T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1506
KARAR NO: 2025/1387
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/07/2025
NUMARASI: 2025/273 D. İş - 2025/280 Karar
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz
Taraflar arasında görülen ihtiyati haciz talepinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ihtiyati haciz talebinin reddine dair karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, dava dilekçesinde özetle; taralar arasındaki ticari alım satım nedeniyle müvekkili şirketçe çeşitli tarihlerde faturalar düzenlenerek mal teslim edildiğini, borçlu şirketçe bu faturalara itiraz edilmediği gibi fatura bedellerin de ödenmediğini, itiraz edilmeyerek kabul edilen 3.134.768,82 TL fatura borcunun muaccel hale geldiğini ve borçlunun temerrüde düştüğünü, borçlunun mal kaçırma ve borçlarının ödenmesini geciktirmek amacıyla Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/607 Esas sayılı dosyasından konkordato talebinde bulunulduğunu ve talebinin dava içerisinde kesin mühlet verilmesine rağmen netice itibariyle reddolduğunu, alacağın rehin ile teminat altına alınmadığını, borcun ödenmesi için verilen çeklerin karşılıksız çıktığını, başkaca alacaklıların da haciz işlemlerine başlanacağının haricen öğrenildiğini ileri sürerek, borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. Karşı taraf vekili, beyan dilekçesinde özetle; ticari ilişki kapsamında verilen çeklerin tamamının İstanbul 27.İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edildiğini, İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/296 Değişik iş sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı alınarak uygulandığını, müvekkilince varlığı kabul edilmeyen borç için derdest bir icra takibi bulunmasına rağmen, zarar vermek amacıyla ikinci kez aynı alacak için takip başlatıldığını, anılan takip için İstanbul 44.İcra Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında şikayet davası açıldığını, mahkemece %120 teminat karşılığı takibin durdurulmasına karar verilmesi üzerine yeniden bu dosya ile talepte bulunulduğunu, taraflar arasında ticari ilişki olduğunu ve cari hesaptan kaynaklı alacak bulunduğunun iddia edilmesine rağmen, müvekkili şirketin, davacıdan herhangi bir mal ve hizmet satın almadığını, davacının ticari defterlerinde faturaların kayıtlı olması ve bu faturaların davalının defterlerinde de kayıtlı olması halinde dahi, bu durumun mal ve hizmet teslimine karine oluşturmadığını, faturaya süresinde itiraz edilmemesinin de fatura içeriği malın alıcıya teslim edildiğini göstermediğini savunarak, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI ÖZETİ
İlk derece mahkemesi, ihtiyati haciz talebini değerlendirdiği 24.07.2025 tarihli değişik iş kararıyla; "...İhtiyati haciz isteyen tarafın isteminin HMK.258/2 maddesi gereğince duruşmalı olarak değerlendirilmesine karar verilmiştir. Talep, ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir.İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına geçici olarak el konulması olarak tanımlanmaktadır. İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1.maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2. Maddesindeki şartların gerçekleşmiş bulunması gerekir.İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına geçici olarak el konulması olarak tanımlanmaktadır. İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1.maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2. Maddesindeki şartların gerçekleşmiş bulunması gerekir.İİK'nın 258/1.maddesinin ikinci cümlesinde 'Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.' şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış, bu konuda mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulması yeterli kabul edilmiştir.Mahkememizce yapılan değerlendirme neticesinde; davacı tarafça dosyaya ibraz edilen belgeler, alacağın varlığı, miktarı ve muaccel olduğuna dair yaklaşık olarak ispata yeterli değildir. Karşı tarafın, mallarını kaçırmaya, gizlemeye veya kendisinin kaçmaya çalıştığını gösterir delil de sunulmamıştır. Para alacağı bulunması alacağın muaccel olması ve ödemeden kaçınılmış olması yönünde İİK 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için gerekli olan yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediği kanaatine varılarak ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. " gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermiştir.Bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilince istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde; Taraflar arasındaki ticari alım satım nedeniyle müvekkil şirketçe çeşitli tarihlerde düzenlenen fatura ve içeriği emtianın borçluya teslim edildiğini, teslim edilen faturalara itiraz edilmediğini ve fatura bedellerin ödenmediğini, muaccel hale gelen toplamda 3.134.768,82 TL alacağın tahsilinin temini amacıyla talep edilen ihtiyati haczin hatalı gerekçe ile reddedildiğini, oysa borçlu tarafından cari hesap karşılığı verilen çeklerin karşılıksız çıktığını ve alacağın tahsil edilemediğini, talep dilekçesi ekinde sunulan cari hesap tablosundan anlaşılacağı üzere çeklerin ödeme olarak girişlerinin yapıldığını, ancak çeklerin ödenmemesi üzerine çeklerin bedeli kadar bedelin tekrardan cari hesaba eklendiğini, borçlunun mal kaçırmak için talep ettiği konkordatonun reddedildiğini, bu dosyaya davalının sunduğu tabloda da müvekkilinin alacağının ve çekle yapılan ödemenin yer aldığını, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispatın yeterli olduğunu, cari hesap borcu için verilen çeklerin ödenmiş gibi gösterilerek gerçeğe aykırı bir intiba oluşturularak, gerçekten çok daha az bir borç varmış gibi gösterilmeye çalışıldığını, çeke dayalı ihtiyati haciz talebinin, borçlunun talebi ile icra mahkemesince durdurulduğunu, konkordato dosyasında da şirket yetkililerinin paravan şirket kullanarak borcu ödemeden kaçındıklarına ilişkin kanıtlar sunulduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Talep, İİK'nın 257 ve devamı hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz talebinin reddi kararına karşı, ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.Alacaklı vekili taraflar arasındaki satım sözleşmesi kapsamında düzenlenen faturaların davalıya mal ile birlikte teslim edildiğini, verilen çeklerin ödenmediğini, çeklerin tahsili için başlatılan takibin borçlunun şikayeti üzerine teminatla durdurulduğunu belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur. Borçlu vekili ise taraflar arasındaki ticari ilişkiyi kabul etmekle birlikte mal teslim edilmediğini, faturaların tarafların defterinde kayıtlı olmasının başlı başına mal teslimini kanıtlamaya yeterli olmadığını, cari hesap karşılığı verilen çeklerin tahsili amacıyla başlatılan takibin borçlunun şikayeti üzerine durdurulduğunu, haksız şekilde mükerrer takip yapıldığını savunarak, ihtiyati haciz talebinin reddini istemiştir. İlk Derece Mahkemesince, alacağın varlık ve miktarı ile muaccel olduğuna dair yaklaşık ispat koşulu bulunmadığı gerekçesiyle istem reddedilmiştir.İİK'nın 258. maddesinin 1. fıkdasının 2. cümle hükmü uyarınca; ''Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.'' Bu hükümdeki yaklaşık ispat kuralından hareketle, mahkemenin “alacağın varlığına kanaat getirmesinden” anlaşılması gereken husus, alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir. Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. Somut olayda; taraflar arasında bir satım sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ve bu sözleşme kapsamında düzenlenen faturaların davalıya teslim edildiği, tarafların kabulündedir. Nitekim davalı tarafından konkordato talepli davada sunulan alacak beyanında da ticari ilişkinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Borçlunun cari hesap kapsamında çek vermiş olması da taraflar arasında bir ticari ilişki bulunduğu, satım karşılığı verilen çeklerin TBK'nın 207. maddesindeki peşin satım karinesi uyarınca mal tesliminin yaklaşık ispat ölçüsünde kanıtlandığı kabul edilmelidir. Ancak, ticari ilişki kapsamında borçlu tarafından alacaklıya verilen çeklerin İstanbul 27.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edildiği ve çeklere ilişkin olarak alınan İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.06.2025 tarihli ve 2025/296-298 D.İş sayılı ihtiyati haciz kararının uygulandığı anlaşılmaktadır. Ticari ilişki kapsamında çek alan alacaklının çeke dayalı olarak talepte bulunduğu, alacaklının tahsilde tekerrür olmamak üzere bu alacak için genel haciz yoluyla takip yapabileceği anlaşılmaktadır. Ancak kambiyo evrakı nedeniyle ihtiyati haciz kararı alındığı ve bu kararın takip dosyasında uygulandığı, takip talebinden anlaşılmaktadır. Borçlunun başvurusu üzerine İstanbul 44. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında %120 oranında teminatla takibin durdurulmasına karar verilmiştir. Bu teminatın yatırılmış olması hâlinde alacağın tamamı ile oluşacak zararların teminat altına alınmış olacağı, teminatın yatırılmaması halinde ise ihtiyati haczin uygulanmaya devam edeceği anlaşılmıştır. Bu durumda alacaklının yeniden bir ihtiyati haciz talep etmesinde hukuki yararı bulunmadığı ve bu nedenle talebin reddedilmiş olması sonucu itibariyle doğru olduğundan, ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik mahkeme kararı yerinde olup, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 ve 258/3 maddeleri uyarınca esastan reddine, 2-İhtiyati haciz talep eden tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye irad kaydına,3-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 258/3 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 11.09.2025
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.f ve 258/3. maddeleri uyarınca karar kesindir