T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/1855
KARAR NO: 2021/259
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/02/2018
NUMARASI: 2014/560 Esas, 2018/134 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ : 03/02/2021
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili, taraflar arasında 02.11.2011 tarihli Irak – ...’te inşa edilen Kültür Merkezi Ses ve Işık İşleri İmalatı Ve Montajı Sözleşmesi düzenlendiğini, sözleşme ve eklerindeki malzemelerin davalı tarafından bedelleri ödenmek sureti ile müvekkili firmadan ve sözleşmede belirtilen .... Ticaret - ... ’den alınacağı, müvekkil firmanın da satın alınan bu malzemeleri sözleşme koşullarında yerlerine montajını yapacağını, işin teslim tarihinin 30/12/2011 olarak kararlaştırıldığını; davalının şantiye ortamı ile ödemelerini zamanında temin edemediğinden sözleşme süresinin davalı talebiyle uzatılmasına rağmen davalının şantiyeyi montaja hazır hale getiremediğini ve sözleşme kapsamında tedarik ettiği ürünleri bedellerini ödeyerek teslim almadığını; davalının talebi doğrultusunda teslim süresi uzatılmasına rağmen davacı tarafından işin teslim süresinin aşıldığı gerekçesi ile sözleşmenin noterden haksız fesh edildiğini; davalının, elinde bulunan tarihsiz teslim edilmiş toplam 1.029.310,45 ABD Doları tutarındaki teminat çek yapraklarını iade edip alacağı olan bedelleri ödemediği gibi ihtarlarına cevap vermediğini, bu hususta temerrüde düştüğünü; sözleşmenin feshi nedeniyle davalı elinde konusuz kalan ve sözleşme şartlarında tarihsiz verilmiş olması nedeni ile çek vasfını kazanmamış olan teminat çeklerinin hükümsüzlüğünü, tarafına iadesini ve ödemelerin durdurularak çeklerin iptali için İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2012/192 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını; davalı tarafın şantiyeye devam edeceğini ve anlaşarak borçlarını ödeyeceğini bildirmesi üzerine, müvekkilinin davalı elinde bulunan teminat çeklerini alabilmek ve alacaklarını tahsil edebilmek adına anlaşmak zorunda kalarak 13.09.2012 tarihli ek sözleşmenin taraflar arasında imzalandığını; yapılan yeni sözleşme ile birlikte davalının, müvekkilinin temin etmiş olduğu malları teslim aldığını, ancak sözleşmeye uymayarak bu malların bedellerini ve montaja ilişkin ödemeleri yapmadığını; davalının şantiyeyi montaja hazır hale getireceğini beyan etmesine rağmen şantiyenin montaja hazır hale gelmediğini, müvekkilinin İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2012/192 Esas sayılı davasından feragat etmesine karşın davalının çekleri iade etmediğini ve alacaklarını ödemediğini; davalının iade edeceğini vadettiği ... Bankası ... nolu 72.718,32 USD tutarlı tarihsiz çeki ve teminat için müvekkili tarafından verilen ... Bankası ... nolu 239.842,13 USD bedelli çekin de üzerine tarih koymak sureti ile tedavüle çıkarttığını; davalı şirket ile yapılan görüşmede, paraya ihtiyacı olduğunu bu çekleri öderse elindeki diğer garanti ve teminat çeklerini müvekkiline iade edeceklerini ve borçlarını ödeyeceklerini beyan etmesi üzerine, müvekkilinin telifi kerhen kabul ederek, ... Bankası ... nolu 72.718,32 USD tutarlı çek bedelini 3. kişi .... San. Ve Tic. Ltd. Şti hesabına 131.000 TL olarak borcu olmadığı halde ödemek zorunda kaldığını; davalının bu ödemeye karşılık ... Bankası ... nolu 15.03.2013 tarihli 131.760,00 TL tutarlı çeki keşide etttiğini ancak bedelini ödenmediğini; davalının haksız surette tedavüle soktuğu ... Bankası Nispetiye Şubesi ... nolu 239.842,13 USD bedelli çeki ... Bankasında kullandığı krediye teminat olarak teslim ettiğini, müvekkilinin bu bedeli tek seferde ödemesinin mümkün olmadığını bankaya bildirmesi üzerine banka ile mutabakat sağlanarak taksitler halinde alacaklı bankaya ödemek zorunda kaldığını, bu ödeme için alınan 25.07.2013 tarihli 239.847,13 USD senedin ödenmediğini; ... Bankasına dönem faizleri için verilen ... nolu 41.400,00 TL, ... nolu 41.400,00 TL çeklerin davacıya iade edilmesi gerekirken, sehven davalı şirkete iade edildiği halde davacıya iade edilmediğini; davacı ile davalı arasında yapılan son mutabakatta davacının alacaklarını tahsil ve risklerini küçültmek için davalıdan ... Bankası ... nolu 80.000 USD, ... nolu 432.992,08 USD, ... nolu 283.757,92 USD, ... nolu 239.842,13 USD bedelli çekleri teslim alarak, davalı şirkete yeni garanti ve teminat olarak, ... ... nolu 239.842,13 USD, 6952573 nolu 432.992,08 USD, ... nolu 283.757,92USD, ... nolu 80.000,00USD tutarlı nama yazılı tarihsiz çekleri tedavüle sokulmamak kaydı ile verdiğini, davalının bu çeklerin garanti ve teminat çeki olduğunu kabul ve ikrar ettiği ve işleme koymayacağını beyan ve taahhüt ettiği belgenin dilekçe ekinde sunulduğunu, davalı ile davacının yapmış olduğu görüşmeler neticesinde, ... ... nolu 432.992,08 USD ve ... nolu 283.757,92 USD tutarlı nama yazılı çeklerin davacı şirkete işlemsiz olarak iade edildiğini, davacıya "mal-montaj ve işçilik ve teminat çeklerinin haksız surette paraya çevrilmesinden kaynaklanan 512.200,00 TL. + 250.689,55 USD muaccel borçlarını ödememiş olan davalının elinde sözleşme gereği teminat amaçlı "nama" yazılı olarak düzenlenip verilmiş 82.800,00 TL. + 319.842,33USD toplam bedelli 4 adet çek bulunduğunu, sözleşmenin de davacı şirket bakımından çekilmez bir hal aldığını; ... ... no 41.400,00 TL lik çekin bankaya ibraz edilmediğinden kambiyo vasfını yitirdiğini, itiraz ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla bu çekin iptali hususundaki taleplerini atiye bıraktıklarını belirterek sözleşmenin feshine; alacaklarının ve borçsuzluklarının tespiti ile davalıdan alacaklı olduğunun tespitine, davalı elinde bulunan ... ... nolu 239.842,13 USD, ... ... nolu 80.000,00 USD, ... ... nolu 41.400,00 TL bedelli çeklerin iptaline; 3.kişilere şamil olmak üzere iptali istenen çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilmesine, çeklerin cebri icra tehdidi altında ödenmesi halinde istirdada dönecek davada, %20'den aşağı olmamak üzere davalının haksız icra tazminatına mahkûm edilmesine ve ödeme tarihinden itibaren en yüksek ticari faizin istirdat davası yönünden yürütülmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili, ıslah dilekçesi ile; dava dilekçesi ile haklarını saklı tuttukları ancak halen iade edilmeyen ... ... nolu 41.400,00 TL bedelli çekin iptalini talep etmiştir. Davalı vekili, davacı firma ile mevcut sözleşmeye ek protokoller yapılmak suretiyle tadiller yapıldığını, bu sebeple davacının İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2012/192 E ve 2012/219 K sayılı davasını feragat ile sona erdirmiş bulunduğunu, 18.11.2014 tarihli duruşmada 80.000,00 USD çeki iade ettiklerini, diğer çekin de davacı tarafından teslim alındığını beyan etmiş ve 25.03.2015 tarihli dilekçesinde ... ... no'lu 80.000,00 USD tutarlı nama yazılı çekin davacı yanın 25.12.2013 tarihli yazılı talimatına istinaden aynı gün ... teslim teslim edilmiş olduğunu, ... ... nolu 239.842,13 USD tutarlı nama yazılı çekin de davacı firma çalışanı ... imzasına teslim edilmiş olduğuna dair belgeyi sunduklarını, çekin kendilerine teslim edilmesinden sonra ticari veya bir başka amaçla kullanılmış olabileceğini beyan etmiştir. Mahkemece; taraflar arasında düzenlenen 02.11.2011 tarihli sözleşmede işin teslim tarihinin 30/12/2011 tarihi olarak kararlaştırıldığı, 24/02/2012 tarihli ek sözleşme ile teslim süresinin 30/05/2012 olarak, 13/09/2012 tarihli ek sözleşme ile de teslim süresinin 15/11/2012 tarihine kadar uzatıldığından temerrüt nedeniyle fesih ihtarının yerinde olmadığı; sözleşmenin 24.maddesinin 3-4-6 nolu hükümleri uyarınca da fesih ihtarında bulunduğu, 24.3 maddesine göre ödeme güçlüğü ve acze yönelik bilgi ve belge bulunmadığından fesih ihtarının yerinde olmadığı, sözleşmenin 5.6 hükmüne göre işin yapılmasında Çin, Uzakdoğu, İsrail menşeli malzemelerin kullanılmayacağı kararlaştırıldığından, buna ayrıkı hareketin ispatı şartı ile sözleşmenin 24.4 maddesine göre feshin mümkün olduğu, ancak davalının bu yöndeki 23/05/2012 tarihli fesih ihtarından sonra 13/09/2012 tarihinde tarafından ek sözleşme ile teslim süresini 15/11/2012 tarihine kadar uzattıklarından yapılan feshin hükmü olmadığı, davacı tarafından davalıya çekilen Üsküdar ....Noterliği’nin 19 Kasım 2013 tarih, ... yevmiye nolu ihtarnameyle davalı ROTAM’a, muhatap şirketin şantiyeyi montaja hazır hale getirmemesi, mal bedelleri ve hizmetlere ilişkin ödemeleri yapmaması, teminat ve garanti sebebiyle verilen çekleri tedavüle çıkarması dolayısıyla üçüncü kişilere ödeme yapmak zorunda kalmaları, davalının verdiği çek ve senetleri ödememesi gerekçeleriyle sözleşmenin çekilmez ve katlanılamaz hale gelmesinden dolayı feshettikleri; sözleşmeler kapsamında işçilik-montaj-malzeme bedeli toplam 250.689,55 USD bedelin ve teminat çeklerini tedavüle çıkarması yüzünden 3.kişilere ödemek zorunda kaldığı toplam 512.200,00 TL.nin ödenmesini, fesih sebebiyle konusuz kalan teminat ve garanti çeki olduğunu beyan ettiği ... ait ... nolu 239.842,13 USD ve ... nolu 80.000,00 USD bedelli; ... ait Z 5900187 41.400,00 TL bedelli ve ... nolu 41.400,00 TL bedelli çeklerinin iadesini talep ettiği, davacı şirketin incelenen 2011-2012-2013 yılları tasdikli ve kayıtların düzenli olduğu ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi olan 22.11.2013 itibariyle davacı ...’in davalı ... dan 1.738.973,66TL. alacaklı olduğunun görüldüğü; davalı şirketin 2011-2012-2013 yılları Envanter defterlerini ibraz etmediği, yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin olmadığı, 22.01.2013 tarihine kadar yapılmış kayıtlarda davalı ...’ın davacı ...’den 113.473,01TL alacaklı olduğunun görüldüğü, davacı ... Üsküdar ... Noterliği’nin 19 Kasım 2013 tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ve tarafların ticari defterlerinde yapılan incelemenin neticesinde davacının sözleşmeyi feshinde haklı olduğu, yargılama sırasında dava konusu çeklerden ... ait ... nolu 239.842,13 USD tutarlı ve ... ait ... nolu 80.000 USD tutarlı çekin dava sırasında davalı ve üçüncü kişiler tarafından davacıya, iade edildiği, dava konusu çeklerden sadece 41.400,00 TL bedelli iki adet çekin davalıda kaldığı gerekçesi ile Sözleşmenin feshinin haklı olduğunun tespiti ile; dava konusu ...bank Sahrayı Cedid şubesine ... nolu 41.400,00 TL bedelli ve ... nolu 41.400,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının bu çeklere ilişkin iptal talebinin reddine; dava konusu diğer çekler yargılama sırasında davalı ve üçüncü kişiler tarafından davacıya iade edildiğinden bu çekler yönünden dava konusuz kaldığından bu çeklerle ilgili esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. İstinaf yoluna başvuran davalı vekili; davalı firma tarafından davacıya yapılan 09.12.2011 tarihli 320.000 USD bedelli % 20 avans ödemesinin müvekkilinin defterlerinde 769.187,02 TL olarak, davacı defterlerinde ise 583,168,00 TL olarak yer aldığını; aynı işlemin 08.09.2015 tarihli bilirkişi raporunda davacı yanın defterlerinde yer alan 583,168,00 TL üzerinden, 2. raporda ise müvekkil defterlerindeki 769.187,02 TL olarak yer almak suretiyle başlatıldığını; İlk derece mahkemesi tarafından 186.019,02 TL fark olan raporlar arası çelişki giderilmeksizin eksik inceleme ile karar verildiğini; davacı tarafından müvekkiline kesilen 5 fatura toplamının 2.668.488,05 TL ve müvekkili firma tarafından yapılan toplam 1.440,310,32 USD nin ortalama 1.85 döviz kuruna göre 2.665.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin cari hesap bakiye borcu bulunmadığını; aynı miktarlı ödemeler ile aynı miktarlı teminat çeklerinin varlığının bilirkişiyi hataya sevkettiğini; teminat için müvekkili firmada bulunan çeklerden, 432.992,08 USD, 283.757,92 USD, 239.842,13 USD bedelli üç adet çekin davacı tanığı ve çalışanı ... imzalı belge karşılığı dava tarihinden önce teslim edildiğinin yazılı belge ile ispat edildiğini; bilirkişi raporunda sözleşme uyarınca tarafların üzerlerine düşen görevleri yerine getirip getirmediğinin tespiti bakımından mahallinde teknik bilirkişi vasıtayla inceleme yapılmasının uygun olacağı tespit edilmesine rağmen mahallinde keşif yapılması talebi konusunda karar verilmediğini; dava konusu ... ... nolu 80.000,00 USD çekin, davacı yanın 25.12.2013 tarihli yazılı talimatına istinaden aynı gün ... teslim edilmek suretiyle teslim edilmiş olduğuna dair belgenin 18.11.2014 tarihli celsede sunulduğu bu çek yönünden davanın reddine karar verilmesi talep edilmesine rağmen eksik ve hatalı inceleme ile tüm çekler için toplu karar verildiğini; ... no’lu 41.400,00 TL bedelli çekin halen dava dışı ... Ltd.Şti. elinde olduğu tespit edilmiş ise de bu çekin müvekkil firma tarafından ciro yolu ile mi yoksa davacı yana iade ile davacı yan tarafından yeniden kullanılarak dava dışı firmaya verilip verilmediğinin belirsiz olduğunu; bu çek için değerlendirmenin 25.11.2015 tarihli ıslah dilekçesi itibariyle yapılması gerekmesine rağmen dava tarihi itibariyle yapıldığını; davacının 3.şahıslarla birlikte hareket ederek her zaman tanzim mümkün olan geriye dönük 13.03.2015 tarihli belgeyi tanzim ettiklerini; çekin arka yüzüne ait çek fotokopisinin ibraz edilmediğini, ... cirosu olup olmadığının bilinmediğini; davacı yanın 22.04.2015 tarihli dilekçesi ekinde sunduğu 13.03.2015 tarihli belgede çeki teslim eden ... Ltd.Şti. ünvanlı firmanın İTO kayıtlarında olmadığını, kasdedilen “... San.ve Tic.Ltd.Şti.” ise kaşe bulunmadığı gibi imzanın firmayı temsil ve imzaya yetkili kılınan ... ait olmadığını, İTO kayıtlarına göre ... isimli şahsın 13.03.2015 tarihi itibariyle müdür olmadığını belirterek usul ve yasaya aykırı, eksik inceleme ile verilen ilk derece kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dava; davacı ile davalı arasında düzenlenen 02/11/2011 tarihli eser sözleşmenin feshi, borçsuzluğun tespiti, davalı şirkete teslim edilen üç çekin iptali ve iadesi talebine ilişkin olup ıslah ile talebin dört çek için artırıldığı, mahkemece dört çeke yönelik davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı tarafça istinaf yoluna başvurulmuştur. Dava açılırken ... ait ... 41.400,00 TL bedelli çeke yönelik talepte bulunulmadığına göre dava konusu edilmeyen bir şeyin ıslah yoluyla davaya dahil edilmesine ve dava konusu haline getirilmesine yasal açıdan olanak bulunmamaktadır. Ancak davada yer alan bir talep ıslah konusu edilebilir. Bu husus yasa koyucunun amacına da uygun düşer. Somut olayda; Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.06.2016 gün ve 2014/4-1193 Esas, 2016/800 Karar sayılı kararı uyarınca dava açılırken istenmeyen ve ıslah ile talep edilen ...bank'a ait Z 5900187 nolu 41.400,00 TL lik çeke yönelik menfi tespite karar verilmesi hatalı olmuştur. Eser sözleşmelerinde sözleşmenin sona ermesi üzerine, her iki tarafın da talep edebileceği tasfiyenin dayanağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 125/III. maddesidir. Bu maddeye göre sözleşmeden dönme halinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Sözleşmenin fesih ya da dönme suretiyle sona ermesi halinde geriye etkili sonuç doğuracağı yani, sözleşme hiç yapılmamış gibi başa dönüleceğinden, taraflar sözleşme ile üstlendikleri borçlarını ifa etme yükümlülüğünden kurtulacakları gibi, daha önce ifa ettikleri edimleri, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre isteyebileceklerdir. Taraflar arasında 02.11.2011 tarihli Irak -Necef te inşa edilen "Necef Kültür Merkezi Ses ve Işık İşleri imalatı ve Montajı" Sözleşmesi yapıldığını; sözleşmede, sözleşme ve eklerindeki malzemelerin davalı tarafından bedelleri ödenmek sureti ile davacı firmadan ve sözleşmede belirtilen .... Ticaret ... (serbest bölge) alınacağı, davacı firmanın satın alınan bu malzemelerin sözleşme koşullarında montajını yapacağı, işin teslim tarihi 30.12.2011 olarak kararlaştırıldığı; teslim tarihinin 24/02/2012 tarihli ek sözleşme ile 30.05.2012 tarihine, 13/09/2012 tarihli 2.ek sözleşme ile 15/11/2012 tarihine uzatıldığı belirlenmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sırasında toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafından davacı şirkete, Büyükçekmece .... Noterliğinin 23/05/2012 tarih ve ... yevmiye nolu ihtar ile sözleşmeye dayalı temerrüt nedeniyle akdin feshi ihbarı yapılmış ise de bu ihtardan sonra 13/09/2012 tarihli 2.ek sözleşme yapıldığı; davacı tarafından davalı şirkete 07/06/2012 tarih ve 28/05/2012 tarihli ihtarları çekilmiş ve Üsküdar .... Noterliğinin 19.11.2013 tarih ve ... yevmiye nolu ihtar ile sözleşmenin feshi, teminat olarak verilen çeklerin işlemsiz olarak iadesini ve alacakların ödenmesini ihtar ettiği; davalı iş sahibinin ikinci sözleşme ile montaj yapılacak şantiye alanını hazır edeceğini kabul etmesine rağmen sözleşme uyarınca üstlendiği edimlerini sözleşmeye uygun şekilde yerine getirmediği, bu nedenle yüklenicinin sözleşmeyi fesihte haklı olduğu; dava konusu çeklerin teminat çeki olduğu konusunda ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davalı vekili 28/09/2015 tarihinde verdiği bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde feshin koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti açısından mahallinde keşif talep etmiş ve bu hususu istinaf talebine konu etmiş ise de davacı talebi üzerine Tuzla Sulh Hukuk Mahkemesinin 201/77 D.iş sayılı dosyası üzerinden yapılan tespit sonucu alınan 28/08/2012 tarihli bilirkişi raporunda malların sevkiyata hazır şekilde beklediğinin tespit edildiği, bu tespitten ve davacı ihtarından sonra davalının şantiye alanını hazır ettiğine dair davacı yükleniciye ihtarının bulunmadığı gibi dava konusu çeklerin davacıya iade edildiğini iddia ettiğine göre iade edileceğini de kabul ettiğinden mahallinde keşif yapılmasına gerek bulunmadığını kabul etmek gerekmiştir. Davacı şirket elemanı ...'a dosyada fotokopisi bulunan 432.992,08 USD, 283.757,92 USD, 239.842,13 USD bedelli üç adet çekin aslının alındığına dair belge ve 3.şahıs ... Şirketi ile davacı arasında düzenlenen 13.03.2015 tarihli belgede belirtilen çekin davacıya iade edildiğine dair açıklamalar ve ... tarafından gönderilen çek suretine göre ciro silsilesi bir arada değerlendirildiğinde söz konusu çekin davacı tarafından dava dışı ... Şirketine ciro edildiği ve Almak şirketi tarafından davacıya 13.03.2015 tarihli tutanak ile iade edildiği; davalı vekili tarafından 22/11/2017 tarihli dilekçe ile 80.000,00 USD'lik çekin davacıya 25/12/2013 tarihinde iade edildiğini belirttiğinden bu çekin de davacıya 22/11/2013 tarihinde açılan davadan sonra iade edildiği anlaşılmaktadır. Ancak, dava konusu 25901188 nolu 41.000,00 TL'lik çekin davalı şirket yetkilisinin 07/11/2013 tarihli talimatı ile ... Bankası tarafından dava dışı ... şirketi yetkilisine teslim edildiği anlaşılmakla birlikte davacıya iade edildiğine dair delil sunulmamıştır. Açıklanan nedenlerle, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemede, davalı şirket vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak; dava dilekçesinde yer almayan taleplerin ıslah ile dava konusu edilmesi mümkün olmadığından dava dilekçesinde talep edilmeyip, ilk defa ıslahla talepte bulunulan 41.400,00 TL bedelli ... nolu çek hakkında karar verilmesine yer olmadığına; ... nolu 41.400,00 TL bedelli çekin davacıya iade edilmediği anlaşıldığından bu çek nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine; bu çeke ilişkin iptal talebinin reddine; dava konusu 239.842,13 USD ve 80.000,00 USD'lik çeklerin dava açıldıktan sonra davacıya iade edildiğinden bu çekler yönünden dava konusuz kalmakla esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A)1-Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, 2-İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/02/2018 tarih ve 2014/560 esas, 2018/134 karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3- Davanın KISMEN KABULÜ ile;a) Sözleşmenin feshinin haklı olduğunun tespitine,b)İlk defa ıslah dilekçesi ile talep konusu edilen ... Sahrayı Cedid Şubesine ait ... nolu 41.400,00 TL bedelli çek yönünden karar verilmesine yer olmadığına,c)Dava konusu ... Sahrayı Cedid Şubesine ait ... nolu 41.400,00 TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının bu çeke ilişkin iptal talebinin reddine, d)Dava konusu ... Osmanbey Şubesi'ne ait ... nolu 239.842,13 USD, ... Osmanbey Şubesi'ne ait ... nolu 80.000,00 USD miktarlı çekler yargılama sırasında davalı ve üçüncü kişiler tarafından davacıya iade edildiğinden bu çekler yönünden dava konusuz kaldığından bu çeklerle ilgili esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, B) İLK DERECE YARGILAMASI YÖNÜNDEN1-Alınması gereken 47.029,56 TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 11.718,65 TL ve 707,01 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 12.425,66 TL harcın mahsubu ile bakiye 34.603,90 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 2-Davacı tarafından yapılan 11.718,65 TL peşin harç, 291,50 TL posta ve tebligat gideri, 4.500,00 TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 16.510,15 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 51.473,63 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Islahla talep edilen 41.400,00 TL bedelli çek yönünden usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde yatıran tarafa iadesine, C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN1-Davalı ...Tic. Ltd. Şti. tarafından yatırılan 12.425,70 TL nispi istinaf karar harcının istek halinde ve karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,2-Davalı .... Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 98,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 36,10 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 134,20 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı .... Ltd. Şti.'ne verilmesine,3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 03/02/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.