T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/159
KARAR NO :2025/789
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:21/09/2021
NUMARASI :2018/168 Esas - 2021/741 Karar
DAVA:Tazminat
Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin Kadıköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde 98/557 Esas sayılı dava dosyasında, o tarihte ticari ünvanı... Liman İşltmesi AŞ olan ve ortaklarının ... Bank AŞ'ne ait 10.000 USD'lık teminat mektubunu mahkemeye verdiğini, teminat mektubunun davanın sonunda iade alınarak ... Bank'ın TMSF'ye devredilmesi nedeniyle 23.11.2011 tarihinde ... Bankası AŞ Merkez Şubeye teslim edilerek bedelinin iadesinin istendiğini, ... A.Ş Merkez Şubesinin cevabi yazısında ... nolu hesapta ... Bank'ın müşterisi... Liman İşletmesi AŞ'ye ait bir hesapta teminat mektubu bedelinin tutulduğunu ve firmanın yeni ünvanının ...AŞ olduğunu, ...A.Ş'nin (Eski ünvanı ... AŞ) ...'ye müracaat etmesi gerektiğinin müvekkiline bildirildiğini, bunun üzerine davalı şirketin hukuk müşavirliğine ve Genel Müdür Yardımcısı ... ile yapılan görüşmelerden sonuç alınmadığını, davalı şirket yetkilisinin teminat mektubunun iadesi için müracaat edilmeyeceğini bildirdiğinden davanın açıldığını ileri sürerek, şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın 27.04.2017 tarihinden itibaren en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 05.06.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 35.647 TL'sına yükseltmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; davanın haksız olduğunu, davadan, 08.05.2020 tarihinde davalı şirkete bilirkişi raporunun tebliği ile haberdar olunduğunu, tebligatların sürekli olarak Tebligat Kanun'unun 35.maddesine göre yapıldığını, ancak tebligatların gönderildiği adresin şirketin sicil adresi olmadığını, müvekkili şirketin yerleşim yerinin Gebze olduğunun davacı tarafından bilindiğini, teminat mektubunun esassen müvekkilince davacı şirketin borcu için verildiğini ve davacının borcunun taahhüt edildiğini, söz konusu teminat mektubunun bedelinin müvekkilince bankaya depo edildiğini, böylece davacının başka bir firmaya teminat mektubu verebildiğini, davacının iade alamadığını iddia ettiği paranın zaten müvekkili şirketin parası olduğunu, davanın esasını anlaşılabilmesi için öncelikle dava konusu olayların anlaşılması gerektiğini, davacı ile ... A.Ş. arasında ... servis sağlayıcıları sözleşmesi imzalandığını, davacı ile Alemdar ... Liman İşletmeleri A.Ş'nin aynı gruba ait iki şirket olduğunu, davacının söz konusu teminat mektubunu alabilmesi için ... Şirketinin nakit teminat depo ettiğini ve dava konusu mektubun ...’in yükümlülüklerini temin için ...’a verildiğini, sonrasında...ile ... arasında ihtilaf oluştuğunu, mektubun iade edilmediğini, söz konusu teminat mektubunun halen meri olduğunu, söz konusu mektubun halen ... AŞ’de olduğunu, bankanın yükümlülüklerinin devam ettiğini, krediye karşı alınan teminatları rehin tutma hakkının devam ettiğini, sonrasında davacı şirket ve... ile birlikte İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/704 Esas sayılı dosyası ile ... Bankasına karşı dava açtığını, davanın müvekkiline ihbar edildiğini, davacı vekilinin hukuka aykırı şekilde... ve ...Şirketinin birleşmesinden önce kendisine verilen vekaletnameyi, birleşme gerçekleşip ... İskelesinin herhangi bir tüzel kişiliği kalmadıktan sonra kullandığını, bu davada da karşı taraf vekilinin bilerek yanlış adres bildirdiğini ve müvekkili şirketin davadan habersiz bırakılmaya çalışıldığını, İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin davayı reddettiğini ve kararın kesinleşmediğini, bu dosyadaki raporda olayların etraflı şekilde belirlendiğini, bu hususlara ek olarak İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin dosyasında bulunan Nakit Teminatın Bloke ve Rehin Talimat Mektubunda 10.000 USD’lik nakit bakiyenin... tarafından Alnet’in borçlarını temin etmek üzere verildiğinin belirlendiğini, bu paranın müvekkilinin parası olduğunun anlaşıldığını, müvekkilinin davacı şirketi, parasını almasına engel olmadığını, söz konusu para iade edilse bile para üzerinde işlem yapma hakkının müvekkili şirkete ait olduğunu savunarak, davanın reddini istemitir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda;"...Dosya kapsamında mevcut ...bank A.ş'nin 19/06/1998 tarihli Nakit teminat için bloke ve rehin talimat mektubu başlıklı yazısından dava konusu teminat mektubu ile ilgili nakit teminat verenin, davalının devraldığı... A.ş olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar mahkememizce alınan bilirkişi raporunda; ''bankanın teminat mektubu bedelini davacının hesabından 24/11/2011 tarihinde risk kapsamında tahsil ettiği, ancak riskin gerçekleşmemesi nedeniyle tahsil ettiği tutarı teminat mektubunun iadesine ilişkin mahkeme kararı uyarınca iade etmesi gerekirken davalıyla olan rehin blokaj sözleşmesine istinaden iade edemediği davalının rehin blokaj sözleşmesi uyarınca teminat mektubu bedelinin davacıya iade edilmesine onay vermemesinin haklı olabilmesi için davalının teminat mektubu oranında davacıdan alacaklı olduğunun somut delillerle ispat edilmesi gerektiği, davalı tarafından bu yönde herhangi bir delil sunulmadığından davalının teminat bedeli oranında davacının zararına sebebiyet verdiğinin kabulü gerektiği'' belirtilmiş ise de bilirkişinin uzmanlığının dosyanın aydınlatılması için yeterli olmadığı hususu ve dosya kapsamındaki tüm bilgi ve belgeler, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesice alınan bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alınarak bilirkişi raporuna itibar edilmemiştir. Davalı vekili, ıslah ile zamanaşımı defiinde bulunmuş ise de; yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre ıslah ile zamanaşımı defiinde bulunulamayacağından, bu defiye itibar edilmemiştir.Her ne kadar davacı vekili, tahkikat aşamasında sunduğu 11/03/2021 havale tarihli beyan dilekçesi ile; müvekkili ... A.ş ile... A.ş arasında düzenlenen 09/06/1998 tarihli sözleşme ile müvekkilinin,... A.ş lehine 22/09/1998 vade tarihli 10.000,00 Usd bedelli bono tanzim edip ödeyerek dava konusu teminat mektubu bedelini, ...bank'tan tahsil etme yetkisine hak kazandığını iddia etmiş ve sözleşme suretini ibraz etmiş ise de; Hukuk Muhakemeleri Kanunu 141. ve 145. maddeleri gereğince iddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi bu aşamada mümkün olmadığından davacı vekilinin iddiasına itibar edilememiştir.Tüm dosya kapsamından; dava konusu teminat mektubunun davacı ... A.ş için davalının devraldığı... A.ş tarafından verildiği, teminat mektubu ile ilgili nakit teminat verenin, ... A.ş olduğu, risk çıkışının yapıldığı, teminat mektubu kredisine teminat olarak... A.ş'ne konulan 10.000,00 Usd blokenin kaldırıldığı ancak bakiyenin halen ... A.ş'nin hesabında olduğu, mevduat üzerinde tasarruf yapma yetkisinin ... A.ş'de olduğu, bu bağlamda; davacının teminat mektubu bedelini talep etme hakkının olmadığı..." gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir.Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemenin gerekçeli kararı ile dava derdest iken verdiği ara kararlar arasında ciddi çelişkiler bulunduğunu, mahkemenin 29.01,2019 tarihli ön inceleme duruşma tatanağının 2.maddesinde dava dilekçesinde gösterilen ancak henüz sunulmayan belgelere ilişkin iki haftalık süre verildiğini aynı duruşmada Kadıköy 5.ATM'nin 98/557 Esas ve İstanbul 5.ATM'nin 2017/704 sayılarının istendiği, bu dosyada 02.06.1998 tarihli sözleşmenin bulunduğunu buna rağmen davanın reddine karar verildiğini, mahkemenin 22.06.2021 tarihli ara kararı uyarınca 09.06.1998 tarihli sözleşme başlıklı belgenin 5. maddesinde belirtilen bononun... Şirketine ödendiğine ilişkin belgenin sunulduğunu, buna rağmen İstanbul 5.ATM'nin 2016/704 Esas sayılı dosyasındaki kesinleşmemiş raporun esas alındığını, yapılan inceleme ile var olan sonucun farklı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, teminat mektubu nedeniyle davacı şirketin dava dışı ... Bankasında bulunan paranın, davalıya ait hesaplardaki rehin blokajı nedeniyle iade etmemesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dava dilekçesindeki açıklamalarda Kadıköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 1998/557 Esas sayılı dosyasında verilen 19.06.1998 tarih 17 no'lu mektup nedeniyle uğranılan zararın tazminini istemiştir. Bu teminat mektubu dava dışı ...bank tarafından anılan mahkemenin 1998/557 Esas sayılı dosyasından davacı şirketin davalı ... AŞ'ye açtığı davada verilen ihtiyati tedbirin oluşturacağı zararların tazmini için verildiği anlaşılmıştır. Teminat mektubunun lehtarı ... AŞ'dir. Bunun yanı sıra davacı şirket ile ... AŞ arasında sözleşme ilişkisinde 1996 yılında başka bir teminat mektubu verildiği ve bu teminat mektubunun hâlen meri olduğu davacı şirket ile dava dışı ... AŞ ve... Bankası AŞ arasında görülen İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/704 Esas sayılı dosyasının raporu ve gerekçeli kararından anlaşılmıştır. Bu dosyada dava konusu edilmeyen teminat mektubunun meri olduğu, banka riskinin devam ettiği belirlenmiştir. Ancak anılan bu teminat mektubu eldeki istinaf incelemesine konu davanın konusu olmayıp, dava dilekçesinde açıkça mahkemeye verilen 1998/557 teminat mektubu nedeniyle talepte bulunduğu anlaşılmaktadır. Dosyada alınan bilirkişi ek raporunun altınca sayfasında, ... Bankası ve Kadıköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı birlikte değerlendirilerek teminat mektubunun... Liman İşletmeleri AŞ tarafından imzalanan 19.06.1998 tarihli rehin blokaj sözleşmesinin banka nezdinde bulunduğu belirlenmiştir. Bilirkişi, bu yazılarda davalının teminat mektubu için verilmiş olduğu teminatlara karşılık bankayla rehin blokaj sözleşmesi yaptığı, bankanın teminat mektubu bedelini davacının hesabında 24.11.2021 tarihinde risk kapsamında tahsil ettiği ancak riskin gerçekleşmemesi nedeniyle tahsil ettiği tutarı, yukarıda anılan teminat mektubunun iadesine ilişkin mahkeme kararı uyarınca iade etmesi gerekirken, davalıya olan rehin blokaj sözleşmesine istinaden iade edilmediği belirlenmiştir. Bilirkişi tespitine göre dava konusu teminat mektubunun verilmesi için o dönem grup şirketlerinden olan davalının hesabına rehin konmuştur. Yani davalı hesabında bulunan para davalının parasıdır. Dava konusu edilen Kadıköy 1. ATM 1998/557 Esas sayılı dosyasına sunulan teminat mektubundan kaynaklı bir riziko bulunmadığı ve teminat mektubunun mahkemenin 18.10.2005 tarihli kararı ile davacıya iade edildiği anlaşılmaktadır. Teminat mektubunun lehtarı ... AŞ olup, bu şirketin rizikonun gerçekleşmesi hâlinde teminat mektubunu bankadan alarak nakde çevrilmesi mümkündür. Ancak belirtilen şekilde bir rizikonun gerçekleşmediği ve teminat mektubunun muhatap banka tarafından mektubu düzenleten davacı şirkete teslim ettiği anlaşılmaktadır. Buna rağmen mektubu düzenleyen Birleşik Fon Bankasının bu teminat mektubunu riziko gerçekleşmeden nakde çevirme nedeni anlaşılmamaktadır. Ancak davacı ile banka arasında görülen ve henüz kesinleşmeyen İstanbul 5.ATM'nin 2016/704 Esas sayılı dosyasında başka teminat mektupları nedeniyle bankanın gerçekleşmemiş rizikolarının bulunduğu belirlenmiştir. Esasen bu husus eldeki davanın da konusu değildir.Eldeki davada, davada davalının hesabında bulunan ve teminat mektubu nedeniyle bloke konulan paranın esasında davacıya ait olduğu kanıtlanmamıştır.Davalının hesabında bulunan kendi parasının, teminat mektubuyla ilgili dava dışı banka tarafından yapılan bir işlem nedeniyle davacıya ödenmesi gerektiği usulüne uygun delillerle kanıtlanmamıştır. Bu husustan istinaf başvuru dilekçesinde de herhangi bir delil sunulmamıştır. Mahkemece sadece kesinleşmeyen İstanbul 5. ATM'nin 2016/704 Esas sayılı dosyası esas alınmamıştır. Dava dilekçesindeki açıklamalar dahi mahkemece rizikonun gerçekleşmemesi nedeniyle davacıya iade edilen bir teminat mektubundan söz edilmiştir. Bu teminat mektubunun düzenleyen davacıya iade edilmesi ve muhatap bankaca iade işlemlerinin yapılmasına rağmen, bu teminat mektubu nedeniyle davalının hesabına bir miktar para aktarıldığı ve bu nedenle davalı şirketin sebepsiz zenginleştiği kanıtlanmadığından ilk derece mahkemesi kararı ve gerekçesi yerinde olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddi gerekmektedir. Açıklanan bu gerekçelerle, davacı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, 556,10 TL maktu istinaf harcının Hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,6-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 08.05.2025