T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1510
KARAR NO: 2024/1467
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 09.08.2024
NUMARASI: 2024/720 D.iş - 2024/706 Karar
DAVA: İhtiyati Haciz
Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ İhtiyati haciz isteyen vekili, talep dilekçesinde özetle; 09/05/2024 tanzim tarihli Afyonkarahisar düzenleme yeri 28.10.2024 ödeme günlü 35.000,00 TL bedelli bono, 09/05/2024 tanzim tarihli Afyonkarahisar düzenleme yeri 27/11/2024 ödeme günlü 35.000,00 TL bedelli bono, 09/05/2024 tanzim tarihli Afyonkarahisar düzenleme yeri 26/09/2024 ödeme günlü 20.000,00 TL bedelli bono, 09/05/2024 tanzim tarihli Afyonkarahisar düzenleme yeri 26/08/2024 ödeme günlü 20.000,00 TL bedelli bono, 09/05/2024 tanzim tarihli Afyonkarahisar düzenleme yeri 26/07/2024 ödeme günlü 20.000,00 TL bedelli bono, 09/05/2024 tanzim tarihli Afyonkarahisar düzenleme yeri 25/06/2024 ödeme günlü 20.000,00 TL bedelli bonoların toplamı 150.000,00 TL alacaklı olduğunu vadesinde borçlunun borçlarını ödemediğini, borçlunun borcuna ve masraflarına yeterli miktarda taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 11.07.2024 tarihli kararıyla; "...Taraflar arasında 09/05/2024 tarihli bir borç tasfiyesi protokolü düzenlendiği, bu protokol çerçevesinde hacze dayanak yapılan bonoların alındığı, bu konuda protokol imzaladıkları görülmekle ve bonoları da borçlu ile keşideci sıfatı ile imzaladığı belirlendiğinden; ilk ödeme tarihli senedin 25/06/2024 tarihli olduğu, bu ödeme tarihinde ilk bono ödenmez ise diğer senetlerin muacceliyet kazanacağına dair açık hüküm bulunduğu nazara alınarak; bonoların hala alacaklı elinde olmasınında ödenmediğine karine teşkil edeceği, böylece "vadesi gelmiş kuvvetle muhtemel alacak şartının" ihtiyati haciz yönünden gerçekleştiği..." gerekçesiyle, %20 teminat karşılığında İİK'nın 257. ve sonraki ilgili maddelerinde öngörülen koşulların gerçekleştiği ve bu istemin yerinde bulunduğu belirlendiğinden, istem sahibinin iddia ettiği 150.000,00 TL alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere borçluların, taşınır mallarının, taşınmaz mallarının, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, ihtiyaten haczine, karar verilmiştir. Bu karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; öncelikle yetki itirazlarının kabulü ile mahkemece yetkisizlik kararı verilmesine ve bu nedenle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, esasa geçilmesi halinde itirazları doğrultusunda kanuna aykırı olarak verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, alacaklıya karşı menfi tespit davası açmış olmaları nedeniyle itirazları ve davaları sonuçlanana kadar müvekkilinin telafisi mümkün olmayan zarara uğrama ihtimaline binaen teminatın tedbiren alacaklıya ödenmemesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN İSTİNAFA KONU EK KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesi ihtiyati hacze itirazı değerlendirdiği 09.08.2024 tarihli ek kararında; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizin 11/07/2024 tarihli ve 2024/720 D.İş. Ve 2024/706 K. Sayılı karar ile teminatlı olarak ihtiyati haciz talebine kabul verildiği, aleyhine haciz talep edilen tarafından mahkememiz kararına itiraz edildiği, itirazın İİK 265/5 maddesi uyarınca duruşmalı olarak değerlendirilmesi gerektiği dikkate alınarak duruşma günü bildirir tebligatın taraflara çıkarıldığı ve davacı vekili tarafından itiraza karşı cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır. İtiraz eden vekili her ne kadar mahkememizin yetkisine itiraz etmiş ise de itiraz eden borçlunun dava dışı eşi ...'nun borcunu 09/05/2024 tarihli protokol ile üstlendiği, bu kapsamda alacaklıya ihtiyati hacze konu edilen bonoların verildiği, borçlu her ne kadar yetkiye itiraz etmiş ise de 09/05/2024 tarihli protokolün 5 nolu maddesinde ihtilaf halinde İstanbul Anadolu Mahkemeleri ile İcra Müdürlüğünün yetkisin belirlenmiştir. Taraf iradeleri bu yöndedir. İhtiyati haciz protokol kapsamında mahkememiz yetki alanında alınmıştır bu sebeple borçlunun yetki itirazının reddine, yine alacaklının elinde keşidecisi borçlu olan bonolar vardır. Borçlu bu aşamada ödemeyi ispat etmek zorundadır. İspat edememiştir. Alacaklının elinde borçlunun keşidecisi olduğu bonolar mevcut olup bu aşamada İhtiyati haciz koşulları mevcut olduğu..." gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın ve yetki itirazının reddine, karar verilmiştir. Bu ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlu vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ İhtiyati hacze itiraz eden vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İhtiyati hacze itiraz dilekçesindeki itirazlarını aynen tekrarla; ayrıca uyuşmazlığa konu borcun müvekkiline ait olmadığını, dava dışı üçüncü şahıs ...'nun borcu nedeniyle Afyonkarahisar İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, bahsi geçen, Afyonkarahisar İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyası kapsamında karşı taraf ... A.Ş'nin haksız ve hukuka aykırı talebiyle, borçla ilgisi bulunmayan müvekkiline ait "... Mahallesi, ... Sokak, No:... Merkez/Afyonkarahisar" adresinde bulunan iş yerinde haciz işlemi tatbik edildiğini, karşı tarafın asılsız iddialarının aksine asıl borçlu ...'nun bu adreste faaliyet göstermediğini, nitekim haciz işlemi sırasında hazır bulunmadığını, Afyonkarahisar İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasında 11.01.2024 tarihli haciz tutanağının incelenmesiyle görüleceği üzere icra memuru tarafından müvekkilinin istihkak iddiası gözetilerek menkullerin İİK'nın 99.maddesi gereğince haczedildiğini, karşı alacaklıya, müvekkili aleyhine icra mahkemesinde istihkak davası açması ve iş bu iddialarını ispatlaması için yasa gereği yedi gün süre verildiğini, asılsız iddialarını ispatlayacak delili bulunmayan karşı tarafın, istihkak davası açmak yerine memur işlemini şikayet yoluna gittiğini, Afyonkarahisar 2. İcra Hukuk Mahkemesi eksik inceleme neticesinde tesis ettiği 2024/14 E., 2024/56 K. sayılı usul ve yasaya aykırı kararı ile şikayetin kabulüne karar verdiğini, akabinde karşı tarafın, kendi istinaf başvuruları sonuçlanmadan dolayısıyla karar kesinleşmeden 09/05/2024 tarihinde muhafaza işlemleri için tekrar müvekkilinin iş yerine gittiğini, taraflarınca hukuka aykırı olan mahkeme kararına itiraz edildiğini ve 21/05/2024 tarihinde Konya BAM 7. Hukuk Dairesi 2024/535 E. 2024/785 K. Sayılı kararı ile usul ve yasaya aykırı mahkeme kararı kaldırarak borçlu ... ile müvekkili arasında organik bağın bulunmadığına, müvekkiline ait dükkanda asıl dosya borçlusunun faaliyetinin olmadığına karar verdiğini, Dosya borcu ile ilgisi bulunmayan üçüncü kişi konumundan olan müvekkili işyerinde bulunan demirbaş dolaplar ve emaneten kendisine bırakılan firmalara ait olan menkuller olmak üzere bütün malların muhafaza edileceği söylenerek tehdit edildiğini, 4 saati aşkın manevi cebir ve baskı altında bırakıldığını, en sonunda nakliye aracının gelmesi üzere çaresiz kalan, borcu ödemek dışında muhafaza işlemine engel olma imkanı kalmayan müvekkiline 09/05/2024 tarihli protokol ve ihtiyati hacze konu bonolar okumasına fırsat dahi verilmeksizin imzalatıldığını, bu hususta taraflarınca İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/429 E. sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiğini,2024/14 E., 2024/56 K. sayılı usul ve yasaya aykırı kararı ile şikayetin kabulüne karar verdiğini, akabinde karşı tarafın, kendi istinaf başvuruları sonuçlanmadan dolayısıyla karar kesinleşmeden 09/05/2024 tarihinde muhafaza işlemleri için tekrar müvekkilinin iş yerine gittiğini, taraflarınca hukuka aykırı olan mahkeme kararına itiraz edildiğini ve 21/05/2024 tarihinde Konya BAM 7. Hukuk Dairesi 2024/535 E. 2024/785 K. Sayılı kararı ile usul ve yasaya aykırı mahkeme kararı kaldırarak borçlu ... ile müvekkili arasında organik bağın bulunmadığına, müvekkiline ait dükkanda asıl dosya borçlusunun faaliyetinin olmadığına karar verdiğini, Dosya borcu ile ilgisi bulunmayan üçüncü kişi konumundan olan müvekkili işyerinde bulunan demirbaş dolaplar ve emaneten kendisine bırakılan firmalara ait olan menkuller olmak üzere bütün malların muhafaza edileceği söylenerek tehdit edildiğini, 4 saati aşkın manevi cebir ve baskı altında bırakıldığını, en sonunda nakliye aracının gelmesi üzere çaresiz kalan, borcu ödemek dışında muhafaza işlemine engel olma imkanı kalmayan müvekkiline 09/05/2024 tarihli protokol ve ihtiyati hacze konu bonolar okumasına fırsat dahi verilmeksizin imzalatıldığını, bu hususta taraflarınca İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/429 E. sayılı dosyası ile menfi tespit davası ikame edildiğini, menfi tespit davasında yargılama devam ederken mahkemece senetlerin tamamı hakkında ihtiyati haciz kararı verilmiş olmasının, müvekkilini son derece mağdur ettiğini, bu kararın uygulanması ile müvekkilinin işlerini yapamaz hale geldiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ek kararın kaldırılmasına ve ihtiyati hacze itirazlarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Talep, İİK'nın 265. maddesi uyarınca ihtiyati hacze itiraza ilişkindir. İlk derece mahkemesince, itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, borçlu vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Mahkemece, çeke dayalı talep üzerine ihtiyati haciz kararı verilmiş, borçlu vekillerince itiraz edilmesi üzerine ilk derce mahkemesinin 08.08.2024 tarihli ek kararı ile ihtiyati haciz kararına yöneltilen itirazın reddine karar verilmiş, bu ek karara karşı borçlu vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İİK’nun 265. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararına itiraz, ihtiyati haciz kararını veren mahkemeye yapılır. Ancak ihtiyati haciz talep eden alacaklı veya borçlunun, ihtiyati hacze itiraz edilmeden önce başka bir mahkemede esas hakkında dava açması halinde bu defa ihtiyati haciz kararına yapılan itiraz, ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından değil esasa ilişkin davanın açıldığı mahkeme tarafından incelenecektir (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Kasım 2004 s:896). Bu durumda, ihtiyati hacze konu alacak hakkında ihtiyati hacze itiraz edilmeden evvel dava açılması, ihtiyati hacze itirazı incelemeye bu kararı veren mahkemenin görevli bulunduğuna ilişkin kuralın istisnasını teşkil etmektedir. Somut uyuşmazlıkta; borçlu vekilince sunulan 18.07.2024 tarihli dilekçe ile ihtiyati haciz kararına itiraz edildiği, yine itiraz dilekçesinde, alacaklı aleyhine İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/429 Esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığı belirtilmiştir. Tüm bu hususlar dikkate alındığında, ihtiyati hacize dayanak bonolara dayalı alacağının esasına dair menfi tespit davasının ihtiyati hacize itiraz edilmeden önce açılmış olması hâlinde, dosyanın davanın görüldüğü mahkemeye gönderilmesi gerekmektedir. Ancak istinafa konu ilk derece mahkemesi dosyasında bu hususun hiçbir şekilde değerlendirilmediği anlaşılmaktadır. ( Yargıtay 11 HD 2012/18803 E 2013/799 K 16/01/2013 T). İlk derece mahkemesince, itiraz eden borçlu vekilinin dilekçesinde gösterilen dava dosyası örneğini celbedip incelemeli ve itirazı inceleme görevinin kendisinde olup olmadığını net olarak ortaya koymalıdır. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin istinafa konu ek kararının kaldırılmasına ve itiraz hakkında yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda yeniden karar vermek üzere dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçeyle; 1-HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca, işin esasına dair istinaf sebepleri incelenmeksizin, İlk Derece Mahkemesinin istinaf incelemesine konu ihtiyati hacze itirazın reddine dair 09.08.2024 tarihli ek kararın kaldırılmasına,2-Gerekçedeki açıklamalar ışığında ihtiyati hacze itirazın yeniden değerlendirilmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının talep hâlinde ilk derece mahkemesince iadesine,4-Yapılan kanun yolu masraflarının, ilk derece mahkemesince, yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,5-Kararın, ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine dair; HMK'nın 353/1.a.6. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, 17.10.2024 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.