T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2017/516
KARAR NO: 2019/818
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 22/12/2016
NUMARASI: 2008/126 Esas, 2016/938 Karar,
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ : 27/06/2019
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, HMK m.356 hükmü gereğince duruşmalı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı yüklenici vekili dilekçesinde; taraflar arasında betonarme, duvar, sıva, boya ve benzeri işler için 28/07/2001 tarihli sözleşme imzalandığı, davacı tarafça yapılan imalatlara ilişkin hakedişler düzenlenerek davalıya teslim edildi, 7 nolu hakediş bedeli olan 192.944,76-TL'nin ödenmediği, sözleşmenin 13.maddesi düzenlemesiyle hakedişlerin teslim edildiği tarihten itibaren 30 gün içinde ödeme yapılacağı, ödemenin yapılmaması durumunda aylık %5 akdi faiz uygulanacağı kabul edildiği, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 20.000,00-TL'nin akdi aylık %5 faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davacı vekili 05/10/2009 tarihinde harcını ikmal ederek davadaki talebini 192.944,76-TL olarak ıslah etmiş 17/03/2005 temerrüt tarihinden %5 akdi faiziyle tahsili şeklinde talebini ıslah etmiştir.Davalı iş sahibi vekili cevap dilekçesinde; davacı yüklenicinin işi tamamlamadan işten el çektiği, sözleşmenin 6.maddesi gereğince 24 ayda eksiksiz olarak anahtar teslimi taahhüdünü bitirmesi gerekirken 2004 yılına gelindiğinde dahi inşaatın sıva ve kaba işçiliğinin dahi bitmediği, tüm sözlü uyarılara rağmen işe devam etmediği, davacı talebini 7 nolu hakedişe hasrettiği, kendi düzenlenlediği hakedişte bile alacağı 115.248,39-TL olarak gösterildiği halde 192.944,76-TL talep etmesinin anlaşılamadığı, davacının el çekmesiyle 7 nolu hakedişteki işler ve taahhüdünde geri kalan işler davacının alt taşeron olan firma ve şahıslara yaptırılarak bedeli onlara ödendiği, 7 nolu hakedişe giren işlerden duvar sıva, tavan sıva, dış sıva, alçı sıva ve iç iskele işleri alt taşeron ...'a yaptırıldı, 3.000,00-TL ödendi; elektrik tesisat işleri 36.517,00-TL'ye ...'e; Pvc pencereleri, deniz mermerlikleri, balkon kapılarının ısı camları ve merdiven havalandırma pencereleri 52.000,00-TL bedelle ...'a yaptırıldı; tuğla duvarlar ...ya yaptırıldı, bunlara ilişkin belge, sözleşmeler sunulacağı, davacı ise sadece kendisince düzenlenen belgeye dayalı talepte bulunduğu, davacı işi yaparak teslim ettiğini ispatlaması gerekeceği, yine alacak talep edebilmesi için fatura kesmesi gerektiği, fatura edilmeyen bir iş için alacak talebinde bulunulamayacağı, davacı çalışanlarının SGK primlerini ve işçilerine ait vergi borçlarını ödemediği için davalı tarafça cezalı olarak 35.000,00-TL ödeme yapmak zorunda kalındığı, bu ödemeler için takas mahsup talebinde bulundukları, dava tarihinden önce temerrüt olmadığı gibi talep edilen faiz oranı da fahiş olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.Mahkemesince taraf delilleri toplandığı, bilirkişi raporu ve ek rapor alındığı belirtilerek 192.944,76-TL 7 nolu hakediş bedelinden, davalı tarafça dava dışı taşeronlara yapılan 120.273,00-TL ödemenin mahsubuyla davacı bakiye alacağının 72.671,76-TL olduğu kabul edilerek, davadan önce temerrüt oluşmadığı belirtilerek davanın kısmen kabulüyle 20.000,00-TL'sine 13/02/2008 dava tarihinden, 52.671,76-TL'sine 05/10/2009 ıslah tarihinden aylık %5 akdi faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazla talebin reddine karar verilmiştir.Karara karşı taraf vekillerince istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; sözleşme gereği edimlerin aksadığı sürece, inşaat süresinin uzayacağı, işin bedeli 2001 yılı için 504.405,00-TL olarak belirlendiği, birim fiyatlı iş için o yıla ait Bayındırlık Bakanlığı tarifleri üzerine %23 ilavesiyle bulunacak rakamın geçerli olacağı, hakediş bedelinin hakediş tesliminden itibaren 30 gün sonra ödeneceği kabul edilmiş olmakla, hakedişlerde 17/02/2005 tarihinde teslim edilmiş olduğundan temerrüt faizinin başlangıcına ilişkin kararın hatalı olduğu, davalı taşeronlara ne öderse ödesin, davacıya bayındırlık birim fiyatlarının %23 fazlasını ödemek zorunda olduğu, davacı ile olan sözleşmenin fesih edilmediği, davacının işin yapılmasında temerrütü olmadığı, davacıya ihtar gönderilmediği dikkate alınarak davacı alacağından mahsup yapılmasının hatalı olduğu, bu nedenlerle mahkeme kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı kooperatif vekili istinaf dilekçesinde; davacı 7 nolu hakedişteki işleri yapıp teslim ettiğini ispat edemediği, ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı, alacağına ilişkin fatura kestiğini de iddia ve ispat edemediğini, davacı iddiasını ispat etmek zorunda olduğu halde mahkemece ispata ilişkin usul hükümlerinin hatalı uygulandığını, mahkemece hükme esas alınan raporda sadece nakdi ödemelerin dikkate alındığını, aynı ödemeler (daire temlikleri) tapu kayıtları ve tanık beyanlarıyla desteklendiği halde hesaplamada dikkate alınmadığı, bunlar dikkate alınsaydı davalı ödemesinin 207.773,00-TL olacağı, davacının hiç bir alacağının kalmayacağının anlaşılacağı, davacı adına ödenen SGK prim ve vergi borçlarının sözleşmenin 17.maddesi düzenlemesi dikkate alınarak takas mahsup yapılması gerekirken dikkate alınmaması da hatalı olduğu, Borçlar Kanunu 120.maddesindeki düzenlemeye aykırı olarak aylık %5 akdi faize hükmedilmesi de doğru olmadığından mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddi talebinde bulunmuştur.Dairemizce istinaf incelemesi duruşmalı olarak yapılmış, bilirkişi kurulundan ek rapor alınmıştır.Taraflarca 28/07/2001 tarihli sözleşme imzalandığı, sözleşmede işin bedelinin 2001 yılı fiyatlarına göre 504.405.300.243,00-TL olduğu, birim fiyat esasına göre yapılan işlerde her kalem iş yapıldığı yılın Bayındırlık Bakanlığı tarifleri üzerine %23 ilave edilerek müteahhide ödenecği, inşaat süresinin yer tesliminden itibaren 24 ay olduğu, hakediş raporları idareye verildiği günden itibaren 30 gün içinde ödeneceği, ödenmeyen hakedişlere aylık %5 gecikme cezası uygulanacağı, işin anahtar teslimi olduğu, sözleşmeye konu taahhüdün tamamının yapılmasına ait bütün vergi, resim ve harçlarla da sözleşme giderlerinin müteahhide ait olacağının kabul edildiğinin kabul edildiği anlaşılmıştır.Mahkemesince yargılama sırasında mahallinde keşifle alınan bilirkişi raporu ve ek raporlarla Dairemizce duruşmalı yapılan istinaf incelemesi sırasında alınan ek rapor, davacı iddia ve delilleri, dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı yüklenicinin 7 nolu hakedişten alacağı 192.944,76-TL olduğu, davalı tarafça davacının eksik bıraktığı için bu hakediş kapsamında taşeronlarca yapılan imalatlar nedeniyle mahsubu gereken bedelin 120.273,00-TL olduğu, buna göre davacının bu hakedişten alacağının 72.671,76-TL olacağı, yine davacının ödemesi gereken 25.450,89-TL SGK primi ve 5.433,01-TL vergi borcu olmak üzere toplam 30.884,80-TL tutarı davalı kooperatifin üstlendiği anlaşılmakla bu rakamın da davacı alacağından düşülerek davacının talep edebileceği bedelin 41.786,96-TL olduğu anlaşılmış, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamıyla, davalı tarafça dava dışı taşeronlara daire devrine ilişkin tapu kayıtlarının bulunmadığı anlaşılmakla davalının buna ilişkin istinaf itirazlarına itibar edilmemiş, taraflar arasındaki sözleşmede hakediş ödemelerinin gecikme olması halinde %5 akdi faiz öngörülmüş ise TBK.'nın 120/2.maddesi gereğince, sözleşmede kararlaştırılan yıllık temerrüt faiz oranı aynı maddenin 1.fıkrasında belirtilen borcun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirlenecek faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacağı hükmü dikkate alınarak yıllık %54'ü geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi ile tahsil kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılmış, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer istinaf itirazları reddedilerek, faiz oranı yönünden kabulü ile, mahkeme kararı kaldırılarak 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
A)Davacı vekilinin istinaf talebinin REDDİNE,
Davalı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜYLE, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/12/2016 gün, 2008/126 Esas, 2016/938 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Davanın KISMEN KABULÜYLE, 41.786,96 TL'nin 20.000,00 TL'sine 13/02/2008 dava tarihinden 21.786,96 TL'sına 05/10/2009 ıslah tarihinden Türk Borçlar Kanunun 120/2 maddesi gereğince yıllık %54'ü geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin REDDİNE,
B) İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN
1-Alınması gereken 2.854,47-TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 2.604,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 249,67-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
2-Davacı tarafından yatırılan 2.604,80-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 159,00-TL tebligat ve posta gideri, 2,550,00-TL bilirkişi ücreti, 92,60-TL keşif ücreti olmak üzere toplam 2.801,60-TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranına göre takdiren 606,76-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 68,00-TL tebligat ve posta gideri, 1.332,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.400,00-TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1.096,80-TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 4.946,57-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 14.842,62-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın istek halinde yatıran tarafa iadesine,
C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN
1-Davacı taraftan alınması gereken 44,40-TL istinaf karar harcından peşin alınan 31,40-TL'nin mahsubu ile bakiye 13,00-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
2-Davalı tarafından yatırılan 1.240,54-TL istinaf karar harcının istek halinde davalıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 85,70-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 60,50-TL posta ve tebligat gideri, 900,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.046,20-TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açıldığından karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.725,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/06/2019