T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ BOZMA ÜZERİNE
DOSYA NO: 2018/66DURUŞMALI
KARAR NO: 2018/989
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/10/2016
NUMARASI: 2014/452 Esas, 2016/1030 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ : 16/07/2018
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, HMK m.356 hükmü gereğince duruşmalı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili, müvekkilinin sahibi olduğu....ve Tic.Ltd. Şti tarafından işletilen "..." ve "..." isimli işyerlerinin doğalgaz, klima tesisat, ısıtma ve havalandırma sistemlerinin projelendirme ve tesisat yapım işlerinin davalıların sahipleri olduğu .. .Sistemleri'ne verildiğini, iş bedeli olarak davalılara 316.977,50-TL ödeme yapıldığı ayrıca ...Bankası AŞ Nilüfer Şubesi hesabından ve ... Bankası AŞ Fatih Bulvarı Şubesinden toplam 447.000,00-TL bedelli çekler verildiğini, 125.000,00-TL bedelli çekin tahsil edildiğini, henüz günü gelmeyen 322.000,00-TL bedelli çeklerin ödenmediğini, eksik işlerin tamamlanması için 18.11.2013 tarihli sözleşme imzalandığını, Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/124 D. İş sayılı tespit raporuna göre davalılar tarafından 327.627,00-TL tutarında eksik iş bırakıldığının belirlendiğini, bu nedenle toplam 322.000,00-TL çeklerin bedelsiz kaldığını ileri sürerek, bedelsiz kalan toplam 322.000,00 TL tutarlı çekler nedeniyle davacının davalıya borçlu bulunmadığının tespitine, bedelsiz kalan çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, taraflar arasında yapılan sözlü eser sözleşmesi ve sonra eksikliklerin giderilmesine ilişkin 18/11/2013 tarihli sözleşmede müvekkili ...'ın imzasının bulunmadığını, ancak müvekkili yanında çalışan ...'ın sözleşmeleri müvekkilinin bilgisi ve onayı dahilinde imzaladığını, sözleşmede ... şirketinin taraf olmasna rağmen davanın sözleşmeyle ilgisi bulunmayan ... tarafından açıldığından HMK'nın 114/d ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddi gerektiğini, dava konusu her iki kafedeki işlerin müvekkilince yapıldığını, çeklerin de bu işler nedeniyle alındığını, müvekkilinin sözlü ve yazılı sözleşmeler gereği tüm edimlerini yerine getirdiğini, servis hizmetlerinin verildiğini ve ürünlerin montajının yapılarak teslim edildiğini, sözleşme kapsamıda yapılan işler için 316.977,50 TL ödendiğini, buna rağmen 327.627,00 TL maliyet çıkarılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, tespit tarihinde doğalgaz onaylarında sorun olmamasına rağmen bunun eksiklik olarak yazılmasının tespit raporunun gerçeklere aykırı olduğunu gösterdiğini savunarak, davanın reddine, %20 kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davalı ... hakkında açılan davanın kabulü ile, taraflar arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan ticari ilişkiden dolayı davalının davacıya borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafından davalı ...'a yapılan 224.422,50 TL fazla ödemenin 22/01/2014 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalı ... hakkında açılan davada, davalının taraf ehliyetine sahip olmadığından HMK.nun 114/1-d ve 115/2.maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekilince sunulan istinaf dilekçesinde, yapılacak işin yüklenicilerle iş sahibi ... Ltd.Şti arasında olduğunu, ancak ...'ın kendisine teminat olarak verilen ...'a ait çekleri de tahsil ettiğini, yargılama sırasında tüm çeklerin vadesi geldiğinden davanın istirdat davasına dönüştüğünü, ... tarafından yapılan ödemelerin toplamının 234.000,00 TL olduğunu, mahkemece 10.000,00 TL eksik olarak hesaplandığını belirterek, maddi hatanın düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan istinaf dilekçesinde ise, davaya konu sözleşmenin ... Ltd.Şti ile yapıldığından ...'ın dava ve taraf ehliyeti bulunmayıp, HMK'nın 114-115. Maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın reddi gerektiğini, ilk raporda KDV hariç 23.800,00 TL, 1.ek raporda ise KDV hariç 80.000,00 TL eksiklik tespit edilmiş olup, 2.ek raporda çelişkilerin giderilmediğini, davada sadece eksik işler bedelinden sorumlu olunmadığının tespiti istenmesine rağmen HMK'nın 26. Maddesine aykırı olarak imalatların bedeli tespit ettirilip bundan kusurlu işler bedeli düşülerek bu rakamın da toplam ödemelerden düşülmesi sonucu 224.422,50 TL borçlu olmadığının tespitine karar verildiğini, oysa yerel mahkemenin 80.000,00 TL'ye KDV ilavesiyle 94.000,00 TL yönünden borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini, hükme esas rapor ile tespit raporunun da çelişkili olduğunu, reddedilen kısım yönünden davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmediğini belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
... Ltd.Şti ile .... İklimlendirme Sistemleri adına ... arasında imzalanan 18/11/2013 tarihli sözleşme ile, ... isimli işyerlerinde doğalgaz tesisatı, klima, hava perdesi, havalandırma, ısıtma ve doğalgaz tesisatı projelendirmesi, onaylatılması ve hava kanalları işlerinin yapılması için 04/04/2013 tarihinde anlaşarak çalışmaya başlandığı, bu adreslerde daha önce yapılmış olan ve tamamının ödemeleri çek (... adına ve hamiline olmak üzere) nakit ve ....Bankasından leasing kullanılarak ödendiği belirtilerek, yapılmış işlerle ilgili sözleşmede dökümü yapılan 22 kalem eksikliklerin 04/12/2013 tarihine kadar tamamlanarak işsahibine teslimi kararlaştırılmıştır.
Kiralayan .... Finansal Kiralama A.O ile kiracı ...Restoran Ltd.Şti ve müşterek borçlu ve müteselsil kefil ... arasında düzenlenen Bursa .... Noterliği'nin 21/10/2013 tarih ve ...yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi ile, ek-1'de belirtilen malların 4 yıl süreyle 316.977,50 TL bedel ile kiralanması kararlaştırılmıştır.
...klimlendirme Sistemleri - ... tarafından .... Bankası Finansal Kiralama A.O adına 30/10/2013 tarih ve ... nolu 316.352,50 TL bedelli fatura düzenlenmiştir.
... Org.Turz.İnş.San.ve Tic.ltd.Şti tarafından Cihan İklimlendirme Sistemleri - ... - ...'a karşı Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/124 D.İş sayılı dosyası ile yaptırılan tespit sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda tespit edilen eksik ve ayıplı işlerin 327.627,00 TL bedel ile yapılabileceği belirtilmiştir.
Mahkemece mahallinde keşif icra edilmiştir. 17/09/2015 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, davacı defterlerinin tasdiksiz olup, davalıya verdiği çeklerin toplam 451.216,47 TL, davalı tarafından davacıya düzenlenen faturaların ise 110.718,47 TL olduğu, davalı tarafından ...i Finansal Kiralama AO'ya 316.977,50 TL fatura düzenlendiği, imalatların projelerine uygun yapılmış olduğu, havalandırma santrallerinin yerlerinin uygun hale getirilmesi, monşarj asansörlerinin eksikleri, soğuk hava odalarının eksikleri, radyan ısıtıcı saclarının değişimi, davacı yanca yaptırılan robur ısıtıcıda sorun olduğu, bunlar için KDV hariç 23.800,00 TL bedel gerektiğini belirtmişlerdir.
16/03/2016 tarihli ek bilirkişi kurulu raporunda, söz konusu 5 kalem eksik ve ayıplı işlerin giderilme bedelinin KDV hariç 80.000,00 TL, KDV dahil 94.400,00 TL olduğu, davacı tarafından verilen çek bedellerinin 447.000,00 TL olduğu, davacının davalıya 94.400,00 TL borçlu bulunmadığı belirtilmiştir.
29.06.2016 tarihli ek raporda ise, 18/11/2013 tarihli sözleşme ile dava konusu işlerin ...İklimlendirme firmasına 316.977,50 TL bedel ile verildiğini, eksik ve kusurlu imalatlar bedelinin 94.400,00 TL olup, davalı firmanın hakedişinin 222.577,50 TL olduğunu belirtmişlerdir.
Dairemizce yapılan istinaf incelemesi sonucunda verilen 07/02/2017 tarih ve 2017/53 esas, 2017/49 karar sayılı karar ile, davaya konu sözleşmenin işsahibi olarak... Restoran Organizasyon Ltd.Şti ile yüklenici... İklimlendirme sistemleri adına ... tarafından imzalandığı, davanın ise iş sahibi şirket tarafından değil, ... isimli gerçek kişi tarafından açıldığından diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin davalı ... vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, yerel mahkeme hükmünün kaldırılmasına, davanın davacı ...'ın aktif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle HMK'nın 114 ve 115. Maddeleri gereğince usulden reddine dair yeniden esas hakkında karar verilmiştir.
Dairemiz kararına karşı, davacı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuş, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 15/03/2018 tarih ve 2017/1063 esas, 2018/967 karar sayılı kararı ile, davalı ...'ın davacı tarafından verilen çeklerin sözleşme konusu iş için verildiğini açıkladığından davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu ve işin esasının incelenmesi gerektiği gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiş, Dairemiz'ce bozma ilamına uyulmuştur.
Somut olayda, dava dışı iş sahibi şirket ve yetkilisi olan davacı tarafından davalıya sözleşme kapsamında toplam 447.000,00 TL çek verildiği 16/03/2016 tarihli bilirkişi kurulu raporundan anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki 18/11/2013 tarihli sözleşmenin konusu, daha önce 04/04/2013 tarihinde yapılan anlaşma gereği yüklenici tarafından yapılan işlerden eksik bırakılan 22 kalem işin yapılıp tamamlanarak 04/12/2013 tarihinde iş sahibine teslim edilmesi olup, bu sözleşmede yapımı kararlarşırılan işlerin bedelinin tamamının ... adına ve hamiline şeklinde düzenlenen çekler, nakit ödemeler ve ...Bankası'ndan kullanılan leasing kredisi ile ödendiği belirtilmiş, bu nedenle kalan 22 kalem için ayrıca bir bedel belirlenmediği anlaşılmıştır. Keşif sonrası bilirkişi heyetince düzenlenen 17/09/2015 tarihli raporda davalı yanca yapılması gereken 22 kalem işten 5 adetinde eksik ve ayıplar bulunduğu ve bunların tamamlanması için ödenmesi gereken bedelin KDV hariç 23.800,00 TL olduğu belirtilmiş, tarafların itirazı üzerine alınan 16/03/2016 tarihli ek raporda ise, davalıya yapılan ödemelerin 447.000,00 TL olduğu, yapılan incelemede eksik ve ayıplı işler bedelinin KDV hariç 80.000,00 TL, KDV dahil 94.400,00 TL olduğu belirtilmiştir. Tarafların itirazı üzerine düzenlenen 29/06/2016 tarihli ek raporda ise eksik ve ayıplı imalatlar bedelinin 94.400,00 TL olduğu teyit edilmiş, davalı firma hakedişinin ise 222.577,50 TL olduğu belirtilmiştir. Taraflar arasındaki 18/11/2013 tarihli sözleşmenin konusu, bedelinin daha önce ödendiği taraflarca kabul edilen ve yüklenici tarafça ayıplı yapıldığı ve eksik bırakıldığı belirlenen işlerin tamamlanmasıdır. Açılan davada ise eksik bırakılan işler nedeniyle bedelsiz kaldığı iddia edilen 322.000,00 TL'lik çeklerden dolayı davalıya borçlu olunmadığının tespiti istenmektedir. Mahkemece yapılması gereken iş, bedelinin daha önce ödendiği kabul edilen işlerden eksik bırakılanların tespiti ve tespit edilen bu bedele hükmedilmesidir. Oysa, mahkemece verilen 12/10/2016 tarihli kararda, iş bedelinin 316.977,50 TL olduğu, bundan 94.400,00 TL eksik ve ayıplı işler bedelinin çıkarılarak davalı hakedişinin 222.577,50 TL olduğu, bu miktarın da ödenen 447.000,00 TL'den mahsubu ile 224.422,50 TL'nin fazladan ödendiği kabul edilerek davacının davalıya 224.422,50 TL borçlu olmadığının tespiti ve davalıdan istirdadına karar verilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmede iş bedelinin 316.977,50 TL olduğu yönünde bir belirleme söz konusu olmayıp, iş bedeli olarak davalıya 316.977,50 TL ödeme yapıldığı ve 447.000,00 TL çek verildiği belirtilmektedir. Bu nedenle toplam iş bedelinin 316.977,50 TL olduğu kabul edilerek hesap yapılması hatalıdır. Zira, açılan davada müddeabihin 322.000,00 TL olduğu düşünüldüğünde, bu durumda iş bedelinden daha fazla eksik işler yapıldığı iddiasıyla dava açıldığı sonucu ortaya çıkacaktır. Dairemizce hükme esas alınmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi ek raporlarında sözleşmeyle belirlenen 22 kalem eksik ve ayıplı işten halen 94.400,00 TL bedelli 5 kalem eksik ve ayıplı iş bırakıldığı ve davalının bu miktar kadar sebepsiz zenginleştiği anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin tüm istinaf taleplerinin reddine, davalı ... vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılarak davacının davalı ...'a 94.400,00 TL borçlu olmadığının tespitine, yargılama aşamasında çeklerin tamamı ödendiğinden menfi tespit konusu 94.400,00 TL'nin 22/01/2014 dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalı ...'dan alınarak davacıya ödenmesine, davalı ... hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)1- Davacı vekilinin tüm istinaf taleplerinin REDDİNE, davalı ... vekilinin istinaf taleplerinin KISMEN KABULÜNE,
2- Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/10/2016 gün 2014/452 Esas, 2016/1030 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3- Davanın davalı ... yönünden Kısmen Kabulü ile, davacının davaya konu sözleşme nedeniyle 94.400,00-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, yargılamanın devamı aşamasında bu bedel ödenmiş olmakla talep istirdada dönüştüğünden 94.400,00-TL'nin 22/01/2014 dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalı ...'dan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davalı ... hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
B) İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN
1-Alınması gereken 6.448,46-TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 5.499,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 949,46-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
2-Davacı tarafından yatırılan 5.499,00-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 217,00 TL tebligat ve posta gideri, 990,00 TL bilirkişi ücreti, 195,40 TL keşif harcı, 450 TL araç gideri olmak üzere toplam 1.823,40 TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranına göre takdiren 543,06 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 30,00 TL posta giderinden davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 21,20 TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 10.302,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 19.606,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde yatıran tarafa iadesine,
C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN
1-Davalı tarafından yatırılan 5.498,95 TL istinaf karar ve ilam harcının istek halinde kendisine iadesine,
2-Davalı tarafından yapılan 79,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı masrafının davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
3-Alınması gereken 35,90-TL istinaf karar harcından peşin alınan 31,40-TL'nin mahsubu ile bakiye 4,50-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açıldığından karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
Dair davacı vekili Av. ... yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 16/07/2018 tarihinde oy birliği ile karar verildi.