T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2026/609
KARAR NO:2026/892
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:12/12/2025
NUMARASI:2025/451 2025/934
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Banka hisse devri işleminden kaynaklanan)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş. müşterilerinden dava dışı ... tarafından, davalısı ... Bank A.Ş. olan İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/730 E. sayılı dosyası ile açılan ... alacak davasının yargılaması sonunda 07.03.2016 tarihli ve 2016/151 Karar sayılı kararında davanın kabulüne karar verildiğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/9428 E..2018/2125 K. sayılı ve 20.03.2018 tarihli ilamı ile onandığını, kararın alacaklı tarafından Eskişehir 8. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile... Bank A.Ş, aleyhine icra takibine konulduğunu, icra müdürlüğünce hesaplanan dosya borcunun... Bank A.Ş. tarafından 11.05.2018 tarihinde 320.823,93-TL. olarak ödendiğini, ...Bank A.Ş. tarafından müvekkili kuruma Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu ile ... tarafından imzalanan 09.08.2001 tarihli Hisse Devri Sözleşmesi (...bank A.Ş. 18.06.2007 tarihinde... Bank A.Ş.'ye devredilmiştir) sebebiyle Beyoğlu ... Noterliğinin 17.05.2018 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarname keşide edilerek icra dosyasına ödenmiş olan tutarın kendilerine ödenmesi hususunun ihtar edildiğini, mevzuat uyarınca ... hesaplarının sigorta güvencesi kapsamı dışımda olması ile devredilen birleşmiş ... AŞ bilançosunda yer almaması ve diğer hukuki sebeplerle hisse devir sözleşmesine istinaden TMSF'nin sorumlu tutulmasının mümkün olmaması sebepleriyle, off shore ödemelerinden müvekkili kurumun sorumlu olmamasına rağmen yüksek faiz yükünden kaçınmak amacıyla, kurum tarafından hatalı talep edilen tutarlar mahsup edilmek suretiyle 04.06.2018 tarihinde 320.774.68-TL ihtirazi kayıtla... Bank A.Ş.'ye ödendiğini, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.03.2016 tarihli davanın kabulüne ilişkin kararını onayan Yargılay 11. Hukuk Dairesinin 2016/9428 E., 2018/2125 K, sayılı ve 20.03.2018 tarihli kararına karşı yapılan karar düzeltme müracaatı üzerine, Yargtay 11. Hukuk Dairesi 2018/2633 E., 2019/7275 K. sayılı ve 18.11.2019 tarihli kararı ile bozulması üzerine 2020/15 E. numarasını alan dosyada mahkemece 04.11.2020 tarihinde “davanın kısmen kabulüne” kararı verildiğini, karara karşı taraflarınca temyiz yoluna başvurulduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022/7292 E., 2023/6532 K. sayılı ve 08.11.2023 tarihli kararı ile “davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı" gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi üzerine 2024/358 E. numarasını alan dosyada mahkeme 20.11.2024 tarihinde “TMSF yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, ...Bank AŞ yönünden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına” karar vermiş olup davacı vekili tarafından kararın temyiz edildiğini, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/15 Esas sayılı dosyasında verilen kısmen kabul kararının Yargıtay 11.Hukuk Dairesi tarafından bozulmuş olması ve mahkemece bozma kararına uyularak davanın reddine karar verildiğini, iş bu kararının Yargıtay tarafından onanacağını, ... Bank A.Ş.'nin müvekkili kurumdan tahsil ettiği tutarı iade etmesini gerektiğini, bu sebeple müvekkili kurum tarafından... Bank A.Ş.'ye 13.01.2025 tarihli ve ... sayılı yazı gönderilerek Beyoğlu ... Noterliğinin 17.05.2018 tarihli ve ... yevmiye nolu ihlarnamesi gereğince 30.05.2018 tarihinde ödenen 320.774,68-TI..'nin, ödeme tarihlerinden itibaren TCMB reeskont faiz oranlarından işletilecek faiziyle birlikte toplam tutarın 5 iş günü içerisinde iade ödemesinin yapılmasının ... Bank A.Ş.'ye bildirildiğini, yazılarına rağmen herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine müvekkili kurum tarafından 14.03.2025 tarihinde İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile... Bank A.Ş. aleyhine 320.774.68-TI..Asıl alacak, 471.246,57-TL. işlemiş faiz olmak üzere toplam 792.021 .25-TL. tutarlı ilamsız icra takibi yapıldığını, iş bu takibe, tutara ve faize karşı ... Bank A.Ş. tarafından 11.04.2025 tarihinde itiraz edildiğini, haksız ve mesnetsiz olarak yapılmış itirazın iptali için iş bu davayı açtıklarını, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulüne, İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine karşı davalı-borçlu tarafından haksız ve mesnetsiz olarak yapılan itirazların iptali ile icra takibinin lakip talebindeki şartlarla aynen devamına ve davalı ... Bank A.Ş. Aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesinc, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; 09.08.2001 tarihli Hisse Devir Sözleşmesi hükümleri ve takip tarihi itibariyle iade talebine konu davanın ve icra takibinin bulunduğu aşama nazara alındığında ...'nin iddialarının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, iade talebine konu edilen davada verilen ret kararı kesinleşmediğinden İİK m. 40 gereğince icranın iadesi aşamasına gelinemediğini, dolayısıyla müvekkili bankanın icra dosyasına yaptığı ödemeyi iade alamadığından -kabul anlamına gelmemek kaydıyla- ...'ye iade yükümlülüğü doğmadığını, kaldı ki ...'nin 09.08.2001 tarihli sözleşmeden doğan edimlerini eksik ifa etmesi nedeniyle müvekkili bankanın ...'den alacaklı olduğu tutarlar da bulunmakta olup huzurdaki davaya konu edilen bedel iade alındığında müvekkili bankanın aynı sözleşmeden doğan alacaklarıyla takas edilebileceğini, bu kapsamda davanın açıkça haksız olduğunu, reddine karar verilmesi gerektiğini, ...'ye gönderilen Beyoğlu ... Noterliği'nin 17.05.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... mudilerinden ... tarafından ikame edilen İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/730 E. sayılı dosyasında verilen karar gereğince Eskişehir 8. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasına yapılan 320.823,93-TL ödemenin TMSF'den talep edildiğini, ...nun ödeme talebini kısmen kabul ederek icra dosyasına yapılan ödemenin 320.774,68-TL'sini müvekkili bankaya ödediğini, ilerleyen süreçte kararın Yargıtay tarafından davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiği gerekçesiyle bozulduğunu, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/358 E. sayısına kaydedilen dosyada bozmaya uyularak davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verildiğini, anılan kararın hala temyiz incelemesinde olduğunu kararın kesinleşmediğini ve icranın iadesi şartları oluşmamışken ... tarafından söz konusu dosya nedeniyle ödenen bedelin iadesinin talep edildiğini, bedel iade edilmeyince de dava konusu icra takibini başlattığını, ...'nin iade talebine konu davada icranın iadesi koşullarının oluşmadığını, dolayısıyla müvekkili bankanın da icra dosyasından ödemeyi iade almadığını bilmesine rağmen anılan ödemeyi talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, 09.08.2001 Tarihli HDS'nin 6/13, 8/1 ve 8/2 Hükümleri uyarınca ... mudiileri tarafından açılan davalara ilişkin tek sorumluluğun ...'ye ait olduğunu, bu nedenle müvekkili bankanın ... mudiinden iade almadığı bir bedeli ...'ye iade etmesi gibi bir yükümlülüğü bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla- borç henüz doğmadan icra takibi başlatıldığını, zira iade talebine konu davada verilen ret kararı kesinleşmediğinden icranın iadesi aşamasına gelinemediğini ve müvekkili bankanın icra dosyasına ödediği bedeli iade almadığını, dolayısıyla müvekkili bankanın ...'e iade borcu doğmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla- sadece icra dosyasından iade aldığı tutarı iade ile yükümlü tutulabileceği nazara alındığında ödeme tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, izah edilen ve Mahkemece resen gözetilecek gerekçelerle haksız davanın reddine,... aleyhine dava konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda;"Somut olayda, İstanbul 14.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının tetkikinde; alacaklı davacı tarafından borçlusu davalı aleyhine, 14/03/2025 tarihinde, 320.774,68-TL asıl alacak ve 471.246,57-TL işlemiş faiz toplamı olan 792.021,25-TL alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının "Yargıtay 11.HD.nin 2022/7292 E.,2023/6532 K. sayılı bozma kararı ile İstanbul 15.As.Tic.Mah.nin 2024/358 E.,2024/681 K. sayılı ve 20.11.2024 tarihli davanın reddine dair kararı gereğince Kurumumuz tarafından 04.06.2018 tarihinde ödenen 320.774,68-TL. tutarın işlemiş reeskont faiziyle birlikte iadesi talebidir." şeklinde gösterildiği, ödeme emrinin borçluya 08/04/2025 tarihinde tebliği üzerine yasal süresinde olan 11/04/2025 tarihli itiraz ile takibin durduğu, davalı tarafından borca, fer'ilerine itiraz edildiği, itirazın alacaklıya tebliğ edilmediği, öyleyse eldeki itirazın iptali davasının yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde olan 24/06/2025 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.Dosya kapsamında ve UYAP sistemi üzerinden yapılan incelemede, İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/730 Esas 2016/151 Karar sayılı dosyasında davacı ... tarafından davalı... Bank A.Ş.aleyhine açılan davada "Davanın kısmen kabulü ile 43.700,00 TL'nin 13/09/1999 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verildiği, kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2016/9428 Esas 2018/2125 Karar sayılı kararı ile onandığı, dava dışı ... tarafından Eskişehir 8. İcra Müdürlüğü’nün ... sayılı takip dosyasında davalı aleyhine ilama dayanan icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından dava dışı mudiye 04.06.2018 tarihinde 320.774,68 TL ödeme yapıldığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin onama kararına yapılan karar düzeltme talebi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 2018/2633 Esas 2019/7275 Karar sayılı kararı ilk derece Mahkemesi kararının bozulduğunu, bozma kararı doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/15 Esas 2020/685 Karar sayılı dosyasında davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı yapılan temyiz başvurusu sonucunda Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin 2022/7292 Esas 2023/6532 Karar sayılı bozma kararı ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, bozma kararı sonrasında İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/358 Esas 2024/681 Karar sayılı kararı ile davacının davasının zamanaşımı nedeniyle reddine karar verildiği, davacı tarafından söz konusu yargılamaya istinaden 04/06/2018 tarihinde 320.774,68 TL'nin ihtirazi kayıtla... Bank A.Ş.'ye ödendiği, söz konusu bedelin tahsili amacıyla icra takibi yürütüldüğü ve davalı tarafından söz konusu bedelin ödenmemesi sebebiyle itirazın iptali istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır. ...bank AŞ hisselerinin Hollanda'da mukim... Bank ... isimli şirkete 18/06/2007 tarihinde satışına ilişkin sözleşme emsal dosyalardan işbu dava dosyasına alınmış (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 24/01/2022 tarih 2020/4486 Esas 2022/558 Karar) ve bu satış Türk kamu otoritesinin onayına tabi olduğundan re'sen inceleme ve değerlendirme yapılmıştır.Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2014/10149 Esas 2015/7641 Karar sayılı emsal mahiyetteki bozma kararında "Davacı vekili dava dilekçesinde diğer itirazlarının yanında 'Fona devir sonrasında bankaların ... çatısı altında aktif ve pasifleriyle birlikte birleştirilmesinin akabinde, Fon ile ... arasında imzalanan 09.08.2001 tarihli hisse devir sözleşmesi ile Banka aktiflerinin takriben 1/3'ünün ...'a (...Bank'a) devredildiğini, devredilmeyen büyük kısmının ise Fon bünyesindeki başka bir bankaya devredildiğini, bu nedenle ticaret hukuku kapsamında ve buna bağlı olarak külli halefiyeti doğuracak tarzda bir banka birleşmesinin söz konusu olmadığını' ileri sürmüştür. Bu durumda mahkemece, davacı tarafın yukarıda belirtilen iddiaları üzerinde de araştırma ve inceleme yapılarak dava konusu alacakların devredilen veya devredilmediği iddia edilen aktiflerle ilgili olup olmadığı konusunda uzman kişilerden oluşturulacak 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınıp hisse devir sözleşmesi çerçevesinde deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verildiği, nitekim yine Mahkememizde görülmekte olan söz konusu 2023/387 Esas 2023/942 Karar sayılı dosyada ve emsal mahiyetteki diğer dosyalarda 10/08/2001 tarihi itibariyle ... A.Ş.'nin ... Grubuna devredilmesi aşamasında bilanço bütünlüğü ile devredilmediği, en önemlisi bu bilanço büyüklüğünün bir kısmının fon bünyesinde kaldığı, bakiye kısmının ise hisse devir sözleşmesine göre ...'a devredildiği, bu devre ilişkin devir bilançosunda ise ileride borç veya alacak doğuracak hak ve yükümlülüklerin izlendiği, bilanço dışı nazım hesaplarında herhangi bir bakiye mevcut olmadığı, bu durum karşısında ise yükümlülük ve taahhüt kalemleri içinde off shore hesaplarının devre konu edilmediği, zaten söz konusu dosyalarda ... Başkanlığı tarafından yazılan yazı içeriğinde dahi, ... grubuna devredilen pasif kalemleri arasında off-shore hesaplarının devre konu olmadığının açıkça kabul edildiği, bir başka ifade ile adı geçen yazıda da "... hesapların ...'a devredilen 10/08/2001 tarihli ... bilançosunda yer almasının mümkün olmadığı, davalara konu hesaplarla ilgili off shore mudilerinden toplanan paraların kaydedildiği" ifadelerine yer verildiği, böylelikle off shore mevduat hesaplarının, devir öncesinde ... A.Ş.'nin bilançosunda pasif tarafta yer aldığı, bu şekilde hesapların ... grubuna devredilen bilanço kalemleri arasında yer almadığı, bir başka deyişle... bünyesinde kaldığı tespit edilmiştir.Davaya konu alacakların ... ile ... arasında imzalanan 09/08/2001 tarihli hisse devir sözleşmesi öncesi dönemde ...bank, ..., ... tarafından açılan off-shore mevduat hesaplarından kaynaklandığı, ...Bank A.Ş.'nin aleyhine açılan davalar sonucu off-shore hesap sahiplerine ödemek zorunda kaldığı tutarları 09/08/2001 tarihli hisse devir sözleşmesinin 8.1 ve 8.2. maddeleri gereği talep etmesi üzerine ...'nin söz konusu tutarları... Bank A.Ş.'ye ödediği, ... Bank A.Ş. hisselerinin Hollanda'da mukim... Bank ...'ye satışı sonrası banka adının Türkiye'de yerleşik... Bank A.Ş. olarak tescil edildiği,...'nin doğrudan icra dairelerine ve... Bank A.Ş.'ye ödediği tutarların toplamını tahsil için... Bank A.Ş. aleyhine takip başlattığı, ...'nin ...'a devrettiği ve bağımsız denetimden geçen devir bilançosunda off-shore hesaplara yer verilmediği, ... ve ... arasında imzalanan 09/08/2001 tarihli hisse devir sözleşmesinin 4.7, 6.5, 6.8, 6.13 vb maddelerinde ...'nin sorumluluğuna ilişkin kesin hükümlerin bulunmadığı, nitekim bu hususların emsal mahiyette olan ve mahkememizdeki (2023/85 Esas, 2023/387 Esas, 2023/876 Esas sayılı dosyalar) ve diğer mahkemelerde görülen tüm dosyalarda alınan bilirkişi raporları ile sabit hale geldiği, bu nedenle uyuşmazlığın aynı mahiyette olması ve off-shore hesabından kaynaklanması sebebiyle bilirkişi raporu alınmasına ihtiyaç olmadığı anlaşılmıştır.Böylelikle ...'nin külli halefiyeti söz konusu olduğundan devir öncesi gerçekleşen off-shore hesaplarından kaynaklanan yükümlülüklerinden dolayı sorumluluğunun devam ettiği, anılan nedenle bilançoda yer almayan borç ve yükümlülüklerden dolayı hisseleri devralan ... ve davalı... Bank A.Ş.'nin sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmadığı, hal böyle olunca off-shore hesabından kaynaklanan alacağın ... tarafından... Bank A.Ş.’den iade alınması amacıyla yürütülen İstanbul 14.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline yönelik açılan davanın yerinde olmadığı anlaşılmış (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 05/12/2024 tarih 2024/3506 Esas 2024/8708 Karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 28/11/2024 tarih 2024/3504 Esas 2024/8441 Karar, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 20/05/2024 tarih 2023/6261 Esas 2024/4081 Karar), davacı tarafından gerek zamanaşımına uğramış bir eksik borcun ödenmesi, gerek off-shore hesabının hisse devir sözleşmesi kapsamında yer almayıp davalının bu taleplere yönelik sorumluluğu bulunmaması sebepleriyle 'itirazın iptaline' ve "icra inkar tazminatına' yönelik davanın reddi gerektiği değerlendirilmiş... " gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ... AŞ müşterilerinden dava dışı ... tarafından, davalısı... Bank AŞ olan İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/730 E sayılı dosyası ile açılan ... alacak davasının yargılaması sonunda 07.03.2016 tarihli ve 2016/151 K. Sayılı kararında davanın kabulüne karar verildiğini, iş bu kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/9428 E..2018/2125 K. sayılı ve 20.03.2018 tarihli ilamı ile onandığını, kararın, alacaklı tarafından Eskişehir 8. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile ... Bank A.Ş. aleyhine icra takibine konulduğunu ve icra müdürlüğünce hesaplanan dosya borcunun ... Bank A.Ş. tarafından 11.05.2018 tarihinde 320.823,93-TL olarak ödendiğini, ... Bank A.Ş. tarafından müvekkili Kuruma, ... ile ... tarafından imzalanan 09.08.2001 tarihli Hisse Devri Sözleşmesi (...bank A.Ş. 18.06.2007 tarihinde... Bank A.Ş.'ye devredilmiştir) sebebiyle Beyoğlu .... Noterliğinin 17.05.2018 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarname keşide edilerek icra dosyasına ödenmiş olan tutarın kendilerine ödenmesinin ihtar edildiğini, mevzuat uyarınca off shore hesaplarının sigorta güvencesi kapsamı dışında olması ile devredilen birleşmiş ... AŞ bilançosunda yer almaması ve diğer hukuki sebeplerle hisse devir sözleşmesine istinaden ...'nin sorumlu tutulmasının mümkün olmaması sebepleriyle ... ödemelerinden müvekkilii kurumun sorumlu olmamasına rağmen yüksek faiz yükünden kaçınmak amacıyla, kurum tarafından hatalı talep edilen tutarlar mahsup edilmek suretiyle 04.06.2018 tarihinde 320.774,68-TL. ihtirazi kayıtla... Bank A.Ş.'ye ödendiğini, İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.03.2016 tarihli “davanın kabulüne” ilişkin kararını onayan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/9428 E., 2018/2125 K. sayılı ve 20.03.2018 tarihli kararına karşı yapılan karar düzeltme müracaatı üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2018/2633 E., 2019/7275 K. sayılı ve 18.11.2019 tarihli kararı ile bozulması üzerine 2020/15 E. numarasını alan dosyada mahkemece 04.11.2020 tarihinde “davanın kısmen kabulüne” karar verildiğini, karara karşı temyiz yoluna başvurulduğunu ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022/7292 E., 2023/6532 K. sayılı ve 08.11.2023 tarihli kararı ile “davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı” gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi üzerine ...numarasını alan dosyada mahkeme 20.11.2024 tarihinde “...yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, ... Bank AŞ yönünden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına” karar vermiş olup davacı vekili tarafından kararın temyiz edildiğini, Yargıtayın 30.06.2025 tarihinde hükmü onadığını ve taraflarca karar düzeltme başvurusu yapılmadığından kararın kesinleştiğini, bu sebeple müvekkili kurum tarafından... Bank A.Ş.'ye 13.01.2025 tarihli ve ... sayılı yazı gönderilerek,ödenen paranın iadesinin talep edildiğini, İİK 40. Maddesinin olayda uygulama alanı bulunmadığını, zira müvekkili kurumun bu maddede belirtilen taraflardan olmadığını ve 3. Kişi konumunda olduğunu, ...Bank A.Ş. İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/730 E. Sayılı dosyasının yargılaması sonunda aleyhine verilen 07.03.2016 tarihli mahkeme kararının Yargıtay tarafından onanması üzerine davacı alacaklı dava dışı ...'nın başlatmış olduğu ilamlı takip dosyası tutarını alacaklıya ödediğini ve bilahare ödediği tutarı hisse devir sözleşmesine dayanarak müvekkili kurumdan talep ettiğini müvekkili kurumun da söz konusu ödemeden sorumlu olmamasına rağmen yüksek faiz yükünden kaçınmak amacıyla ve ihtirazi kayıtla davalıya ödeme yaptığını, devam eden süreçte karar düzeltme aşamasında İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/730 E., 2016/151 K. Sayılı ve 07.03.2016 tarihli davanın kabulüne ilişkin kararının, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/7292 E., 2023/6532 K. Sayılı ve 08.11.2023 tarihli ilamı ile "Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 22.04.2022 tarihli ve 2021/7 E., 2022/2 K. sayılı kararı gereğince davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiği" gerekçesiyle bozulduğunu, bunun üzerine İstanbul 15. Asliye Ticaret Muhkemesi 2024/358 E., 2024/681 K. Sayılı ve 20.11.2024 tarihli kararı ile Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin bozma kararına uyarak duvanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verdiğini, söz konusu kararın davacı vekili tarafından temyiz edildiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından zamanaşımı nedeniyle bozularak yerel mahkeme tarafından da zamanaşımı nedeniyle verilen davanın reddi kararının 30.06.2025 tarihinde Yargıtay tarafından onandığını ve kesinleştiğini, müvekkili kurumun davalı bankaya muaccel olan bir borcu bulunmadığını, bu sebeple davalı bankanın takas talep etmesinin mümkün olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, davacı ... tarafından hisse devir sözleşmesi kapsamında, eski ... AŞ mudisi tarafından açılan dava neticesinde mahkeme kararı sonucunda mudiye ödenen, ancak davanın kabulüne ilişkin kararın tashihi karar aşamasında Yargıtay İBHGK kararı gereği zamanaşımı nedeniyle bozulması nedeniyle davalıdan geri tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı vekili, ... AŞ müşterilerinden dava dışı ... tarafından, davalısı ... Bank AŞ olan İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/730 E sayılı dosyası ile açılan ... alacak davasının yargılaması sonunda davanın kabulüne karar verildiğini, kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/9428 E..2018/2125 K. sayılı ve 20.03.2018 tarihli ilamı ile onandığını; bukararın alacaklı tarafından Eskişehir 8. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile... Bank AŞ, aleyhine icra takibine konulduğunu, icra müdürlüğünce hesaplanan dosya borcunun... Bank AŞ tarafından 11.05.2018 tarihinde 320.823,93 TL olarak takip alacaklısına ödendiğini; ...Bank AŞ tarafından müvekkili kuruma ... ile ... tarafından imzalanan 09.08.2001 tarihli Hisse Devri Sözleşmesi (...bank AŞ 18.06.2007 tarihinde... Bank AŞ'ye devredilmiştir) sebebiyle Beyoğlu... Noterliğinin 17.05.2018 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarname keşide edilerek icra dosyasına ödenmiş olan tutarın kendilerine ödenmesi hususunun ihtar edildiğini, mevzuat uyarınca off shore hesaplarının sigorta güvencesi kapsamı dışımda olması ile devredilen birleşmiş ... AŞ bilançosunda yer almaması ve diğer hukuki sebeplerle hisse devir sözleşmesine istinaden ...'nin sorumlu tutulmasının mümkün olmaması sebepleriyle, off shore ödemelerinden müvekkili kurumun sorumlu olmamasına rağmen, yüksek faiz yükünden kaçınmak amacıyla, müvekkili kurum tarafından hatalı talep edilen tutarlar mahsup edilmek suretiyle 04.06.2018 tarihinde 320.774,68 TL'nin ihtirazi kayıtla davalı... Bank AŞ'ye ödendiğini; bundan sonra Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2022/7292 E., 2023/6532 K. sayılı ve 08.11.2023 tarihli kararı ile “davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı" gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi üzerine 2024/358 E. numarasını alan dosyada ilk derece mahkemesinci 20.11.2024 tarihinde “...yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, ...Bank AŞ yönünden yeniden hüküm tesisine yer olmadığına” karar verildiğini, davacı vekili tarafından kararın temyiz edildiğini, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/15 Esas sayılı dosyasında verilen kısmen kabul kararının Yargıtay 11.Hukuk Dairesi tarafından bozulmuş olması ve mahkemece bozma kararına uyularak davanın reddine karar verildiğini, iş bu kararının Yargıtay tarafından onanacağını, ... Bank AŞ'nin müvekkili kurumdan tahsil ettiği tutarı iade etmesi gerektiğini ileri sürmektedir.Davalı vekili ise İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/358 E sayısına kaydedilen dosyada bozmaya uyularak davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verildiğini, anılan kararın hâlâ temyiz incelemesinde olduğunu, kararın kesinleşmediğini ve icranın iadesi şartlarının oluşmadığını, davada verilen ret kararı kesinleşmediğinden icranın iadesi aşamasına gelinemediğini ve müvekkili bankanın icra dosyasına ödediği bedeli iade almadığını, dolayısıyla müvekkili bankanın ...'ye iade borcu doğmadığını savunmaktadır. 22.12.1999 tarihinde ... AŞ ...'ye devredilmiş, yine ... AŞ ile FON bünyesinde bulunan ...bank, ..., ... Bankası, Bank kapital, ... Bank 19.02.2001 tarihinde ... AŞ bünyesinde birleşmiş, ... AŞ ise 09.08.2001 tarihinde ...' a satılmış, ... ise... grubuna satılmıştır.... Bank ile ... arasında akdedilen 09.08.2001 tarihli Hisse Devir Sözleşmesinin 6. maddesi ile; banka ve bankaya devredilen diğer bankaların müşterileri tarafından açılmış ve açılacak davalar kapsamınndaki tüm sorumluluğun ...ye ait olduğu kararlaştırılmıştır. İstanbul 8. Ağır Ceza mahkemesinde yapılan yargılamadan mudilerden toplanan paraların aslında off shore hesabına hiç gitmediği banka nezdinde tutularak hakim ortağın şirketlerine kredi kullandırımında kullanıldığı ortaya konulmuştur. Ayrıca hisse devir sözleşmesi ile; bankanın maruz kalacağı her türlü taleplerden sorumluluk ... tarafından üstlenilmiştir.Somut olayda, davacı ... bu yükümlülüğü kapsamında davalı bankaya ödediği 320.774,68 TL'nin Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının zamanaşımı nedeniyle bozulması üzerine sebepsiz kaldığından iadesini davalı bankadan istemiş, ödenmemesi üzerine İstanbul 14. İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasında 14/03/2025 tarihinde icra takibi başlatılmıştır. Davacı TMSF tarafından davalı bankaya 04.06.2018 tarihinde yapılan 320.774,68 TL ödeme yukarıda yazılı hisse devir sözleşmesi gereği yapılmış bir ödemedir. Yapılan ödemenin sebebi, hisse devir sözleşmesindeki devir sözleşmesindeki yükümlülüğüdür. 22.04.2022 tarihli İBK'na kadar tüm davalarda zamanaşımı defi reddedilmekte iken bu karardan itibaren on yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan davalar zamanaşamı nedeniyle reddedilmekteydi. Yargıtayca davanın kabulüne ilişkin karar düzeltilerek onanmış iken, daha sonra davalı vekilinin başvurusu üzerine karar düzeltme aşamasında bozulmuştur.İlk aşamada kararın Yargıtayca onanması ile ... mudisine banka tarafından ödenen bedel ...'den talep edilmiş, ... de ödemeyi yapmış iken karar, daha sonra karar düzeltme aşamasında bozularak ödemenin sebebi sonradan ortadan kalkmıştır. Ancak gerçek anlamda ödeme sebebinin ortadan kalktığından söz edebilmek için bozma sonrası verilen kararın kesinleşmesi gerekir. Davalı banka bakımından sebepsiz zenginleşme, ancak zamanaşımı nedeniyle ret kararının kesinleşmesi ve İİK'nın 40. maddesi uyarınca icranın iadesinin sağlanması ile söz konusu olabilecektir. Bu nedenle, geri ödemenin isteneceği tarih hiç bir zaman kararın kesinleşme tarihinden önce olmayacağından, bu tarihten evvel başlatılan takip, alacak muaccel olmadan başlatılan takip niteliğindedir. İlk derece mahkemesince davanın bu sebeple reddine karar verilmesi gerekirken davacının hiç bir şekilde talep hakkı bulunmadığı sonucunu doğuracak gerekçeyle karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuş ve HMK'nın 353/1.b.2 uyarınca karar gerekçesinin düzeltilmesi gerekmiştir.Davacı, alacak muaccel olmadan takip başlattığından eldeki dava reddedildiğinden, alacak muaccel olduktan sonra davacının alacak hakkını ileri sürmesi bakımından eldeki dava kesin hüküm oluşturmayacaktır. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.2 hükmü uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun gerekçe yönünden kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının düzeltilmek üzere kaldırılmasına, davanın esası hakkında yukarıda açıklanan gerekçeyle Dairemizce yeniden karar erilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;HMK'nın 353/1.b.2 hükmü uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının düzeltilmek üzere kaldırılmasına, davanın esası hakkında yukarıda açıklanan gerekçeyle Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda;
1-Dava konusu icra takibi alacak muaccel olmadan başlatıldığından, davanın bu nedenle reddine,
2-Davacı harçtan muaf olduğundan, harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin, kararımızın mahiyetine göre takdiren kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, AAÜT uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Tarafların gider ve delil avanslarından artan kısımların, karar kesinleştikten sonra, yatıran taraflara iadesine,
6-İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden:
a-Davacı yan harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
b-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Gerekçeli kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 07.05.2026 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi.
KANUN YOLU:HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.