T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/821
KARAR NO : 2025/1536
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/02/2022
NUMARASI : 2019/248 E. - 2022/72 K.
DAVANIN KONUSU: Rücuen Tazminat (Nakliyat sigortasından kaynaklı)
Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketi nezdinde emtia blok sigorta poliçesi ile sigortalı olan emtianın sigortalı şirket tarafından Almanya'da yerleşik dava dışı şirketten satın alındığını ve emtianın deniz yolu ile taşınması hususunda davalı ile anlaşıldığını, 17/05/2016 tarihinde davaya konu emtianın içinde bulunduğu sandığın davalı şirket tarafından üstlenilen nakliyesi sırasında kaba elleçleme nedeni ile hasara uğradığını, sandığın forklift ile kaldırılması sırasında ters biçimde devrilmesine bağlı olarak hasarlandığını, eksper raporu ile tespit edilen 68.385,29 Euro hasar tazminatının sigortalı şirkete ödendiğini, davalının TTK nın 1178. Maddesi gereğince hasardan sorumlu olduğunu iddia ederek, ödenen 68.385,29 Euro 'nun ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülmesi gerektiğini , davaya konu uyuşmazlık hakkında tahkim şartının mevcut olduğunu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, malların yükleme limanında gemiye yüklemeden önce taşınırken fork lift tarafından düşürüldüğünü ve hasarlandığının iddia edildiğini, hasarın rücu muhatabının ... firması olduğunu ayrıca iddia edilen zarardan taşıyan ... / ... ... & CIE firması sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/87 Esas, 2017/963 Karar sayılı 26.09.2017 tarihli kararı ile; görevli mahkemenin İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev nedeniyle reddine karar verilmiştir. Görevsizlik kararı istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir. İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) 2017/361 Esas, 2017/447 Karar ve 28.12.2017 tarihli kararı ile; mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın reddine, görev uyuşmazlığın çözümlenmesi için dosyanın ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Dairemizin 2018/2101 Esas, 2019/900 Karar sayılı ilamı ile görevli mahkemenin 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna kesin olarak karar verilmiştir. Eldeki istinaf incelemesine konu karar, dosya kendisine gönderilen görevli mahkemece verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava konusu zararın meydana gelmesine ilişkin Alesta tarafından düzenlenen ekspertiz raporu dosyaya sunulmuş olup raporda yükleme limanı işletmesinin dava dışı BLG Logistics Solution olduğu, eşyanın Bremerhaven Limanı'nda ... Terminalinde bir forklift ile kaldırıldığı sırada ters biçimde devrildiği, sandık içindeki ekipmanın sandığın kapağını delerek dışarı çıktığı ve hasarlandığı, eşyanın hasara uğraması sebebiyle meydana gelen zararın 68.385,29 Euro olduğu tespit edilmiştir. Hasarın meydana gelmesine ilişkin dosyada başka bir delil bulunmadığından, Ekspertiz Raporu'ndaki tespitlerin hasarın oluşma şeklini açıkladığı mahkemece kabul edilmiştir. Buna göre, öncelikle hasarın eşyanın gemiye yüklenmek üzere hareket ettirildiği sırada, henüz yükleme terminalinde iken forkliftten düşme sonucunda meydana geldiği kabul olunmuştur. TTK 1143 maddesi gereğince sözleşme, yükleme limanı düzenlemeleri ve bunlar yoksa yerel teamül ile aksi öngörülmüş olmadıkça, eşyanın gemiye kadar taşıma gideri taşıtana, yükleme gideri ise taşıyana aittir. Navlun sözleşmesinin tarafları arasındaki masraf paylaşımını düzenleyen bu hüküm aynı zamanda tarafların faaliyet sahalarını da belirlemektedir. Hükme göre, eşyanın gemiye yüklenmesi kural olarak taşıyanın sorumluluk alanında kalmaktadır. Dosyaya sunulan taşıma şartlarının belirlendiği sözleşmede eşyanın gemiye yüklenmesinin taşıtan tarafından gerçekleştirileceğine dair bir şart yer almadığından her ne kadar eşya yükleme terminalinde yükleme işlemini gerçekleştiren dava dışı ... çalışanları tarafından forkliftten düşürülmüş olsa da, yukarıda açıklandığı hali ile dava dışı ...'nin, taşıyanın TTK m1179/2 maddesi gereğince navlun sözleşmesinin ifasında kullandığı kişi olarak, yükleme işini taşıyanın adamı olarak gerçekleştirdiği kabul edilmiştir. Buna göre, eşyanın yükleme sırasında forkliftten düşerek hasara uğramasından taşıyan sorumludur. Dava konusu uyuşmazlıkta tazminat talep eden yükle ilgili sigortalı gönderilen, davalı akdi taşıyanın sözleşmesinin tarafı olmadığı gibi, dosyaya sunulan konişmento da akdi taşıyan tarafından düzenlenmemiştir. Bununla birlikte dosyaya davalı tarafça sunulan ve dava dışı taşıtan ... ile davalı arasında kurulduğu kabul edilen taşıma sözleşmesinin konusu ... projesi olup, navlun sözleşmesi üçüncü kişi lehine sözleşme niteliği gereği, taşıma konusu eşyanın satıldığı dava dışı sigortalı ... Elektrik Üretim'in yararına sözleşme kurulan üçüncü kişi olarak kabul edilerek, dava dışı sigortalı ... Elektrik Üretim'in, yararına navlun sözleşmesi kurulan 3. kişi gönderilen olarak ve yukarıda açıklandığı hali ile TTK 1472 maddesi gereği halefiyet hususu gözetilerek, hasarın davalının sorumluluğu altında meydana geldiği ve davalının hasar nedeni ile davacıya karşı sorumlu bulunduğu mahkemece kabul olunmuştur. Taşıyanın yüke özen gösterme borcunun ihlalinden kaynaklanan sorumluluğu TTK 1178 vd. hükümlerinde düzenlenmiş olup kanunda öngörülen ayrık haller sözkonusu olmadıkça taşıyanın sorumluluğu sınırlıdır. TTK 1186 maddesi gereğince eşyanın uğradığı hasar sebebiyle taşıyan, her hâlde, hangi sınır daha yüksek ise o sınırın uygulanması kaydıyla, koli veya ünite başına 666,67 Özel Çekme Hakkına veya zıyaa ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safî ağırlığının her bir kilogramı için iki Özel Çekme Hakkını karşılayan tutan aşan zarar için sorumlu olmaz. Buna göre eşyanın hasara/zıyaa uğraması sebebiyle ortaya çıkan zarar ne olursa olsun taşıyan hükümde belirlenen iki hesaplama usulü ile varılan sonuçtan hangisi yüksek ise o tutarla sınırlı olarak sorumlu tutulabilecektir. TTK'nın 1186.maddesinde taşıyanın sorumluluğunun sınırlandırılabileceği kabul edilmiş olup sorumluluğun sınırlandırılması eşyanın miktarı ile değerinin konişimento veya taşıma senedine yazılmamış olması şartına bağlıdır. Eldeki dosyada, dava dışı fiili taşıyan ...Line tarafından düzenlenen RCK11044BRV01 numaralı konşimentoda yükün değerine ilişkin herhangi bir kayıt olmadığından davalı taşıyanın sorumluluğunun sınırlandırılmasına yasal bir engel bulunmamaktadır. TTK'nın 1187.maddesinde kabul edilen sorumluluğunun sınırlandırılmasını ortadan kaldıracak herhangi bir durumda sözkonusu olmadığından davalı açısından sınırlı sorumluluk hükümlerinin uygulanabileceği kabul edilmiştir. Dosyada bulunan survey raporunda hasara uğrayan eşyanın gayrisafı ağırlığı 1,958 kg olarak gösterilmiştir. Buna göre davalı sorumluluğunun sınır, 1958 kg x 2= 3916 ÖÇH'ye karşılık gelmektedir. Konişmentodan dava konusu eşyanın parça veya ünite olarak ne şekilde belirlenmiş olduğu anlaşılamamaktadır. Survey raporunda ise düşen ahşap kasadan bir ünite olarak bahsedilmiş ve içinde dört parça olduğu belirtilmiştir. Bu durumda her bir ahşap kasanın bir parça veya ünite olarak kabul edilmesi mümkün olacağından hasarlanan 1 parça ahşap kasa muhteviyatı eşya için diğer hesaplama usulü ile ulaşılacak sonuç 1x666,67= 666,67 ÖÇH olacaktır. Buna göre taşıyanın sorumluluğunun üst sınırının kilogram başına yapılan hesaplamaya göre 3916 ÖÇH olduğu kabul edilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak..." gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 4.825,027 euronun 03.01.2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek euro faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Davanın, müvekkili şirkete sigortalı olan şirkete ait muhtelif güç santrali emtiasının Almanya'dan Tekirdağ Martaş Limanına davalı şirket tarafından üstlenilen taşınması sırasında emtianın içinde bulunan sandığın düşürülmesi sonucunda meydana gelen zarar nedeniyle sigortalıya ödenen sigorta tazminatının TTK hükümleri uyarınca davalıdan tahsili için açılan tazminat davası olduğunu, mahkemenin hatalı değerlendirme ile kısmen kabul kararı verdiğini, davalı akdi taşıyana cinsi, miktarı ve değerin bildirildiğini, delillerin incelenmesi ile anlaşılacağı üzere davalının uğranılan zarardan sınırsız sorumlu olduğunu, mahkeme tarafından verilen kararda davalının taşıma sırasında zarardan sınırlı sorumlu olduğunun kabul edildiğini, TTK 1186 maddesi gereğince zararın belirleneceğini, TTK 1187.maddesi hükmü doğrultusunda davalı taşıyanın sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamayacağını, ekspertiz raporunda emtianın ambalaj yapısının tanımlandığını, ünitelerin birbirine çarpmalarını ve sandık içerisinde hareket etmelerini engellemek amacıyla sandık içerisinde ayrıca ahsap kalasların monte edildiğini, sandığın alt kısmında forklift ve vinç ile kaldırma için uygun boşluklar bulunduğunu, taşınan emtianın cinsi ve değeri bilinmesine, taşınan sandığın alt kısmında forklift ve vinç ile kaldırma için uygun boşluklar bulunmasına ve noktalardan kaldırılması için "This wayy up" "Fragile Material" ve "Store Under Shelter" sembolleri bulunmasına rağmen davalı çalışanlarının ihmali ile TTK 1187.maddesine aykırı olarak pervasızca taşınarak zararın meydana geldiğinin sabit olduğunu, ek raporda bu hususun irdelenmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, itirazların değerlendirilmediğini, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, taşıyanın tedbirli bir taşıyanın göstermesi gereken özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediğini, gönderilene usulüne uygun teslim yapılmadığını, taşıyanın ve onun adına hareket eden adamlarının olaydaki fiili taşıyanın ağır bir kusurunun pervasızca bir davranışının zarara sebebiyet verdiğini, davalı taşıyanın sınırsız sorumlu olduğunu iddia ederek, kararın kaldırılmasını, davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE
Dava, emtia blok sigorta poliçesi kapsamında ödenen hasar bedelinin rücuen tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, davacı ... şirketi ile dava dışı ... Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ şirketi arasında emtia blok sigorta poliçesinin kurulduğu, sigortanın başlangıç tarihinin 25.03.2015, bitiş tarihinin 27.08.2017 olduğu konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir.Uyuşmazlık, davalı akdi taşıyanın olayda sınırsız sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, TTK hükümleri kapsamında zararın tamamından sorumlu olup olmadığı, mahkemece yapılan incelemenin ve verilen kararın usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, davacı ... şirketi ile dava dışı ... ... AŞ Şirketi arasında emtia blok sigorta poliçesinin düzenlendiği, sigorta cinsinin enerji santralı proje malzemeleri olduğu, söz konusu malzemelerin Almanya'dan Tekirdağ Martaş Limanına deniz yolu ile taşıma işinin akdi taşıyıcı tarafından dava dışı gemi ile taşınmasının sağlandığı, nakliyeci şirketin... ... Ltd Şirketi olduğu, sigortalı şirketin güç santralı için Almanya'da yerleşik firmadan 11.05.2016 tarihli faturayla güç santrali için muhtelif ekipman satın aldığı, brüt 10.328,70 kg olarak ambalajlanan emtianın Almanya'nın Bremerhaven Limanından Türkiye'nin Tekirdağ Martaş Limanına taşınmasının planlandığı, 17.05.2016 tarihinde Bremerhaven Limanında bulunan terminalde ambalajlanan emtianın bulunduğu sandığın bir forklit ile kaldırılması esnasında ters biçimde devrildiği, olay yerinde fotoğrafların çekildiği, sandık içerisinde bulunan ekipmanın sandığın kapağını delerek dışa çıktığı, üst kısımdaki parçaların hasarlandığı, 24.11.2016 tarihli son ekspertiz raporunda çatlak kontrol sıvısı ile darbe gören üst kısımda bulunan boruların kaynak yerlerinde çatlama olup olmadığının kontrol edildiği, herhangi bir çatlağın olmadığının belirlendiği, değiştirilen pilot burner adlı parçaların Almanya'da ... Power Plant Kırklareli Türkiye'ye kara yolu ile nakliyesinin Talos adlı nakliye firması tarafından yapılmış olduğu, taşıma ile ilgili 27.09.2016 tarihli fatura düzenlendiği, sonuç olarak ekli belgeler incelendiğinde 10 sandık 10.328,696 kg muhtelif ekipmanların Almanya'nın Bremerhaven Limanından Türkiye'nin Martaş Limanına taşınmasının planlandığı, 17.05.2016 tarihinde limanda bulunan terminalde sandıklardan bir tanesinin fortlift ile kaldırılması esnasında ters biçimde devrildiği, içerisinde bulunan 4 adet Conbustion sistem adlı emtianın hasarlandığı, söz konusu emtia üreticisi ... Firması tarafından hasarlı parçaların değiştirilmesi ile onarılmış olduğu, onarım masraflarının raporda belirtildiğinin ifade edildiği, davacı ... şirketi tarafından davalı şirketçe üstlenilen nakliye sırasında kaba elleçleme nedeniyle hasar oluştuğu, ekspertiz raporu ile tespit edilen 68.385,29 EURO hasar tazminatının 03.01.2017 tarihinde sigortalıya ödendiğini, davalının TTK 1178.madde gereğince hasardan sorumlu olduğunu iddia ederek, söz konusu bedelin tahsili için iş bu rucüen tazminat davasını açmış olduğu anlaşılmıştır. Tarafların delillerini dosyaya ibraz ve ilgili delillerin celbi sonrasında bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmiştir. 12.10.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda; dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, ayrıntılı olarak açıklanan gerekçelerle, davalı FH Bertling'in dava dışı ...'ya karşı taşıma taahhüdünde bulunduğu ve akdi taşıyan sıfatına sahip olduğu, dava dışı ...Linie'nin fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu, dava konusu hasarın eşyanın gemiye yüklenmek üzere yükleme terminalinde forkliftten düşmesi sonucunda meydana geldiği, yükleme işlemini yapan terminal işletmesi dava dışı ...'nin taşıyanın adamı sayılacağı, sigorta poliçesinin Türkçesi dosyaya sunulmadığıdan himaye kapsamının kesin olarak belirlenemediği ancak poliçedeki “Loading/Unloading” başlıklı hükmün eşyanın yüklenmesi sırasında meydana gelebilecek hasar ve zıyaın teminat dahiline alındığı şeklinde Türkçe'ye çevrilmesinin mümkün olduğu, davacı sigortacının sigorta tazminatı ödediğinin ortaya konulduğu, satış faturasındaki FCA Bremerhaven kaydından teslim esasının FCA olduğunun anlaşıldığı, Incoterms 2010 FCA A4 hükmüne göre teslim yerinin FCA Bremerhaven kaydı gereği Bremerhaven limanındaki yükleme terminali olarak kabul edilmesinin gerektiği ve yükleme terminalinde hasarın dava dışı sigortalı ...'a geçtiği, yükleme limanında sağlam olarak taşıyana teslim edilen eşyanın varma limanında hasara uğramış olarak yük ilgilisine teslim edildiğinin anlaşıldığı, yükleme sırasında meydana gelen hasardan kaynaklanan zarardan taşıyanın sorumlu olduğu, davacı sigortacının dava dışı sigortalı ve yararına navlun sözleşmesi kurulan gönderilenin halefi olarak davalıdan tazminat talep edebileceği, davalı taşıyanın söz konusu zarar için yükleme işini gerekleştiren BLG ve fiili taşıyana rücu hakkının bulunduğu belirtilmiştir. Davacı vekili bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde; davalının akdi taşıyan sıfatına , dava dışı şirketin fiili taşıyan sıfatına sahip olduğunu, hasarın eşyanın gemiye yüklenmek üzere yüklenme terminalinde forkliften düşmesi sonucunda meydana geldiğini, yükleme işini yapan dava dışı ...'nin taşıyanın adamı sayılacağının tespit edildiğini belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili rapora karşı itiraz dilekçesinde; davacının aktif husumet ehliyetine ilişkin tespitler yapılmış ise de emtianın zarara uğrayıp uğramadığının tespit edilmediğini, davacının delil listesinde yer alan ekspertiz raporunda dahi rücu muhatabının ... Firması olduğunun tespit edildiğini, bilirkişilerin müvekkilinin sorumlu tutmasının kabul edilemeyeceğini, davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, ayrıca konşimentonun müvekkili tarafından düzenlenmediğini, sorumluluğun operasyonel yükleme hizmetini veren terminal işletmecisi ... Lojistik olduğunu, taşıyanın sorumluluğuna yer verilmediğinden raporun eksik olduğunu, sorumluluk sınırının belirlenmediğini ifade ederek ek rapor alınmasını talep etmiştir. 10.11.2020 tarihli ek bilirkişi raporunda; dava dışı ... ile dava dışı sigortalı ... Elektrik Üretim arasındaki satış ilişkisinde teslim şekli “FCA Bremerhaven” olarak belirtildiğinden Incoterms 2010 FCA A4 hükmüne göre teslim yerinin Bremerhaven limanındaki yükleme terminali olarak kabul edilmesinin mümkün olduğu, İncoterms 2010 FCA A5 hükmü gereği teslim ile birlikte eşyaya ilişkin hasara katlanma yükümlülüğünün de alıcı ...'a geçtiği ve sigortalanabilir menfaate alıcının sahip olduğu, satıcı ... ile davalı arasında kurulan sözleşme hükümleri gereği davalının akdi taşıyan sıfatına sahip olduğu, dava dışı ...Linie tarafından düzenlenen ... nolu konişmento gereği ...Linie'nin ise fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu, satış sözleşmesi tarafları arasında kararlaştırılan teslim terimi dikkate alındığında sigortalanabilir menfaatin dava dışı sigortalı alıcıya geçtiği belirlendiğinden satış bedelinin ödenip ödenmemiş olması sigortalanabilir menfaatin sahibi ve sigorta sözleşmesinin geçerliliği bakımından bir etki doğurmayacağı, eşyanın teslim yerinin terminal olup teslim ile birlikte eşyaya ilişkin hasara katlanma yükümlülüğünün alıcıya geçmiş olduğundan ve söz konusu hasar karşı edim hasarı olduğundan alıcının satış bedelini ödeme yükümlülüğü eşya hasara uğrasa dahi varlığını devam ettirdiğinı, bu bakımdan alıcının varlığını sürdüren semen ödeme borcunu ifa etmiş olmamasının bir sonuç doğurmayacağı, TTK m. 1178 ve taşıma sözleşmesinin 2.1.7 nolu maddesi gereğince davalı akdi taşıyanın taşıma işlerinin yürütülmesine dair tüm sorumluluğu üstlendiği, TTK m. 1143 hükmü uyarınca eşyanın gemiye yüklenmesinin kural olarak taşıyanın sorumluluk alanında kaldığı, taşıma şartlarının belirlendiği sözleşmede eşyanın gemiye yüklenmesinin taşıtan tarafından gerçekleştirileceğine dair bir şart yer almadığından her ne kadar eşya yükleme terminalinde yükleme işlemini gerçekleştiren... çalışanları tarafından forkliftten düşürülmüş olsa da dava dışı ...'nin ( taşıyanın TTK m. 1179/2 gereğince navlun sözleşmesinin ifasında kullandığı kişi olarak) yükleme işini taşıyanın adamı olarak gerçekleştirdiğinin kabul edilmesinin gerektiği ve bu sebeple davalı akdi taşıyanın hasardan sorumlu tutulmasının gerektiğinin bilirkişi kök raporunda ifade edildiği, davalı vekilinin fiili taşıyan tarafından düzenlenen konişmentodaki “Liner In/Frece Out” kaydının akdi taşıyana karşı ileri sürülemeyeceğine dair itirazları bakımından yukarıda ifade olunan TTK m. 1143 hükmüne dair açıklamaları tekrar etmek istediklerini, bilirkişi kök raporu'ndaki değerlendirmelerin eşyanın gemiye yüklenmek üzere hareket ettirilmesi sırasında forkliftten düşmesi vakıasına göre yapılmış ve yükleme de taşıyanın sorumluluğunda bulunduğundan taşıyanın zarardan sorumlu tutulabileceği sonucuna varıldığını, taşıyanın yüke özen gösterme borcunun ihlalinden kaynaklanan sorumluluğu TTK m. 1178 vd. hükümlerinde düzenlenmiş olup kanunda öngörülen ayrık haller söz konusu olmadıkça taşıyanın sorumluluğunun sınırlı olduğu, TTK m. 1186 gereğince eşyanın uğradığı hasar sebebiyle taşıyan, her hâlde, hangi sınır daha yüksek ise o sınırın uygulanması kaydıyla, koli veya ünite başına 666,67 Özel Çekme Hakkına veya zıyaa ya da hasara uğrayan eşyanın gayri safi ağırlığının her bir kilogramı için iki Özel Çekme Hakkını karşılayan tutarı aşan zarar için sorumlu olmayacağı, buna göre eşyanın hasara/zıyaa uğraması sebebiyle ortaya çıkan zarar ne olursa olsun taşıyan hükümde belirlenen iki hesaplama usulü ile varılan sonuçtan hangisi yüksek ise o tutarla sınırlı olarak sorumlu tutulabileceği, dosyada bulunan survey raporunda hasara uğrayan eşyanın gayrisafi ağırlığının 1,958 kg olarak gösterildiği, (Aynı kayıt ekspertiz raporunda da yer almaktadır.). buna göre 1958 kg x 2- 3916 ÖÇH'ye karşılık geldiği, konişmentodan dava konusu eşyanın parça veya ünite olarak ne şekilde belirlenmiş olduğunun anlaşılamadığı, Survey raporunda ise düşen ahşap kasadan bir ünite olarak bahsedilmiş ve içinde dört parça olduğunun belirtildiği, bu durumda kanımızca her bir ahşap kasanın bir parça veya ünite olarak kabul edilmesi mümkün olacağından hasarlanan 1 parça ahşap kasa muhteviyatı eşya için diğer hesaplama usulü ile ulaşılacak sonucun 1x666,67— 666,67 ÖÇH olacağı, şu halde taşıyanın sorumluluğunun üst sınırının kilogram başına yapılan hesaplamaya göre 3916 ÖÇH teşkil edeceği, dosya üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan gerekçelerle, bilirkişi kök raporu'nda varılan sonuçların değiştirilmesini gerektiren bir hususun bulunmadığı, ancak davalı taşıyanın sorumluluğunun sınırlı olduğu, TTK m. 1186 gereğince sorumluluk sınırının 3916 ÖÇH olarak tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Davacı vekili ek rapora karşı itiraz dilekçesinde; davalı taşıyanın sorumluluğun TTK 1186.maddesi gereğince 3916 Özel Çekme Hakkıyla sınırlı olduğu tespitine itiraz ettiklerini, kök raporda yer alan davalı tarafından düzenlenen fatura açıklamasında faturaya yansıtılan bedelin dava konusu emtianın içinde bulunduğu eşyanın navluna ilişkin olduğunun görüldüğü ifadeleri ile taşınan eşyanın cinsi ve değerinin yüklemeden önce yükleten tarafından taşıyana bildirildiğinin navlun faturasından açıkça görüldüğünü belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili ek rapora karşı itirazında; önceki itirazlarını tekrar ederek itirazlarının değerlendirilmesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 21.02.2022 tarihli celse ara kararına dair dosyaya ibraz edilen açıklayıcı beyan dilekçesinde; dava dışı sigortalının dava konusu taşıma ilişkisinde alıcı sıfatına haiz olduğunu, sigortalının alıcı sıfatına haiz olması ve satıcı olmaması nedeniyle mal satım bedelini tahsil eden konumunda olmadığını, satıcı sıfatına haiz olanın ... Firması olduğunu, sigortalı şirketin mal satım bedelini ödeyen kişi olduğunu, sigortalının davalının tam kusurundan dolayı bedelini ödediği mallara ulaşamadığını, mallara ulaşamamasından dolayı zararın poliçeye istinaden müvekkili şirketçe karşılandığını, davalının tam kusurlu olarak zarardan sorumlu olduğunu belirtmiştir. Mahkemece, yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden hasara uğrayan eşyanın Survey Raporunda gayri safi ağırlının 1,958 kg olarak gösterildiği, buna göre davalı sorumluluğunun sınırının 1958 kg x 2 = 3916 ÖÇH'ye karşılık geldiği, konşimentodan dava konusu eşyanın parça ve ünite olarak ne şekilde belirlenmiş olduğunun anlaşılamadığı, survey raporunda düşen ahşap kasadan bir ünite olarak bahsedildiği ve içinde dört parça olduğunun belirtildiği, sonuç olarak 666,67 ÖÇH olacağı, buna göre taşıyanın sorumluluğunun üst sınırının kg başına yapılan hesaplamaya göre 3916 ÖÇH olduğunun kabulü ile davanın kısmen kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir. Taraflar arasında, davalı şirketin deniz yolu ile gerçekleştirilen taşımada akdî taşıyıcı olarak yer aldığı, dava dışı sigortalının Almanya'daki mukim firmadan taşıma konusu emtiaları satın aldığı, emtiaların Almanya'daki limandan gemiye forklift aracılığıyla yüklenmesi esnasında yükleme terminalinde forkliften düşmesi sonucunda hasarın meydana geldiği, hasar bedelinin davacı ... şirketi tarafından dava dışı sigortalıya ödenmiş olduğu konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, dava dışı yükleme işlemini gerçekleştiren terminal işletmecisi şirketin taşıyanın adamı sayılması durumunda gerçekleştiren eylemden dolayı davalı akdî taşıyıcının sınırsız sorumlu olup olmadığına ilişkindir. Taşımanın deniz taşıması olması sebebiyle, TTK'nın 931.ve devamı maddelerinin uygulanması gerekmektedir. TTK'nın 1178 ve devamı maddelerinde taşıyanın sorumluluğu düzenlenmiş olup, taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür. Taşıyan eşyanın ziyaı ve hasarından veyahut geç tesliminden doğan zararlardan, ziya, hasar veya teslimde gecikmenin eşyanın taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur. TTK'nın 1179/1. maddesi hükmüne göre de taşıyanın veya adamlarının kastından veya ihmalinden doğmayan sebeplerden ileri gelen zararlardan dolayı taşıyan sorumlu değildir.TTK'nın 1186. maddesinde sorumluluk sınırları düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 1187. maddesinde ise sorumluluğun sınırlandırma hakkının kaybı başlığı ile; " (1) Zarara veya teslimdeki gecikmeye, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın veya gecikmenin meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edildiği takdirde taşıyan, 1186 ncı maddede öngörülen sorumluluk sınırlarından yararlanamaz. (2) Zarara veya teslimdeki gecikmeye, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın veya gecikmenin meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyanın adamları da 1190 ıncı maddenin ikinci fıkrası hükmüne dayanarak 1186 ncı maddede öngörülen sorumluluk sınırlarından yararlanamazlar." düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda, dava dışı yükleme işlemini yapan terminal işletmesinin taşıyanın adamı sayılacağı kabul edilmekle birlikte söz konusu işletmenin çalışanlarının hasarın meydana gelmesinde kasten veya pervasızca bir davranışta bulundukları ispatlanamamaktadır. Bu nedenle mahkemece bilirkişi rapor ve ek raporuna göre davalı akdî taşıyıcının sınırlı sorumluluğu kapsamında ödenen hasar bedelinden kısmen kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 534,70 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsiline,3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın, Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;
HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 02.10.2025 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi.
KANUN YOLU: HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.