T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/2106
KARAR NO: 2025/2074
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/05/2025
NUMARASI: 2024/782 Esas- 2025/355 Karar
DAVANIN KONUSU: Rücuen Tazminat (... sigortasından kaynaklı)
Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... Bakanlığına ait olan Gaziosmanpaşa 300 yataklı devlet hastanesi ikmal inşaatını 05/11/2020 ve 10/12/2012 tarihleri arasında ... ... Poliçesi ile sigortaladığını, ... ettiren dava dışı ... Ortaklığı ile davalı ... ... Tic. ve Ltd. Şti. arasında inşaatın dış cephe kaplama imalat ve montaj işlerinin yapımı ve gerekli olan tüm malzemelerin temini amacıyla 20/12/2010 tarihli taşeron sözleşmesi akdedildiğini, 01/01/2011 tarihinde davalı taşeron işçileri tarafından ... konusu hastanede dış cephe kaplama işine başlandığını, müvekkili şirketin sigortalısının bitim aşamasındaki devlet hastanesi inşaatında 26/09/2011 tarihinde meydana gelen yangın olayı neticesinde binanın dış cephesinin, izolasyon malzemelerinin, muhtelif sayıda boyaların, muhtelif çatı malzemelerinin, ahşap kapıların, ahşap masa ve sandalyeleri PVC çerçevelerin, bina elektrik tesisatının, muhtelif miktarda dekorasyon malzemeleri, işçilere ait yataklar, ranzalar, konteynerlerin, bilgisayarların, televizyonların, muhtelif giyim eşyalarının, plastik masa ve sandalyelerin, ... plaka sayılı vinç kamyonunun komple yandığını, davalı taşeron şirketin müvekkili şirketin sigortalısının bitim aşamasındaki devlet hastanesi inşaatında alması gereken koruyucu ve kollayıcı önlemleri almadığını, telafisi mümkün olmayan zararlara dikkatsizliği ve ihmali sonucunda sebebiyet verdiğini, müvekkili şirketin Gaziosmapaşa 1. Sulh Hukuk Hâkimliğinin 2011/11 D.iş sayılı dosyası ile sigortalıya ait olan hastane inşaatındaki yangının çıkış nedeni ve hastanede nelerin zarar gördüğü ile ilgili olarak tespit talep ettiğini, bilirkişi tespit raporunda meydana gelen yangın nedeninin kesme ve kaynak işinden meydana geldiği, davalının gerekli tedbirleri almaması nedeniyle meydana gelen zarardan sorumlu olduğu tespitlerinin yapıldığını, yangın sebebi ile oluşan hasar neticesinde ... poliçesi ile sigortalı olan ... Bakanlığına müvekkili şirket tarafından 4.027.942,62 TL hasar tazminatı ödendiğini, yangında zarar gören ... plakalı kamyonun ve vincin sahibi olan ...Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkili şirket aleyhine toplam 252.500,00 TL zararın mevcut olduğu iddiasıyla Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/786 E.sayılı dosyası ile dava açıldığını bildirerek; dava değeri oldukça yüksek olduğundan müvekkili şirketin talep ettiği alacak miktarını güvence altına almak ve ileride telafisi güç zararların doğmasını önlemek adına dava sonuçlanana kadar davalı şirketin malvarlığına ihtiyati tedbir konulmasına, neticede davanın kabulü ile 4.027.942,62 TL'nin rücuen davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, savunmasında özetle; davacının dava dışı ... Ortaklığına ait ...İnşaatı Santiyesini ... ... poliçesi ile sigortaladığını, 26/09/2011 tarihinde sigortalanan yerde çıkan yangından kaynaklanan hasarı ödediğini belirttiğini ve müvekkilinin sigortalı şirketin taşeron firması olması nedeniyle sigortalı şirkete ödenen bedel olan 4.027.942,62 TL'nin rücuen tazmini için iş bu davayı açtığını, davacının ekspertiz raporları ve itfaiye raporlarındaki tahminlere dayanarak rücu davası açtığını, ancak tahmine dayalı bu raporların tamamının hatalı olduğunu, maddi vaka ile raporların birbirine tamamen aykırı olduğunu, dava konusu edilen yangının, hastanenin A Bloğunda ahşap dış cephe kaplaması olan bölümde başladığını, bu bölümün bitmiş bir bölüm olduğunu, müvekkili şirketin bu bölümde hiçbir elemanının olmadığını ve bir çalışmanın olmadığını, bu nedenle müvekkili şirkete atfedilecek bir kusur olmadığını, itfaiye raporlarında da yangına ilişkin tahminden bahsedildiğini, tespit edilmiş bir durumun söz konusu olmadığını bildirerek; davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...' Taşınır-taşınmaz malların ve yapının stabilitesini etkilemeyen veya kullanıcıları tehlikeye düşürmeyen yüzeysel (sathi) hasarlar, ... süresince gerekli olduğu için yapılmış olan hasarı önlemeye ya da en aza indirmeye yarayan giderler yapılması ..' şeklinde düzenleme yapıldığı, ... ettiren yüklenici firma ... iş ortaklığı tarafından 8 maddede düzenlenen şartların yerine getirilmesi halinde sigortacının yangın ve infilak sonucu meydana gelen zarar ve ziyanı sigortalıya tazmin edeceği, dava dışı sigortalı tarafından 8 maddelik koşuldan sadece 8. Maddedeki çitle çevrili olma koşulunun yerine getirildiği diğer 7 maddenin yerine getirilmediği, ... ettiren dava dışı yüklenici ... iş ortaklığının yangından önce yangının çıkışında, yangının devam ettiği süre içerisinde ... sözleşmesindeki özel şartlara ve ana sözleşmenin 21. Ve 22. Maddelerine aykırı hareket etmesi sebebiyle davacı ... şirketi tarafından yükleniciye ... ödemesi yapılmasının ex gratia ödemesi olduğu, halefiyet hakkının doğumu bakımından davacı ... şirketinin temliknamesinin de bulunmadığı hatır ödemesi niteliğinde bulunan ödemenin de davacıya halefiyet hakkı vermeyeceği hüküm vermeye elverişli denetime açık 14/05/2024 tarihli bilirkişi raporundan anlaşıldığı..." gerekçesiyle, davanın aktif husumetten reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İstinaf Dairesinin kaldırma kararında ödemenin hatır ödemesi olduğuna yönelik bir tespit bulunmadığını, yalnızca gerekçenin denetlenebilir olmadığı kanaatine varıldığını, buna rağmen ilk derece mahkemesince önceki kararın tamamen aksine hüküm kurulduğunu, mahkemenin yapılan ödemenin hatır ödemesi olduğu kanaatine vardığını, bu değerlendirmenin hatalı olduğunu, ödenen miktarın 4.027.942,62 TL olduğunu, böyle bir lütuf ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, İtfaiye Müdürlüğü tarafından düzenlenen raporda, ekspertiz raporunda, Gaziosmanpaşa 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/110 D. İş sayılı dosyasında, Gaziosmanpaşa 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2011/863 E. Sayılı dosyasından alınan tüm raporlarda, yangının davalının dikkatsizliği nedeniyle meydana geldiğinin tespit edildiğini; davalının meydana gelen zararın tamamından kusur oranına bakılmaksızın sorumlu olduğunu, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/679 E. Sayılı ilamı ile de ... Alüminyumun çalışanlarının tedbirsizlik ve dikkatsizlik nedeniyle yangına sebebiyet verdiklerinin, ... Tic. Ltd. Şti.'nin % 50 oranında kusurlu olduğunun, kusur oranlarının kendi iç ilişkileri açısından hüküm ifade edeceğinin ve meydana gelen zarardan iş ortaklığını oluşturan adi ortakların müteselsilen sorumlu tutulmaları cihetine gitmek gerektiği yönünde hüküm kurulduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, inşaat tüm riskler ... poliçesi kapsamında davacı ... şirketi tarafından sigortalısına ödenen hasar bedelinin, davalıdan rücuen tahsili istemiyle açılmış bir rücuen tazminat davasıdır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı ile dava dışı dava dışı sigortalı ... Bakanlığı arasında inşaat tüm riskler ... poliçesi düzenlenmiş olup davacı, poliçe kapsamında, dava dışı sigortalının devlet hastanesi inşaatında davalı firma tarafından inşaatın dış cephe ve kaplama ve montaj işlerinin yapımı esnasında çıkan yangın sonucunda dava dışı sigortalısının uğradığı zararı ödediğini ve sigortalının haklarına halef olduğunu ileri sürerek ödediği 4.027.94,62 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, mahkemece hasarın teminat kapsamı dışında olduğu, hatır ödemesi bulunduğu, TBK'nın 183. maddesi uyarınca bir temlikname de bulunmadığı, bu nedenle davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. İBB İtfaiye Daire Başkanlığı Avrupa Yakası Müdürlüğünce düzenlenen 26.09.2011 tarihli yangın raporunda; "Bodrum üzeri 15 katlı inşaat halindeki hastahane binasının doğu tarafında, ana blokta yapımı devam eden mantolama ve dış cephe kaplama çalışmaları esnasında meydana gelen ve öngörülemeyen kıvılcımların zemindeki muhtelif inşaat malzemelerinin üstüne düşmesi ile yanmanın meydana geldiği, açık alanda ve rüzgarın körükleyici etkisiyle çalışan işçiler tarafından müdahale edilmesine rağmen kısa sürede büyüyen yangının dış cepheye ve pencerelerden kısmen de odalara yayıldığı tahmin edilmektedir. (DİKKATSİZLİK)" şeklinde tespit yapıldığı anlaşılmıştır. Davacının talebiyle yapılan Gaziosmanpaşa 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/110 D.İş sayılı dosyasıyla yapılan delil tespit dosyasında alınan uzman bilirkişi raporunda; davaya konu yangının, davalı çalışanları tarafından yapılan kaynak işi sırasında sıçrayan cüruflardan kaynaklandığı belirtilmiştir. Eksper raporunda benzer tespit yapılmıştır. Davaya konu yangınla ilgili olarak yapılan soruşturma sırasında Gaziosmanpaşa 2. Sulh Ceza mahkemesinin 2011/863 E sayılı dosyasına sunulan 26.05.2014 bilirkişi raporunda, davalı çalışanları tarafından yaplan kaynak çalışmaları sırasında yere düşen kıvılcımların yangına sebebiyet verdiği, çıkan yangının tam söndürülmemesi rüzgarın da etkisiyle yangının güçlendiği ve davaya konu hasarı verdiği belirtilmiştir.İlk derece mahkemesince oluşturulan üç kişilik bilirkişi kurulundan rapor istenmiş, birinci heyetin düzenlediği 28.05.2013 tarihli ön raporda eksik belgelerin sunulması talep edilmiş, herhangi bir sonuç beyan edilmemiştir. Eksikliklerin ikmalinden sonra aynı heyetten 23.12.2013 tarihli ek rapor alınmıştır. Bu bilirkişi raporunda davaya konu yangının davalı taşeronun elemanlarının çalışma alanında başlamadığı dikkate alınarak ve rapordaki diğer gerekçelerle davalı taşeron elamanları tarafından yangına sebebiyet verildiğinin söylenemeyeceği, yangının çıkış nedeni konusunda doğru bir kanaate varılmasının mümkün olmadığı yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin yukarıda anılan rapora itirazı üzerine mahkemece oluşturulan üç kişilik yeni bir bilirkişi kurulundan 14.05.2014 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda, yangının davalı çalışanları olan ... ve ... tarafından yapılan kaynak çalışması sırasında aşağıya düşürülen kıvılcımların yanıcı kaplama malzemesinin tutuşmasına neden olduğu ve oradan büyüyerek yayıldığı, yangının bu şahısların taksirli davranışlarından kaynaklandığı, bununla birlikte alt işverenin asıl işverenine, tasarımcısından uygulayıcısına kadar tüm yetkililerin, yüksek katlı bir hastane binasında yangın açısından son derece güvenliksiz ve mevzuata aykırı dış cephe yalıtım ve kaplama malzemelerinin kullanılmasından dolayı sorumlu oldukları, ... hukuku yönünden yapılan değerlendirmede ise davacının ödemesinin ex gratia niteliğinde bir hatır ödemesi olup davacı ... şirketinin halefiyet hakkının doğmadığı tespitlerine yer verildiği anlaşılmaktadır. Bu rapora karşı davacı vekilinin itirazı üzerine aynı heyetten alınan 23.02.2015 tarihli ek raporda aynı görüş tekrarlanmış, kök raporda değişiklik yapılmasını gerektiren herhangi bir husus bulunmadığı belirtilmiştir. Yukarıda anılan bilirkişi rapor içeriklerine ve tüm dosya kapsamına göre, davacı vekilince, somut uyuşmazlıkta ... şirketinin kanuni halefiyet hakkının bulunduğu ileri sürülmüş ise de bilirkişi raporunda ayrıntılı şekilde gerekçelendirildiği üzere, davacı sigortacı ile dava dışı sigortalı arasındaki ... ... poliçesindeki şartlara göre, davacı ... şirketinin, poliçe koruması dışındaki bir riziko için ödeme yaptığı kanaatine varılmıştır. Diğer bir deyişle davacı ... şirketinin ödemesinin ex gratia ödeme yani hatır ödemesi olup, TTK'nın 1472. Maddesi uyarınca kanuni halefiyet hakkını kazanmadığı, ayrıca sigortalının haklarını temlik aldığına dair bir temlikname de sunmadığı, bu nedenlerle davacı sıfatının bulunmadığı kanaatine varılmış, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,
2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Gerekçeli kararın Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;
HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 30.12.2025 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi.
KANUN YOLU: HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.