T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/73
KARAR NO: 2022/2076
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/10/2019
NUMARASI: 2015/868 Esas, 2019/894 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi tespit
KARAR TARİHİ: 20/12/2022
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava, taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve istirdat talebine ilişkin olup mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili; tarafınca inşaat işlerinin yapıldığı İTÜ Kulüp odalarının mekanik tesisat hakkedişlerine giren tüm imalatların 26/05/2014 tarihine kadar yapılması konusunda 83.000,00.-TL bedel karşılığında davalı şirket ile anlaşma sağlandığını, 15 gün içerisinde işlerin bitirilmesi şartı ile 2 numaralı davalı şirketin yetkilisi olan davalı ...’a senet tanzim edildiğini, ancak davalı şirketin süresi içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle senedin bedelsiz kaldığını; buna rağmen davalı ... tarafından senet kapsamında icra takibi başlatılarak, İTÜ’den olan hakediş alacaklarına haciz konulduğu ve tahsilat yapıldığını belirterek, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile yürütülen icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile icra dosyasından davalıya ödenmiş olan bedelin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili; taraflar arasında akdedilen sözleşmede belirtilen tüm işlerin müvekkili tarafından yapılarak davacıya ve asıl iş sahibi İTÜ’ye teslim edildiğini, ayrıca söz konusu işlerin davacıya teslim edildiğine dair İş Teslim Tutanağının mevcut olduğunu, yapılan işle ilgili olarak müvekkili tarafından davacıya 20/08/2014 tarihli, ... seri numaralı ve 83.000,00 TL bedelli fatura düzenlendiğini, davacı tarafından faturaya itirazda bulunulmadığını, senet bedelinin ödenmemesi üzerine müvekkili tarafından davacı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve davacının dava dışı şirketten alacağına haciz konulmak suretiyle söz konusu senet bedelinin tahsil edildiğini belirterek davanın reddine, %20’den az olmamak üzere davacının tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece; İTÜ Ayazağa Yerleşkesindeki bir kısım onarım tadilat işlerine ilişkin bir kısım onarımların davacı tarafndan 26/05/2014 tarihine kadar yapımı konusunda davalı şirket yetkilisi ile sözleşme imzalandığı, bedelin 83.000,00 TL olarak belirlendiği, davalı asil tarafından bu bedelin ödenmemesi üzerine verilen bononun İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas nolu dosyasında takibe konulduğu ve tahsil edildiği, davacının işin zamanında bitirilmemesi nedeniyle senedin bedelsiz kaldığı ve idare tarafından hakedişlerine yapılan takip nedeniyle haciz konulduğundan bahisle ödenen miktarın istirdadını talep ettiği, davacıya İTÜ tarafından verilen işin 28/09/2015 tarihinde kesin kabulünün yapıldığı, ancak işteki gecikme ve bir takım eksiklikler nedeniyle davacının hak edişinden 7.747,71 TL kesinti yapıldığı, ihale dosyası içeriği ve alınan bilirkişi raporuna göre söz konusu gecikme cezasının davalı şirketin hatasından kaynaklandığı, bu haliyle davacının davalıya vermiş olduğu senet kapsamında işin idare tarafından teslim alınması nedeniyle borçlu olduğu, ancak hakedişinden kesilen 7.747,71 TL'nin davalının kusurundan kaynaklanması nedeniyle davalıdan talep edebileceği, tahsilat yapılmış olması nedeniyle bu bedelin istirdadı talebinin uygun görüldüğü gerekçesi ile; davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına konu 03/07/2014 tanzim tarihli 25/07/2014 vade tarihli 83.000,00 TL bedelli borçlusu İsmail, alacaklısı davalı ... olan bonoya ilişkin olarak icra dosyasında tahsil edilen 7.747,71 TL'lik kısım açısından davanın kabulü ile bu miktarın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine; şartları oluşmadığından tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.Davacı istinaf dilekçesi ile; ihale dosyasındaki keşifte tesisat ile ilgili kalorifer petekleri ve tesisatı yapılmasının bulunduğu, bu işlerin yapılmadığını; eksik imalat yapıldığını; idare tarafından eksik yapılan imzalatların hakedişinden kesildiğini; sözleşmede keşifte bulunan tüm imalatların yapılması için 83.000 TL senet verildiğini; hakediş alınmadan ödeme yapılmayacağını; hakedişine haciz uygulanarak 13.000 TL nin hakedişinden kesildiğini; davalının yapmış olduğu imalatların karşılığı 42.000,00 TL'nin idare tarafından ödendiğini, karşılığında 103.000,00 TL ödeme yapmış olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.Davalılar vekili istinaf dilekçesi ile; davalı müvekkil şirketin, davacının alt yüklenicisi olarak İTÜ Ayazağa Kampusu kulüp odalarının mekanik tesisat işlerini yaparak, teslim ettiğini; taşeron olan davacının da borcunu ödememesi üzerine icra takibi ile tahsilat yapıldığını; davacının açtığı menfi tespit davasında, mahkemece “müvekkilinden kaynaklanmayan bir gecikmeden dolayı” davacı lehine bir miktar paranın “davalıdan alınıp davacıya verilmesine” karar verdiğini; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, yapılan iş ile ilgili gecikmeden dolayı davalı müvekkillerinin, davacıyı 7.747,71 TL zarara uğrattığının belirtildiği; oysa gecikmeden dolayı davacının uğradığı zararda davalı müvekkillerin hiçbir katkı ve etkisi olmadığını; gecikme var ise, bu gecikmenin müvekkillerin üstlendiği iş dışındaki işlerin gecikmesinden dolayı olduğunu; bunun bedeli ve faturasının müvekkillere kesilmemesi gerektiğini; gecikmenin müvekkillerden kaynaklandığına dair hiçbir delil ibraz edilmediğini; ihale dosyasında da bu yönde bir bilgi ve belge mevcut olmadığını; bu hususun asıl işveren İTÜ’ye sorulması talep edilmiş ise de mahkemece buna lüzum görülmeyerek hatalı bir karar verildiğini belirterek, kısmen kabul kararının ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise taşerondur.Davacı ve davalı şirket arasında imzalanan tarihsiz sözleşme ile; İTÜ Kulüp odalarının mekanik tesisat hakkedişlerine giren tüm imalatların yapılması konusunda KDV dahil 83.000,00.-TL bedel karşılığında davalı şirket ile anlaşma sağlandığı, ödemenin hakediş alındığında nakit olarak banka hesabına yapılacağı; 15 gün içinde işin bitirilmesi şartı ile senet verildiği; 26/05/2014 tarihine kadar işin bitirilmediği takdirde idareden gelecek gecikme cezalarının yansıtılacağı belirlenmiştir.Davalı alacaklı tarafından, davacı borçlu aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası ile; 03/07/2014 tanzim tarihli 25/07/2014 vade tarihli 83.000,00 TL bedelli senede dayalı, 83.000,00 TL asıl alacak, 249,00 Tl komisyon, 300,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 1.309,24 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 84.858,24 TL' nin tahsili için kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığı, takip konusu borcun davacının İTÜ’den olan hak edişi üzerine yazılan haciz kararı üzerine31/10/2014 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır.Mahkemece bilirkişi heyetinden alınan 23/05/2019 tarihli raporda; taraflar arasındaki sözleşmede işin bedelinin 83.000.-TL olarak kararlaştırılması, davalı şirketin davacıya 83.000,62.-TL.lik fatura düzenlediği görülmekle ve işin yapıldığı da gelen ihale dosyasından anlaşılmakla artık davacı defterlerinin incelenmesine gerek olmadığı; davalının, sözleşme gereği düzenlemiş olduğu 83.000,62.-TL.lik faturanın, kendi defterlerinde davacıyı borçlandıracak şekilde kayıtlı olduğu, icra dosyasında alacağın tahsil edildiği, ihale dosyasına göre, dava dışı İTÜ tarafından düzenlenen 2 nolu Hak Ediş Raporunda, davacı hak edişinden 7.747.71.-TL.lik gecikme cezası adı altında kesinti yapılmış olduğu, Yapım İşleri Kesin Kabul Teklif Belgesine göre, İTÜ Ayazağa Yerleşkesi 75.Yıl Öğrenci Sosyal Merkezi Kulüp Odaları ve Çevresi, onarım, tadilat, yenileme işinin ... Hizmetleri - ... firmasına 298.000.-TL bedelle verildiği, işin 18/06/2015 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı, 24/07/2015 tarihinde kesin kabulünün yapılacak hale geldiği, 28/09/2015 tarihinde kesin kabul tutanağı imzalanarak, 05/10/2015 tarihinde onaylandığı; taraflar arasındaki sözleşmeye göre işin bitiş tarihinin 26/05/2014 olduğu, bitirilmediği tarihte idareden gelecek gecikme cezalarının davalıya yansıtılacağının kararlaştırılmış olduğu; 10/09/2014 tarihli İş Teslim Tutanağı başlıklı belgede, ihalesi ... Detay Müh. Ltd: Şti. uhdesinde kalan ve İTÜ Yapı İşleri Teknik Daire Başkanlığı tarafından verilen İTÜ Mekanik tesisat işleri işinde mekanik tesisatların ... Mek. Firması tarafından zamanında ve eksiksiz olarak teslim edildiği, idari kontrol heyeti tarafından tamamlanmamış olan imalatlardan ... firmasının sorumlu olduğu, eksik işlerin sözleşme miktarından düşüleceği, inşaat ve elektrik işlerinin bitirilemediği, mekanik işlerin 10.09.2014 tarihinde bitirildiğinin belirtildiği; dava dışı İTÜ Rektörlüğü tarafından uygulanan 7.747,71 TL’lik gecikme cezasının davalı şirketin hatasından kaynaklandığı, davacının dava konusu bono nedeniyle sadece bu oranda sorumlu olmadığının kabulü gerektiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun denetime açık ve bilimsel verilere uygun olduğu; taraflar arasındaki sözleşmeye göre işin bitiş tarihinin 26/5/2014 olduğu, bitirilmediği tarihte idareden gelecek gecikme cezalarının davalıya yansıtılacağının kararlaştırılmış olduğu; 10.09.2014 tarihli İş Teslim Tutanağı başlıklı belgede, İTÜ Mekanik tesisat işleri işinde mekanik tesisatların davalı tarafından zamanında ve eksiksiz olarak teslim edildiği, idari kontrol heyeti tarafından tamamlanmamış olan imalatlardan davalının sorumlu olduğu, mekanik işlerin 10.09.2014 tarihinde bitirildiği, ancak inşaat ve elektrik işlerinin bitirilemediğinin belirtildiği, dava dışı İTÜ Rektörlüğü tarafından uygulanan 7.747,71 TL’lik gecikme cezasının davalı şirketin işi sözleşmede belirtilen sürede tamamlamamasından kaynaklandığı; davacı hak edişinden kesinti yapıldığından, davacının dava konusu bono nedeniyle sadece bu miktar için sorumlu olmadığı anlaşıldığından mahkemece açıklanan gerekçelerle bilirkişi raporu esas alınarak 7.747,71 TL’lik gecikme cezası yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, tarafların istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/10/2019 tarih ve 2015/868 Esas, 2019/894 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, tarafların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-Davacıdan alınması gereken 80,70 TL istinaf karar harcından peşin alınan 44,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 36,30 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davalı tarafça yatırılması gereken 529,25 TL nisbi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan toplam 134,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 394,85 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,4-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerlerinde BIRAKILMASINA,5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a bendi gereğince KESİN olmak üzere 20/12/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.