T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/826
KARAR NO : 2025/1539
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/07/2021
NUMARASI : 2020/40 E. - 2021/328 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Deniz yoluyla yük taşımadan kaynaklı)
Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin yurtiçi taşımacılık faaliyetleri yürüttüğünü ve organize ettiğini, müvekkili şirketin bu faaliyet çerçevesinde, davalı şirkete taşıma işlerinde hizmet verilmiş olduğunu, bu hizmetler nedeni ile müvekkilin davalıdan faturalar konusu alacakları doğduğunu, müvekkilinin alacaklarının ödenmemesi üzerine yasal işlemleri başlattığını, konu alacaklarına ilişkin olarak 27.05.2019 tarihinde arabulucuya başvurulduğunu, İstanbul Arabuluculuk Bürosunun 2019/10206 Büro dosya numarası ile görüşmenin 14.06.2019 tarihinde gerçekleşmiş olduğunu, konu uyuşmazlık ile ilgili anlaşmanın sağlanamadığını, müvekkili şirketin davalı ... ... Ambalaj Sanayi ve Tic. AŞ firmasına ait yükün Z1M Barcelona gemisi ile ... nolu konşimento tahtında İstanbul/Mardaş limanından ... (Ca) /Amerika limanına ve yine davalıya ait yükün ... ... gemisi ile ... nolu konşimento tahtında İstanbul/Mardaş limanından ... (Ca)/Amerika limanına deniz yolu ile taşıma hizmetinin müvekkili şirket tarafından organize edildiğini, konu yüklerin tam ve hasarsız olarak alıcıya teslim edildiğini, ancak yükler ile ilgili olarak masraf kalemleri oluştuğunu, bu masrafların 28.02.2019 tarihli faturalar ile davalıya iletilse de, davalı ... ... şirketinin 07.03.2019 tarihinde ilgili faturalar için herhangi bir ödeme yapmadığını, ... no'lu konşimento tahtında taşınan yükün 11 Ocak 2019 tarihinde limandan çekilerek alıcıya defalarca hem yazılı hem sözlü olarak ulaşılmaya çalışılsa da, alıcın yükün teslimine ilişkin onav vermediği için kamyoncunun deposunda tutulduğunu ve depolama masrafı oluştuğunu, keza konu ile ilgili olarak müvekkili şirketin defalarca davalı şirkete yazılı olarak alıcıya ulaşılmadığı, acil dönüş istediklerini belirtse de herhangi bir dönüş de alamadığını, konu konşimento tahtında taşınan yük ile ilgili 15 Ocak 2019 tarihinde müvekkili şirketin konteynerın Amerika Karayolları Kurallarına uygun yüklenmediğinden kara taşıması esnasında yüksek miktarlarda cezaya maruz kalabileceklerini, bu nedenle konteynerin tekrar uygun şekilde istifinin yapılmasının gerektiğini bildirdiklerini, istiflemenin tamamen yükleyici sorumluluğunda olduğunu, müvekkili şirketin hiçbir ilgisinin olmadığını, konu konteynerin tekrar yüklenmesi ve tartımının davalı onayına istinaden yapılmış olduğunu, konu hizmete ait, Yükleme/Yeniden İşleme Masrafı" ve "Konteyner Tartma Bedeli"nin davalıya fatura edildiğini, ... no'lu konşimento tahtında taşınan yükle ilgili olarak kesilen 28.02.2019 tarih, ... no'lu faturada görüleceği üzere toplam 2.935,OO Amerikan Doları masrafının oluştuğunu, davalının masraf kalemlerine ilişkin hizmeti tam ve eksiksiz olarak almış olmasına rağmen fatura bedelini ödenmediğini, ... no'lu konşimento tahtında taşınan yükün ise ... ... gemisi ile taşındığını, demuraj masrafı oluşmaması için 11 Ocak 2019 tarihinde limandan çekildiğini, toplam 2.142,65.-TL, tutarlı fatura düzenlendiğini, davalı tarafından konu faturanın ödenmediğini iddia ederek, toplam 17.670,27,-TL'nin faturalarda belirtilen 30.03.2019 vade tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davacının dava konu olan ve taşıması yapılan yüklerin 11/01/2019 tarihinde limandan çekildiğini, yüklerin bu tarihten 14/01/2019-16/01/2019 tarihlerine kadar depoda kaldığını ve sair masraflar oluştuğunu iddia etmekte olduğunu, iddiaya göre ücret ve masrafların bu tarihlerde tahakkuk etmesine rağmen davanın ise 29/01/2020 tarihinde ikame edilmiş olduğunu, davada zamanaşımı süresinin dolduğunu, Z1MUIST18983716 numaralı konşimento ve ZIMUIST18982997 numaralı konşimentoya konu yüklerin .../Amerika da bulunan Roplast Industries Inc. unvanlı alıcıya "kapı teslimli"(DAP) olarak taşınması için davacı şirket ile anlaşmaya varıldığını, 15.527,62TL bedelli (2.935USD) faturanın açıklamasında demuraj bedeli 300 USD Şasi kiralama bedeli 285 USD •Depolama masrafı 350USD Yükleme/yeniden işleme masrafı 1950 USD Konteyner ölçü bedeli 50 USD öncelikle müvekkili şirkete fatura edilen bu masrafların oluşumuna ve tahakkukuna dair hiçbir belge sunulmadığını, tahakkuk belgeleri sunulmadığını, davacı yanın söz konusu yükün 11/01/2019 tarihinde limandan çekildiğini ancak alıcıya sözlü ve yazılı olarak ulaşılmaya çalışılmışsa da alıcı tarafından yükün teslimine onay verilmediğini, konu hakkında müvekkili şirkete de alıcıya ulaşılamadığına dair bilgi verildiğinden bahisle yükün kamyoncunun deposunda tutulması nedeniyle depolama masrafı, şasi kiralama bedeli oluştuğunu iddia ettiği taraflar arasında "kapı teslim " (DAP) olarak anlaşmaya varılmış olduğunu, alıcıya ulaşılması, gerekli ihbarların yapılması sorumluluğu davacıya ait olduğunu, öncelikle davacı yan alıcıya yazılı olarak ulaşılmaya çalıştığını iddia etmişse de bu hususta herhangi bir yazışma vs delil sunmadığını, müvekkili şirketin yükün göndericisi konumunda olup kendisinin süreci takip etme ve bilgi verme yükümlülüğü bulunmadığını ve süreci takip etme, alıcı ile irtibat kurma yükümlülüğünün taşıyıcıya ait olduğunu savunarak, davanın zamanaşımı nedeniyle aksı halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "... Dava dışı ... şirketi tarafından davacı ... şirketine ilgili hizmete ait 24/01/2019 tarihli fatura düzenlendiği, ... tarafından ... şirketine 02-03.Nisan 2019 tarihlerinde "... Worldwide Express" açıklamasıyla toplam USD 15.255,70 ödeme yapıldığı ve dava konusu hizmetlere ait ödemelerin bu tutarların içerisinde dahil olduğu davacı vekilince beyan edilse de; davacı tarafça ödenerek davalıya rücu edilen, dava konusu alacakları oluşturan hizmetlere istinaden herhangi bir belge istememiş ve dosyaya ibraz etmemiş olması TTK 18 maddesi kapsamında basiretli tacir olma düzenlemesi ile uyuşmamaktadır. Ayrıca davacı delilleri arasında dosyaya ibraz edilen, ... firması tarafından düzenlendiği anlaşılan belge yargılama kapsamında, davaya konu edilen hizmetlerin verildiği noktasında mahkemede yeterli kanaat uyandırmaya yetmemiştir. Anılan konşimento tahtında, konteynerin serbest süre tamamlanmasından 2 gün sonra alıcısına teslim edildiği ve 2 günlük demuraj hesap edildiği ve bu tutarın da davalıya rücu edildiği görülmekle; demuraj tutarının sorumlusunun/borçlusunun gönderilen şirket asıl alacaklısının fiili taşıyan dava dışı şirket olduğu, demuraj tutarının fiili taşıyan tarifesine göre 250,00 USD olduğu dosya kapsamında anlaşılmakla; dava dışı fiili taşıyan tarafından bu tutarın dava dışı gönderilen şirkete fatura edildiği, gönderilen şirket tarafından bu tutarın dava dışı fiili taşıyana ödeyip ödemediği bilinmemekte, davacı tarafından bu tutarın fiili taşıyana ödediğine dair bir ödeme belgesi de dosyada bulunmamaktadır. Ayrıca her halükarda konteyner demuraj sorumlusunun gönderilen şirket olduğu ve faturanın da dava dışı fiili taşıyan tarafından dava dışı alıcı firmaya düzenlendiği gerçeği karşısında, davalıdan bu bedelin talep edilemeyeceği mahkemece kabul edilmiştir. Konteyner teslim limanına vardıktan sonra, her ne kadar taşıma şekli DAP (kapıya teslim) olsa ve taşıma adresine henüz varmış olmasa da taşıma sözleşmesi gereği taşımanın gerçekleşmesi için olağan masraflar dışındaki, sonradan çıkan, ve beklenmeyen masrafların borçlusunun gönderilen şirket olacağı, davacı tarafın konu davada taşıtan ve gönderen konumundaki davalıdan bir onay ya da itiraz almadan bu masraftan davalıdan tahsil edilemeyeceği bilirkişilerce raporlarda açıkça izah edilmiştir. Her ne kadar davacı vekilince dava dışı fiili taşıyan ile ... firmasına, alacağa konu taşımalar nedeni ile bir kısım ödemeler yapılmış olduğu dosya kapsamından anlaşılsa da; davaya konu hizmetlerin verildiği hususunda yukarıda açıklandığı üzere somut deliller sunulmadığından, dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak... " gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Mahkemece davanın reddine karar verildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda dava dışı taşıyan kara taşımacılığı üstlenen şirket tarafından düzenlenen konşimentolara ait olan dava konusu faturalarda bulunan şahsi kiralama bedeli vb masrafların müvekkili şirkete fatura edildiğini ve müvekkili şirketin bu faturaları dava dışı kara taşımacılığını üstlenen ... Wordwide Expresi ödediğini, isabetli şekilde tespit etmiş olduğunu, bu tutarların müvekkili şirket tarafından ödendiğinin ispatlandığını, müvekkili şirketin taşıma işinde davalı adına hareket ettiğini, taşıma işleri komisyoncusu olarak taşımada yer aldığını, bu sebeple müvekkili şirketin kendisine kesilen faturalara ticari teamüllerde de yerleşik olduğu üzere komisyon ücreti eklediğini ve davalı tarafa fatura ettiğini, davanın başından bu yana ... Firmasınca düzenlenen faturaların ödendiğine ilişkin ödeme belgelerinin bir kaç defa mahkemeye sunulduğunu, mahkeme tarafından bu ödemelerin müvekkilince yapıldığının tespit edildiğini, müvekkilinin davalı tarafa ilgili bildirimleri tam ve eksiksiz olarak yaptığını, gecikmeden eşyayı teslim alma yükümlülüğünün gönderilende olduğunu, konteyner hareketlerinin fiili taşıyan ... Firmasının internet sitesinden konşimento numarası ile takip edilebileceğini, demuraj oluşmasında kusurlu tarafın davalı olduğunu, ayrıca demuraj tutarının davalıya e-posta ile bildirildiğini, davalının itirazda bulunmadığını, mahkemenin bu yönü göz ardı ettiğini, konşimento tahtında taşınan konteyner için kesilen fatura detayına bakıldığında faturanın iş bu konşimento için şasi kira bedeli ve defolama masrafı olarak açıkça belirtildiğini, dosyaya sunulan yazışmalarda görüleceği üzere masrafların oluşacağına dair bildirim yapıldığını, davalının itirazda bulunmadığını, mahkeme gerekçesinin yerinde olmadığını, dava dışı ... Firmasınca taraflarına kesilen 250,00 USD tutarında demuraja ilişkin faturanın ödendiğine ilişkin ödeme belgeleri ve dekontların dosyaya sunulduğunu, gerekçede herhalükarda konteyner demuraj sorumlusunun gönderilen şirket olduğu ve faturanında dava dışı fiili taşıyan tarafından dava dışı alıcı firmaya düzenlendiği gerçeği karşısında davalıdan bu bedelin talep edilemeyeceğine dair gerekçenin hukuka uygun olmadığını, dosyaya sunulan yazışmalardan görüleceği üzere yapılacak her masraf için davalıya bildirim yapıldığını, davalının bu durumdan bilgisinin olduğu gibi itirazda da bulunmadığını, müvekkili şirketin taşıma işleri organizatörü olduğunu, TTK 917 vd maddelerinde düzenlenen yasal düzenlemeler kapsamında davalıya hizmet verdiğini, dava konusu alacağın navlun ücreti olmadığını, malların boşaltma limanından geç çekilmesinden kaynaklanan demuraj ücreti ve diğer masraflar olduğunu, müvekkilinin akdi muhatabının davalı olduğunu, davalı tarafın taşıtan sıfatı ile demuraj ücreti ve diğer masraflardan sorumlu olduğunu, ödemelerin müvekkili şirket tarafından yapıldığını, müvekkilinin taşıma işini organize ettiğini, taşımayı firmalar arasındaki sözleşmesel ilişki gereği bütün faturaların müvekkili adına kesildiğini ve müvekkilinin bu bedeli ödediğini, dava konusu yansıtma faturasının kesilerek davalıdan talep edildiğini, müvekkilinin talebinin kendisi ile taşıma işleri komisyoncusu olarak davalıya bu sözleşme gereği alacakların rücu talebi olduğunu, rapora itirazların değerlendirilmediğini, müvekkilinin konşimentoda alıcı olarak görülen firma ile ilişkisinin olmadığını, müvekkilinin davalıya rücu etmesinin hukuka uygun olduğunu, sözleşme ilişkisinin bulunduğunu, müvekkilinin fiili taşıyan olmadığı için taşıyıcı olarak sorumluluğunun bulunmadığını, taşıma işleri komisyoncusu olarak tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, TTK 919 vd maddeleri gereğince davalının yükümlülüklerine yerine getirmesinin eksik olduğunu, oluşan masraf ve ücretlerin bundan kaynaklandığını belirterek, kararın kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, deniz yolu ile eşya taşımadan kaynaklanan masrafların tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, davacı şirketin taşıma işleri komisyoncusu olduğu konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.Uyuşmazlık, davacının dava konusu yapmış olduğu demuraj ücreti ve diğer masrafları davalıdan talep hakkının olup olmadığı, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, ihracatçı olan davalı şirket tarafından yurt dışındaki şirketle gerçekleştirilen ticari ilişki neticesinde limandan limana veya birleşik nakliye deniz yolu konşimentosuna dair konşimentonun düzenlenmiş olduğu, konşimentoda malların teslim alındığı yerin yükleme limanının ..., varış limanının ... (CA) olarak belirtildiği, taşıyıcı şirketin dava dışı .... Ltd Şirketi olarak yer aldığı, iki ayrı konşimentonun mevcut olduğu, dava dışı kara taşımacılığını üstlendiği belirtilen ... antetli kağıt üzerine .... 716 nolu konşimento tahtında kapı teslim olarak taşınan yüklere ilişkin kara nakliye firması tarafından taraflarına fatura edilen şasi kira bedeli, depolama ücreti, yükleme/yeniden işleme masrafları, konteyner tartma bedeli ve demuraj masrafı ile yine ....997 nolu konşimento tahtında kapı teslim olarak taşınan yüklere ilişkin kara nakliye firması tarafından taraflarına fatura edilen şasi kira bedeli, depolama ücretinin .... AŞ'ye fatura edildiği ve fatura bedellerinin taraflarına ödendiğinin belirtildiği, 14.01.2019 tarihli mailde, yük konteynerinin alıcısına ulaştırmak üzere limandan çekildiği ancak alıcının malzeme teslimine onay vermediği için iki gündür depoda bekletildiği demuraj oluşmaması için alıcı ile çok acil iletişime geçilmesinin belirtildiği, başka yazışmalarında mevcut olduğu, davacı şirket tarafından davalı şirket adına 28.02.2019 tarihinde konteyner demuraj bedeli olarak toplam 2.935,00 USD karşılığı 15.527,62 TL tutarında e-fatura düzenlediği, e-faturanın adının ... Barcolena olarak belirtildiği, konşimento nosu olarak ise .... 716 numarasının belirtildiği, aynı tarihli e-faturanın ise yine demuraj bedeline ilişkin olduğu, 405,00 USD karşılığı 2.142,65 TL tutarında ... Ontrao gemi adı olarak belirtildiği ve konşimento numarasının .....997 şeklinde ifade edildiği ve söz konusu alacaklar toplamının tahsili için iş bu davayı açmış olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece, tarafların delillerini dosyaya ibraz etmesi ve ilgili delillerin celbi sonrasında bilirkişi raporları alınmıştır. Dava dışı .... AŞ Şirketi tarafından 05.01.2021 tarihli cevabı yazı ile davacı ile davalı şirketin Mermerciler Şubesi arasında alacak davası nedeniyle davaya konu demuraj faturasına ilişkin konteyner hareket bilgileri ve demuraj tarifeleri dosyaya bildirilmiştir. Söz konusu yazı ve ekinde, Türkiye acenteliğini üstlendikleri konteyner taşıyanı .... Ltd'ye ait olan ve 27.11.2020 tarihli müzekkere ekinde gönderilen ... 716 ve ... 997 numaralı konşimentolar tahtında İstanbul Ambarlı Limanından Kanada'ya taşınan konteynerlere ilişkin varış limanındaki hareket bilgileri ile Kanada ülkesinde uygulanan demuraj tarifesi ibraz edilmiştir. 21.01.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; incelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin. yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu, 2019 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı, davacı şirketin 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2018 ve 2019 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2018 ve 2019 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutulmuş olduğundan davalı şirketin 2018 ve 2019 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı yanın dava konusu konteyner demuraj faturalarından kaynaklı olarak dava tarihi olan 29.01.2020 tarihi itibariyle davalı yandan 17.670,27 TL konteyner demuraj alacağının bulunduğu,davalı tarafından düzenlenen demuraj iade faturalarını ticari defterlerinde kayıt altına almadığı, davalı şirketin tarafına düzenlenen konteyner demuraj faturalarına istinaden iade faturası düzenlemesinden kaynaklı olarak dava tarihi olan 29.01.2020 tarihi itibariyle davacı yana herhangi bir borcunun bulunmadığı, dava konusu olan navlun bedeli kaynaklı alacak ile ilgili olarak asıl taşımayı yapan dava dışı ... İntegrated ... Services Ltd tarafından 30.10.2018 tarihli ... nolu 2.430,00 USD bedelli E-Arşiv Faturası ile 05,11.2018 tarihli ... nolu 2.430,00 USD bedelli E-Arşiv Faturalarının davacı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin işbu faturaları ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davacı şirketin tarafına düzenlenen faturaya karşılık olarak ... Bankası A.Ş, aracılığı ile dava dışı ... Integrated Shıppin£” Services Ltd'nin Türkiye Genel, Temsilcisi olan ... Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş. hesabına 29.11.2018 tarihinde 4.860,00 USD havale göndererek faturaların toplam bedelini ödediği, bu tip taşımalarda, önceden bir navlun sözleşmesi ya da uygulamada karşılıklı e-posta yoluyla teyit edilerek kurulan sözleşme ile tahliye koşulları, varış limanındaki oluşması söz konusu masraflar (uygulamada çok karşılaşılan), varış limanı ve ülkedeki nakliye ile ilgili koşullar, konteynerin serbest gün süresi, demuraj ücretleri ve diğer koşulların ya da ücretlerin açıkça belirlenmesi ya da standart bir tarifeye atıfta bulunarak bunların bir kısmı ya da tamamının belirlenmesi gerekli olduğu, mahkemece sunulan deliller arasında “navlun sözleşmesi” bulunmadığı, ancak sunulan konşimentoda diğer anlaşılan koşullar, yukarıda sayılan ve faturaya konu edilen ücretler açıkça yazmasa da “taşıyanın tarifesine atıfta” bulunulmakta olduğu ibaresi konşimentoda göründüğü, uygulamada bu tip taşımacılık sözleşmeleri taşıma öncesinde hızlıca geliştiğinden e-posta yoluyla karşılıklı sözleşme kurulduğu, bu sözleşmenin mahkemece sunulmamış olsa da taşımanın yapılması amacıyla ürünlerin, taşıtan ... ... Ambalaj San. Tic. Ltd.'ye (davalı) tarafından dava dışı taşıyana ait konteynere yükleyerek dava konusu taşımaya ait malları taşıyana teslim etmesi, sonucunda düzenlenen konşimentolar gereği ve konşimentonun bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan bir senet olması sebebiyle taşıma sözleşmesinin varlığının kabul edilebileceği, ... Lojistik A.s. (davacı) İle Taşıtan ... ... Ambalaj San. Tic. Ltd.'ye (Davalı) şirketlerin “Kapıdan Kapıya Teslimat” ile anlaştığı hem davacı hem davalı tarafından belirtildiği, ayrıca dava konusu olan faturalarda belirtilen ve verildiği iddia edilen hizmetlere karşılık ödeme belgesi ya da hizmet raporu sunulmadığı. bu hizmetlere ait ödemelerin ... Lojistik A.s. (davacı) tarafından (dava dışı) ... Integrated ... Services Ltd (taşıyan) şirkete ödendiğine dair ayrıca bir fatura ya da dekont sunulmadığı, ZIMULIST18982997 no'lu Konşimentoya ait değerlendirmede; bildirimin gönderilene ne zaman ve ne şekilde yapıldığı ile ilgili bir delil bulunmadığı, taraflar arasında bu taşımayla ilgili ayrıca bir yazışma sunulmadığı, sözleşme koşulları ve konşimento tarihli taşıyan tarifesi dosyada olmadığından dava konusu 07.03.2019 tarihli ve toplam 2142,65 TL tutarlı faturada yer alan depolama masrafı (225 usd) ve Şasi kira bedeli (180 usd) tutarlarının neye göre belirlendiği ve talep edildiği hesaplanamadığı, ayrıca böyle bir hesabın davacı tarafından sunulmadığı; iddia edilen bu hizmetlerin verilip verilmediği, verildi ise nedeni, kanıtları ya da bu hizmetlerin alındığı şirketlere yapılan ödeme belgelerinin sunulmadığı; konteyner hareketlerine göre limana varış tarihinin 09.01.2019, teslime hazır olma tarihinin 11.01.2019 Cuma saat 19:55 olarak belirtilmiş olduğu ve 15.01.2019 salı saat 09:25 de teslim için yola çıktığı ve 16.01.2019 günü boş olarak taşıyana teslim edilmiş olarak görüldüğü, bu konteynerin serbest zamanı (4 işgünü) içerisinde teslim edildiğinden demuraj oluşmadığı,... No'lu konşimentoya ait değerlendirmenin ; bildirimin gönderilene ne zaman ve ne şekilde yapıldığı ile ilgili bir delil bulunmadığı, konteyner hareketlerine göre; 07.01.2019 - limana varış tarihi / gemiden tahliye tarihinin, 08.01.2019 - teslime hazır olma tarihinin, 11.09.2019 - kamyonun teslim noktasına yola çıkmasının 14.01.2019 saat 19:19'da ... ... Ambalaj San. Tic. Ltd.'ye (davalı) ilk bildirim yapıldığı ve “cuma günü (11.01.2019) konteynerin limandan çekildiği ancak alıcının malzeme teslimine onay vermediği için iki gündür depoda bekletildiği ve demuraj oluşmaması için alıcı ile çok acil iletişime geçilmesi”nin bildirildiği, 15.01.2019 saat 22:14'te “alıcı teslimat için onay vermediğinden konteynerin limandan çekildiği ve nakliyeci firmanın deposunda tutulmakta olduğundan şasi kira bedeli ve depolama masrafı oluşacağı ve bu konuda ayrıca bilgi verileceği”nin bildirileceği, 05.01.2019 saat 22:14'te aynı e-postada konteynerin yanlış yüklemesinden kaynaklı olduğu iddia edilen, ABD karayolları kurallarına göre aks başına düşen ağırlıkların limitleri geçtiğinden dolayı konteynerin bu şekilde taşınamayacağını iddia ederek taşıtana çözüm önerileri sunulacağı, ancak taşıtanın bu çözüm önerilerine olumlu ya da olumsuz bir cevap bildirilmediği, 16.01.2019 saat 12:10'da ... isimli gönderici tarafından davacı şirket çalışanlarına yukarıdaki e-postaya cevaben gönderilen e-postada özetle: alıcının konuyla ilgilendiğini bildiriyor ve taşıma sorunu ile ilgili konunun ne durumda olduğunu soracağı, 18.01.2019 saat 09:00 konteynerın boş olarak taşıyana geri döneceği, sözleşme koşulları ve konşimento tarihli taşıyan tarifesi dosyada olmadığından dava konusu 07.03.2019 tarihli ve toplam 15.527,62 TL tutarlı faturada yer alan şasi kira bedeli (285 usd), depolama masrafı (350 usd), yeniden yükleme (1950 usd), tartı (50 usd), demuraj (300 usd) tutarlarının neye göre belirlendiği ve talep edildiği hesaplanamadığı, ayrıca böyle bir hesap davacı tarafından sunulmadığı, iddia edilen bu hizmetlerin verilip verilmediği verildiyse nedeni, kanıtları ya da bu hizmetlerin alındığı şirketlere yapılan ödeme belgeleri sunulmadığı, ayrıca yeniden yükleme (1950 usd), tartı (50 usd) masrafları ile ilgili taşıtandan önceden herhangi bir teyit alınmadığı ya da böyle bir tarife ve anlaşmanın da dosyada bulunmadığı, ilgili demuraj tarifesi bulunmaksızın yapılan demuraj hesabına göre 08.01.2019 Salı günü teslime hazır olan konteynerin, 11.01.2019 günü limandan çıkartıldığı, alıcıya yapılan hazırlık bildiriminin dosyada bulunmadığı, taşıtana (davalı) bu gecikme durumunun 14.01 2019 tarihinde bildirildiğinden konteyner demuraj zaman sayımı için başlangıcının bu tarihten itibaren başlayacağı, 18.01.2019'da konteynerin geri iadesinin serbest zaman (4 işgünü) içerisinde sağlandığı görüldüğü, bu durumda bir demuraj tahakkuku oluşmadığı; faturalarda iddia edilen bu hizmetlere ait masrafların taşıyanın yükleri zamanında ve en az masrafla teslim etmesi sorumluluğu kapsamında yapılmışsa bile, yapılan bu hizmetlerin kanıtlarla sunulması, tahakkuk fişleri, kantar raporları, fotoğrafları, masraflara ait 3. Kişilerden alınan faturalar ve ilgili ödeme dekontları gibi belgelerin sunulması gerektiği; ayrıca konteyner yeniden yükleme sırasında açılmış olduğu anlaşıldığı, bu konuda herhangi bir rapor (örneğin konteyner mühür numarası değiştirilmesi tutanağı) da sunulmadığı belirtilmiştir. Davacı vekili bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde; dava dışı ... Firmasının Türkiye acentesinin müzekkere cevabının dosyada olduğunu, cevabın incelenmediğini, raporun çelişkili olduğunu, yazışmalardan görüleceği üzere müvekkilinin masraf için davalıya haber verdiğini, davalının bilgisinin olduğunu ve itirazda bulunmadığını, fatura detayına bakıldığında konşimento için şasi kira bedeli ve depolama masrafı olarak açıkça belirtiliğini, yazışmalarda masrafların oluşacağına dair bildirim yapıldığını, davalının itiraz etmediğini belirterek ek rapor alınmasını veya yeniden dosyanın bilirkişiye tevdini talep etmiştir. 07.06.2021 tarihli ek bilirkişi heyet raporunda; incelenen davacı şirkete ait 2018 yılı Ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu, 2019 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı, davacı şirketin 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2018 ve 2019 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2018 ve 2019 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davalı şirketin 2018 ve 2019 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davalı şirketin 2018 ve 2019 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı yanın dava konusu konteyner demuraj faturalarından kaynaklı olarak dava tarihi olan 29.01.2020 tarihi itibariyle davalı yandan 17.670,27 TL konteyner demuraj alacağının bulunduğu, tarafına düzenlenen demuraj iade faturalarını ticari defterlerinde kayıt altına almadığı, davalı şirketin tarafına düzenlenen konteyner demuraj faturalarına istinaden iade faturası düzenlemesinden kaynaklı olarak dava tarihi olan 29.01.2020 tarihi itibariyle davacı yana herhangi bir borcunun bulunmadığı, dava konusu olan Navlun Bedeli kaynaklı alacak ile ilgili olarak asıl taşımayı yapan dava dışı ... Integrated ... Services Ltd tarafından 30.10.2018 tarihli ... nolu 2.430,00 USD bedelli E-Arşiv Faturası ile 05.11.2018 tarihli ... nolu 2.430,00 USD bedelli E-Arşiv Faturalarının davacı şirket ünvanına düzenlenmiş olduğu, davacı şirketin işbu faturaları ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davacı şirketin tarafına düzenlenen faturaya karşılık olarak T. ... Bankası A.Ş. aracılığı ile dava dışı ...Services Ltd'nin Türkiye Genel Temsilcisi olan ... Denizcilik ve Taşımacılık A.Ş. hesabına 29.11.2018 tarihinde 4.860,00 USD havale göndererek faturaların toplam bedelini ödediği, mahkemeye sunulan deliller arasında “navlun sözleşmesi” bulunmadığı, tarafların e-posta yazışmalarıyla taşıma sözleşmesinin sayılan ve faturaya konu edilen ücretler açıkça yazmasa da “taşıyanın tarifesine atıfta” bulunulmakta olduğu ibaresi konşimentoda görüldüğü, dava konusu taşıma şeklinin DAP (...) belirlenen yerde teslim (kapı teslimi) olduğu hem davacı hem davalı beyanları ile kapı teslimi şeklinin kabul edildiği, buna göre davalı gönderen şirket tarafından navlun bedeli davacıya ödenmekle taşıma şekli gereği emtianın anlaşılan gönderilen adresine teslimi için gerekli olağan masrafları karşıladığı, bunun dışında teslimat limanında oluşabilecek diğer olağan dışı masraflardan gönderilen tarafın sorumlu olması gerektiği, ayrıca TTK hükümleri doğrultusunda, eşyayı teslim aldığına göre teslim yerinde oluşan olağan dışı masraflardan gönderilenin sorumlu olması gerektiği, ZIMUIST18982997 konteynerin zamanında teslim edildiği, demuraj oluşmadığı ve davaya konu edilen fatura dahili masrafların zaten navlun bedeli içerisinde bulunması gereken kalemler olduğu, ayrıca oluşan masraflar varsa sorumlusunun gönderilen taraf olması gerektiği, mahkemenin aksi yönde kararının oluşması durumunda bu konteynere ait davacı tarafın USD 405,00 tutarında bir fatura tanzim ettiği, bu tutarın kabul edilebileceği, ... konteynere ait 2 günlük konteyner demurajı hesaplandığı, davaya konu olduğu, fiili taşıyanın demuraj faturasını zaten dava dışı gönderilen şirkete düzenlediği, ayrıca bu tutara ait ödeme dekontu bulunmadığı, bu ödemeye ait alacağın gönderilen şirkete yöneltilmesi gerektiği, konteyner teslim limanına vardığından, her ne kadar taşıma şekli DAP (kapıya teslim) olsa ve taşıma adresine henüz varmış olmasa da taşıma sözleşmesi gereği taşımanın gerçekleşmesi için olağan masraflar dışındaki, sonradan çıkan ve beklenmeyen masrafların borçlusunun gönderilen şirket olacağı, davacı tarafın konu davada taşıtan ve gönderen konumundaki davalıdan olağan dışı, tarife harici masraflar için bir onay ya da itiraz almadan bu masrafları davalıdan talep edemeyeceği, konu masraflar ya da gecikmelerin davalı kusuruyla oluşması durumunda (örneğin konteynerin gerektiği gibi yüklenmemesi gibi) gönderilen tarafından bu masrafların gerekli kanıtlarla ispatlanarak gönderen şirketten tanzim edilebileceği, mahkemenin aksi yönde kararı oluşması durumunda bu konteynere ait davacı tarafın USD 2.935,00 tutarında bir fatura tanzim ettiği, bu tutarın kabul edilebileceği belirtilmiştir. Davacı vekili rapora karşı itiraz dilekçesinde; taşıma işleri komisyoncusu olarak söz konusu taşımada yer aldığını, faturalara ilişkin sorumluluk hususunda bilirkişilerin hataya düştüklerini, müvekkili edimini sorunsuz yerine getirdiğini, konteynerin tekrar yüklenmesi ve tartımının davalı onayına istinaden gerçekleştirildiğini iddia ederek, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden davanın reddine hüküm tesis edilmiştir. Taraflar arasında, davacı şirketin taşıma işleri komisyoncusu olduğu, davalının ise gönderici ihracatçı şirket olup iki adet konşimentodan kaynaklanan taşımanın gerçekleştirildiği, taşımanın İstanbul'dan Kanada'ya gerçekleştirilmiş olduğu ve taşımanın kapı teslim (DAP) gerçekleştirilmiş olduğu konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmamakla birlikte e-posta yazışmaları ile taşıma ilişkisinin kurulduğu anlaşılmaktadır.Davalı tarafça navlun ücreti ödenmiş ve bu konuda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı şirket tarafından her ne kadar demuraj ücreti ile birlikte bir kısım masraflar adı altında iki ayrı fatura düzenlenmiş ise de bilirkişi ek raporunda ayrıntılı şekilde yer verildiği üzere, davalı şirket tarafından düzenlenen faturalar kabul edilmeyerek iade faturası düzenlenmiş olduğu gibi, DAP yani belirlenen yerde teslim- kapıda teslim şeklindeki teslimde navlun ücretinin ödenmesi ile birlikte gönderen davalı tarafın, tüm masrafları karşılamış olduğunun kabulü gerekir. Diğer taraftan, olağan dışı masrafların çıkması durumunda ise gönderilen tarafın sorumlu olması gerekir. Dosya kapsamından davacı tarafın davalıdan fatura konusu alacak kalemlerini talep etme hakkının mevcut olmadığı anlaşılmıştır. Bilirkişi raporunda konteynerlerin birinin zamanında teslim edildiği, söz konusu teslim edilen konteynerin .... 997 numaralı konşimentoya konu konteyner olduğu ve davaya konu edilen fatura dâhil masrafların zaten navlun bedeli içerisinde bulunması gereken kalemler olduğu belirtilmiştir. Diğer taraftan, ... 716 konteynere ait iki günlük konteyner demuraj bedeline dair fatura taşımada fiili taşıyan dava dışı gönderilen şirkete düzenlemiştir. Ayrıca davacı tarafın bu tutara ait ödeme dekontu bulunmamaktadır. Bu ödemeye ait iddianın gönderilen şirkete yöneltilmesi gerektiği tespit edilmiş olduğundan bilirkişi ek rapordaki tespitlere göre davanın reddine dair ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Açıklanan bu gerekçelerle;
1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,2-Davacı yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 534,70 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraf vekillerine tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353.1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 02.10.2025 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. KANUN YOLU : HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca dava konusunun miktarı itibariyle karar kesindir.