T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2019/1331
KARAR NO: 2019/998
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/02/2019
NUMARASI: 2018/1400 Esas, 2019/117 Karar
DAVANIN KONUSU: ALACAK
KARAR TARİHİ : 10/09/2019
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili Ankara 11. ATM'ye verdiği dilekçe ve beyanlarında özetle; taraflar arasında imzalanan 07/02/2011 tarihli mühendislik hizmetleri sözleşmesiyle Gürcistan'da bulunan 3 adet HES projesi için fizibilite raporunun hazırlanması, kesin proje ve teknik şartname ve uygulama projelerinin hazırlanması işinin müvekkili tarafından üstlenildiğini, sözleşme kapsamında fizibilite raporunun hazırlanması, kesin proje ve teknik şartname işlerinin yapılıp davalı tarafa teslim edildiğini, 1, 2 ve 3 nolu hakedişlerin hazırlandığını, ödemelerinin alındığını, 4 nolu hakedişin hazırlanıp davalı şirketin Genel Müdürü ... 05/03/2013 tarihinde gönderildiğini, faturanın ödeneceği ifade edilmesine rağmen 4. hakediş ile ilgili olan 201.000 USD bedelli 21/03/2013 tarihli fatura bedelinin ödenmediğini belirterek 201.000 USD'nin fatura tarihi olan 21/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, bu dava dilekçesinin Ankara 11. ATM'nin 2017/517 Esasına kaydedildiği görülmüştür. Davalı vekili cevap dilekçesi ve beyanlarında özetle; dava konusu sözleşmenin TBK 205. Maddesi uyarınca 28/11/2012 tarihi itibariyle dava dışı ... devir edildiğini, müvekkilinin davalı sıfatı bulunmadığından pasif husumet yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın faturayı devredilen şirkete kestiğini, adı geçen şirketteki müvekkili şirketin paylarının da ... devredildiğini, müvekkili şirketin borcunun sona erdiğini, davanın devralan şirkete yöneltilmesi gerektiğini belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir. Ankara 11. ATM'nin 2017/517 Esas sayısı dosyasından yapılan yargılama sonunda 05/07/2018 tarih, 2018/533 Karar sayılı kararı ile; "... Taraflarca akdin ifa yerinin davalının yerleşim yeri olarak kabul edildiği, sözleşmede ve dava dilekçesinde davalının adresinin Ataşehir/Kadıköy-İST. olarak yer aldığı" gerekçesiyle "davalı tarafın yetki itirazının kabulüne" karar verilerek dosyanın İstanbul Anadolu 3.ATM'nin 2018/1400 Esasına tevzi edildiği görülmüştür.İstanbul Anadolu 3. ATM tarafından yapılan yargılama sonucunda da 07/02/2019 tarih, 2019/117 K. sayılı karar ile; "... davalının ...HES projelerindeki mühendislik işlerini devir ve temlik protokolü ile 28/11/2012 tarihli sözleşme ile dava dışı ... şirketine devrettiği, davacının bu temliğe rıza gösterdiği, nitekim sonrasında 4 nolu hak edişi için faturayı da dava dışı bu şirkete düzenlediği..." gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE karar verildiği görülmüştür. Davacı vekili 16/03/2019 tarihli istinaf dilekçesi ile; mahkemece pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de; davalı şirketin husumet ehliyetine sahip olduğunu, davalı tarafın Gürcistan'da iş yapabilmek için ... isimli şirketi bizzat kendisinin kurduğunu, ...nin kurucusu ve tek ortağının ...A.Ş. olduğunu, dolayısıyla sanki 2 farklı şirketmiş gibi husumet itirazı ileri sürmesinin yerinde olmadığını, davalı şirketin tek ortak olup %100 hissesine sahip olduğunu, davalı şirketin kendisinin kurduğu dava dışı şirketine gerçekte bir devir yapılmadığını, ... Şirketi olan davalı şirketin Gürcistan'da yaptığı işi devam ettirmek için orada şirket kurma gerekliliği doğunca dava dışı şirketi kurduğunu ve müvekkili ile de buna göre formaliteyi yürütmek üzere kağıt üzerinde bir protokol düzenlendiğini, tüzel kişilikleri farklı olsa da aralarındaki organik bağın çok açık olduğunu ve bu nedenle davalının borçtan sorumlu olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılması yönünde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Dava; taraflar arasında imzalanan 07/02/2011 tarihli Mühendislik Hizmetleri Sözleşmesi gereğince 4. hakediş bedelinin tahsili talebine ilişkindir.Davacı vekilinin istinaf dilekçesindeki hususlar gözetildiğinde incelenmesi ve değerlendirilmesi gereken hususun davalı şirketin pasif dava ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktasında olduğu anlaşılmıştır.Bu bağlamda dosya içerisinde mevcut ... HİZMETLERİ SÖZLEŞMESİ'nin incelenmesinde;1.maddesinde "TARAFLAR" olarak; işveren; ... ile projeci; ... TİC.A.Ş. gözüktüğü, sözleşmenin bu şirket yetkililerince imzalandığı, sözleşmenin "YÜKÜMLÜLÜKLERİN DEVAMI VE DEVİR" başlıklı 8.maddesinde "Projeci, iş bu sözleşmeyi ya da buradaki herhangi bir hakkı tamamen ya da kısmen devir konusu yapamaz. Ancak İDARE'nin projenin hayata geçirilmesi için 3.bir şirket kurulmasını gerekli görmesi halinde, İŞVEREN, 3.bir şirket veya kişiye sözleşmeyi devretme hakkına sahiptir." şeklinde düzenlendiği görülmüştür.Dosya içerisinde mevcut 27/11/2012 tarihli TADİL PROTOKOLÜ başlıklı belgenin incelenmesinde; " iş bu tadil protokolü 27/11/2012 tarihinde ... ile ... TİCARET A.Ş. arasında 07/02/2011 tarihli "...Hizmetleri Sözleşmesinin "Yükümlülüklerin Devamı ve Devir" başlıklı 8.maddesi uyarınca sözleşmenin devrinin onaylanması ve sözleşme bedeli başlıklı 6.maddesinin tadil edilmesi amacıyla imzalanmıştır. ...ayrıca ...., ..., sözleşmenin "Yükümlülüklerin Devamı ve Devir" başlıklı 8.maddesi sözleşmeyi ve sözleşmeden doğan her türlü hakkını, alacağı, borcunu ve yükümlülüğünü, iş bu Tadil Protokolü'nün imzası tarihi itibariyle, gayri kabili rücu olarak ... devir ve temlik etmesini onay verdiğini, kabul ve beyan eder" şeklinde düzenlendiği bu tadil protokolünün davalı .... ile davacı şirket yetkililerince imzalandığı görülmüştür.Dosya içerisinde mevcut 28/11/2012 tarihli DEVİR ve TEMLİK PROTOKOLÜ'nün incelenmesinde; Protokolün davalı .... ile davacı şirket arasında imzalanan 07/02/2011 tarihli ... Mühendislik Hizmetleri sözleşmesinin ... devredilmesi amacıyla düzenlendiği, ... şirketinin sözleşmeyi ve sözleşmeden doğan her türlü hakkını alacağını, borcunu ve yükümlülüğünü sözleşmenin "Yükümlülüklerin Devamı ve Devir" başlıklı 8.maddesi gereğince iş bu protokolün imzası tarihi itibariyle gayri kabili rücu olarak ... devir ve temlik ettiği, aynı şekilde ... tarafından sözleşmenin ve ... sözleşmeden doğan her türlü hakkını, alacağını, borcunu ve yükümlülüğünü, sözleşmenin "Yükümlülüklerin Devamı ve Devir" başlıklı 8.maddesi uyarınca iş bu protokolün imzası tarihi itibariyle gayri kabili rücu olarak ... devir ve temlik aldığı, bu protokolün şirket yetkililerince imzalandığı görülmüştür.Dosya içerisinde mevcut 13/09/2016 tarihli HİSSE DEVİR SÖZLEŞMESİ başlıklı belgenin incelenmesinde; sözleşmenin taraflarının; Satıcı ... ile alıcı ... olduğu, sözleşmenin "GİRİŞ" bölümünde satıcının ...nin tek ortağı ve sermaye paylarının %100'ünün sahibi olduğunun ve satıcının hisselerinin tamamını alıcıya satmaya karar verdiğinin yazılı olduğu, sözleşmenin satıcı adına yetkili ... ve alıca ... tarafından imzalandığı görülmüştür.Dosya içerisinde mevcut 01/08/2011 tarihli 010725 sıra ve seri nolu faturanın incelenmesinde; faturanın davacı şirket tarafından davalı .... adına kesildiği, açıklama kısmında toplam 250.753,20-TL'nin... HES Mühendislik Hizmetleri 1 nolu hakediş bedeli olduğunun yazılı olduğu,Dosya içerisinde mevcut 03/01/2012 tarihli ... sıra ve seri nolu faturanın incelenmesinde; faturanın davacı şirket tarafından davalı .... adına kesildiği, açıklama kısmında toplam 750.757,54-TL'nin...Hizmetleri 2 nolu hakediş bedeli olduğunun yazılı olduğu,Dosya içerisinde mevcut 18/06/2012 tarihli ... sıra ve seri nolu faturanın incelenmesinde; faturanın davacı şirket tarafından davalı .... adına kesildiği, açıklama kısmında toplam 523.236,72-TL'nin ...Hizmetleri 3 nolu hakediş bedeli olduğunun yazılı olduğu,Dosya içerisinde mevcut 21/03/2013 tarihli ... sıra ve seri nolu faturanın incelenmesinde; faturanın davacı şirket tarafından dava dışı ... şirketi adına kesildiği, açıklama kısmında toplam 201.000-USD bedelinin ... Hizmetleri 4 nolu hakediş bedeli olduğunun yazılı olduğu görülmüştür.Dosya içerisinde mevcut ... Anadolu Kurumsal Merter Şubesine ait 25/06/2012 keşide yer ve tarihli 200.000,00-USD bedelli ve aynı banka ve şubeye ait İstanbul 25/05/2012 keşide yer ve tarihli 200.000,00-USD bedelli, yine aynı banka ve şubeye ait İstanbul 05/04/2013 keşide yer ve tarihli 139.626,21-USD bedelli ve yine aynı banka ve şubeye ait İstanbul 10/03/2013 keşide yer ve tarihli 4 adet çekin incelenmesinde; keşidecisinin ....A.Ş. olduğu, davalı .... lehine keşide edildiği, çeklerin davalı şirket tarafından davacı şirkete ciro edildiği görülmüştür.Dosya içerisinde mevcut ... Asya Kurumsal'a ait İstanbul 15/03/2012 keşide yer ve tarihli 250.753 TL 20 Kr. bedelli çekin incelenmesinde; keşidecisinin ....A.Ş. olduğu, davalı .... lehine keşide edildiği, çekin davalı şirket tarafından davacı şirkete ciro edildiği görülmüştür.Dosya içerisinde mevcut 04/10/2012 tarihli 8167 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi'nin 429. sayfasının incelenmesinde; Davalı ....'nin ticari merkez adresinin ... Mah. ... Sk. No: ... özel işyeri / 4 ortaklarının ... olduğu, gazetenin 13 Mayıs 2016 tarih 9075 sayfasında şirket hissedarlarının... VE ... olduğu, Gürcistan Adalet Bakanlığı Devlet Sicil Ulusal Ajansı kayıtlarına göre; dava dışı ... şirketin adresinin Sakartvelo, Tbilisi - AEZERBEYCAN, ortağının %100 sermaye payı ile ..., şirketi temsile yetkili şahısların ... olduğu görülmüştür.Dosya kapsamındaki tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı ile davalı şirket arasında imzalanan 07/02/2011 tarihli Mühendislik Hizmetleri Sözleşmesi ile Gürcistan'ın Samtskhe-Javakhelt bölgesindeki 3 adet HES projesi için fizibilite raporunun hazırlanması, kesin proje ve teknik şartname ve uygulama projelerinin hazırlanması işinin davacı şirket tarafından üstlenildiği, davacı şirket tarafından sözleşme kapsamındaki 1-fizibilite raporunun hazırlanması, 2-kesin proje ve teknik şartname işlerinin yapılarak davalı şirkete teslim edildiği, davalı işverenin talebi üzerine sonraki aşama dan 3-uygulama projeleri yapım işinin durdurulduğu, sözleşme gereği 1., 2. ve 3. hakedişlerin hazırlandığı ve ödemelerin yukarıda incelenen çekler vasıtasıyla yapıldığı ancak sözkonusu HES'lerle ilgili kesin projelere dair 4. hakedişe ilişkin ödemenin davalı şirketçe yapılmadığı, buna ilişkin olarak davacı şirkete gönderilen cevabi ihtarnamede tadil protokolü gereğince ödemenin şirketin yükümlülüklerinin devredildiği dava dışı şirketten istenmesi gerektiği yönünde cevap verildiği, bu nedenle iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Yukarıda incelenen ve taraflar arasında imzalanan Mühendislik Hizmetleri Sözleşmesi ile 27/11/2012 tarihli tadil protokolünde "DEVİR VE TEMLİK İLE DAVALI ŞİRKETİN YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN VE SORUMLULUĞUNUN BİTER" şeklinde herhangi bir hüküm tesis edilmediği, bu itibarla tadil protokolündeki irade ve akabinde 28/11/2012 tarihinde dava konusu sözleşmenin dava dışı şirkete devredildiği gözönüne alındığında ve davalı şirketin tadil protokolünün imzalandığı tarihten sonra tanzim edilen ve yukarıda incelenen 10/03/2013 tarihli 100.000,00-USD bedelli ve 05/04/2013 tarihli 139.000,00-USD bedeli çeklerde lehtarın davalı şirket olduğu, davalı şirket tarafından davacı şirketin banka hesabına 06/02/2013 tarihinde 50.000,00-USD gönderildiği, ticaret sicil kayıtlarına göre davalı şirketin dava dışı şirketin %100 sermaye payı ile sahibi ve ortağı olup dava dışı şirketi temsile yetkili ...'nun aynı zamanda davalı şirketin hissedarı olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava dışı şirketin, davalı ve davacı şirket arasında imzalanan 07/02/2011 tarihli sözleşmenin 8.maddesi gereğince davalı şirket tarafından %100 sermaye paylı olarak kurulduğu, nitekim sözleşme akabinde davacı ve davalı şirket arasında 27/11/2012 tarihli TADİL PROTOKOLÜ'nün imzalandığı, bu protokolün imza tarihinden hemen sonra da davalı şirket tarafından sözleşmeden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerin dava dışı şirkete devri konusunda 28/11/2012 tarihli DEVİR SÖZLEŞMESİ'NİN imzalandığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalı şirket tarafından taraflar arasında imzalanan sözleşmeden sonra dava dışı şirket ile yapılan devir sözleşmesine rağmen sözleşmeden kaynaklı bedel ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmeye devam edildiği, bu itibarla taraflar arasında bu hususta "TEMAYÜL" oluştuğu akabinde davalı şirketin sözleşmeden kaynaklı yükümlülüklerin dava dışı şirkete devredildiğinden bahisle husumet itirazında bulunulmasının MK. 2.maddesinde düzenlenen "DÜRÜSTLÜK KURALI"na aykırı olduğu gibi ve davalı şirket ile 3.kişi ... arasında imzalanan 13/09/2016 tarihli HİSSE DEVİR SÖZLEŞMESİ'nin sadece tarafları bağladığı, bu sözleşme ile davalı şirketin davacı şirkete olan sorumluluğunun ve bedel ödeme yükümlülüğünün ortadan kalkmayacağı anlaşıldığından, yukarıda açıklanan hususlar gözetildiğinde, davalı şirket ile dava dışı şirket arasında "..." bulunduğu sonucuna ulaşıldığından sözleşmeden kaynaklı bedel ödeme yükümlülüğünün halen davalı şirkette olduğu sonucuna varılmış, bu nedenle davacı vekilinin istinaf itirazında haklı olduğu anlaşıldığından mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/02/2019 Tarih, 2018/1400 Esas, 2019/117 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE,5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 10/09/2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.