T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1498
KARAR NO: 2024/1844
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/04/2023
NUMARASI: 2020/163 E. - 2023/330 K.
DAVANIN KONUSU: Çek istirdadı
Taraflar arasındaki istirdat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hırsızlık yoluyla zayi etmiş olduğu çek ile ilgili daha önce Alibeyköy Şehit Atıf Ödül Polis Merkezi amirliğinde vermiş olduğu ifade neticesinde İstanbul 19 Asliye Ticaret Mahkemesinde 2019/ 112 E. Sayılı dosya üzerinde çekin isdirdadı ve iadesi ile ilgili olmak üzere dava açtıklarını, açılan dava 11/02/2020 tarihinde davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olup kesinleşme sürecinde olduğunu, daha öncesinde İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/882 Dosyası ile hasımsız olarak çekin iptali için dava açtıklarını, yargılama neticesinde çekin ...bank Anonim TAŞ . Şirketinin Beylikdüzü Sanayi Şubesine ibraz edildiği, ibraz edenin ... Ticaret LTD ŞTİ olduğu, dolayısıyla hasmın ( muhattabın) ortaya çıkması nedeniyle davada karar verilmesine yer olmadığı kararı şeklinde sonuçlandığını, verilen karar kesinleştiğini, ancak çek isdirdadına ilişkin dava reddedilmiş olsa bile müvekkile ait çekin ... Ticaret LTD ŞTİ şirketinde olduğu ortaya çıktığı, bu yüzden davada davalı olarak gösterildiğini belirterek davaya konu ... Şubesi Çek Seri No: ..., 130,000 TL'lik 28/09/2018 keşide tarihli keşidecisi... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olan çekin davalıdan alınarak müvekkile iadesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; müvekkilinin 130.000,00 TL bedelli çeki aldığını, davaya konu çekin müvekkil şirketin muhasebe kayıtlarına geçtiğini, davaya konu çeke öncesinde 28/02/2018 vadesinin yazıldığı, daha sonra üzeri çizilip keşideci ... tarafından paraflanmak sureti ile vadesinin 28/03/2018 tarihi ile değiştirildiğini, bu çekin vaktinde bankaya ibraz edildiği, ancak karşılığı olmadığı ve ödenemeyeceği keşideci ...taş tarafından müvekkiline iletildiğini, arkasının yazdırılmamasının istendiğini, davalı müvekkil çekin arkasını karşılıksızdır şeklinde yazdırmadan bankadan aldığını ve kendisine çeki veren ciranta ...'ye gerek muhasebe kayıtlarından gerekse makbuz karşılığında teslim ettiğini, çekle ilgili davalı müvekkilin ilişkisinin bununla sınırlı olduğunu, çekin vadesinin 28/09/2018 şekline oynama yapılarak çevrildiğini, 3 rakamının 9 rakamına çevrildiğini, bu işlemin kimin yaptığının bilinmediğini, evrakta sahtecilik işleminin bulunduğunu, davaya konu çekin 28/03/2018 tarihi itibariyle çek vasfını yitirdiğini belirterek davanın reddini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Davacı vekilinin talebi üzerine davanın dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve son duruşma zaptı ile çek suretinin tebliği ile ...'e tebliğine, çek aslının kendilerinde bulunup bulunmadığının bildirilmesinin istenilmesine karar verilmiş olup, dava dışı keşideci şirkete TK 35. Maddesine göre tebliğ yapılabildiği, dosyaya beyan sunulmamış olduğu görüldü. Tüm dosya kapsamından; her ne kadar davacı tarafça, davalıdan çekin istirdatı talebinde bulunulmuş ise de, davalı vekilince çekin keşidecisine iade edildiği beyan edilmiş olup, çekin davalı uhdesinde bulunmaması nedeniyle davanın pasif husumet yokluğu..." gerekçesiyle, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2018/882 Esas sayılı dosya üzerinden hasımsız olarak açtıkları davada davaya konu çekin ... bank A.Ş. Beylikdüzü Sanayi şubesine ibraz edenin davalı şirket olduğunu, dolayısıyla davanın hasmının ortaya çıkmasının akabinde davalı yönünden ikame ettikleri davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olup, ayrıca davalı şirket yönünden çeki alan kişinin tespitinin sağlanmadan dava hakkında karar verilmesi usul yönünden bir bozma nedeni olup kararı istinaf etme zorunluluğu hasıl olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, TTK'nın 792. maddesi uyarıncan çek istirdadı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Çek istirdadı davası, çekin rızası hilafına elinden çıktığını iddia eden meşru hamili tarafından, yeni hamile karşı açılabilecek bir davadır. Yani çek istirdadı davasının davacısı çek elinde iken çekin rızası dışında elinden çıktığını ileri süren hamil, davalısı ise çekin nihai hamilidir. Davalı çekin ibrazda karşılıksız kalması üzerine, kendilerine çeki ciro yolu ile veren ... Ticaret A.Ş ye bedelini haricen tahsil ederek geri verip teslim ettiğini, bu şirket tarafından da ciro ile kendisine veren ... Ltd. Şti ye verildiğini, en son olarak bu şirket tarafından çekin keşidecisine iade edildiğini ileri sürmüştür. Davalı vekilince savunma doğrultusunda çek iade bordrosu örneği de delil olarak sunulmuştur. Bunun dışında İlk derece mahkemesi gerekçesinde de işaret edildiği üzere davacı vekilince 20.01.2020 tarihli duruşma beyanı ile dava konusu çekin son olarak ... Ltd. Şti de olduğunun bilindiği, banka yazıları kapsamında çekin davalı yanca ibraz edilmesi nedeniyle davalıya husumet yöneltilerek dava açıldığının beyan edildiği anlaşılmaktadır. Davalı şirket tarafından, ibrazında ödenmeyen çekin, önceki cirantaya iade edilmesi ve davacı vekilinin yukarıda yer verilen beyanları kapsamında istirdat talebine konu çekin davalı elinde olmadığı beyanları kapsamında husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi yerindedir. Bu nedenlerle davacının istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemiştir. Davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 6-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 12.12.2024 tarihinde oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.