T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/2269
KARAR NO: 2025/418
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/09/2021
NUMARASI: 2018/502 E. - 2021/373 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın reddine dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "..." olduğunu, karayolu, havayolu denizyolu sevkıyatını, gümrükleme ve sigorta hizmetlerinin operasyonunu gerçekleştiren, aktif bir acente ağına sahip olan "anahtar teslim nakliye" hizmeti verdiğini, müvekkilinin davalının mallarını taşınması organizasyonunu gerçekleştirdiğini, müvekkilinin vermiş olduğu hizmetten dolayı düzenlediği faturalardan dolayı bakiye 1.000,00 EURO davalıdan alacaklı olduğunu, 18/01/2018 tarih ve 521 nolu 1.000,00 EURO bedelli faturanın ödenmemesi üzerine İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun haksız ve kötü niyetli olarak, zaman kazanmak, borcun tahsil sürecini uzatmak kastıyla borca itiraz ettiğini, yetki itirazının da yerinde olmadığını ileri sürerek, itirazın iptali ile %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; Uşak İcra Dairelerinin yetkili olduğunu, mahkemenin görevli olmayıp asliye ticaret mahkemelerinin yetkili olduğunu, zorunluğu arabuluculuğa başvurulmadığını, davalının davacıya icra takibinde belirtilen alacak olarak her hangi bir borcu bulunmadığını, edimini yerine getirmeyen basiretli bir tacir gibi davranmayan davacının müvekkili şirketten para talebinde bulunamayacağını, fatura kesip faturayı tebliğ ettiğini belirtilen herkesin alacak talebinde bulunamayacağını, kaldı ki davacı tarafından davalıya tebliğ edilen faturaya da Uşak ... Noterliğinin 12.7.2018 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, davalının edimini yerine getirmediği için müvekkili şirketin ticari ilişkisi olduğu firmalardan nakdi ceza yediğini, ilişkisinin zedelendiğini, kusurlu olan ve davalıyı zor duruma düşürenin davacı olduğunu savunarak, davanın reddi ile %20 tazminata hükmedilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava; davacı tarafından verildiği beyan edilen taşıma hizmeti nedeniyle düzenlenen fatura alacağı için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın takibe yetkili icra dairesinde başlanılıp başlanılmadığı, mahkememizin görevli ve yetkili olup olmadığı, davacı tarafça beyan edilen hizmetin verilip verilmediği, bakiye fatura alacağının bulunup bulunmadığı ve buna göre varsa davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. ... Her ne kadar davalı vekilince, müvekkilinin Uşak da mukim olması nedeni ile icra dairesine sunulan borca itiraz dilekçesi ile icra dairesinin yetkisizliği ve Uşak İcra Dairelerinin yetkili olduğu belirtilmişse de, dava konusu alacak faturaya dayalı bir para alacağı olmakla BK 89 maddesi uyarınca davacının yerleşim yeri dikkate alınarak davalı borçlu vekilinin icra dairesi yetkisine yönelik itirazının reddine karar vermek gerekmiştir. Ayrıca davalı vekilince mahkememiz görevine de itiraz edilmişse de, dava konusu uyuşmazlığın taraflar arasındaki deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı gözetilerek görev itirazı da yerinde görülmemiştir.Dava konusu istem, davacı tarafça davalı adına organize edilen taşımadan kaynaklanan bakiye alacağa ilişkin olmakla birlikte, mahkememizce yapılan yargılama esnasında davacı vekilince alacağın araç bekleme ücretinden kaynaklandığı belirtilmiş ve buna ilişkin fatura ile e-posta yazışmaları dosyaya ibraz edilmiştir. Davacı vekilince beklemeye konu taşıma ve ara bilgileri dosyaya ibraz edilmiş olup, bu doğrultuda Gümrük Müdürlüğü kayıtları dosyaya celp edilmiştir. Gelen yazı cevaplarına göre; -Davaya konu ... plakalı araca ilişkin, İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescil edilerek, ihracatı yapılmak üzere Çeşme Gümrük Müdürlüğü'ne sevk edilen ... sayılı beyanname muhteviyatı eşyaların, 03/01/2018 tarihinde .. plakalı araçla Müdürlüğe müracaatı ile gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip 04/01/2018 tarihli ... sayılı çıkış bildirimine bağlanarak ... gemisi ite yurtdışı edildiği, -Davaya konu ... plakalı olduğu anlaşılan araca ilişkin, İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescil edilerek, ihracatı yapılmak üzere Gümrüğe sevk edilen ... sayılı beyanname muhteviyatı eşyaların, 03/01/2018 tarihinde ... plakalı araçla Müdürlüğe müracaatı ile gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip 04/01/2018 tarihli ... sayılı çıkış bildirimine bağlanarak ... gemisi ile yurtdışı edildiği. -Davaya konu ... plakalı araca ilişkin, İzmir T İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescil edilerek, ihracı yapılmak üzere Gümrüğe sevk edilen ... sayılı beyanname muhteviyatı eşyaların, 12/01/2018 tarihinde ... plakalı araçla Müdürlüğe müracaatı ile gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip 13/01/2018 tarihli ... sayılı çıkış bildirimine bağlanarak ... gemisi ile yurtdışı edildiği anlaşılmıştır. Taraflara ati ticari defterler üzerinde yapılan inceleme neticesinde; Dava dışı ... Tic Ltd. Şti. tarafından dava ve icra takibine konu olan Araç Bekleme Ücretinden kaynaklı alacak ile ilgili olarak 16/01/2018 tarihinde ... seri numaralı 500,00 EURO bedelli Yurtdışı Bekleme Bedeli faturası düzenlediği, davacı yanın dava dışı şirket tarafından kendisine düzenlenen faturayı ticari defterlerinde kayıt altına aldığı; davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında cari hesaba istinaden ticari ilişkinin bulunduğu ve davacı yanın tarafına düzenlenen fatura bedelini cari hesaba istinaden ödediği ve ticari defterlerinde kayıt altına aldığı, davalıya ait kayıtlarda ise uyuşmazlığa konu olun faturanın kayıtlı olmadığı tespit edilmiştir. Ticaret Bakanlığı Ege Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü Çeşme Gümrük Müdürlüğü 08/05/2021 gün ve ... Kayıt sayılı yazıları incelendiğinde taşıma araçlarının, limana geldiklerinin bir gün sonrasında işlemlerin tamamlandığı, dolayısıyla uyumazlığa konu araç beklemelerinin ülkemizde meydana gelmediği dosya kapsamında sabittir. Her ne kadar davacı şinket tarafından davalı taşımasına ilişkin olarak dava dışı hak sahibine 500 EURO tutarlı bekleme ücret fatura bedelini ödediği anlaşılmaktaysa da, bu beklemenin hangi aşamada meydana geldiği, bekleme nedeni ile davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığına dair dosya kapsamına herhangi bir delil ibraz edilmemiştir. Davacı şirketin, basiretli bir tacir olmanın gerekliliği olarak, yapmış olduğu ödemenin sebeplerine vakıf olması ve alacağa konu faturaya ilişkin dayanak belgelere sahip olması beklenmektedir. Ne gerekçeyle ödeme yaptığını dosya kapsamında belgeleyemeyen davacının salt yapmış olduğu ödemeye istinaden bedelin tahsilini davalıdan talep edmeyeceği mahkemece değerlendirilmiştir. Kaldı ki davacı tarafça dava dışı şirkete ödenen bedel 500,00 Euro olmakla birlikte dava konusu istem 1.000,00 Euro olup bu hususta da aradaki farka ilişkin olarak davacı tarafça dosyaya herhangi bir açıklama getirilmiş değildir. Açıklanan nedenlerle, alacağa konu faturanın sebebi dosya kapsamında ortaya konulamadığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle, davanın reddine, şartları oluşmadığından davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dosyaya sunulan taşıma belgeleri, mail yazışmaları ile davalının borcunun ortaya konulduğunu, davacının ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede faturalardan kaynaklı olarak davalıdan 1.000,00 EURO alacağı bulunduğunu, davacı ve davalı firma arasındaki yazışmalar ve taşıma belgelerinin 31.11.2019 tarihinde sunulduğunu, mail yazışmaları ve taşıma belgeleri incelendiğinde davalı tarafın borcunun olduğunun anlaşılacağı, bilirkişi raporlarında dava dışı ... Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.firmasına ödenmiş olan bekleme ücreti faturasının varlığı dikkate alınarak, taşıma aracının beklemeye maruz kalmış olduğunun kabulü ile davacı tarafın ticari defterlerinde kayıt altına alınan tutarlardan davalının sorumlu tutulması gerektiğini belirtildiğini, 30.09.2020 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunun bu yönde olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, İİK'nın 67.maddesi uyarınca, faturadan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine, davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dosya kapsamında bulunan İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı takip alacaklısı tarafından davalı takip borçlusu aleyhine 1.000,00 Euro ( 5.970,00 TL) alacak yönünden 07.08.2018 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak cari hesap alacağının gösterildiği, ödeme emrinin 09.08.2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 10.08.2018 tarihinde süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve davanın bir yıllık yasal hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır. Davacı taraf, taşıma işleri organizatörü olduğunu, davalının mallarının taşınması hizmetini yerine getirdiğini, 18/01/2018 tarih ve 521 nolu 1.000,00 EURO bedelli ve ''araç bekleme ücreti'' konulu faturanın ödenmediğini ileri sürmüş, davalı borcu bulunmadığını savunmuştur. Mahkemece, uyumazlığa konu araç beklemelerinin Türkiyede meydana gelmediği, davacının dava dışı hak sahibine 500 EURO tutarlı bekleme ücreti fatura bedelini ödemiş ise de, beklemenin hangi aşamada meydana geldiğine, bekleme nedenine, davalının kusurunun ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığına dair delil sunamadığı, davacının ne gerekçeyle ödeme yaptığını belgeleyemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarına göre takip konusu faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, ancak davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı görülmektedir. Davacının fatura konusu ettiği ve taşıma edimi kapsamında davacı adına sarf ettiğini bildirdiği ''araç bekleme ücreti'' harcamasına ilişkin herhangi bir harcama belgesi ibraz edemediği görülmektedir. Mahkeme karar gerekçesinde ve alınan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere davacının belirttiği taşıma işleri sırasındaki beklemenin Türkiyede olmadığı, bekleme konusuna ilişkin somut bir verinin bulunmadığı, davacının sunduğu mail yazışmaları içeriğinin ispata yarar nitelikte olmadığı, davacının ödediğini iddia ettiği bekleme ücretine ilişkin olarak herhangi bir delil sunamamışken bu konuda fatura düzenleyip kendi ticari defterlerine kaydetmesinin davacının alacağını ispat etmeyeceği nazara alındığında, davacının iddiasını ispatlayamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 556,10 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.13.03.2025