T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/167
KARAR NO:2024/681
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2022/563 Esas, 2023/454 Karar
TARİHİ:01/06/2023
DAVANIN KONUSU:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:25/09/2024
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :Davacı vekili;...A.Ş.'nin yapımını üstlendiğini “...” bünyesinde, müvekkili alt yüklenici ...Şti, İstanbul İli Kadıköy İlçesi, ... Pafta ... Ada ... Nolu Parselde (...-Kadıköy ) iksa kapsamında imalat işleri yaptığını, bu husus Haziran 2015 Tarihinde imzalanan ... nolu sözleşme ile sabit olduğunu, bir süre sonra projenin durdurulduğunu ve müvekkili şirkete 94.000,00- TL eksik ödeme yapıldığını, eksik ödeme sebebiyle projeyi üstlenen ve sözleşmenin tarafı olan, ...A.Ş' ye ( (... A.Ş) karşı İ.... sayılı dosya ile icra takibi başlatılmış ancak alacak tahsil edilemediğini, gelinen süreçte, T.C. ....A.Ş arasında imzalanan "Dönüşüm Uygulamalarına İlişkin İş Birliği Protokolü" çerçevesinde; proje inşaatı, .... tarafından .... A.Ş.’ye devredildiğini, Yine "..." çerçevesinde Bakanlık adına ihale edilen ... İnşaatı İşi'nin sözleşmesi, .... A.Ş ile Yüklenici ... A.Ş arasında imzalandığını, yüklenici ...A.Ş. müvekkili tarafından yapılan iksaların üstüne inşaatı devam ettirdiğini, müvekkili şirket tarafından yapılmış olan iksa temel kazık işleri yapının temelinde kaldığı müvekkilinin alacağını alamadığını, İstanbul Anadolu 18. Asliye Hukuk Mah. 2021/ 12 Değişik İş sayılı dosyası ile yapılan işin tespit edildiği ve ... Sayılı dosyada alacağın kesinleştiğini, arz edilen sebeplerle ve müvekkili şirket tarafından, İstanbul İli Kadıköy İlçesi, ...Pafta ... Ada ...Nolu Parselde yapılan proje kapsamındaki ... İmalat İşlerinin işçilik ve malzemesiyle birlikte gerektiği gibi ifa edildiğini belirterek, fazlaya ilişkin hak ve alacaklar saklı tutularak şimdilik; 10.000-TL alacağın işleyecek ticari faizi ile birlikte projeyi devralan davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen, müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... ve ... Bakanlığı vekili; davanın görev yönünden reddine karar verilmesini gerektiğini, davacının dava dilekçesinde yer alan tüm iddialarının haksız, mesnetsiz, soyut ve gerçekten ari olduğunu, davacı dava dilekçesinde her ne kadar bakanlığın davalı olarak göstermiş ise de işbu davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının dava konu taleplerinin muhatabı dava dilekçesinde de belirttiği üzere Haziran 2015 tarihinde ... için sözleşme imzaladığı ... A.Ş. olduğu, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2004/2459 E. 2005/1035 Karar sayılı ve 24/02/2005 tarihli kararı ile sözleşmenin tarafı olmayan 3. Kişiye husumet yöneltilemeyeceğinin açıkça hüküm altına alındığını, Bakanlık tarafından yapılan işlemler 6306 Sayılı Kanunun 6/A maddesi kapsamında yürütülmekte olup bu hususun 07/04/2021 Tarih ve 742501 sayılı Bakanlık Makam Olurları ile karara bağlandığını, Kadıköy İlçesi ...ve .... ile .... ve ... Mahallelerinin bir kısmını kapsayan yaklaşık 134 ha. lık alan, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun kapsamında 09.05.2013 tarih ve 2013/4749 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile "...." ilan edilmiş olup 2013 yılından' itibaren hak sahipleri ile uzlaşarak kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalamak suretiyle özel teşebbüs eliyle kentsel dönüşüm faaliyetleri yürütüldüğünü, dava konusu Kadıköy İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ....parsel sayılı taşınmazda yüklenici firma tarafından inşaat projesi için hak sahipleri ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanması suretiyle kentsel dönüşüm faaliyetleri yürütülmüş olup ilgili firma tarafından yapım aşamasına başlanan inşai faaliyetler tamamlanamadığını, 6306 sayılı Kanunun 6/A maddesinin altıncı fikrasından da anlaşılacağı üzere feshedilmiş olan sözleşmeler hak sahipleri ile müteahhit firma arasında imzalanan gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri olduğunu, mahsuplaşma da gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan ve bu sözleşmelere istinaden iş ve uygulama yapan müteaahit firma ile yapılacağını, dolayısıyla davacı işbu sözleşmelerin tarafı olmadığından mahsuplaşma durumu söz konusu olmadığını belirterek davacının haksız ve hukuka aykırı taleplerinin ve davasının reddi gerektiğinden bahisle davanın husumet yönünden reddine, davacı tarafından açılan davanın açıkça hukuki dayanaktan yoksun olması sebebi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı.... A.Ş. vekili; müvekkili şirketin yasal mevzuat ve protokoller kapsamında, müşavirlik hizmeti verdiğini, müşavir şirket sıfatıyla vekaleten yürütmekte olduğu iş ve işlemler sebebiyle bahse konu taleplerden sorumlu tutulması mümkün olmadığını, müvekkili şirketin .... Başkanlığı (....) iştiraki olduğu, .... Bakanlığı ya da.... Başkanlığı tarafından bir çok Kentsel Dönüşüm projesi gerçekleştirilmekte ve idare tarafından görevlendirilmesi sonucu müvekkili şirketin de bu projelerde yer aldığını, Kentsel Dönüşüm kapsamında: İstanbul İli Kadıköy İlçeşi..., ... ve ... Mahallerinin bir kısmını içeren 09.05.2013 tarih ve 2013/4749 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile riskli alan ilan edilen bölge, dava konusu alanı da kapsadığı, 6306 Sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun “Uygulamaların Resen Yapılması” başlıklı 6/A maddesi gereğince Kentsel Dönüşüm alanlarında resen düzenleme yapma yetkisi .... Bakanlığına verildiğini, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında, 30.03.2020 tarihli ve "....Bakanlığı ve ....A.Ş. arasında 6306 sayılı Kanun Kapsamında Yapılacak Dönüşüm Uygulamalarına İlişkin İşbirliği Protokolü" başlıklı protokolün "..." başlığı altında belirtilen, ".. Proje alanlarına yeni ilaveler yapılması ihtiyacı hasıl olduğunda, taraflar yeni bir protokol yapılmasına gerek kalmaksızın işbu protokol hükümleri çerçevesinde karşılıklı yazışma ile proje alanı ilave edebileceklerdir." hükmü doğrultusunda dava konusu riskli alan da proje alanı olarak belirlenmiş ve bu minvalde Bakanlık tarafından müvekkili şirkete protokolde belirtildiği şekliyle görevlendirme ve onay yazıları gönderildiğini, Bu görevlendirmeler ve onay ile birlikte; Bakanlık tarafından, İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, ... ve... Mahalleleri ile ... ve .... Mahallelerinin bir kısmını içeren alanda yapılacak olan düzenlemelere ilişkin iş ve işlemlerin müşavir şirket sıfatı ile vekaleten yapılması için müvekkili şirkete talimat verildiğini, sonuç olarak; dava konusu iş ve işlemlerle ilgili hususlarda yetki, kanunla çevre şehircilik ve iklim değişikliği bakanlığına verilmiş olmakla, görevi müşavirlik hizmeti vermek olan müvekkil şirketin bahse konu taleplerden ve bu doğrultuda yapılacak yargılama neticesinden sorumlu olmasının hukuken mümkün olmadığını belirterek huzurda görülen dava müvekkil şirket açısından husumet yokluğu nedeniyle reddini, aksi kanaat halinde ise davanın her halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkeme; tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; davacının dava dışı .... A.Ş ile alt yüklenicilik sözleşmesi imzaladığı, sözleşmenin konusunun dava dışı şirketin yapacağı İstanbul İli Kadıköy İlçesi.... Mahallesi ... ada ... parseldeki .... projesinin iksa imalatları olduğu, davacının imalatları ve üstüne düşen edimleri tamamladığı ancak proje dava dışı şirket tarafından devam ettirilmemekle davacının 94.000,00-TL eksik ödeme aldığı, davacının talebinin de durdurulan inşaatın davalı ... Bakanlığı ile...A.Ş arasındaki protokolle tekrar yapımına başlanmakla kendi imalatı olan iksalar üzerinde inşa edildiği ve ödenmeyen bedelin davalılardan talep edildiği, 6098 Sayılı TBK'nın 77. maddesine göre sebepsiz zenginleşmenin "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğu, bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur." şeklinde tanımlandığı, davacı vekili, dava dışı şirketlerle imzaladığı sözleşme uyarınca iksa işlerini yaptığı taşınmazların, 6306 sayılı Kanun 6/A maddesinin 6. fıkrası hükmüne göre ..Bakanlığına devredilerek ihale ile başka firmalara verildiği, yapılan yeni ihalede iksa giderlerinin eklenmediği, böylece davalıların iksa giderlerinden kurtularak sebepsiz zenginleştikleri için eldeki bu davanın açıldığı, 7181 sayılı kanun ile eklenen 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanunun 6/A maddesinin 6. Fıkrasına göre mevzuatın "Uygulama yapılacak alan sınırları içerisinde bulunan taşınmazlarla ilgili daha önce imzalanmış olan gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri, bu sözleşmelerin taraflarının ve diğer ilgililerin muvafakati aranmaksızın, uygulamaların Bakanlıkça yürütülmesinin uygun görüldüğü tarih itibarıyla feshedilmiş sayılacağı, taşınmazların siciline şerh edilmiş olan gayrimenkul satış vaadi sözleşmeleri ile arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri Bakanlığın talebi üzerine terkin edileceği, feshedilmiş sayılan sözleşmelere istinaden herhangi bir iş ve uygulama yapılmış ise, bu iş ve uygulamaları yapan müteahhit ile Bakanlık arasında mahsuplaşma yapılacağı, kira yardımı ödemeleri hariç olmak üzere, sözleşmenin taraflarından biri tarafından, diğer tarafa herhangi bir ödeme yapılmış ise, taraflar yapılan ödemeleri genel hükümler çerçevesinde karşılıklı olarak birbirlerinden talep etme hakkına sahip olacağı şeklinde olduğu, davacı ile davalılar arasında herhangi bir akdi ilişki olmadığı davacının yapmış olduğu iksa işlerine dair faturaları dava dışı....AŞ'ye kestiği, davacının taşeron olarak iksa işlerini yaptığı projelere ilişkin dava dışı müteahhitin sözleşmelerinin feshedilerek taşınmazların 6306 sayılı yasa uyarınca davalı bakanlığa devredilmiş olması, ihalenin idarece davalı .... A.Ş'ye verilmesi, yeni ihaleye iksa bedelinin eklenmemesinin, davalılar yönünden herhangi bir sebepsiz zenginleşemeye neden olmayacağı, zira yasanın 6/A-6 fıkrasına göre feshedilmiş sayılan sözleşmeye istinaden yapılmış işlere ilişkin müteahhit ve bakanlık arasında mahsuplaşma yapılacağının belirtildiği, söz konusu yasa hükmü uyarınca mahsup yapma hakkı sözleşmesi feshedilmiş sayılan dava dışı müteahhide ait olup, davacı vekilinin ileri sürdüğü şekilde mahsuplaşma hakkının müteahhidin taşeronu olan davacıya ait olmadığı, açıklanan tüm bu sebeplerle, davacının taşeron olarak iksa imalatı yaptığı projelere ilişkin sözleşmelerinin 6306 sayılı yasa uyarınca davalı bakanlığa devredilmiş olmasının ve diğer davalı ...AŞ tarafından da yeniden ihaleye çıkarılmış olmasının sebepsiz zenginleşmeye neden olmayacağı, söz konusu devir nedeniyle sözleşmelerin tarafı olmayan davacının mahsuplaşma talebinde bulunamayacağı, bu talebini davalılara yöneltemeyeceği, zira davalıların davacının sözleşme imzaladığı şirket olmadığı gerekçesiyle davalıların eldeki davada pasif husumetinin bulunmadığı ve açılan davanın reddine karar vermiştir. Davacı vekili istinafında; davacı taşeron müvekkilinin İstanbul ili, Kadıköy ilçesi ... Mahallesi ... Pafta ... Ada ... no'lu parselde... A.Ş.'nin yapımını üstlendiğini, ... Projesinde iksa kapsamında imalat işleri yaptığını, bu hususun Haziran 2015 tarihinde imzalanan sözleşme ile sabit olduğunu, bir süre sonra projenin durdurulduğunu ve müvekkili şirkete 94.000,00 TL. eksik ödeme yapıldığını, eksik ödeme sebebiyle projeyi üstlenen ... A.Ş.'ye İstanbul .... sayılı icra takibi yapıldığını, tahsil edilemediğini, T.C . ....Bakanlığı ... Müdürlüğü ile .... A.Ş. Arasında imzalanan dönüşüm uygulamalarına ilişkin İşbirliği Protokolü çerçevesinde proje inşaatı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından .... A.Ş.'ye devredildiğini, dönüşüm uygulamalarına ilişkin işbirliği protokolü çerçevesinde Bakanlık adına, ihale edilen İstanbul ... Projesi ... parsel inşaatı işinin sözleşmesi .... A.Ş. İle yüklenici .... A.Ş. arasında imzalandığını,....A.Ş., davacı tarafından yapılan iksaların üstüne inşaatı devam ettirdiğini, müvekkili tarafından yapılan iksa temel kazık işlerinin yapının temelinde kaldığını ve parasını alamadığını, iksa sisteminin yapının temelini oluşturduğundan müteahhit firmanın Bakanlıkla yaptığı sözleşmenin kapsamında kaldığını, zorunlu olarak yapılan iksa işlemi bedelinin davalıların müteahhitle yapacakları mahsuplaşma kapsamında müvekkile ödenmesi gereken tutarı bloke ederek müvekkile ödemeleri gerektiğini, müvekkile ödenmesi gereken tutarın, müteahhide ödenmesinin hakkaniyete aykırı olacağını, iksa işleminin ihale kapsamında olduğunu, davalının müvekkilinin emeği üzerine bir yapı inşa ettiğini, sebepsiz zenginleştiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık Türk Borçlar Kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı, dava dışı yüklenici olan ... A.Ş.'nin taşeronudur. Davalı Bakanlık tarafından dönüşüm uygulamasına ilişkin davalı.... A.Ş.'ye devredildiği, inşaatın bakanlık tarafından durdurulduğu , ...A.Ş. ile yeni yüklenici ....A.Ş. arasında sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.Davacı taşeron vekili müvekkilinin ilk temel kazık işini yaptığını, inşaatın durdurulmasıyla alamadığı iş bedelini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, yasanın 6/A -6 fıkrasına göre feshedilmiş sözleşmeye istinaden yapılmış işlere ilişkin müteahhit ve bakanlık arasında mahsuplaşma yapılacağının belirtildiğini, söz konusu yasa hükmünce mahsup yapma hakkının sözleşmesi feshedilmiş olan dava dışı müteahhide ait olduğunu, mahsuplaşma hakkının müteahhidin taşeronu olan davacıya ait olmadığını belirterek pasif husumet yokluğundan reddetmiştir. Yerel mahkemenin kararının dayanağı olan 6306 sayılı yasanın madde 6/A-6 fıkrasındaki düzenleme gereğince feshedilmiş sözleşmeye istinaden dava dışı yüklenici ile Bakanlık arasında mahsuplaşma yapılabilir. Davalıların bu açıklamalar ışığında sebepsiz zenginleştiği kabul edilemez.Davacı taşeron ile davalılar arasında sözleme ilişkisi mevcut değildir. Davacı taşeron dava dışı yüklenici ile sözleşme yapmıştır. Sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği davacının, davalılara talepte bulunma hakkı yoktur. İlk derece mahkemesinin gerekçesi kanuna , usule ve dosya kapsamına uygun olup, davacı istinafı yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/06/2023 tarih ve 2022/563 Esas, 2023/454 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2 - Alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3 - Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 4 - İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 25/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.