T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/2319
KARAR NO:2025/422
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:21/09/2021
NUMARASI:2020/954 E. - 2021/853 K.
DAVANIN KONUSU:Tazminat
Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının davalıdan 24.06.2019 tarihinde her biri 400x400 boyutlarında 4 adet ... satın aldığını, bedeli olan 18.880,00 TL'nin davalıya ödendiğini, davalı tarafından şemsiyelerin kurulduğunu, anılan şemsiyelerde bir süre sonra 2019 Temmuz ayında yıpranmalar oluştuğunu, davalı şirket yetkililerine defalarca telefonla ve maille meydana gelen yıpranma ve yırtılmaların bildirildiğini, acilen değiştirilmesi ya da tamir edilmesinin talep edildiğini, davalının 2 haftalık ayak sürümenin sonunda elemanlarını göndererek Ağustos ayında onarım yaptığını, yapılan tamirata rağmen 2019 Ağustos ayı içerisinde yine yırtılmalar oluştuğunu, bu problemin de davalıya defalarca iletildiğini, davalının olumlu bir dönüş yapmadığını, bunun üzerine davalıya Beşiktaş ... Noterliğinin 16.10.2019 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeden dönülerek şemsiyelerin iadesi ve alınan bedellerin şirkete iadesine yönelik ihtarname keşide edildiğini, arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanmadığını, yapılan bu işlemlerden sonra davalı ile tekrar görüşmelere başlanıldığını, davalı tarafından şemsiyelerin kumaşlarının yenilendiğini,ancak bir süre sonra şemsiyelerin kumaşları daha önceki ile benzer şekilde onlarca yerden delindiğini, çok çirkin bir görüntü oluşarak şemsiyelerin işlevini yitirdiğini, bu konu ile ilgili mail yoluyla bildirimler yapıldığını, ancak olumlu bir dönüş sağlanamadığını, bunun üzerine müvekkili tarafından sözleşmeden dönülerek şemsiyelerin iadesi ve alınan bedellerin şirkete iadesine yönelik Kocaeli ... Noterliğinin 29.06.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, bu ihtardan sonra yine müvekkilince Bakırköy Arabuluculuk Bürosunun ... Büro dosya numaralı arabuluculuk dosyası ile arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanmadığını, davalı tarafından müvekkiline ayıplı/kusurlu ürün satıldığından TBK'nın 219 ve 227.maddeleri uyarınca sözleşmeden dönüldüğünü ileri sürerek, sözleşme bedeli olan 18.880,00 TL' nin ihtarnamenin davalıya tebliğ edildiği 24.07.2020 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; ayıbı kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının seçimlik haklardan ücretsiz onarımı isteme hakkını kullandığını, sözleşmeden dönme seçimlik hakkını talep etmesinin mümkün olmadığını, ücretsiz onarımı talep hakkının kullanmakla tükenen inşai yenilik doğuran haklardan olduğunu, bu hakların terditli olarak kullanılmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin bahçe ve kafe, restorant gibi işletmelere şemsiye temin etmekte olup birçok büyük markaların referansına sahip olup sektörde öncü markalardan birisi olduğunu, müvekkili şirketin davacı işletmeye 24.06.2019 tarihinde 4 adet ... temin ettiğini, müvekkili şirketin 14.01.2020 tarihinde kendisine yapılan bildirim gereği ürünün ücretsiz onarımını yasal süreler içerisinde gerçekleştirdiğini, ürünün belirtildiği şekilde kumaşının değiştirildiğini, alıcıya temin edildiğini, gerçekten de ürünün alıcıya temini sonrasında ortaya çıkmasına rağmen müvekkilinin ücretsiz onarımını gerçekleştirmiş olup bu noktada sözleşmeden dönülmesi seçimlik hakkının kullanılması durumunda tarafların menfaat dengesini zedeleyeceğinin şüphesiz olduğunu, bahsedilen hususun ürünün tesliminden sonra alıcıdan kaynaklanan sebeplerle oluştuğunu, alıcının kullanım kusuru bulunduğunu, bu durumun illiyet bağını kesen bir durum oluşturduğunu, müvekkili şirketin belirtilen ürünü birçok alıcıya sağlamakta olup hiçbirinde bu tarz sorunların gündeme gelmediğini, davacının belirtmiş olduğu yırtılmaların ürünün temininden sonra alıcı kusuru ile ortaya çıkan zarar olup alıcının kusurunun sorumluluğun illiyet bağını kestiğini, müvekkili şirketin ürünü eksiksiz ve kusursuz bir şekilde temin ettiğini, bu durumda müvekkilinin sorumluluğunun doğmayacağının açık olduğunu, tüketici satımlarında düzenlenmiş olan süreler içerisinde bildirim yapılmadığını, ayıplı ifanın varlığının kabulü halinde alıcının açık ayıplar yönünden BK. 198 maddesinde öngörülen süreler içerisinde satıcıya ihbarda bulunmadığı takdirde aldığı şeyi mevcut hali ile kabul etmiş sayılacağından alıcının ayıp nedeniyle sonradan satıcıdan talepte bulunamayacağını, bildirimin yasal süre içerisinde yapılmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "..."Dava, tazminat istemine ilişkindir.Dava, davacıya satılan 4 adet teleskobik sistem şemsiyelerinin ayıplı olup olmadığı, ayıp mevcut ise niteliği, ayıbın kullanım veya imalat hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, buna bağlı olarak davacı tarafından sözleşmeden dönme koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.TTK m.23'e göre tacirler arasındaki mal ve satış sözleşmelerinde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.BK.m.223'te ayıp düzenlemesi yer almaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 23/son maddesine göre:Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde inceleme veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanunun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır. Gizli ayıp mevcut ise herhangi bir şarta ve sınırlamaya tabi olmaksızın alıcı seçimlik hakkını kullanabilecektir.Satıcı tercih edilen seçimlik hakkı yerine getirmek zorundadır. Dolayısıyla ayıbın küçük, büyük veya orantılı olup olmaması sonucu değiştirmeyecektir. Asıl olan alıcının ürünü ilk aldığı zamanki tercih hakkıdır. Ayıplı , defolu veya kusurlu bir ürünü indirimli fiyata alıp almama tamamen alıcının tercihidir. Eğer alıcı en ufak bir kusur bile olmasını istemeden parasını tam ödeyerek bir ürün alıyorsa bu niyet ile aldığı üründe sonradan gizli ayıp çıkması nedeniyle ayıbın tür ve oranı gerekçe göstererek alıcıyı ilk başta istemediği bir alışverişin içine ve tercihe zorlamak TBK 223 sayılı yasanın amaç ve emredici hükümlerine tamamen aykırıdır. Açıklanan bu hususlar doğrultusunda dava konusu 4 adet teleskobik sistem şemsiyelerinin orta kısımlarında bulunan kumaşların yırtık olduğu, tekerleklerin dönmediği, metal kısımlarda paslanmalar görüldüğü, 2 adet şemsiyede şemsiye açma kapama kollarının dişlileri deforme olduğundan çalışmadığı ve diğer 2 adet şemsiyede de şemsiye açma kapama kolları kırık olduğu görülerek, mahkememizce bu ayıplar kullanım esnasında ortaya çıkan gizli ayıp olarak değerlendirilmiştir. Dosya içerisine sunulan ihtarname tarihi dikkate alınarak, davacının talebini süresinde yaptığı anlaşılmıştır.TBK 227/4 bendine göre Alıcının seçimlik hakları a. Genel olarak başlıklı maddede Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:" 1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme." şeklindedir. Ayıptan dolayı davalının satıcı olması sebebiyle sorumluluğu bulunduğundan ve sözleşmeden dönme durumunda da dosya kapsamı itibariyle herhangi bir haksızlık oluşmayacağı kanaati mahkememizde hasıl olduğundan, davacının haklılığı kabul edilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davacının davasının kabulü ile; 18.880,00 TL'nin 24/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, sözleşmeye konu 4 adet teleskobik sistem şemsiyelerinin ödeme anında davacı tarafından davalıya iadesine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının seçimlik haklardan ücretsiz onarım hakkını kullandığını, davacının önce tamir isteğinde bulunduğunu, şemsiyelerin tüm kumaşlarının davalı yanca değiştirildiğini, buna ilişkin olarak eksiksiz olarak şemsiyelerin teslim alındığına dair yazının davacıdan alındığını, artık davacının yeni bir talep ile ben iade istiyorum deme hakkı bulunmadığını, davacının seçimlik haklarından birisini kullandığını, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 11.maddesinde sayılan seçimlik haklardan biri olan c bendinde sayılan ücretsiz onarımı isteme hakkı kullanıldığından dürüstlük kuralı gereği seçimlik haklardan birinin kullanılması durumunda aynı maddede sayılan seçimlik haklardan birisi olan sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasının mümkün olmadığını, bu hakkın kullanılmasıyla tükenen inşai yenilik doğuran haklardan olduğunu, ücretsiz onarımdan sonra sözleşmeden dönülmesi seçimlik hakkının kullanılması durumunda tarafların menfaat dengesinin zedeleyeceğini, davacının belirtmiş olduğu yırtılmaların ürünün temininden sonra alıcı kusuru ile ortaya çıkan zarar olduğunu, alıcının kusurunun illiyet bağını kestiğini, ürünün eksiksiz şekilde teslim edildiğini, alınan bilirkişi raporunun hükme elverişli ve yeterli olmadığını, buna ilişkin itirazlarımızda belirttiğimiz gibi maddenin normal zamanla oluşacak yıpranmasının hiç nazara alınmadığını, hiçbir indirim ve oranlama yapılmamasının hatalı olduğunu, dava konusu şemsiyelerin 4 yıldır dışarıda duran ve devamlı olarak dışarıda kullanılan şemsiyeler olduğunu, bir kısım yıpranmanın normal görünmesi ve bilirkişi tarafından bu yönde bir oranlama ve hesaplama yapılması gerekir iken bunun yapılmamasının hatalı olduğunu, ürünlerin ilk günden itibaren ayıplı ve davacı hiç bu üründen fayda sağlamadı gibi bir yaklaşım ile değerlendirme yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın tümden reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, ticari satıma konu teleskopik sistem şemsiyelerdeki ayıp nedeniyle ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi,HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, davacı şirketin davalıdan 18.800,00 TL bedelle, 4 adet magnum teleskopik sistem şemsiye satın aldığı konusunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur.Uyuşmazlık, dava konusu şemsiyelerin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bu ayıbın sözleşmeden dönerek ödenen bedelin iadesini gerektirip gerektirmediği, alıcının TBK'nın 227.maddede belirlenen ücretsiz onarım hakkını kullanıp kullanmadığı hususlarına ilişkindir.Dava konusu şemsiyelerin davacının işlettiği kafede kullanıldığı görülmekte olup bilirkişilerce davacı iş yerinde şemsiyeler üzerinde bilirkişi heyeti tarafından fiziken gerçekleştirilen inceleme neticesinde, şemsiyelerin tekerleklerin dönmediği, metal kısımlarında paslanmalar olduğu, 2 adet şemsiyede açma kapama kollarının dişlilerinin deforme olduğundan çalışmadığı, diğer iki adet şemsiyede şemsiye açma kapama kollarının kırık olduğu,söz konusu ayıpların kullanım sırasında tespit edilebilecek gizli ayıplar olduğu,davacının ayıplar oluşunca hemen ayıp ihbarında bulunduğu tespit edilmiştir.TBK'nın 227.maddesi "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: 1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2-Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4-İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir. " hükmünü içermektedir. Dosya kapsamında bulunan fatura ve taraflar arasındaki email yazışmalarına göre; şemsiyelerin 29.06.2019 tarihinde satın alındığı, bilirkişi raporunda kullanımla ortaya çıkacak gizli ayıp niteliğindeki dava konusu şemsiyedeki ayıpların davalıya bildirilmesi üzerine şemsiyelerin onarıldığı, ancak kısa süre sonra aynı veya benzer ayıpların ortaya çıktığı, bunun üzerine davacının 29.06.2020 tarihli ihtarname ile sözleşmeden dönerek bedelin iadesini talep ettiği görülmektedir. Her ne kadar davalı onarım hakkının kullanıldığını ileri sürmekte ise de, davalı yanca yapılan onarıma rağmen aynı ayıpların tekrarlandığı, davacının bu sebeple şemsiyeleri verimli şekilde kullanamadığı, gerekli faydayı sağlayamadığı anlaşıldığından onarım hakkının kullanıldığından bahisle sözleşmeden dönme hakkının kullanılamayacağından bahsedilemeyecektir.Öte yandan, davalı satıcının kusurunun bulunup bulunmaması, ayıp nedeniyle sorumluluğunu etkileyen bir husus olmadığından, ayrıca dava dosyasında kullanıcı hatasına, davacının kusuruna dair herhangi bir delil bulunmadığından aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Yine şemsiyelerin 4 yıldır davacı yanca kullanılması sebebiyle oranlama ve indirim yapılmamasının hatalı olduğu ileri sürülmüş ise de, davacının satın aldığı maldan tam olarak fayda sağlayamadığı, ayıpların onarıma rağmen tekrarlaması sebebiyle faydalanamamasının süreklilik arz ettiği nazara alındığından bu yöndeki istinafı yerinde görülmemiştir.Şemsiyelerin satın alındığı tarihten itibaren bir yıllık kısa bir süre içinde şemsiyelerde ayıpların ortaya çıkması, onarıma rağmen bunların tekrarlaması ve bu şekilde davacının satılandan amaçladığı faydayı sağlayamaması ve bu durumun süreklilik arzetmesi nazara alındığında mahkemece davacının sözleşmeden dönme ile satış bedelinin iadesi talebi kabul edilerek, bedelin ödenmesi anında şemsiyelerin de davalıya iadesine karar verilmesi yerinde olmuştur.Açıklanan bu nedenlerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 967,27 TL istinaf nispi karar harcının davalıdan tahsiline,3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.13.03.2025