T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2018/128
KARAR NO: 2018/92
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 31/01/2017
NUMARASI: 2017/90 Esas, 2017/69 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ : 24/01/2018
KARARIN YAZILDIĞI
TARİH: 01/02/2018
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacılar vekili, müvekkilinin sözleşme gereğince davalılar murisinden alacağı olan 50.000,00 USD'nin tahsiline, toplam 250.000,00 TL bedelli iki bononun iadesine karar verilmesini istemiş, mahkemece 31/01/2017 tarihli tensip ile dava dilekçesinin 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince görev yönünden usulden reddine, mahkemenin görevsizliğine, dosyanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Karara karşı, davalılar ... ve ... vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.
6100 sayılı HMK'nın 114/1-c maddesine göre mahkemenin görevli olması dava şartıdır. Dava şartları ve ilk itirazlar ön inceleme ile sonuca bağlanır. HMK'nın 137/1 ve 139/1 maddeleri gereğince ön inceleme, tarafların karşılıklı olarak dilekçelerini vermesinden sonra yapılır. Buna göre, görevsizlik kararı verilebilmesi için; dava dilekçesinin davalıya tebliği ve cevap süresinin beklenmesi, davalının süresi içinde cevap verilmesi halinde cevap dilekçesinin davacıya tebliği, davacının cevaba cevap süresinin beklenmesi, dilekçe verdiğinde davalıya tebliği ve davalının ikinci cevap dilekçesi sunma süresinin beklenmesi gerekir. HMK'nın 138. Maddesinde dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verilebileceği düzenlenmiş olsa da, bu hüküm dilekçelerin karşılıklı olarak teatisi mecburiyetini ortadan kaldırmaz. Kanun'un 137/1. Maddesinde ön incelemenin dilekçelerin karşılıklı teatisinden sonra yapılacağı açıkça düzenlenmiş olup, bu kapsamda 115/1. madde hükmü davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden karar verilebileceği şeklinde yorumlanamaz. Bunun dışında 1086 sayılı HUMK'da iddia ve savunmaların genişletilmesi ve değiştirilmesi dava ve cevap dilekçesinin verilmesiyle başlatıldığı halde, 6100 sayılı HMK'da bu yasaklar dilekçelerin karşılıklı teatisinin tamamlanması veya öninceleme duruşması ile başlamaktadır. Zira, davacının cevaba cevap dilekçesiyle dahi mahkemenin görevini etkileyecek şekilde iddiasını genişletmesi veya değiştirmesi mümkündür. HMK'nın 20/1 maddesi gereğince artık davalının da dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesini isteme hakkı bulunmaktadır. Davalının bu hakkını kullanabilmesi için, dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmiş olması gerekmektedir. Ayrıca HMK'nın 114. maddesi gereğince görev dava şartlarından olup, görev konusunda 138. madde uyarınca dosya üzerinden karar verilebilmesi için dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilerek kendisine savunma hakkı tanınması gerekir. Dava dilekçesi tebliğ edilmeden dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmesi HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına da aykırılık oluşturmaktadır. (Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin 30/09/2014 tarih ve 2014/3073 esas, 2014/5555 karar sayılı; Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 06.02.2014 tarih ve 2014/787 esas, 2014/827 karar sayılı kararları)
Yukarıda yapılan açıklamalar ve Yargıtay uygulamaları ışığında somut olay incelendiğinde; mahkemece henüz davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmeden, tensiple birlikte mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir. Bu durumda, davalının davadan haberdar edilmeksizin, dilekçelerin teatisi aşaması tamamlanmadan, savunma ve hukuki dinlenilme hakkı kısıtlanmak suretiyle mahkemenin görevsizliğine karar verildiği anlaşıldığından, HMK'nın 137 ve devamı maddeleri gereğince dilekçelerin teatisi aşaması tamamlanıp, ön inceleme safhasında gerekmesi halinde mahkemenin görev hususunun değerlendirilmesi gerektiğinden davalı tarafın diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin bu yönden istinaf talebinin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılarak, dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-İstinaf talebinde bulunan davalıların diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin, istinaf talebinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3-6 maddesi gereğince usul yönünden KABULÜNE,
İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/01/2017 tarih ve 2017/90 esas 2017/69 karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2- Dosyanın Dairemiz kararında belirtildiği şekilde inceleme yapılmak üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran davalılar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4- Davalı tarafça yatırılan istinaf peşin harcının istek halinde yatırana iadesine,
5- Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-3-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 24/01/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.