T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1357
KARAR NO: 2025/1673
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/04/2025
NUMARASI: 2024/175 E. - 2025/276 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak
Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın açılmamış sayılmasına dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında ticari ilişki olduğunu, sözleşme konusu malları teslim ettiğini, hizmetleri ifa ederek davacının kendisine düşen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davalı tarafın 19.724,16.-TL tutarındaki faturaların vade tarihi geçtiği halde bedelini ödemediğini, bu nedenle icra takibine başlanıldığını, icra takibine davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğunu, alacağın ödenmemesi sebebiyle eldeki alacak davasının açıldığını, gönderilen faturaları davalı tarafça kötü niyetli olarak kabul edilmeyerek itiraz ve iade edildiğini, bunun üzerine davalı tarafın iade edilen faturaları ... AŞ adına Büyükçekmce 5. Noterliğinin 04/10/2017 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname ile keşide ederek davacı tarafa ikinci kez gönderdiğini, bunun üzerine davacı tarafında Beyoğlu 10. Noterliğinin 09/11/2017 tarih ... yevmiye numarası ile ile ihtarname gönderilerek faturalara ve vade farkına itiraz edildiğini, faturaların iade edildiğini, davalının vade farkı faturası kesmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, kötü niyetten kaynaklandığını, 11/12/2017 tarihinde tebliğ edilen ödeme emri tarihinin aynı zamanda temerrüt tarihi olduğunu, bu tarihten itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek, 19.724,16-TL'nin her bir fatura bedeli için ayrı ayrı 11.12.2017 tarihinden itibaren işletilecek en yüksek banka avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili savunmasında özetle; dava dilekçesindeki davacı taleplerinin tamamının zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerinin geçmiş olması sebebiyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafça İstanbul 7. İcra Müdürlüğünde başlatılan icra takibine, davalı tarafça itiraz edildiğini, yetkiye yapılan itiraz üzerine Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğüne dosyanın sevk edildiğini, bu icra takibine de "yetkiye, takibe, borca,işlemiş ve işletilecek faize, faiz oranlarına ve borcun tüm ferilerine" şeklinde itiraz edildiğini, itiraz üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiğini, fakat yetkiye itirazın Büyükçekmece 1. İcra Müdürlüğünce dikkate alınmadığını davacı tarafça bir yıllık süre içerisinde itirazın iptali davasının açılabileceğini, huzurdaki ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasının öncelikle bu durumdan dolayı reddi gerektiğini, Özel Beylikdüzü ... hastanesi , Özle Bayrampaşa ... Hospital Hastanesi, Özel Silivri ... Hastanesi ve Şişli İnternational Hospital Hastanesinin ... Hospital Group üyesi olduğunu, ... Hospital Group üyesi hastaneler ile davacı şirket arasında bila tarihli imzalanan protokoller gereği davacı ve davalı taraflar arasında ticari ilişkinin gerçekleştiğini, davacı şirketin protokoller gereği ... Hospital Group üyesi şirketlere tıbbi gaz sattığını, daha önceki yıllarda fiyat değişikliklerinin karşılıklı varılan mutabakatla yapıldığını, 2017 yılı başında aniden herhangi bir anlaşma yapılmadan ürün birim fiyatlarında fahiş miktarlarda artışlar yapıldığını, faturaların düzenlendiğini, davacı tarafın 12/01/2017 tarihi yazısında gaz fiyatlarında artış uygulandığı bilgisinin verildiği fakat gaz birim fiyatlarının verilmediğini, karşılıklı mutabakata varılmadan emrivaki yapılarak keyfi olarak belirlenen fiyatlar üzerinden davacı tarafça faturaların düzenlediğini, ... Hospital Group üyesi adına görüşme yapılarak fazla fiyatlandırma yapılan kısım için fark faturaları tanzim edilmesi konusunda sözlü mutabakata varıldığını, davalı tarafça düzenlenen fiyat farkı faturalarının kargo ile iade edildiğini, TTK 21/2 maddesine göre faturaların iadesi için sekiz günlük yasal sürenin aşıldığını, davalının davacıya hiçbir borcu olmadığını, davacının dava dilekçesindeki 11/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek en yüksek banka faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkile ödenmesine şeklinde talebe itiraz edildiğini, faiz başlangıç tarihi ve oranına ilişkin davacı taleplerinin hiçbir haklı hukuki dayanağının bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda davacı tarafın 13/01/2025 tarihli celseye mazeretsiz olarak katılmayarak dosyayı takipsiz bıraktığı, duruşmaya katılan davalının davayı takip etmemesi üzerine dava dosyasının birinci kez işlemden kaldırıldığı görülmüştür. Davacı vekilinin bir önceki celse mazeretinin kabul edilmesi ile birlikte duruşma zaptının, 13/01/2025 tarihli duruşma gün ve saatten haberdar edilmesi için davacı vekiline 13/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği ve bu sebeple dosyanın birinci kez işlemden kaldırılması kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır. Davacının yenileme talebi üzerine tensip zaptı hazırlandığı ve yeni duruşma günü tayin edildiği, bu tensip zaptının da davacı vekiline 02/02/2025 tarihinde tebliğ edildiği ve 21/04/2024 tarihli duruşma gün ve saatinden davacı tarafın haberdar edildiği görülmüştür. 21/04/2025 tarihli duruşmaya davacı taraf mazeretsiz olarak katılmamış ve dava dosyasını ikinci kez takipsiz bırakmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere basit yargılama usulüne tabi işbu davada, dosyanın ikinci kez takipsiz bırakılması üzerine HMK md. 150 gereği davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, davanın ikinci kez takipsiz bırakılması ve usulüne uygun bir mazeret beyan edilmemesi sebebiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek..." gerekçesiyle, dosyanın ikinci kez takipsiz bırakılması sebebiyle, HMK Madde 150 gereği davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 21.04.2025 tarihinde duruşma saatinde mahkeme salonu önünde bulunduklarını, buna rağmen duruşmanın saatinde alınmadığını, maalesef avukatlar olarak da aynı gün içinde birden fazla mahkemede duruşmaya girmek durumunda kalındığını, farklı bir duruşmaya gidildiğini, tekrardan İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi duruşma salonunun önüne döndüklerinde duruşmanın alındığı ve davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini bildirildiğini, oysa ki 21.04.2025 tarihli celseye davalı tarafın da katılmadığını, mazeret dilekçesi gönderdiğini, bu haliyle de kanun maddesinde belirtilmiş olduğu gibi davalıya davayı takip edip etmeyeceği konusunun sorulamadığını, diğer yandan dosyada gelinen aşamaya bakıldığında 21.04.2025 tarihinde bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyan süresinin devam ettiğini, bu sebeple tarafımızca duruşmaya katılınılmış olsa dahi bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyan süresinin beklenileceğinin aşikar odluğunu, usul ekonomisi ilkesi gereği bu sürenin beklenilmesi yönünde karar verilmesi gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usule ve esasa aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, ticari satım ilişkisi kapsamında düzenlenen faturadan doğan alacağın tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, HMK'nın 150.maddesi gereği davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Mahkemece, 13.01.2025 tarihli duruşmada, davacı vekilinin hazır bulunmadığı, davalı vekilinin de davayı takip etmediklerini bildirmesi üzerine dosyanın birinci kez işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilince dosyanın yenilenmesi ile 21.04.2025 tarihine duruşma günü verildiği, yeni duruşma gününün taraflara tebliğ edildiği, 21.04.2025 tarihli duruşmaya davalı vekilince mazeret dilekçesi sunulduğu, davacı vekilince ise herhangi bir mazeret dilekçesi sunulmadığı ve duruşmaya da katılınmadığı, bu nedenle mahkemece dosyanın ikinci kez takipsiz bırakıldığı belirtilerek davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği görülmektedir. HMK'nın 150/1maddesine göre usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. HMK'nın 320/4 maddesine göre de, basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa, dava açılmamış sayılır.Ancak somut olayda, her ne kadar davacı vekili 21.04.2025 tarihli duruşmaya katılmamış, mazeretine ilişkin bir dilekçe sunmamış ve davayı takipsiz bırakmış ise de, aynı duruşma için davalı vekilince 19.04.2025 tarihli mazeret dilekçesi sunulduğu, dilekçede, ''Bilirkişi Raporu'na karşı beyan ve itiraz süremizin dolmasının beklenmesine, Duruşmanın münasip bir güne taliki ile yeni verilecek duruşma gün ve saatinin uyap sisteminden öğrenmemize'' şeklinde talepte bulunulduğu, mahkemece bu talep üzerine kurulan ara kararla ''...Davalı vekilinin mazeretlerinin kabulü ile, işbu duruşma zaptının tebliği ile yeni duruşma gün ve saatinden haberdar edilmesine karar verildi. Tefhimle açık yargılamaya devam olundu. '' şeklinde karar verildiği görülmektedir. Avukatın veya tarafın mazeretinin kabul edilmesi halinde mahkemece duruşma bir başka güne ertelenir. Bu durumda mazereti kabul edilen tarafın yokluğunda karar verilmez. Buna rağmen mahkemece, davalı vekilinin mazeretinin kabulüne karar verilmesinden sonra yargılamaya devam edilerek davacı vekilinin hazır olmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usule aykırı olmuştur. Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.5 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle,
1-HMK'nın 353/1.a.5. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına,2-Davanın, yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davacı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talebi hâlinde, ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,4-Kaldırılan ilk derece mahkemesi kararının icrasıyla ilgili olarak İİK'nın 36. maddesi uyarınca yatırılan teminatların, yatıran taraflara iadesine,5-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,6-Kararın, ilk derece mahkemesince taraf vekillerine çıkarılacak davetiyelerle tebliğine dair;HMK'nın 353/1.a.5. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonunda, 22.10.2025 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
KANUN YOLU: HMK'nın 353/1.a. maddesi uyarınca karar kesindir.