T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1810
KARAR NO: 2022/1411
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/04/2022
NUMARASI: 2022/367 Esas, 2022/388 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 07/07/2022
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirkete ödenmiş olan 82.900.-TL senet bedelinin temerrüt tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte, davalı şirketin makinayı ayıplardan ari olarak teslim edememesi sebebiyle mevcut siparişlerin 3. Kişilere yaptırılmasından dolayı sebep olduğu zarar için şimdilik 50.000.-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İşbu haksız nitelikte açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece; davanın icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, görev kurallarının, kamu düzeninden olup, HMK 114/1-c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olmasının dava şartı olduğu, yine HMK'nın 115/1 hükmüne göre tarafların, yargılamanın her aşamasında mahkemenin görevsiz olduğunu ileri sürebileceği gibi mahkemenin de görevli olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözeteceği, Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin, Hakimler Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli, 608 numaralı kararı ile, 01/09/2021 tarihinde faaliyete geçtiği, söz konusu, 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararda derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare bulunmadığı, bu hususun güncel tarihli Yüksek Mahkeme kararlarında da irdelendiği (Bkz. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2022/1181-2687 E-K, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi 2021/1577-1654 E-K sayılı ilamları.), mahkemede görülen davanın 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olduğu, bu nedenle mahkemenin dosyayı görmekle görevli olmadığı gerekçesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114. ve 115. maddeleri gereğince mahkemenin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın görev nedeniyle USULDEN REDDİNE, Görevli Mahkemenin Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine, Kararın kesinleşmesine mütakiben HMK'nın 20. maddesinde belirtilen iki haftalık süre içerisinde talep halinde dosyanın Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi gönderilmesine, karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinafa başvurmuştur.Davacı vekili istinaf dilekçesi ile, Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesinin kesin olarak görevsizlik kararı verdiğini, gerekçe olarak : "Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 numaralı kararı ile Tekirdağ mülki sınırlarını yargı çevresi olmak üzere Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kurulmasına ve kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiş olup; bu tarih itibariyle Mahkememizin Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla; Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25.08.2021 tarih ve 2021/239 muhabere sayılı müzekkereleri doğrultusunda aşağıdaki içtihatlar göz önüne alındığında" diyerek birçok içtihat sıraladığını ve dosyayı görevli Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderdiğini, Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin de görevsizlik kararı verdiğini, davayı açtıklarında Tekirdağ veya Çerkezköy'de Asliye Ticaret mahkemesi olmadığını, HMK gereği Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtıklarını, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 numaralı kararı ile Tekirdağ mülki sınırlarını yargı çevresi olmak üzere Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kurulmasına ve kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiş olup; bu tarih itibariyle görevli mahkemenin Tekirdağ Asliye Ticaret mahkemesi olduğunu, mahkemenin görevsizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.Dava, eser sözleşmesi kapsamında sözleşmeden dönme nedeniyle ödenen bedelin iadesi ile zarar tazmini talebine ilişkin olup, dava ilk önce asliye ticaret mahkemesi sıfatı ile Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmış olup, bu mahkemece 15/02/2022 tarih 2021/19 E., 2022/48 K sayılı kararı ile Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kurulmasına ilişkin kararın 01/09/2021 tarihi itibariyle uygulanacağından Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla bakılan dosyada bu tarih itibariyle görevli olmayacağı, görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu ve her aşamada re'sen gözetilmesi gerektiği, davaya devam olunması sırasında Asliye Ticaret Mahkemesi kurulması nedeniyle iş bu kararın görevsizlik kararı niteliğinde olmayıp kesin nitelikte bir devir kararı olduğu gerekçesi ile davanın Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devredilmesine, dosyanın devredildiği, Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi de istinafa konu kararı vermiştir.Uyuşmazlık, davanın açıldığı tarihte Tekirdağ ilinde ayrı bir ticaret mahkemesi bulunmaması nedeniyle Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesinde (ticaret mahkemesi sıfatı ile) açılan davanın yargılama sırasında Tekirdağ ilinde ayrı bir Asliye Ticaret mahkemesi kurulması nedeniyle bu mahkemeye devredilmesi gerekip gerekmediği noktasında çıkmaktadır.Konu ile ilgili Yargıtay 3.HD'nin 2022/1991 E., 2022/3857 K. Sayılı kararı "Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/05/2011 tarihli ve 2011/11-233 E. 2011/330 K., 04/04/2019 tarihli ve 2017/11-10 E. 2019/401 K. sayılı kararları ile Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 21/02/2022 tarihli ve 2022/1073 E. 2022/2686 K. sayılı kararı aynı yöndedir). Hakimler ve Savcılar Kurulunun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir. Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Açıklanan bu hukuki ve maddi olgular karşısında somut olay irdelendiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamasını yapacak ve çözecek mahkeme, uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olan Muğla 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olup, dava tarihinden sonra kurulan ve faaliyete geçirilen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından davaya bakılması olanaklı değildir." şeklindedir. Benzer konuda Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasındaki çelişkinin giderilmesi için Yargıtay 5. HD'nin 2022/1073. E., 2022/2686 K . Sayılı kararında "Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir. 4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun geçici 1. maddesi; “Aile Mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde, yargı çevresinde ve görev alanına giren sonuçlanmamış dava ve işler, yetkili ve görevli aile mahkemelerine devredilir.” hükmünü içerdiğinden, bu yasal düzenlemeye istinaden diğer mahkemeler, Aile Mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işleri bu mahkemelere devretmiştir. Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir. Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. O halde, yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığından, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’nin Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı sonrası asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların devredilerek, asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğine ilişkin kararı yerinde değildir. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın bu çerçevede giderilmesi gerekmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı sonrası asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların devredilerek, asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğine ilişkin kararının usul ve yasaya uygun bulunmadığı, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların görülmeye devam edilmesi gerektiği; şeklinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairelerinin kesin kararları arasındaki görüş ve uygulama uyuşmazlıklarının bu şekilde giderilmesine," karar verilmiştir.Anılan Yargıtay kararları gözetildiğinde, istinafa konu Tekirdağ Asliye Ticaret mahkemesinin görevsizlik kararı usul ve yasaya uygun olduğundan ve Çerkezköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (ticaret mahkemesi sıfatı ile) 2021/19 E., 2022/48 K. Sayılı kararı hatalı olduğundan (her ne kadar kesin nitelikte verilmiş ise de göreve ilişkin ilk derece mahkemesi kararlarında kesinlik söz konusu olmayacağından) davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 14/04/2022 tarih ve 2022/367 Esas, 2022/388 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi ile REDDİNE, 2-İstinaf harçları peşin alındığından ayrıca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 07/07/2022 tarihinde oybirliği ile karar verildi.