları ile de davalının müvekkili şirketten aldığı mal/hizmetin ispat edildiğini, davalı tarafından takip tarihinden önce yapılan 2.849,00-TL ödemenin takip konusu fatura bedellerine istinaden yapıldığının kabulü ile bu kabule göre hüküm kurulmasının da hatalı olduğunu, davalı tarafından yapılan 2.849,00 TL ödemeye ilişkin dekontun davalının davacı müvekkilden herhangi bir mal veya hizmet almadığı şeklindeki savunmasına mukabil davalıya teslimi gerçekleştirilen yazıcıların teslim formlarıyla birlikte sunulduğunu, sözü edilen bedelin dekont üzerindeki açıklamadan da görüleceği üzere davalı ile imzalanan sözleşmelerin "Sözleşme Bedeli ve Ödemeler" başlıklı 5'inci maddesinde yer alan ve davalıya teslimi gerçekleştirilen yazıcı bedellerine ilişkin olduğunu, dolayısıyla bu bedelin takip konusu faturalara istinaden ödenmediğini, davalı tarafın ticari defterlerini sunmaktan kaçındığını, müvekkili davacının ticari defterlerinin ise usulüne uygun tutulduğunu ve lehine delil niteliğinin bulunduğunu, HMK'nın 222/3.maddesinde karşı tarafın defterlerini ibraz etmemesi halinde usulüne uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edileceğinin düzenlendiğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, ticari satıma ilişkin faturalı alacağının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine karşı itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dava ve takip konusu faturalarda yer alan alacak, yazıcı satımına ve yazıcıların kurulumu hizmetine ilişkindir. Davacı yazıcıları satıp davalıya teslim ettiğini, ayrıca kuruluma ilişkin hizmetleri verdiğini iddia etmiş, davalı mal teslimi yapılmadığını belirtmiş, daha sonra sunduğu beyan dilekçesinde ...'in bayisi olduğunu ve teslim edilen malların bedelinin ... tarafından ödendiğini savunmuştur. Dosya kapsamında bulunan İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 8.849,02 TL asıl alacak yönünden 21.04.2016 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak 21.11.2013 tarihli ..., 09.12.2013 tarihli ..., 15.01.2014 tarihli ..., 07.02.2014 tarihli ..., 07.03.2014 tarihli ..., 08.04.2014 tarihli ..., 07.05.2014 tarihli ..., 05.06.2014 tarihli ..., 04.07.2014 tarihli ..., 13.08.2014 tarihli ..., 04.09.2014 tarihli ..., 09.10.2014 tarihli ..., 05.11.2014 tarihli ..., 03.12.2014 tarihli ..., 17.01.2015 tarihli ..., 10.02.2015 ..., 04.03.2015 tarihli ..., 06.04.2015 tarihli ..., 06.05.2015 tarihli ..., 07.07.2015 tarihli ..., 07.09.2015 tarihli ..., 08.10.2015 tarihli ... seri ve sıra no'lu faturaların gösterildiği, ödeme emrinin 29.04.2016 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 06.05.2016 tarihinde süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davacı tarafından dosyaya sunulan 08/03/2013 tarihli dekontun, davalının cari hesabından düşüldüğü, 24 adet kargo teslim kayıtlarından 20 adet kargoyu davalı firmanın çalışanlarının teslim aldığı, 6 adet kargonun adresi teslim listesinde firma kaşesi olduğu, geri kalan 14 kargo teslim dökümlerinde ise şahıs isimleri olduğu ve bu kişilerin kaşe ile teslim alınan diğer kargolardaki isimlerle aynı olduğu 11/09/2015 ve 13/10/2015 tarihindeki kargo teslim detaylarındaki teslim alan kişi isimlerinin farklı olduğu, kargo teslim tutanak ve detay bilgilerinde kargonun içeriğinin ne olduğu belirtilmediğinden icra konusu faturalardan hangilerinin davalı tarafından kabul yada iade olduğunun tespitinin yapılamadığı, 14/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda kargo tarihi ve dava konusu faturaların tarihleri dikkate alınarak çıkarımda bulunulduğu, davacının incelenen kendi ticari defterlerine göre takip tarihi 21/04/2016 itibariyle davalı yandan 8.849,02-TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davalı taraf ticari defterlerini sunmamış, sadece davacı defterleri üzerinde inceleme yapılmış ve davacı delillerini davalının ticari defterlerine hasretmemiştir. Somut olayda, davacı taraf dava dilekçesinde sözleşme, fatura, cari hesap ekstresi, bilirkişi, diğer deliller ile '' tarafların ticari defter ve kayıtları''na delil olarak dayanmış olup, sadece davalı tarafın ticari defterlerine dayanmamıştır. Bir diğer deyişle davacı taraf, HMK'nın 222/son maddesi uyarınca delillerini davalının defterlerine hasretmemiştir. Davacı delillerini hasretmediğinden davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçınmış olması, davacı iddiasının ispatlanmış kabul edilmesi için yeterli değildir. Bu nedenle davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Davacı taraf, takip konusu faturaların davalıya kargo ile teslim edildiğini savunmuştur. Ancak dosya kapsamında bulunan kargo evrakları incelendiğinde bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, 24 adet kargo teslim kayıtlarından 20 adet kargoyu davalı firmanın çalışanlarının teslim aldığı, 6 adet kargonun adresi teslim listesinde firma kaşesi olduğu, geri kalan 14 kargo teslim dökümlerinde ise şahıs isimleri olduğu ve bu kişilerin kaşe ile teslim alınan diğer kargolardaki isimlerle aynı olduğu 11/09/2015 ve 13/10/2015 tarihindeki kargo teslim detaylarındaki teslim alan kişi isimlerinin farklı olduğu, kargo teslim tutanak ve detay bilgilerinde kargonun içeriğinin ne olduğu belirtilmediğinden icra konusu faturalardan hangilerinin davalı tarafından kabul yada iade olduğunun tespiti yapılamamıştır. Bu sebeple aksi yöndeki istinaf sebepleri de yerinde görülmemiştir. Bu bilgilere göre somut olayda, davacı taraf davalıdan olan alacağını ispatlayamadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu nedenlerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 368,30 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.19.09.2024