T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1978
KARAR NO:2025/276
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:15/06/2021
NUMARASI:2018/1158 E. - 2021/653 K.
DAVANIN KONUSU:Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
Taraflar arasındaki alacak davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacının uluslararası taşıma şirketi olduğunu, davalı şirkete ait ... nolu ve 1palet 570 kg.’lık malzeme tescili ... sayılı 13.10.2015 tarihli Tl beyannamesi ile ve ... plakalı araç ile davalı şirkete teslim ettiğini, navlun 60 kap malzeme sepet, 1 kap vida cinsi eşya olmak üzere boşaltıldığını, boşaltma sonucunda 1 palet 570 kg. malzemenin fazla olduğunun tespit edildiğini, işbu 1 palet 570 kg.’lık malzemenin ... evrakında beyan edilmediğini, ... belgesinde yer almadığı gerekçesiyle 1 palet 570 kg. malzemenin Gümrük Müdürlüğü’nden çıkarılamaması sebebiyle davalı şirkete teslim olmadığını, bu noktada davacı şirketin tüm çabayı sarf ettiğini, yapılması gerekenin mahreç yazısının alınması olduğunu, ancak davalı tarafın mahreç yazısını almayarak, malın eksik gönderildiğini beyanla haksız ve mesnetsiz olarak davacıya ödeme yapmadığını, davalı şirkete mezkur malın uçakla getirtilebileceğinin bildirildiğini, davalı tarafından bu teklifin kabul edilmediğini, davacı şirketin amacının davacı şirkete navlun bedeli ödememek olduğunu, davalının haksız ve mesnetsiz olarak borcunu ödemediğini, kötü niyetli olarak davacının alacağının davalıdan tahsil edilemediğini iddia ederek, davanın kabulü ile alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte şimdilik 6.300,00 EURO kısmının davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; davalı şirketin, göndericisinin Hırvatistan’da yerleşik ...unvanlı şirket olduğunu, 60 kap metal sepet ve 1 kap vida cinsi eşyanın Türkiye’ye taşınması işlemlerinin gerçekleştirilmesi için davacı şirketle anlaştığını, 07.10.2018 tarihinde yüklenecek araç evraklarının elektronik posta yoluyla davacı şirket tarafından davalı şirketin gümrük işlemlerini takip eden ... A.Ş.’ne gönderildiğini, elektronik posta eki 18/2015 nolu 07.10.2015 tarihli proforma faturada belirtilen 60 kap metal sepet ile 19/2015 nolu 07/10/2015 tarihli proforma faturada belirtilen 1 kap vida cinsi eşyayı davacı şirketin davalı şirkete teslim etme yükümlülüğü bulunduğunu, ancak davacı şirketin bu yükümlülüğüne aykırı davranarak toplamda 61 kap olarak teslim etmesi gereken eşyayı, 1 kap vida cinsi eşyayı ... belgesinde beyan etmediğinden 60 kap metal sepet olarak teslim ettiğini, gümrük işlemleri tamamlanamayan 1 kap vida cinsi eşyanın davalı şirkete zamanında teslim edilmediğini, 60 kap metal sepetin 13.10.2015 tarihinde ... sayılı antrepo beyannamesi ile antrepoya alınmasına rağmen, 1 kap vidanın davacı şirketin kusurundan dolayı 19.11.2015 tarihinde gümrük işlemlerinin tamamlanarak yurda giriş yapabildiğini, davacı şirketin kusuru neticesinde 1 aydan fazla süreli gecikme ile malların teslim alındığını, bundan doğan zararın 30.11.2015 tarihli 6.750,00 EURO bedelli yansıtma faturası kesilerek davacı şirkete gönderildiğini, davalı şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, bu hususun ticari defterlerin incelenmesi neticesinde ortaya çıkacağını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda;"...Taraflar arasında CMR hükümlerine tabi 60 kap metal sepet ile 1 kap vida cinsi eşyayı davacı şirketin davalı şirkete teslim etme yükümlülüğü bulunduğu Hırvatistan-Türkiye taşımasının ihtilafsız olduğu, davacının ... belgesinde beyan etmediği malın taşıtta bulunmasının fazla mal taşıma hususunun davacının sorumluluk alanında olmadığı, ihracatçının taşınması gerekenden daha fazla yükleme yapmasının davacı sorumluluğunda olması için bu yönde bir yükümlülüğünün olduğunun davalı yanca ispatı gerektiği, eldeki davanın davacının taşıma hizmetine ilişkin alacağa yönelik olduğu, davacı tarafça yapılan taşıma işleminin karşılığının davalı yanca ödenmediği, 1 kap vidanın davacı şirketin kusurundan dolayı 19.11.2015 tarihinde gümrük işlemlerinin tamamlanarak yurda giriş yapabildiği, davacı şirketin kusuru neticesinde 1 aydan fazla süreli gecikme ile malların teslim alındığı, bundan doğan zararın 30.11.2015 tarihli ... sıra nolu 6.750,00 EURO bedelli yansıtma faturası kesilerek davacı şirkete gönderildiği davalı tarafça ileri sürülmüş ise de eşyanın gümrükten geç çekilmesi ve bu itibarla davalının geç teslim edilen kısım sebebiyle zarara uğradığından bahisle taşıma bedelini ödememek ve taşıma bedeli kadar tazminat yansıtması için zararını ispat etmesi gerektiği anlaşılmakla ..." gerekçesiyle davanın kabulü ile 6.300,00 EURO'nun dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili iledavacıya verilmesine, karar verilmiştir.Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin göndericinin Hırvatistan'da yerleşik şirket olan 6 kap metal sepet ve bir kap vida cinsi eşyanın Türkiye'ye taşınması amacı ile davacı şirket ile anlaştığını, 06.10.2018 tarihinde söz konusu şirket için araç beklendiğini, davacı şirkete bildirildiğini, 07.10.2018 tarihinde yüklenecek araç evraklarının elektronik posta yolu ile davacı şirket tarafından müvekkili şirketin gümrük işlemlerini takip eden ... AŞ'ye gönderildiğini, 07.10.2015 tarihli proforma faturada görüldüğü üzere 60 kap metal sepet ile bir kap vida cinsi eşyayı davacı şirketin müvekkili şirkete teslim etme yükümlülüğünde olduğunu ancak davacı şirketin bu yükümlülüğüne aykırı davranarak toplam 61 kap teslim etmesi gereken eşyayı bir kap vida cinsi eşyayı ... Belgesinde beyan etmediğinden 60 kap metal sepet olarak tespit ettiğini, davacı şirketin beyan etmediği bir kap vida cinsi eşyanın gümrük işlemleri tamamlanamadığından müvekkili şirkete zamanında teslim edilemediğini, bunun üzerine müvekkili şirketin gümrük idaresine beyanda bulunduğunu, ... tarafından Gümrük Kanunun 241/1.maddesi uyarınca para cezası kesilerek işlemlerin tamamlandığını, ilgili cezanın muhatabının davacı şirket olmasının olayın gerçekleşmesinde kusurun kime ait olduğunu açıkça gösterdiğini, 60 kap metal sepetin 13.10.2015 tarihinde antrepo beyannamesi ile antrepoya alınmasına rağmen bir kap vidanın davacı şirketin kusurundan dolayı 19.11.2015 tarihinde gümrük işlemleri tamamlanarak yurdu giriş yapabildiğini, müvekkili şirketin davacı kusuru nedeni ile bir ay geçen süreli gecikme ile malları teslim alabildiğini, bundan doğan zararın davacı şirkete bildirildiğini, son olarak 30.11.2015 tarihli 6.750,00 EURO bedelli yansıtma faturasının kesilerek davacı şirkete gönderildiğini, kararda ...Belgesinde beyan edilmeyen eşyanın taşınmış olmasında davacının sorumlu olmadığı ileri sürülmüşse de bu gerekçenin isabetsiz olduğunu, dava konusu kara yolu taşımasının Hırvatistan ve Türkiye arasında gerçekleştiğinden uyuşmazlığa CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağını, raporda bu hususun yer aldığını, CMR Konvansiyonun 11.maddesine dayanılarak müvekkilinin taşıma konusu eşyaları geç teslim almasından sorumlu olmadığının ileri sürüldüğünü, CMR Konvansiyonun 2.maddesinde, düzenlemelerin taşımacının hatası veya ihmali görülen durumlarda uygulanamayacağını, dava dilekçesinde davacı şirket çalışanının ... Belgesinde beyan edilmeyen eşyanın taşıta yüklenmesi esnasında fark ettiğinin belirtildiğini,... Belgesinde beyan edilmeyen bir kap eşya için yeni bir ... Belgesi düzenlenerek ilgili eşyanın Türkiye'ye gönderilmesi halinde gümrükten çekilmemesi gibi bir durumun söz konusu olmayacağını ve borcun ifasında gecikme yaşanmayacağını, CMR Konvansiyonun 3. maddesi uyarınca davacının eşyanın geç tesliminden sorumlu olduğunu, davacı tacirin ... Belgesinde beyan edilmeyen bir kap eşyanın Türkiye'ye gönderilmesi hâlinde gümrükten çekilme sürecinde gecikme yaşanacağını öngörmesi gerektiğini iddia ederek, kararın kaldırılmasın ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, uluslararası kara yolu taşımasından kaynaklanan taşıma bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasında, davalıya ait ürünün davacı şirket tarafından Hırvatistan'dan Türkiye'ye taşındığı konularında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, taşıma konusu ürünlerle ilgili olarak taşınan eşyalardan bir kap vida cinsi eşyanın ... Belgesinde beyan edilmemesi nedeni ile davalı tarafa geç tesliminden ve Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen cezadan davacı şirketin sorumlu olup olmayacağı ile davalının taşımaya dair savunması ile mahkeme kararının usul ve yasaya uygun bulunup bulunmadığına ilişkindir.Dosya kapsamından, taraflar arasında uluslararası taşımaya ilişkin olarak ticari ilişkinin mevcut olduğu, yazılı sözleşmenin olmadığı, davacı şirket tarafından düzenlenen tutanakta, şoför olarak çalışmakta olan kişinin 13.10.2015 tarihinde yapmış olduğu Hırvatistan seferinde ithalat yükü almak için gittiği ... firmasından yüklediği yükü saymayarak bir palet fazla mal yükleyip Türkiye'ye getirdiği ve yapmış bu hata neticesinde müşteri ile olan ilişkiyi zedelediği ilave masraflara neden olduğu hususuna yer verildiği, araç sürücüsünün aynı tutanakta el yazılı olarak beyanında ise; 13.10.2015 saat 11:00 sularında şiddetli yağmur altında dorsenin yan tarafını tamamen açtığını, metal paketleri yüklediğini, kapattığını, dönüşte arka kapaktan bir palet yüklendiğini gördüğünü, ikaz ettiğini, paletler beraber diye söylendiğini ifade ettiği, taraf şirket yetkilileri arasında mail yazışmalarının mevcut olduğu, 23.10.2015 tarihli davacı şirkete hitaben gönderilen mailde, mahreç almaya çalışıldığı, Hırvatistan Gümrük'te bağlantı halinde olunduğu, tebligat beklendiği, gelişmelerin bildirileceğinin ifade edildiği, davacı şirket tarafından 18.08.2016 tarihli davalı şirket konulu mailde, taraflarına gönderilen faturanın sunulduğu, şoförünün beyanın saat 11:00'de fabrikada yağmur yağışının sağanak olduğu bir sırada yüklendiği, araç kapağını açtığı, metal paletlerin yüklendiği, şoförün yükleme bittikten sonra duş almaya gittiği, geldiğinde bir palet yüklendiğini gördüğü, firmaya fazla olduğunu söylediği, firmanın aynı malın devamı olduğunu belirttiği, evrakları alarak Hırvatistan Gümrüğünden müşterinin işlem yaptıktan sonra çıkış yaptığını, evrakları alıp kapıda işlemlerini yapıp çıkış yaptığını, fazlalıkla ile yapılması gereken işlemlerin aynı mailde belirtildiği, mahreç yazısının yükleme yeri antetli kağıdına gümrük ve konsolosluk onaylı olarak Türkiye'de varış gümrüğüne sunulması için Hırvatistan'daki firmadan alındığı, yazıya gümrükçü ve firmanın kendisi dahil olmak üzere acentelerinde eklendiği, gümrükten onaylatılamadığını, yazışmaların maillerde mevcut olduğu ve sunulabileceğinin belirtildiği, daha sonra tekrar Hırvatistan'daki firmaya şoförün gönderilerek yazının tekrar alındığı, gümrüğe gittiği ancak onaylanmadığı, Hırvatistan çıkış ... kapısında gümrükte birkaç günlük bekleme süresinde yazının onaylatıldığı,Türk Konsolosluğunda onaylanamadığı, yetkili kişi olmadığının belirtildiği, yazının Türkiye Gümrüğüne sunulduğu, noter tasdikinin istendiği, karar sürecinin beklendiği bilgilerine yer verildiği, 28.08.2016 tarihli davacı şirket tarafından gönderilen mailde konu ile ilgili bir tehdidin söz konusu olmadığı, kendilerinin ne kadar özverili olduğunun bilindiğini, yüklemeden sonrada taşımalar yaptıklarını, ödeme almadan aracı boşaltmayabileceklerini ancak kendilerinin böyle bir firma olmadıklarını, her nakliyecinin aynı sıkıntıyı yaşadığını, gümrükteki evrakta kendi ellerinde olmayan birşey olduğunu, gümrük işlemi aşamalarını birlikte yaşadıklarını, ellerinden gelenin fazlasını yaptıklarını, kendileri için önemli olmasa parayı alıp malları teslim edeceklerini ancak görüşme talep ederek mail yazdıklarını, faturayı kabul etmelerinin mümkün olmadığını, bu kadar kazanılmadığını, ellerinde olmayan bir gecikmenin bedelinin bu kadar olmaması gerektiğini, kendilerine yardımcı olmaları gerektiğini, normal şartlarda bir yükün tekrar İtalya'dan Türkiye'ye getirseler dahi bu rakamın olmayacağı gibi hususlara yer verilerek ödemenin yapılmasının rica edildiği, davalı şirket tarafından davacı şirket adına 30.11.2015 tarihli bir ay gecikmeli şekilde ithalatın tamamlanmasına sebep olunmasından dolayı 6.750,00 EURO yansıtma faturasının düzenlendiği, 09.10.2015 tarihli davacı şirket tarafından düzenlenen mailde malzemelerin fabrikadan tam yüklendiği ancak yurt dışı çıkış evrakında bir paletin eklenmediği, yazı ile ilgili her yolun denendiği hususlarına yer verildiği, zararlarının 6.000,50 EURO'ya ulaştığı, kendilerine yansıtılmak durumunda kalındığının belirtilerek üç haftadır malın çekilmemesinin davacı hatası olduğunun mail yazısında iddia edildiği, ... tarafından 16.11.2015 tarihli para cezası kararının düzenlendiği, para cezasının nevinin usulsüzlük olarak belirtildiği, gerekçede... Ltd Şirketine bağlı ... plakalı araçta bulunan ... Belgesi muhteviyatı 60 kap eşyada tespit edilen bir kap fazlalık için 20.10.2015 tarihli yazı ile fazlalık takibatına geçildiği ve daha sonra 13.11.2015 tarihli karar ile takibat kaldırıldığından Gümrük Yönetmeliğinin 249.maddesince 4458 sayılı Gümrük Kanunun 241/1 maddesinin tatbik edildiğinin belirtildiği, 16.10.2015 tarihli dilekçe ile ... başvuruda bulunulduğu, denetim altında faaliyette bulunan firmaya ait ... beyannamesine istinaden 6 kap metal sepet ve 1 kap vida cinsi eşyanın alındığı, söz konusu antrepo beyannamesinde 60 kap metal sepet eşyanın beyan edildiği, boşaltma sonucunda bir kap vida cinsi eşyanın fazla olduğunun tespit edildiği, taraflarınca tutulan tutanağın dilekçe ekinde sunulduğunun belirtildiği, dilekçe ekine 13.10.2015 tarihli fazlalık tespit tutanağı ve antrepo beyannamesi aynı tarihli ... Beyannamesinin eklenmiş olduğu, davacı şirket tarafından taşıma ile ilgili olarak alacağı davalı şirketin ödememesi üzerine iş bu alacak davasını açmış olduğu anlaşılmıştır. 27.09.2019 tarihli bilirkişi raporunda; davacı ve davalının tacir oldukları, davacıya 22.05.2019 tarihinde yazılı olarak e- mail ortamında ticari defter ve kayıtlarının incelenmek üzere ibraz etmesi istenmesine rağmen rapor tarihine kadar ibraz edilmediği, davacının davaya konu ettiği Hırvatistan'dan ... plakalı araç ile taşınan 60 kap malzeme sepet ve 1 kap vida cinsi eşyanın boşaltıldığı, ancak 1 palet 570 kg. malzemenin fazla olması nedeniyle ...belgesinde beyan edilmediği,... belgesinde yer almadığı gerekçesiyle 1 palet 570 kg. malzeme gümrük müdürlüğünden çıkarılamaması nedeniyle davalı şirkete teslim edilemediği, kusurun kendisinde olmadığı, ancak davacıya verilen hizmet bedelinin davalı tarafından ödenmediği, bedelin tahsilinin davaya konu edildiği, ancak dava dosyasında fotokopisi bulunan ... 16.11.2015 tarih yazısında; ... plakalı araçta bulunan ... belgesi muhteviyatı 60 kap eşyada tespit edilen 1 kap fazlalık için 20.10.2015 tarihli yazısı ile takibe geçildiği ve 85,00 TL idari para cezasi kesildiği görüldüğü, davalı şirket geç teslimden dolayı uğradığı zarara karşılık olarak davacı firmaya 30.11.2015 tarihli 6.750,00 Euro faturayı düzenlediği ve fatura bedeli 6.750,00 Euro (TL.karşılığı 20.883,15 TL.) davalının hesabına borç kaydı yapıldığı, davalının yukarıdaki usulüne uygun olarak elektronik ortamda tutulan defterlerinin yasal süresi içinde ... gönderilerek e-beratlarını oluşturduğu ve incelemek üzere tarafıma ibraz edilen elektronik ticari defter kayıtlarına göre 03.10.2018 dava tarihi itibariyle davacı şirkete herhangi borcu bulunmadığı belirtilmiştir. Davacı vekili bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesinde; ara karar gereğince mahkeme tarafından bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verildiğini, bilirkişinin bu yetkiyi kullanmadığını, eksik inceleme yaparak rapor hazırladığını, ara karar gereğince mailleşmenin gerçekleştiğini ancak bilirkişinin izne çıkıyor olması nedeni ile iletişimin koptuğunu belirterek raporun bu hali ile hükme esas alınamayacağını, rapora itiraz ettiklerini ifade ederek yeniden rapor alınmasını talep etmiştir.06.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda; taraflar arasında, davacının taşıyıcı sıfatı ile CMR hükümlerine tabi uluslararası karayoluyla eşya taşıma sözleşmesi kapsamında Hırvastistan'dan Türkiye'ye yapılan taşıma süreci ve bu süreç sonrasında ... gümrük transit beyanı ile uyumsuz beyan fazlası mal çıkması hususunun ihtilafsız olduğu, Hırvatistan'dan ... plakalı araç ile taşınan 60 kap malzeme sepet ve 1 kap vida cinsi eşyanın ... belgesinde yer almadığından 1 palet 570 kg malzemenin Gümrük müdürlüğünden çıkarılamaması sebebiyle davalı navlun bedelini ödemediği, ... transit beyanı ithalatta AB dışından ithal edilen malların transit beyanı olduğu, bu beyanı taşıma senedi sözleşmesinde yük bilgilerine göre taşıyıcı ortak transit beyanı olarak yaptığı, yani malın beyan edilmemesi veya eksik beyan edilmesi hususunun tamamen taşıma sözleşmesine göre daha fazla mal yüklenmesi ile ilgili bir mesele olduğu, fazladan 1 palet malın yüklenmesine rağmen bunun CMR taşıma senedine ve taşıma evrakına yazılmamasının gönderinin sorumluluk alanında olduğu, somut olayda, bu durumda taşıma evrakının düzeltilerek ... beyanı ile uyumlu hale getirilmesi gerekirken bunun yapılmamasının esasen dava dışı gönderenin sorumluluğu olduğu, bundan da davalının sorumlu olacağı, CMR m. 11 hükmü bu hususları düzenlemekte olduğu; “1. Malların tesliminden önce tamamlaması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için, gönderici, lüzumlu belgeleri sevk mektubuna iliştirecek yahutta taşımacıya verecek ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacaktır. 2. Taşımacı bu belgelerle verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini incelemek zorunda değildir. Gönderici bu gibi belgelerin bulunmaması yetersiz olması, veya üsüle aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan taşımacıya karşı sorumludur. Ancak taşımacının hatası veya ihmali görülen durumlar bu hükmün dışındadır. 3. Sevk mektubunda belirtilen, bu mektuba ekli veya kendilerine verilen belgelerin kaybından veya hatalı kullanılmasından doğacak sonuçlardan taşımacı, komisyoncu gibi aynı derecede sorumludur. Ancak, taşımacının ödeyeceği tazminat Yükün kaybolması halinde ödenecek tazminatı geçemez." Bu düzenlemeye göre, taşıma sevk evrakının usulüne uygun ve yeterli olduğunu davalının ispat etmek durumunda olduğu, evrak ile uyumsuz fazla yüklemeden davacı değil, davalının sorumlu olacağı, bunun istisnasının davacının taşıyıcı sıfatı ile bu görevi üstlenmesi ve eksik ifa etmesi hali olduğu, dosyada böyle bir durumun sabit olmadığı, davacının taraflar arasında taşıma sözleşmesinin tevsik eden taşıma ve sevk evrakına karşın bir palet fazladan yükleme yapılan yükü taşıdığı ve gümrükte bunun beyan fazlası olduğu için davalıya gecikmeli teslim edildiğinin sabit olduğu ancak bundan sorumlu ve kusurlu olanın ihracatçı olduğu, eşyanın gümrükten çıkartılmadığı, bunun sebebinin ... beyanı ile taşınan malın uyumsuzluğu olduğu, ancak beyan fazlası malın taşınmasının ihracatçısı tarafından istenmesine rağmen evrakın CMR 11.aykırı düzenlenmesinden kaynaklandığının açık olduğu, davacının taşımasında gecikme ve geç tesliminden davalının zarar olarak 6.750,00 EURO fatura tanzim etmiş ise de CMR hükümlerinde gecikmeden sorumluluğun ancak navlunun bir katı kadar tazminat olduğunu, davacının 6.300 EURO alacak iddiasının cari hesap bakiyesi alacağına dayandığı, bir seferlik Hırvatistan-Türkiye taşıması olamayacağı, davacı tarafından Hırvatistan'dan ... plakalı araç ile taşınan 60 kap malzeme sepet ve 1 kap vida cinsi eşyanın ... belgesinde yer almadığından 1 palet 570 kg malzemenin Gümrük müdürlüğünden çıkarılamaması sebebiyle taşıma ve ithalat gümrük sürecinin uzadığı, ... beyanından fazla mal ithal edilmiş olmasının yurtdışı ihracatçının görev ve sorumluluk alanında eksikliklerden kaynaklandığının değerlendirildiği, davacının evrak düzenlemek konusunda özel bir taahhüdü olması halinde, evrakın uyumsuz maldan kaynaklı gecikme söz konusu olduğunda; ancak davacının gecikme zararından sorumlu tutulabileceği, bu durumda da CMR m.23 hükmü gereği sadece o taşıma bedeli kadar zararı tazmin etmek durumunda tutulabileceği, somut olayda sırf gecikmeyle tamamlanan taşıma ve diğer taşımalardan bakiye borç için davalının navlun bedelini ödememekte haklı olmadığı, düzenlediği 6.750 EURO yansıtma faturasının sebebinin ve davalının zararının da sabit olmadığı, taraflar arasında CMR hükümlerine tabi Hırvatistan-Türkiye taşımasının ihtilafsız olduğu, davacının ... belgesinde beyan etmediği malın taşıtta bulunmasının fazla mal taşıma hususunun davacının sorumluluk alanında olmadığı, ihracatçının taşınması gerekenden daha fazla yükleme yapmasının davacı sorumluluğunda olması için bu yönde bir yükümlülüğünün olduğunun davalı yanca ispatı gerektiği, eşyanın gümrükten geç çekilmesi ve bu itibarla davalının geç teslim edilen kısım sebebiyle zarara uğradığından bahisle taşıma bedelini ödememek ve hatta taşıma bedeli kadar tazminat yansıtması için zararını ispat etmesi gerektiği, sırf fatura düzenlemenin zarara uğrandığı anlamına gelmeyeceği, gelinen aşamada, davalının düzenlediği 6.750,00 EURO yansıtma faturası ile davacı ile olan cari hesabını sıfırladığı gözetilerek; davacının bu faturayı kabul etmediği varsayımında, her halde davacının 6.300,00 EURO alacaklı olduğunun söylenebileceği belirtilmiştir.Davacı vekili rapora karşı beyan dilekçesinde; taraflar arasında davalının yansıtma faturasını kesmesine yarar hiçbir sözleşmenin olmadığını, davalının haksız çıkar sağlama amacı ile müvekkili şirketi borçlandırma gayesi ile hareket ettiğini belirterek, müvekkili şirketin ticari defterlerinin incelenmesi hakkında karar verilmesini talep etmiştir. 29.01.2021 tarihli ek bilirkişi raporunda; davacının ticari defter kayıtlarına göre davalıdan dava tarihi itibari ile 6.300,00 EURO karşılığı 28.447,66 TL alacağı bulunduğu, davalının ticari defter kayıtlarına göre davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalı şirketin geç teslimden dolayı uğradığı zarara karşılık olarak davacı firma adına düzenlemiş olduğu 6.750,00 EURO faturadan kaynaklandığı, takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.Mahkemece, yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden davanın kabulüne dair hüküm tesis edilmiştir. Uyuşmazlık konusu uluslararası karayolu ile taşıma, Hırvatistan- Türkiye arasında gerçekleştirilmiş olduğundan CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağı tartışmasızdır.Davacı tarafça, davalı ithalatçı şirket tarafından Hırvatistan'dan ithal edilen ürünler Hırvatistan'daki mukim ihracatçı şirketten teslim alınarak Türkiye'ye taşınmıştır. Taşınan emtiaların Gümrük Müdürlüğündeki işlemleri sırasında, antrepo beyannamesine istinaden 60 kap metal sepet ve bir kap vida cinsi eşya alınmış olmasına rağmen,...beyannamede yalnızca 60 kap metal sepet eşya beyan edilmesi ve taşınan bir kap vida cinsi eşyanın beyannamede yer almaması ve emtianın azla olduğunun tespiti sonucu Gümrük Kanunu'na aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle para cezası kararı verilmiştir. Beyannamede gösterilmeksizin taşıması gerçekleştirilen emtianın gümrük işlemleri nedeniyle davalı ithalatçıya geç teslim edilmiştir. ... Beyannamesinde gösterilen emtiadan farklı olarak fazla emtianın taşınmış olması nedeni ve gümrük işlemlerinin uzun süre tamamlanamaması neticesinde davalı ithalatçı firma tarafından zarar iddiası ile davacı tarafa yansıtma faturası düzenlemiştir. Davalı taraf davacının taşımadan kaynaklanan navlun ücretinin olmadığını beyan etmiştir. Ancak davacı şirketin taşıma hizmetini yerine getirdiği tartışmasızdır. Burada ithalat konusu olup ... beyannamesinde belirtilmeyen emtiadan dolayı hangi tarafın sorumlu olacağı hususuna ilişkindir. CMR'nin 11.maddesinde; "Malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için, gönderici, lüzumlu belgeleri sevk mektubuna iliştirecek yahut da taşımacıya verecek ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacaktır.Taşımacı bu belgelerle verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini incelemek zorunda değildir. Gönderici bu gibi belgelerin bulunmaması, yetersiz olması, veya usule aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan, taşımacıya karşı sorumludur. Ancak, taşımacının hatası veya ihmali görülen durumlar bu hüküm dışındadır.Sevk mektubunda belirtilen bu mektuba ekli veya kendilerine verilen belgelerin kaybından veya hatalı kullanılmasından doğacak sonuçlardan taşımacı, komisyoncu gibi aynı derecede sorumludur. Ancak, taşımacın ödeyeceği tazminat yükün kaybolması halinde ödenecek tazminatı geçemez." düzenlemesi yer almaktadır. Anılan düzenlemeye göre, taşımacı, gönderen tarafından düzenlenen belgelerin doğruluğunu incelemek zorunda değildir. Belgelerin bulunmaması, yetersiz olması veya usule aykırı düzenlenmesinden dolayı bir zarar oluşması hâlinde gönderen, taşımacıya karşı sorumludur. Bu durumda gönderen tarafından düzenlenen belgelerdeki eksiklik nedeni ile bir bekleme gerçekleşmesi hâlinde kural olarak gönderen, taşımacıya karşı sorumlu olup taşımacının bu nedenle uğradığı bekleme zararlarının tazmini gerekir. Ancak beklemeye neden olan olayların, taşımacının talimatından kaynaklanması veya taşıma sürecinden önce bilinmesi hâlinde, dürüstlük kuralının değerlendirilerek zarar sorumlusunun belirlenmesi gerekmektedir.Somut olayda, eksik belge düzenlemesi nedeni ile taşımacının beklemesi söz konusu olmamakla birlikte ... beyannamesinde taşınan ürünlerden bir adetinin gönderen tarafından belirtilmemiş olması nedeni ile belirtilmeyen ürün yönünden gümrük işlemlerinden ötürü alıcı davalı taraf beklemiştir. Ancak yasal düzenleme ve açıklanan nedenlere göre söz konusu ürünün gümrükte beklemiş olmasından dolayı davacının sorumluluğundan söz edilemeyecektir. Beklemeye neden olan olayın taşımacının talimatından kaynaklandığı veya taşıma süresinden önce bilindiğine dair davalı tarafça ispat edici bir delil dosyaya ibraz edilmemiştir.Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/10919 Esas, 2016/5661 Karar sayılı ilamında;"CMR Konvansiyonu'nun 11. maddesinde de ifade edildiği üzere, gönderici lüzumlu belgeleri de sevk mektubuna veyahut taşıyıcıya verecek ve gerekli diğer bilgileri kendisine sağlayacaktır. Gönderici bu gibi belgelerin bulunmaması, yetersiz olması, veya usule aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan, taşıyıcıya karşı sorumludur. Ancak, taşıyının hatası veya ihmali görülen durumlar bu hüküm dışındadır. Sevk mektubunda belirtilen bu mektuba ekli veya kendilerine verilen belgelerin kaybından veya hatalı kullanılmasından doğacak sonuçlardan taşıyıcı sorumludur." gerekçesine yer verilmiştir.Davacı şirket taşıma hizmetini gerçekleştirmiş olduğundan navlun bedeline hak kazanmıştır. Davalının zarara uğradığına dair iddiaları üzerine düzenlemiş olduğu yansıtma faturasından dolayı yasal düzenleme ve emsal kararlar kapsamında davacının sorumluluğundan söz edilemeyeceğinden, davalı vekilinin aksine iddiaları yerinde görülmemiştir.Ancak mahkemece yabancı para cinsinden alacağa hükmedilmesine rağmen, oran ve nitelik belirtilmeden "..." hüküm altına alınmıştır. Yasalarda tek başına "..." adı altında bir faiz türü bulunmamaktadır. Bu karar infaza elverişli olmadığı gibi, döviz alacağına 3095 sayılı kanun'un 2/2.maddesinde ticari işler için öngörülen faiz oranın da uygulanması mümkün değildir. Zira anılan oran, TL alacaklar için geçerlidir. Yine, CMR'nin 27. maddesinde öngörülen %5'lik faiz oranı ise sadece taşıma hasarlarında hükmedilecek tazminatlar bakımından geçerli olup eldeki uyuşmazlık taşıma ücreti alacağına ilişkin olduğundan, bu maddedeki faiz oranın eldeki davada uygulanması mümkün değildir.Döviz alacakları için temerrüt fazi oranı, 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesinde düzenlenmiştir. Mahkemece anılan 4/a maddesi uyarınca temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken yasal bir kaşlığı olmayan ticari faize hükmedilmesi hukuka aykırı bulunmuş, bu nedenle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının HMK'nın 33, 355 ve 353/1.b.2 hükümleri uyarınca resen düzeltilmesi gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin işletilen faizin türü dışındaki istinaf başvuru nedenlerinin reddine, faizin türüne yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine ve neticede davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;Davalı tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemekle birlikte, ilk derece mahkemesini istinafa konu kararının faizin türü yönünden resen düzeltilmesi gerektiğinden, HMK'nın 33, 355 ve 353/1.b.2 maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda;1-Davanın kabulü ile 6.300,00 EURO alacağın, dava tarihinden itibaren işleyecek ve 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca hesaplanacak temerrüt faziyle birlikte, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli karar harcı 2.990,26 TL’den peşin olarak yatırılan 747,57 TL’nin mahsubu ile 2.242,69 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafça yatırılan 747,57 TL peşin harcın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 41,10 TL ilk dava masrafı, 155,00 TL tebligat-müzekkere gideri, 2.450,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.646,10 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Davalı tarafça sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,6-Davacı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 6.490,74 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avanslarının, yatıran tarafa iadesine,8-İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden;a-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; davalı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talebi hâlinde, ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,b-Davalı tarafından harcanan 162,10 TL başvuru harcı, 45,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 207,10TL kanun yolu giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,9-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,10-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 33, 355 ve 353/1.b.2 maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 20.02.2025