T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/954
KARAR NO: 2025/1736
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 20.03.2025 tarihli ek karar
NUMARASI: 2023/542 Esas - 2025/52 Karar
DAVA: İtirazın İptali
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulduğu, ihtara rağmen istinaf harçlarının yatırılmaması nedeniyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi üzerine, istinafın reddi kararına karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalının Ukrayna’da devam eden savaşın mağdurları için jeneratör temini hususunda anlaştıklarını, bu çerçevede müvekkilince 29.12.2022 tarihinde 271.309 USD, 13.01.2023 tarihinde 168.264 USD ve 02.02.2023 tarihinde 271.309 USD olmak üzere toplam 710.882 USD ödeme yapıldığını, davalı tarafça 16.01.2023 tarihli 117.050 Euro tutarlı, 20.01.2023 tarihli 83.325 Euro tutarlı ve 08.02.2023 tarihli 168.870 Euro tutarlı faturalara konu kısmi teslimatın gerçekleştirildiğini, bakiye teslimin ise tüm uyarılara rağmen gerçekleştirilmediğini, kısmi teslimata konu faturaların toplamının 369.245 Euro olduğunu ve düzenlenme tarihlerindeki kur ile 398.033,46 USD’ye tekabül ettiğini, davalının yeterli miktarda mal teslim etmediğini, fazladan ödenen 312.848,54 USD’nin iadesi için Beyoğlu 11.Noterliğinin 29.03.2023 tarihli ihtarının gönderildiğini, ihtara rağmen borcun ödenmemesi üzerine İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazının iptali ile takibin devamına, %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin, gümrükleme işi ile iştigal ettiğini, gümrük ve danışmanlık hizmeti verdiğini, bu kapsamda Ukrayna’da ve Türkiye’de mukim kişiler tarafından yönetilen dava dışı ... Lojistik şirketinin müvekkili ile iletişime geçtiğini, Ukrayna’da bulunan davacının jeneratöre ihtiyacı olduğunu ve davacının jeneratör satın almak istediğinin müvekkiline iletildiğini, taraflar arasında jeneratör teminine ilişkin bir anlaşma yapıldığını, müvekkilinin davacıyı tanımadığını, tüm bu süreçte davacı ile hiç karşılaşmadığını, iletişime geçmediğini, görüşme sağlamadığını, jeneratörlerin siparişi, teslimi ve sair hususlara ilişkin tüm sürecin siparişi veren ve aracı konumunda olan ... Lojistik tarafından gerçekleştirildiğini, emtialarını nakliyesinin bu şirketçe sağlandığını, tarafların, faturalarda belirtilen emtialarını müvekkili tarafından temini, nakliyesi ve müvekkilinin bu işlemlerdeki hizmeti karşılığında 710.882,00 USD alması hususunda anlaştıklarını, müvekkilinin de mutabık kalınan miktarda emtiayı fatura ve ihracat belgesi ile temin ederek teslim ettiğini, taraflar arasında bunlar dışında başkaca bir anlaşma ya da müvekkilinin başkaca bir taahhüdünün bulunmadığını, emtialarını temini ve nakliyesi hususunda tüm edimlerini ifa eden müvekkilinin emtialara ilişkin olarak 16.01.2023 tarihli 117.050,00 Euro bedelli, 20.01.2023 tarihli 83.325,00 Euro bedelli, 08.02.2023 tarihli 168.870,00 Euro bedelli faturaları; emtialarını nakliyesi ile yurt dışı gümrük ve danışmanlık hizmeti bedeline ilişkin 20.05.2023 tarihli 312.848,54 USD bedelli faturayı düzenleyerek davacıya gönderdiğini, müvekkilinin taraflar arasında yapılan mutabakat uyarınca temin ve nakliye edimini yerine getirdiğini, buna rağmen davacının, teslimatların tamamının yerine getirilmediğine yönelik gerçek dışı iddialarda bulunarak ihtar gönderdiğini, müvekkilince gönderilen Üsküdar 27.Noterliğinin 07.04.2023 tarihli cevabi ihtarında, edimin kısmi ifasına ilişkin davacı beyanlarının gerçek olmadığını, müvekkilinin tüm teslimatı sözleşmeye uygun şekilde yerine getirdiğini bildirdiğini savunarak, davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, taraflara ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, bilirkişi raporu, icra takip dosyası ve tüm dosya kapsamına göre davacı ile davalı arasında jeneratör alım satımı nedeniyle davacı tarafça 710.882 USD ödeme yapıldığı, edimin tam olarak ifa edilmemesi nedeniyle 312.848,54 USD karşılığı malın teslim edildiği, taraflar arasında uyuşmazlığın dava konusu yapılan 312.848,54 USD tutarında davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen 20/05/2023 tarihli GIB2023000000042 nolu 3 adet uluslararası nakliye bedeli 200.000 USD yurt dışı gümrük ve danışmanlık hizmet bedeli 112.848,54 USD açıklamasıyla düzenlenen 312.848,54 USD tutarlı faturaya ilişkin olduğu, davalı taraf davacı ile 710.882 USD'ye anlaştıkları iddiasında bulunmuş ise de anlaşmaya dahil olan ve sevk edilecek jeneratörlerin bedeli dışında kalan yurt dışı gümrük ve danışmanlık nakliye hizmet bedelini de kapsadığı konusunda tarafların mutabık kaldığını belgeleyen soyut iddialardan başka denetime elverişli veri olmadığı, davacının davanın dayandığı kendisine teslim edilmeyen malın karşılığı olan fazladan yapmış olduğu icra takibine konu edilen 312.848,54 USDyi talep edebileceği alacağın likit olduğu..." gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının İstanbul Anadolu 14.İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazının iptali ile takibin 312.848,54 USD üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren alacağa 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre faiz uygulanarak takibin devamına, asıl alacak üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili sunduğu 28.02.2025 tarihli istinaf dilekçesi ile İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29.01.2025 tarih, 2023/542 Esas ve 2025/52 Karar sayılı ilamının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılması ve yeniden yargılama yapılarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı tarafından istinaf karar harcı ile gider avansının eksik yatırılması nedeniyle ilk derece mahkemesince 28.02.2025 tarihli harç tamamlama muhtırası gönderilmiş ve muhtıra davalı vekilinin UETS hesabına 03.03.2025 tarihinde teslim edilmiştir. Ancak süresinde harç ve gider avansı yatırılmamıştır. İlk Derece Mahkemesince istinaf başvuru talebinin değerlendirildiği 20.03.2025 tarihli ek kararla; mahkemenin 29.01.2025 tarih ve 2023/542 Esas, 2025/52 Karar sayılı ilamına karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmasına rağmen, muhtıra ile bildirilen 144.403,85 TL istinaf karar harcı ve 1.000,00 TL gider avansının işlem muhtırasının tebliğinden itibaren bir haftalık süre içinde yatırılmadığı gerekçesiyle davalının istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına, karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemenin 20.03.2025 tarihli ek kararı ile nispi istinaf karar harcının ödenmemesi nedeniyle istinaf talebinden vazgeçilmiş sayılmasına ilişkin kararın, adalete erişimin engellenmesi anlamına geldiğini, harcın tahsili görevinin devletin yetkili organlarına ait olduğunu, karar ve ilâm harcının, kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenmemesi halinde ilgili mahkeme tarafından sürenin sonundan itibaren on beş gün içinde bir yazı ile o yerin vergi dairesine bildirilerek tahsil edileceği göz önünde alındığında, harcın ödenmediği gerekçesi ile istinaf talebinden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,Davanın esası yönünden de verilen kararın hatalı olduğunu, müvekkili ile davalı arasında, dava dışı ... Lojistik'in iletişime geçmesi ile Ukrayna'da yaşayan kişilerin ihtiyacı için jeneratör temini hususunda anlaşmaya varıldığını, gönderilen para karşılığı emtianın teslim edildiğini, müvekkilinin davacıyı tanımadığını, tüm süreçte davacı ile hiç karşılaşmadığını, davacı ile iletişime geçmediğini, tüm sürecin siparişi veren ve aracı konumunda olan ... Lojistik tarafından gerçekleştirildiğini ve emtiaların nakliyesinin de ... Lojistik tarafından sağlandığını, taraflar arasında yazılı bir anlaşma bulunmadığını, müvekkilinin ... firması üzerinden yaptığı sözlü anlaşma neticesinde taşımayı gerçekleştirdiğini, taşıması yapılan ürünlerin tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini, davacının kendi hür iradesi ile müvekkiline bu taşıma ile ilgili 710.882, 00 USD ödeme yaptığını, bu ödemenin nakliye, yurt dışı gümrük ve danışmanlık hizmetlerinin tümü için yapıldığını, ödemesi yapılan fatura içeriğine itiraz edilmediğini ve fatura içeriği malın teslim alındığını, bundan sonra basiretli bir tacire yakışmayacak şekildi fazla ödeme yaptığının iddia edildiğini, içeriğine itiraz edilmeyen faturanın kesinleştiğini, fazladan bir ödeme yapıldığının somut delillerle ispatı gerektiğini, mutabık kalınan malın teslimi ve hizmetin verilmesi ile taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin eksiksiz ifa edilerek sonuçlandığını, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne, karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, satım sözleşmesinden kaynaklı fazladan yapılan ödemenin tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davalı vekilince, başvuru sırasında istinaf harçlarının yatırılmamış olması nedeniyle, ilk derece mahkemesince davalı vekiline HMK'nın 344. maddesi gereğince muhtıra tebliğ edilmiştir. Muhtırada gösterilmesine rağmen istinaf karar harcının ve gider avansının yatırılmamış olması nedeniyle, 20.03.2025 tarihli ek kararla, davalının istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına dair ek karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, davalı vekili tarafından, HMK'nın 344-346 hükümleri uyarınca, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Bilindiği gibi, istinaf başvurusunun incelenmesi için gerekli olan harçların süresinde ödenmesi gerekmektedir. Harçlar Kanunu gereğince, harcın yatırılmaması hâlinde devam eden işlemler yapılamayacaktır. İstinaf yoluna başvuru sırasında maktu olan istinaf kanun yoluna başvuru harcının yanı sıra, dava değerine göre belirlenecek istinaf karar harcının, ya da dava niteliğine göre maktu karar harcının ödenmesi gerekir. İlk derece mahkemesince, HMK'nın 344. maddesinin amir hükmü gereğince, istinaf peşin karar harçlarının ödenmesi usulünce ihtar edilmesine rağmen, davalı tarafından yasal süresinde 144.403,85 TL istinaf karar harcı ve 1.000 TL gider avansını yatırmadığı anlaşılmıştır. Bu yönüyle, mahkemenin 20.03.2025 tarihli, davalının istinaf başvuru talebinden vazgeçmiş sayılmasına dair ek kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle, davalı vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun reddi gerekmiş, aynı nedenle esasa dair istinaf nedenleri de değerlendirilmemiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin 20.03.2025 tarihli ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davalının ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine,2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine,5-Dosyanın, karar kesinleştiğinde, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair,HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 06.11.2025 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi.
KANUN YOLU: HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.