T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1824
KARAR NO: 2024/267
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEME: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/03/2023
NUMARASI: 2018/141 Esas, 2023/233 Karar
DAVA:TAPU İPTALİ VE TESCİL
DAVA TARİHİ:30/07/2015
Birleşen Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/111 esas sayılı dosyası
DAVA: Tapu İptali Ve Tescil
DAVA TARİHİ: 25/08/2015
Birleşen bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/392 esas sayılı dosyasında;
DAVA: İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))
KARAR TARİHİ : 21/03/2024
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl dava tapu iptali ve tescil ve tazminat, birleşen Bakırköy 7. ATM nin 2021/111 esas sayılı dosyasındaki dava Kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve eki sözleşmenin yüklenicinin temerrüdü nedeniyle fesih, tapu iptali ve tescil, birleşen Bakırköy 7. ATM nin 2016/392 esas sayılı dosyası ise ipoteğin terkini talebine ilişkin olup, mahkemece asıl davanın davalı ... yönünden açılmamış sayılmasına, diğer davalılar yönünden reddine, birleşen 2021/111 esas sayılı dosyadaki davanın kabulü ile taraflar arasındaki sözleşmenin geçersizliğinin tespitine, birleşen 2016/392 esas sayılı dosyada ise davacının davasının kabulü ile taşınmazlar üzerindeki ipoteğin terkinine karar verilmiş olup, verilen karar ... dışındaki davacı ve davalı taraflarca istinaf talebinde bulunulmuştur. Davacı vekili tarafından açılan ve Bakırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 2015/366 esas 2015/349 karar sayılı karar ile göreve dayalı dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi üzerine görevli Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/504 Esas sayısına kaydedilen dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalılar arasında İstanbul İli, ... İlçesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin olarak Bakırköy .... Noterliği'nin 21/02/2006 tarih ve ... yevmiye numarasında kayıtlı kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve Bakırköy .... Noterliğinin 30/04/2009 tarih ve ... yevmiye nolu ek sözleşmesinin düzenlendiğini; 21/02/2006 tarihli sözleşmede, ... Bankası AŞ tarafından ...'ye devredilen ... ada ... parseldeki 10351,04m²'lik ve ... ada ... parseldeki 152m² lik arsaların yüklenici davalılar tarafından ...'den satın alınacağı; 30/04/2009 tarihli ek sözleşmede ise ödeme yapılmak suretiyle davalılar tarafından alınan bu kısmın bedelinin belli bir tarihe kadar ödenmesi halinde müvekkiline devredileceğine dair hükümler mevcut olduğunu; o tarihlerde dava dışı ... şirketi ile aradaki ihtilaflar nedeniyle müvekkilinin zor durumda olduğunu; davalıların taşınmazların dava ile ...'den geri alınmasının uzun süreceği, ihale ile ...'den aldıkları kısmı davacı adına aldıkları, kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki payların geçerli olacağını belirterek müvekkilinin zorda kalmasını kullanarak hile ile taşınmaza sahip olduklarını; davalılar ile yapılan kök ve ek sözleşmeler gereğince bugüne değin arsa üzerinde hiçbir imalat yapılmadığını, hatta ruhsat dahi alınamadığını; Beyoğlu .... Noterliğinin 21/09/1988 tarih ... yevmiye nolu kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile ... AŞ'ye arsanın 1/2'sinin tapuda devredildiğini ve toplam arsanın %25'lik kısmının kat irtifakı kurulmuş olması nedeni ile 39 adet bağımsız bölümün karşılığı olarak ... AŞ tarafından ... Bankası AŞ'ye 40.523.088,00 TL karşılığında devrine muvafakat ederek bu bağımsız bölümlere denk gelen arsa payının tapuda ... Bankası adına devir ve ferağ verildiğini, ... AŞ'nin inşaatı tamamlayamayacağının anlaşılması üzerine taraflar arasındaki sözleşmelerin feshedildiğini ve müvekkili tarafından açılan Zeytinburnu 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1992/108-240 E-K sayılı dosyasında yapılan yargılamada ... AŞ üzerinde kalan %25'lik hissenin müvekkili adına hükmen tesciline karar verildiğini; ...lak Bankası üzerinde bulunup sonrasında ...'ye geçen kısmın iadesine ilişkin olarak taraflar arasında verilen mahkeme kararlarının kesinleşmesi ile dava konusu taşınmazın müvekkiline iade edilmesi hakkının doğduğunu belirterek, davalılar adlarına kayıtlı ... İli, ... İlçesi, ... Caddesi, ... pafta, ... ada, ... parseldeki 10351,04m²'lik ve ... ada ... parseldeki 152m² lik kısımların yolsuz tescil nedeniyle iptaline, müvekkili adına tesciline, dava konusu gayrimenkulün uzun süredir haksız ve hukuksuz olarak müvekkilinin elinde olmamasından dolayı bilirkişi incelemesinden sonra belirlenecek rakam kadar arttırmak ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile HMK'nun 107.maddesi gereğince şimdilik 100.000,00 TL'nin avans faizi ile tazminaten taraflarına ödetilmesine ve ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı yüklenici şirketler vekili, harcın eksik yatırıldığını; taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile toprak sahibi davacı adına sahip ... hissenin yapılacak olan inşaata karşılık davacı yüklenicilere devredildiğini, ek sözleşme ile kararlaştırılan şartlarda taşınmazlar dava dışı ... adına kayıtlı olan ... nolu parselin 10351,04 m2'sine tekabül eden hisse ile ... hissesi ile aynı yerde bulunan 55423 m2 miktarlı ... nolu parselde ... adına kayıtlı .../...00 paya tekabül eden 152 m2 ile birlikte toplam 10503,04 m2'nin davalı yükleniciler tarafından ...’den ihale ile satın alındığını, satım bedeli olarak 17.000.000,00 TL ödeme yapıldığını; 21/02/2006 tarihli sözleşmenin bır kısım maddelerinin satın alma bedelinin ödenmesi halinde geçerli olacağının ve bu bedelin Euro karşılığı 11.250.000 Euro olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını, davacı tarafından yalnızca 6.780.000 Eurosunun ödendiğini, bakiye kalan 4.470.000 euro ödenmesi gereken 31/12/2009 tarihine kadar ödenmediğinden ödenen kısmın davacıya iade edildiğini; dolayısıyla ...’den satın alınan taşınmaz hisselerinin davalılara ait olduğunu, sözleşme gereği davacının taşınmazdaki hisseleri üzerinde bulunan takyidatları kaldırması gerektiği halde kaldırmadığını, hem bu nedenle hem de imar durumundaki sorunlardan dolayı imar durumunun çıkartılıp inşaata başlanılamadığını, davacının kusurlu olduğundan inşaata başlanılması ile ilgili ihtarname çekip 3 ay süre vermesinin doğru olmadığını, ruhsat alınmasında davacının arsa payı üzerinde bulunan takyidatları ve dava dışı idarenin imar uygulamalarından kaynaklanan nedenlerle inşaat ruhsatına müracaat etmesine rağmen ruhsat alım sürecinin devam ettiğini, davalılara atfedilecek kusur ve ihmal olmadığını ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili, Bakırköy Ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, davacı ile dava dışı ... AŞ ve ... Bankası arasındaki sözleşmelerden kaynaklanan davacı taleplerinin müvekkiline yöneltilemeyeceğini, davaya konu taşınmaz üzerindeki 39 bağımsız bölümün 5.723.632 / 22.000.000 arsa payına isabet eden kat irtifakı hissesinin, Bakanlar Kurulu kararı ile ... Bankası ile müvekkili arasında imzalanan 14.12.2001 tarihli protokol ile bilanço değeri üzerinden bedeli ödenerek 25.2.2005 tarihinde müvekkili idare mülkiyetine geçtiğini, bilahare müvekkili idarenin, 53 nolu parseldeki 39 adet bağımsız bölümle ilgili arsa payını ve ... nolu parseldeki hissesini diğer davalılara satarak 5.6.2007 tarihinde devrettiğini, müvekkilinden ... Bankası AŞ'den devredilen varlıklar ve akitlerden doğan yükümlülükler nedeniyle 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu’nun ek 14 maddesine göre talepte bulunulamayacağını belirterek, davanın reddini istemiştir. Birleşen Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/819 Esas sayılı dosyasında davacı vekili; yasal olarak tamamının mülkiyeti davacıya ait taşınmaza ilişkin taraflar arasında Bakırköy .... Noterliğinden düzenlenen 21/02/2006 gün ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklindeki satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile bu sözleşmeye ilişkin Bakırköy .... Noterliğinden düzenlenen 30/04/2009 gün ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesine ek sözleşme yapıldığını, bu sözleşmelerle belirtilen şartlarla ... adına kayıtlı ancak yasal olarak davacıya ait olan hisselerin bedelinin bilahare davacı tarafından davalılara ödenmesi şartıyla ...'den davalı yükleniciler tarafından satın alınacağının öngörüldüğünü, satın alınacak hisselerde davacıya ait olduğundan toplamda 22000/22000 paya bölenen taşınmazın 11000/22000 hissesinin arsada yapılacak inşaata karşılık davalılara devredileceğinin diğer 11000/22000 hissesinin ise davacı toprak sahibine ait olacağının kararlaştırıldığını ve davacının tapuda kendi adına kayıtlı olan hisselerin bir kısmının ferağını verdiğini, davalı yüklenicilerin sözleşme konusu 53 ve 54 nolu parsellerde ... adına olan hisseleri 11.250.000 Euro'ya satın aldıklarını, davacı toprak sahibinin söz konusu bedelin 6.780.000,00 Euro'sunu 2009 yılında davalılara ödediği, bakiyenin taşınmazdaki hisse üzerine ... Bankası lehine 10.000.000 Euro'luk ipotek terkin edildikten sonra ödeneceğinin davalı tarafa bildirdiğini, davalıların ipoteği terkin ettirmediği gibi ödenen bedeli İstanbul 18. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/74 D.İş dosyasında alınan tevdi mahalline yatırdığını, önceki yüklenicinin edimini yerine getirmemesi nedeniyle söz konusu hisselerin mülkiyetini davalı tarafın ya da bir üçüncü kişinin kazanması söz konusu olamayacağından hisselerin tamamının davacıya ait olduğunu, sözleşme gereği davacının kaldırmakla yükümlü olduğu takyidatın İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nden verilen 2014/278 esas 2015/22 karar sayı ile 04/02/2015 tarihi itibariyle kaldırıldığını, davalı yüklenicilerin sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren inşaatı yapmadıklarını, Bakırköy .... Noterliğinin 18/05/2015 tarihli ihtarla verilen 3 aylık sürede de ruhsat alınmadığını, bu durumda taraflar arasındaki sözleşme ve ek sözleşme kapsamında davalılar adına olan hisselerin karşılıksız kaldığını, inşaata başlanılamamasının sebebinin davalı tarafça ... Bankası lehine tesis olunan ipotek olduğunu, bu durumda toprak sahibi davacının sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirmesine rağmen, davalının yükümlülüğünü yerine getirmediğini belirterek; taraflar arasında düzenlenen 21.2.2006 tarihli sözleşme ile 21.4.2009 tarihli ek sözleşmenin davalı yüklenicilerin temerrüdü sebebiyle geriye etkili olarak feshine; sözleşme gereği davalı yüklenicilere devredilen ... .. ada ... parseldeki her bir davalı için 4.502,79 m2 olarak toplam 13.508,37 m2 ve aynı ada ... parseldeki 152 m2ye isabet eden hissenin davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile her iki taşınmazdaki davalılara geçen payların davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ve davacı adına takyidatsız tescilini, sözleşmeden dönme sebebiyle uğranılan zararlarının ve cezai şart talep etme haklarının saklı tutulmasını talep etmiştir. Davalı yükleniciler vekili, harcın eksik yatırıldığını; davanın hukuki dayanağı bulunmadığını, davaya konu arsa payının müvekkillerince ...’den satın alındığını ve ... ada ... parseldeki 5.723.632/22.000.000 paya tekabül eden 10.351,04 m2 ve aynı yerde ... ada ... parseldeki 584,23 m2 alandaki 152 m2 taşınmaz için ... açık arttırmasında 17.000.000 TL ödediklerini, davacı tarafın satıştan haberi olmasına rağmen itiraz etmediğini, satın almanın davacının rızası ile yapıldığını, davacının kusurlu eylemleri ile inşaatın başlamaması sebebiyle uğradıkları zararlarla ilgili talep hakkı saklı kalmak üzere davanın reddini talep etmiştir. Davacı vekili birleşen Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/392 Esas sayılı dosyasında; müvekkili ile yükleniciler arasında Bakırköy ....Noterliğinin 21/02/2006 gün ve ... yevmiye sayılı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi, tapu kaydının iptali ve tescili için Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/819 esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, davalı yükleniciler tarafından kendi adlarına tescil edilen paylar üzerine davalı banka lehine 27/06/2007 tarihli işlemle 10.000.000 Euro ve 20/02/2015 tarih ve ... yevmiye nolu işlemlede 20.000.000 Euro bedelli ipotek tesis edildiğini, yüklenicinin kendisine devredilen paylar üzerinde hak sahibi olabilmesi için edimini yerine getirmesi gerektiğini, söz konusu paylar üzerinde 3.kişilerin iyi niyet iddiasının dinlenemeyeceğini belirterek, dava dosyasının Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/819 esas sayılı dosyası ile birleştirilerek, ipoteklerin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı .... Bankası vekili, tapu kayıtlarına göre ipotek konulduğunu; kredi ilişkisinin devam ettiğini, halen bankaya 22.921.409,82 euro riski bulunduğunu, kötü niyetli olduğuna dair delil bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/392 esas 2016/365 karar sayılı kararı ile dosyanın Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/819 esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Ayrıca Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/819 Esas 2016/491 Karar sayılı kararı ile dosyanın ve birleşen Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/392 Esas sayılı dosyasının Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/504 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir.Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/504 Esas, 2018/106 Karar sayılı dosyası ile esas ve birleşen dosyalar hakkında yapılan yargılama sonucu yerel mahkemece; "Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/504 esas sayılı asıl dosyasında; 2016/504 esas sayılı dosyanın bu dosyadan tefriki ile ayrı bir esasa kaydına, dosyadaki tüm dilekçelerin ve belgelerin tasdiklenerek yeni bir dosya oluşturulmasına; Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin birleşen 2015/819 Esas sayılı dosyasında; Davanın kabulüne; taraflar arasındaki sözleşmenin geçersizliğinin tespitine; davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında davalıdan almış olduğu ve sebepsiz zenginleşme teşkil eden 6.500.000 USD'yi yüklenicilere geri vermesine, davacı tarafından tevdi mahalline depo edilmesine, davalı yüklenicilerin 2006 ve 2009 tarihli sözleşme nedeniyle davacı arsa sahibinin kendilerine devrettiği İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, ... ada, ... ve ... Parsel sayılı taşınmaz arsa paylarının sebepsiz zenginleşme teşkil etmesi sebebiyle İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, ... Ada, ... nolu Parseldeki toplam 13.508,37 m2'ye isabet eden hissenin ve ... Ada, ... nolu Parseldeki 152,00 m2'lik kısma isabet eden taşınmaz hissesinin davalı yükleniciler adlarına olan kaydın iptali ile davacı adına tesciline; davalı yükleniciler tarafından ...'den satın alınan kısım yönünden sebepsiz zenginleşme teşkil etmesi nedeniyle, davalı tarafça ödenen 11.250.000 Euro'nun davalılara verilmek üzere davacı tarafından tevdii mahalline depo edilmesine; davacı tarafça 3 ve 4 nolu ara karar kapsamında tevdii edilmesi gereken 6.500.000 USD ile 11.250.000 Euro'nun Bakırköy/... Adliye Şubesinde davacı tarafça açılacak hesaba karar kesinleştiğinde davalıya ödenmek üzere davacı tarafından depo edilmesine, hesap cüzdanının mahkeme veznesine sunulmasına; davacının sözleşmeden dönme nedeniyle uğranılan zararları ve cezai şart talep haklarının saklı tutulmasına; Birleşen Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/392 Esas sayılı dosyasında; Davacının, ... İli, ... İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın müvekkiline ait olmayan her bir dava dışı yüklenici için 81.650.872/660.000.000 pay üzerinde davalı ... Bankası A.Ş. lehine 27.06.2007 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile tesis edilmiş 10.000.000 Euro bedelli ipotekler; ... İli, ... İlçesi, ... ada, .. parsel sayılı taşınmazın müvekkiline ait olmayan her bir dava dışı Yüklenici için 5.723.632/66.000.000 pay üzerinde davalı ... Bankası A.Ş. lehine 27.06.2007 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile tesis edilmiş 10.000.000 Euro bedelli ipotekler; ... İli, ... İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın müvekkiline ait olmayan her bir dava dışı Yüklenici için 81.650.872/660.000.000 pay üzerinde davalı ... Bankası A.Ş. lehine 20.02.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile tesis edilmiş 20.000.000 Euro bedelli ipoteklerin fekki talebinin kabulüne, davaya konu taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin fekkine" oy çokluğu ile karar verilmiştir.Mahkemece verilen kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine dairemizin 30/12/2020 tarih 2020/1134 esas 2020/1625 Karar sayılı ilamıyla; Davacı tarafça Bakırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/366 Esas sayılı dosyası ile yüklenicilere ve ...'ye karşı açtığı ilk davada, davalı yükleniciler tarafından ...'den satın alınan taşınmaz hisselerinin yolsuz tescil nedeniyle tapularının iptali ve davacı adına tescili ile taşınmazın uzun süredir haksız ve hukuksuz olarak müvekkilinin elinde olmamasından dolayı tazminat talep edilmiş; Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/819 Esas sayılı dosyası ile yüklenicilere karşı açılan davada, sözleşmelerin feshi, davalı yükleniciler tarafından ...'den satın alınan hisseler ile birlikte taraflar arasında düzenlenen kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davalı yüklenicilere devredilen hisselerin tapusunun iptali talep edilmiş; daha sonra ipotek alacaklısı bankaya karşı açılan Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/392 Esas sayılı dosyada ise taşınmaz kaydına konulan ipoteklerin kaldırılması talep edildiği, Taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve ek sözleşme hükümleri göz önüne alındığında, sözleşmenin feshi, tapu iptali ve tescil, tazminat ve ipoteklerin kaldırılmasına ilişkin taleplerle açılan davalarda verilecek hükümlerin birbirleriyle yakından ilgili ve birbirlerini etkileyecek mahiyette olduğundan taraflar arasındaki ilişkiler kapsamında davaların tümünün birlikte incelenmesi zorunlu olup, bu durum usul ekonomisinin de bir gereğidir. Davalardan birinin tefrik edilip ayrı olarak incelenmesi, birbirleriyle çelişkili kararlar verilmesine sebep olabileceği gibi, hukuk güvenliği ilkesine de aykırılık teşkil etmesi açısından, mahkemece 2016/504 esas sayılı asıl dosyanın tefrikine kararı verilmesi hatalı olmuştur. Mahkemece dosyadan tefrik edilerek, mahkemenin 2018/141 Esas sırasına kaydedilen dava dosyasının yeniden birleştirilerek her üç davanın birlikte görülmesi gerekmektedir. Bu hususlar üzerinde durulmaksızın asıl davanın tefrikine karar verilmesi hatalı olduğu, Ayrıca, kat karşılığı inşaat sözleşmesi, arsa sahibinin arsanın muayyen bir payının bedel olarak devri veya devir taahhüdü karşılığında, yüklenicinin bir bina yapımını taahhüt ettiği, geçerliliği resmi şekle bağlı, kural olarak ani edimli, tam iki tarafa borç yükleyen, ivazlı, çift tipli bir karma sözleşmedir. Bu sözleşmede yüklenici bina yapım işini üstlenmekte, yüklenicinin finansını karşılayarak yapacağı binaya karşılık arsa sahibi de ona arsa payı mülkiyetini geçirmektedir. Görüldüğü gibi, kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile arsa sahibi, belirli arsa paylarının mülkiyetini yükleniciye devir borcu altına girmektedir. Burada, arsa paylarının mülkiyetinin devri, yüklenici tarafından inşa edilecek binadaki belirlenen bağımsız bölümlerin arsa sahibine tesliminin karşılığını ve sebebini teşkil ettiği, Konusu paradan başka bir şey (mal veya hak) olan davalarda karar ve ilam harcı o şeyin değeri üzerinden hesaplanır. Vekâlet ücreti yönünden de, dava konusu bir malvarlığı hakkı ise, para ile değerlendirilmesi mümkün bir şey olduğundan dava konusunun değeri üzerinden nisbi vekâlet ücreti takdir edilmesi gerekir. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca arsa sahibince devri taahhüt edilen arsa payının para ile değerlendirilmesi mümkün bir malvarlığı hakkı niteliğinde olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na göre; somut olayda, arsa sahibi tarafından açılan Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/392 Esas sayılı dosyasında ipotek bedelinin dava tarihindeki TL karşılığı üzerinden harç alınması doğru olmuştur. Ancak tefrik edilen asıl dava ile birleşen davalar yönünden sözleşmenin feshine yönelik talepler bakımından sözleşmede belirtilen sözleşme bedelleri toplamı ile, tapu iptali ve tescil talepleri yönünden ise her bir davada iptali istenen tapu paylarının dava tarihindeki rayiç değerleri üzerinden yargı harçlarının hesaplanarak tahsil edilmesi gerekmektedir. Mahkemece yargılama sırasında bu hususlar üzerinde durulmaksızın ve Harçlar Kanunu'nun 32. Maddesi dikkate alınmadan yargılamaya devamla karar verilmiş olması da doğru olmadığından kararın kaldırılarak, harç eksiği tamamlanıp, inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Mahkemece; davacı ile diğer davalı tacir banka bakımından da, taraflar arasında akdi ilişki bulunmadığı, davalı bankanın diğer davalı tacir inşaat şirketlerine kredi verirken incelediği anlaşılan ve esasen de inceleme yükümlülüğü olan, taşınmaz satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yer alan bu açık yasaklayıcı hükme rağmen 20/11/2017 tarihli bilirkişi raporunda yansıtıldığı içeriğe göre de sadece sözleşmenin ticari kısımlarına dair analiz yaparak kredi verip ipotek koymasına nazaran, sözleşmedeki diğer hükümlerin de etkisini dikkate almadan ve davacı arsa sahibinin yargı mercilerinde sözleşme ve kanun hükümlerine göre hakkını araması halinde bunun sonuçlarına basiretli bir tacir olarak katlanmak zorunda olması dikkate alınarak artık davalı yüklenicilerin tacir olarak akdettikleri sözleşmeye uygun davranmaları, sözleşmenin aksine davranmaları halinde sözleşmeye aykırılığın veya sözleşmelerin geçersizliğinin sonuçlarına katlanmaları gereği ve davalı bankanın da kredi taleplerinde incelediği belgelere ve sözleşmelere göre yasaklayıcı hüküm içermeyen ticari kısımlara dayanarak ve yeterli görerek takiben kredi ilişkisi kurup ipotek tesisi yoluna gitmesi hukuken himaye edilememiş, yasaklayıcı hüküm içeren somut ihtilaftaki gibi sözleşme hükmüne nazaran da arsa sahibinden muvafakat alınmasını davalı inşaat şirketlerinden istemesi aksi halde kredi açmaması ve ipotek tesis etmemesi beklenirken bunu yerine getirmemesi, ticari olmayan bir konuta ipotek konulurken dahi gerektiğinde başkasının rızasını arayan bankacılık sisteminde, taşınmaz satış vaadi içerikli bir ticari işte tacirler arasındaki sözleşmedeki açık yasaklayıcı hükme rağmen taşınmaza ipotek tesis eden bankanın, ipotek tesisini yasaklayan mukavele hükmünün karşı çıkar grubunda yer alan davacı şirketin muvafakatını aramaması durumunda, artık kendi oluşturduğu basirete aykırı durumun sonuçlarına katlanması gerektiği, ayrıca davalı bankanın sözleşmeyi incelediğine dair kredi dosya raporları da mevcut iken, somut dosyadaki gibi ipotek tesisini yasaklayıcı hüküm içeren sözleşmeye rağmen davalı yüklenicilere kredi verip akdi yasağa aykırı ipotek tesis etmesinden dolayı çıkan hukuki sonuçlara artık Yargıtay içtihatlarında tacirlere yüklenen basiretli davranma yükümlülüğü ve sonuçları çerçevesinde katlanması gerektiği, bilirkişi raporuna sözleşmedeki içeriğe ve finansal analiz ile sözleşmenin artık bilinerek haberdar olunduğuna ilişkin kısımlar yönünden itibar edildiği, diğer yönlerden ise bankacılık uygulamasında kredinin açılması ve geri ödemesinin uyuşmazlık konusu olmaması sebebiyle itibar edilemediği, kaldı ki bankanın haberdar olmasından öte bilme yükümlülüğünün olduğu gözetilerek basiretli davranma yükümlülüğüne uygun davranmaması sebebiyle davaya konu ipoteklerin fekki talebinin de davalı banka aleyhine de, davacıya karşı davalı bankanın basiretli davranma yükümlülüğüne aykırı ve haberdar olduğu sözleşmeye rağmen yaptığı işlemlerin haksız fiil teşkil etmesi ve bu sebeple davanın kabul edilmesi gerektiğinden, ayni hak olan mülkiyet hakkı üzerine yine bir ayni hak olan ipotek tesisi sözleşmeye aykırı olduğu, davacı ile davalı adi ortaklık arasında ... ... Caddesi ... Pafta, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerine turizm ticaret kompleksi, ötel yapımı, otel kompleksi, alışveriş kompleksi ve residance konulu yapımı için Bakırköy ... Noterliğinin 21/02/2006 tarih ... yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Akdedilen Satış Vaadi İçerikli Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi akdedildiği, ayrıca 30/04/2009 tarih ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde akdedilen Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesine Ek Sözleşme ile de ana sözleşmenin bir kısım hükümleri tadil edildiği, ek sözleşmenin davacı tarafından ihlal edildiği için taraflar arasında geçersiz kabul edilen Ek sözleşmeye göre bu konuda ana sözleşme hükmü geçerli olmuştur) hükmü dışındaki hükümlerin ile ana sözleşmenin ek sözleşmeyle tadil edilmeyen hükümlerinin geçerliliğini koruduğu, 21/02/2006 tarih ... yevmiye nolu Düzenleme şeklinde Gayrımenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat sözleşmesi 4. Maddesine göre; sözleşmede yazılı şartların inşaat yapımı karşılığında satın almayı vaad kabul ve taahhüt edildiği, dava konusu arsa payının adi ortaklık tarafından ... den satın alındıktan sonra, davacı ile imzalanan Bakırköy ... Noterliğinin 30/04/2009 tarih ... yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Gayrımenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesine Ek Sözleşme akdedildiği, ek sözleşmede ... elinde bulunan 5.723.632/22.000.000 hissenin yükleniciler tarafından satın alındığı, hükmünün bulunduğunun anlaşıldığı, Asıl dava yönünden, taraflar arasında İmzalanan Bakırköy .... Noterliğinin 21/02/2006 tarih ... yevmiye nolu Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ve Bakırköy .... Noterliğinin 30/04/2009 tarihli ... yevmiye nolu Ek Sözleşmesi hükümlerinin İhlali akabinde, davacı ...A.Ş tarafından Davalılar “... Tic A.Ş ve Ortakları ... Projesi Adi Ortaklığı Ortaklar, ... A.Ş - ...Tic A.Ş- ...t A.Ş ye keşide edilen Beşiktaş .... Noterliğinin 27/04/2015 tarih ... yevmiye nolu ihtarname ile davalı şirketlerin taraflar arasında imzalanan sözleşmeler uyarınca inşaat ruhsatının alınması için 3 aylık süre verildiği, verilen ihtar süresi içinde inşaat ruhsatının alınamaması halinde sözleşmelerin geriye dönük olarak fesih edileceğinin ihtar edildiği, davacı tarafından verilen 3 aylık sürenin, her ne kadar makul süre olmadığı yönünde davalılarca itiraz edilmiş olmasına karşın, taraflar arasında imzalanan ilk sözleşme tarihinin 21/02/2006 tarihli olduğu ve yaklaşık 10 yıllık bir süre geçtiği hususu da nazara alındığında, inşaat ruhsatı alımında davacı tarafından verilen 3 aylık sürenin makul süre olup olmadığı inşaat ruhsatı alınamamasında, kök ve ek raporlarda da değerlendirildiği üzere tarafların kusurlarının olmadığı, taraflar arasındaki akdi ilişkin, taraflar arasında 21/02/2006 tarihli ana sözleşme ve 30/04/2009 tarihli ek sözleşme ile tarafların edimlerin yerine getirilmesinde, akdi ilişkinin gelinen süreçte sonlandırılmasında tarafların yararına olduğunun kabulü gerektiği, kök ve ek raporlarda da yapılan teknik değerlemede 17/04/2015 tarihine kadar ... ada ... Parselle ilgili olarak yapı ruhsatı alınabilecek şartların oluşmadığı, ... ada ... parsel Uygulama imar planında yolda kaldığından işbu parsel için Ruhsat alınmasının söz konusu olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmeler ve devirlerle ilgili sözleşmelere uygun olarak yapılan dava konusu ... ada ... ve ... parsellere ilişkin olarak davalılarca ...'den satın alma yoluyla alınan hisselerin davacıya 11.250.000 EUR bedelle devrinin yapılmasının kararlaştırıldığı, davacı tarafından 6.780.000 EURO ödeme yapıldığı bakiye 4.470.000 EURO bedelin ise 31/12/0009 tarihine kadar yapılacağının kararlaştırıldığı, davacı tarafından davalılara yapılan 6.780.000 EURO'nun akabinde bakiyenin ödenmemesi üzerine, davalılarca 6.780.000 EURO'nun davacıya geri iade edildiği, taraflar arasındaki sözleşmeler gereği, davacı tarafından davalılara devredilen hisseler karşılığında davalılarca davacıya 6.500.000 USD ödeme yapıldığı, taşınmazlar üzerinde ipotek kayıtlarının mevcut olduğu, dava konusu taşınmazların mülkiyet hakkının üçüncü kişilere devredilmesi halinde hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı yada tamamen imkansız hale gelebileceği ve muhtemel zararların doğacağı, taşınmazın niteliği ve mahiyeti dikkate alındığında davacının korunması gereken hallerin mevcut olduğu, davalı ... Bankası A.Ş lehine tesis edilen İpoteklerin fekkinin, davalıların Kredi alacaklısı Davalı ... Bankası A.Ş nezdindeki 15/02/2022 tarihi itibari ile kalan 771.813.73 EURO borcun kredi borçlusu davalılarca ödenmesi akabinde ipoteklerin fekkinin gerektiği, bilirkişi raporlarında imarla ilgili belgeler ve belediyelerle yapılan yazışmalar incelenmiş, imarla ilgili değerlendirmelerde, dava konusu arsanın 16/04/2015 tarihinde ruhsata uygun hale geldiğinin” ayrıca da açıkça belirtilmesi karşısında, artık hem davalılar vekilinin hem de davacılar vekilinin, taraflar arasında sözleşmelerin akdedildiği tarihte inşaat yapı ruhsatı alınamaz olduğunun, ihtilafın her iki tarafınca da ikrar edildiği ayrıca anlaşılmış ve ihtilafa başlangıçtaki ifa imkansızlığına bağlı akdin geçersizliği hukuki tavsifinin uygulanması gerektiği, taraflar arasındaki 21/02/2006 tarihli sözleşme tarihinden Zeytinburnu ... Caddesi Bağlantı Köprüsü Uygulama Projesi revize tarihi olan 17/04/2015 tarihine kadar yapı ruhsatı alınmamasında tarafların kusurlarının bulunmadığı, gerek imar yönetmeliği değişikliğinin ve gerekse Zeytinburnu Bakırköy Kennedy Caddesi Yol Rehabilitasyon Uygulama Projesi çalışmalarının mücbir sebep olduğu, buna göre sözleşmelerin geçersiz olduğu ve tarafların verdiklerini iade ile yükümlü olduğu, inşaat ruhsatı almaya elverişli belirli imar planı bulunmayan taşınmaza ilişkin yapılan sözleşmeler geçersiz olduğu için artık ancak geçerli sözleşmelerde sözkonusu olacak fesih, haklı-haksız fesih, ihtarnamelere göre temerrüdün oluştuğu tarihler, akitlerin imza tarihlerine göre tahammül süresinin aşıldığı, geçersiz akit sebebiyle, taleple ve huzurdaki dava ile bağlı kalınarak ve davalıların, inşaata başlanması için gereken ruhsatı almak için ne gibi çalışmalar, iş ve işlemleri yerine getirdikleri, ruhsatın alınamamasında tarafların kusursuzluk durumları ve mücbir sebebin varlığı dikkate alınarak davacı tarafın davalı taraftan aldığı 6.500.000 USD'yi geri iade etmesi gerektiği, taraflar arasındaki hukuki ihtilaflar, sözleşmesel ilişkiler, satın alma olgusu, mücbir sebep ve sözleşmeden cayma, kusursuzluk durumları dikkate alındığında sözleşmeye dayanak yapılmış tasarruf işlemlerinin ayni sonuçlarının dönmeden etkilenmeyeceği, bundan dolayı tescil işlemlerinin de yolsuz tescil haline getirmeyeceği, ayrıca birleşen davada sözleşmenin iptali davasında da aktin tarafları arasında aktin meydana getirdiği fiili durumu da sürdüregelmiş olduklarınında tespit edilmiş olması ve buna dayanarak dava açılması karşısında tescil bakımından ayni hakların doğduğu, ancak idare işlem dolayısıyla sözleşmenin geçerliliğinin taraflar arasında çekilmez hale geldiği ancak sözleşmenin geçersizliği tespitinin aynı hak olan tescilin sebebinin geçersizliğine yol açmadığı, tüm delillerden 08/12/2022 tarihli bilirkişi raporda da sözleşme taraflarının kusurunun mevcut olmadığı, sebebinin idari işlem olduğu dikkate alındığında zarar unsurunun taraflara yüklenemeyeceği, yargılama aşamasında dava konusu taşınmazların ipotekli olarak üçüncü kişilere davacı tarafından devredilmesi halinde davacının mülkiyet hakkı ve hakkın elde edilmesi bakımından önemli ölçüde zorlaşacak olması yada tamamen imkansız hale gelebileceği ve banka ile diğer taraflar hakkında ipotek ödemelerinin de halen devam ettiği, İpotek tesisi bakımından kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yer alan açık yasaklayıcı hükmüne rağmen (sözleşmenin 7/1 maddesi) ipotek tesis edilmesinde bankanın hukuki sonuçlara katlanması gerektiği, bankanın haberdar olmasından önce bilme yükümlülüğünün olduğu dikkate alınarak dava konusu taşınmazların davacının mülkiyet hakkı üzerinde ipotek hakkı tesis etmesinin taraflar arasında yapılan sözleşmeye aykırı olduğu anlaşılmakla birleşen Bakırköy 2. ATM'nin 2015/819 esas ve birleşen Bakırköy 7. ATM’nin 2016 / 392 esas sayılı dosyalar yönünden davanın kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, yolsuz tescile dayalı Tapu İptali ve Tescil talebi yönünden Bakırköy 7. ATM. nin 2018/141 esas (evveliyatı Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/504 esas, Bakırköy 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/366 esas) sayılı davanın ... dışındaki diğer davalılar yönünden davanın reddine karar verildiği, Asıl dosya olan 2018/141 esas sayılı dosyanın 29/09/2016 tarihli celsesinde davacı vekilinin davayı atiye terk ettiğini beyan ettiği, davalı ... vekilinin 29/09/2016 tarihli celsede; davayla ilgili olarak atiye terke bir itirazlarının bulunmadığını, davanın geri alınmasını kabul ettiklerini beyan ederek geri alma beyanına muvafakatini bildirdiği, buna göre HMK'nın 123. maddesinde öngörülen davanın geri alınması koşulları sağlandığından, anılan yasa hükmü doğrultusunda Davalı ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ve davalı ... yönünden geri alma nedeniyle HMK 123. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına, yolsuz tescile dayalı tapu iptali ve tescil talebi yönünden davanın ... dışındaki diğer davalılar yönünden reddine, tazminat taleplerinin reddine, birleşen Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/111 esas sayılı dosyası yönünden davanın kabulüne, taraflar arasındaki sözleşmenin geçersizliğinin tespitine, davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında davalıdan almış olduğu ve sebepsiz zenginleşme teşkil eden 6.500.000 USDyi yüklenicilere geri vermesine, davacı tarafından tevdi mahalline depo edilmesine, davalı yüklenicilerin 2006 ve 2009 tarihli sözleşme nedeniyle davacı arsa sahibinin kendilerine devrettiği İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, ... ada, ... ve ... Parsel sayılı taşınmaz arsa paylarının sebepsiz zenginleşme teşkil etmesi sebebiyle İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, ... Ada, ... nolu Parseldeki toplam 13.508,37 m2 ye isabet eden hissenin ve ... Ada, ... nolu Parseldeki 152,00 m2lik kısma isabet eden taşınmaz hissesinin davalı yükleniciler adlarına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, davalı yükleniciler tarafından ...den satın alınan kısım yönünden sebepsiz zenginleşme teşkil etmesi nedeniyle, davalı tarafça ödenen 11.250.000 EURO nun davalılara verilmek üzere davacı tarafından tevdii mahalline depo edilmesine, davacı tarafça 3 ve 4 nolu ara karar kapsamında tevdii edilmesi gereken 6.500.000 USD ile 11.250.000 EURO nun Bakırköy/... Adliye Şubesinde davacı tarafça açılacak vadeli hesaba karar kesinleştiğinde mevduat faizi ile davalıya ödenmek üzere davacı tarafından depo edilmesine, hesap cüzdanının mahkememiz veznesine sunulmasına, davacının sözleşmeden dönme nedeniyle uğranılan zararları ve cezai şart talep haklarının saklı tutulmasına, birleşen Bakırköy 7. ATM’nin 2016 / 392 Esas sayılı dosyası ile ilgili olarak davacının, İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın davacıya ait olmayan her bir dava dışı yüklenici için 81.650.872/660.000.000 pay üzerinde davalı ...Bankası A.Ş. lehine 27.06.2007 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile tesis edilmiş 10.000.000 Euro bedelli ipotek, ... İli, ... İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın davacıya ait olmayan her bir dava dışı Yüklenici için 5.723.632/66.000.000 pay üzerinde davalı ... Bankası A.Ş. lehine 27.06.2007 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile tesis edilmiş 10.000.000 Euro bedelli ipotek, ... İli, ... İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın davacıya ait olmayan her bir dava dışı Yüklenici için 81.650.872/660.000.000 pay üzerinde davalı ... Bankası A.Ş. lehine 20.02.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile tesis edilmiş 20.000.000 Euro bedelli ipoteğin fekki talebinin kabulüne, davaya konu taşınmazların davacı hissesine tekabül eden kısımları üzerindeki ipoteklerin fekkine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, davalıların tamamı arasında zorunlu dava arkadaşlığı olduğunu, ... dışındaki diğer davalıların, davanın geri alınmasına muvafakat etmediklerini beyan ettiklerini, bu durumda ...'nin tek başına muvafakat beyanının sonuç doğurmayacağını, davalı ... yönünden verilen "davanın açılmamış sayılmasına" dair kararın hatalı olduğunu, birleşen Bakırköy. 2. ATM 2015/819 E. ve yerel mahkemenin 2016/392 E. Sayılı dosyası yönünden, önceden hükme bağlanan davalarda da taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin, hangi tarafın kusuru ve temerrüdüne bağlı olarak fesih edildiği hususu irdelenip tespit edildiğini, buna dayalı olarak hüküm kurulduğunu, bu davaya konu taleplerin taraflar arasında henüz sözleşmesel ilişki kurulmazdan önce sonuçlanmış bir davada (Önceki müteahhit ... A.Ş.ne karşı açılan dava) verilen ve kesinleşen bir dava nedeniyle yolsuz tescil iddiasına dayalı olarak ileri sürüldüğünü, dolayısıyla farklı bir hukuki sebebe dayalı olarak açılan bu davada davacı tarafın yarışan/paralel haklarını kullanma anlamında bu davayı ayrıca açtığını, dosya kapsamı ile haklılıklarının sabit olması nedeniyle açtıkları davanın tüm davalılar bakımından kabulüne karar verilmesi gerekirken, davalılardan ... yönünden açılmamış sayılmasına, diğerleri yönünden ise reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, birleşen Bakırköy 7. ATMnin 2016 / 392 Esas sayılı dosyası ile ilgili olarak, verilen kararda (3 Nolu hüküm bendinde); "Davacı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına," karar verildiğini, oysa ki davacı tarafça 1.648.508,16 TL. peşin harç yatırıldığını, dava kabul ile sonuçlandığından bu tutarın davalılardan alınıp davacıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken, hatalı karar verildiğini belirterek birleşen bu davalıyı sadece bu yönden istinaf ettiklerini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı ... Bankası AŞ vekili istinaf dilekçesiyle, müvekkili banka ile birleşen dosya davalıları olan yüklenici ... Tic.A.Ş. Ve ortakları Zeytinburnu Adi Ortaklığı arasında imzalanan kredi sözleşmesine istinaden ortaklığın kullandığı kredilerin teminatı olarak davalıların hisselerine isabet eden paylar üzerine müvekkili banka lehine ipotek tesis edildiğini, ipotekler tesis edilir iken tapu kayıtlarında herhangi bir şerh ve takyidat bulunmadığını, bankaca da tapu kaydına güvenerek ipotekler tesis ettiğini, ...'den satın alınan hisseler üzerinde davacının hiçbir hakkı olmadığını taraflar arasındaki sözleşme hükmü ile sabit olduğunu, müvekkili banka ipoteklerinin fek edilmesi gerektiği kabul edilse dahi bedelsiz olarak fek kararı verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili bankanın davaya ipoteklerden dolayı dahil olduğunu, ancak taraflar arasındaki ihtilafta müvekkili banka ipoteklerinin ilgisi bulunmadığından müvekkili bankanın davaya sebebiyet verdiğinin söylenemeyeceğini, taraflar arasındaki ilişkide iyiniyetli ayni hak sahibi olan 3.kişi konumunda olduklarını, bu nedenle de tarafları aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının usule ve de hukuka olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davalı ... Tic. A.Ş. Ve Ortakları Zeytinburnu Adi Ortaklığı vekili istinaf dilekçesiyle, ...'den satın alınan hisseler için 30/04/2009 tarihli ek sözleşmesi gereği 11.250.000 Euro'nun 31/12/2019 tarihine kadar müvekkillerine ödenmemesi halinde 21/02/2006 tarihli sözleşmenin geçersiz olacağı kararlaştırıldığını, davacının bu madde hükmüne aykırı hareket ettğinden yapılan kısmi ödemenin iade edildiğini, bu nedenle sözleşmenin feshi ihtimalinde dahi maddenin uygulanmayacağını ve hisselerin müvekkillerinde kalacağını, mahkeme tarafından sözleşmenin baştan itibaren geçersiz sayılmasına rağmen davacının sözleşmeden dönme nedeniyle uğranılan zararları ve cezai şart talep hakkının saklı tutulmasının da kanuna aykırı olduğunu, davanın açılmasında müvekkilerin kusuru bulunmadığını, sözleşmenin geçersizliğinin tespiti halinde dahi müvekkillerine kusur atfedilemeyeceğinden müvekkilleri aleyhine yargılama ve vekalet ücreti takdirinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesiyle; davalı bankanın üzerine ipotek tesis ettirdiği arsa paylarının kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yükleniciye avans mahiyetinde devir edilen paylar olduğunun sözleşme kapsamıyla sabit olduğunu beyanla davalı bankanın hukuksal ve sözleşmesel dayanaktan yoksun istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili istinafa cevap dilekçesiyle, davacının müvekkili idareye yönelik davasında talebinden vazgeçtiği dava dosyasından ve istinaf dilekçesindeki ikrarından anlaşıldığını, dolayısı ile davanın müvekkili idareye ilişkin verilen kararda sonucu itibariyle bir hukuka aykırılık bulunmadığını, dosyada zorunlu dava arkadaşlığı olmadığını, davanın reddine karar verildiğini, bu nedenle idareye bir külfet yüklenemeyeceğini belirterek davacının istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... proje vekili istinafa cevap dilekçesiyle; müvekkillerinin sözleşme dışında ihale yolu ile tokiden satın aldıkları ve kendileri adına tescil ettirdikleri kat irtifaklı bağımsız bölüm niteliğindeki taşınmazları satın alırken kullandıkları kredi nedeniyle diğer davalı ... Bankası tarafından ipotek konulduğunu, konulan ipoteğin fekkine ilişkin birleşen Bakırköy 7. ATM nin 2016/392 esas sayılı dosyası ile ilgili olarak verilen kararın hatalı olduğunu, taşınmazların sözleşmenin geçersizliği nedeniyle sözleşme kapsamında davacıya iadesi gereken nitelikte olmadığını, davacının taşınmazı ile ilgili ilgisi bulunmadığını, mahkemece usul ve yasaya aykırı olarak ipoteklerin fekkine karar verdiğini, davacının istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı arsa maliki, davalılardan ...Tic. A.Ş. Ve Ortakları Zeytinburnu Adi Ortaklığı yüklenici, davalı ... sözleşmeye konu arsanın 150/2 m2 sinin maliki, diğer davalı ... Bankası ise ipotek alacaklısıdır. Davacı ile davalı yüklenici adi ortaklık arasında Bakırköy ... Noterliğinin 21/02/2006 tarih ... yevmiye nolu Düzenleme Şeklinde Akdedilen Satış Vaadi İçerikli Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile 30/04/2009 tarih ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde akdedilen Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesine Ek Sözleşme akdedilmiştir.Davacı arsa maliki, davalı yüklenici adi ortaklık ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve ek sözleşmenin feshini, bu sözleşmeye dayalı avans niteliğinde yükleniciye verilen tapudaki hisselerin iptali ile adına tescili, taşınmazı kullanamamasından kaynaklı tazminat, ayrıca bedeli karşılığında yüklenicinin kat karşılığı inşaat sözleşmesinin yapılacağı arazilerdeki davalı ...'ye ait hisselerin yüklenici tarafından ihale ile kendi adlarına satın alınmasından kaynaklı bedeli karşılığında bu taşınmazların tapusunun iptali ile adlarına tescili ile davalı banka tarafından yükleniciye kullandırılan kredilerden kaynaklı yükleniciye avans olarak devredilen hisselerdeki ipoteğin terkini için asıl ve birleşen davalarda talepte bulunmuştur. Mahkemece davacı ile yüklenici arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ve ek sözleşmenin feshine, yükleniciye avans niteliğinde devredilen taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, yine yüklenicinin sözleşmeye dayalı olarak bedeli arsa maliki tarafından sonradan ödenmesi karşılığında yüklenici tarafından ...'den satın alınan hisselerin bedeli olan ve davalı tarafça ödenen 11.250.000 Euronun davalılara verilmek üzere davacı tarafından tevdi mahalline depo edilmesine, ayrıca davalı tarafından davacıya ödenen 6.500.000 USD nin de sebepsiz zenginleşme kapsamında davalıya geri verilmek üzere tevdi mahalline depo edilmesine karar verilmiştir. Davacı istinafında ...'ye karşı açtığı davayı geri aldığını, ancak geri almaya diğer davalıların muvafakat etmediklerini, davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı olduğunu belirterek ... yönünden açılan dava ile ilgili mahkemenin davanın açılmamış sayılmasına dair verdiği kararın kaldırılarak ... yönünden de davanın reddine karar verilmesini istemiş ise de, davacı ile davalı yüklenici adi ortaklık arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi bulunmakta ve açılan davalar bu sözleşmeden kaynaklı olduğundan davalı ... ile davalı yüklenici adi ortaklık arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığından davacının istinaf talebinin reddi gerekmiştir. Ayrıca davacı birleşen 2016/392 esas sayılı dosyada 1.648.545,96 TL peşin harç yatırdığı ve davanın kabulüne karar verildiği halde yargılama gideri olmadığına ilişkin kararın hatalı olduğunu belirterek yatırılan peşin harcın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş olup, birleşen Bakırköy 7. ATM 2016/392 esas sayılı dosyasına ilişkin davacının istinaf talebinin yargılama gideri yönünden kabulü ile 1.648.545,96 TL harç bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine verilmesine dair kararın kaldırılması ve yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiş olup, davacının istinaf talebinin bu husustan dolayı kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davalı bankanın yüklenicinin tapu kaydındaki hisseler üzerine konulan ipoteğin terkinine ilişkin istinaf talebinin incelenmesinde, yükleniciye devredilen hisseler kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ifasına yönelik avans niteliğinde devirler olup, davalı banka tapu kaydında herhangi bir şerh bulunmadığını, iyi niyetli olduğunu iddia etmiş ise de, basiretli tacir olan bankanın araştırma sorumluluğu bulunduğundan bu talebinin ve yargılama giderlerinden sorumlu olmayacağına ilişkin istinaf talebinin reddi gerekmiştir. Davalı yüklenici adi ortaklık ise ...'den alınan taşınmaz hisseleri üzerinde davacıların herhangi bir hak iddia edemeyeceklerini, bedeli ödenmek suretiyle kendileri tarafından alındığını, sözleşmeye göre 11.250.000 Euro bedelle davacıya devrinin kararlaştırıldığını, davacı tarafından 6.780.000 Euro ödeme yapıldığını, bakiye 4.470.000 Euronun belirlenen tarihte ödenmesi kararlaştırıldığı halde ödenmediğini, bunun üzerine davacı tarafından ödenen 6.780.000 Euronun geri iade edildiğini, mahkemenin ihale ile alınan kısma ilişkin tapu kaydının iptali ile 11.250.000 Euronun davalı yükleniciye verilmek üzere tevdi mahalline depo edilmesine ilişkin verilen kararın hatalı olduğunu belirterek istinaf talebinde bulunmuş ise de, davalı yüklenici kat karşılığı inşaat sözleşmesi nedeniyle ve davacılar adına sözleşmeden kaynaklı bu hisseleri ihale ile satın almış olduğundan ve sözleşme geriye etkili feshedildiğinden tarafların almış olduklarını iade yükümlülükleri olup, bedel davacı tarafından ödendiğinde tapu kaydının iptali ile davacılar adına tescili gerekmekte olup, davalının bu yöndeki istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Ayrıca harç ve vekalet ücretine ilişkin sadece davacının devrettiği hisseler üzerinden harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken davalı üzerinde bulunan tüm hisseler için hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu belirtmiş ise de, iptal ve tesciline ilişkin hisseler hem sözleşmeden kaynaklı yükleniciye avans niteliğinde devredilen hisseler, hemde davalı tarafından ...'den ihale yoluyla alınan hisseler olup, bu taşınmazlarla ilgili tapu iptali ile tescil kararı verildiğinden tümü üzerinden harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi isabetli olmuştur. Davalının bu yöndeki istinaf talebide yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne(birleşen Bakırköy 7 ATM 2016/392 esas sayılı dosyadaki peşin harç yönünden) , davalılar vekillerinin istinaf talebinin ayrı ayrı reddi ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A)1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, 2-Davalılar vekillerinin istinaf taleplerinin AYRI AYRI REDDİNE,3-Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/03/2023 tarih ve 2018/141 Esas, 2023/233 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,4-Asıl dosya yönünden;1-Davalı ... yönünden geri alma nedeniyle HMK 123. maddesi uyarınca DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,2-Yolsuz tescile dayalı Tapu İptali ve Tescil talebi yönünden davanın ... dışındaki diğer davalılar yönünden REDDİNE,3-Tazminat taleplerinin REDDİNE,Birleşen Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/111 esas sayılı dosya yönünden 1-Davanın KABULÜNE, 2-Taraflar arasındaki sözleşmenin geçersizliğinin TESPİTİNE, 3-Davacının kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında davalıdan almış olduğu ve sebepsiz zenginleşme teşkil eden 6.500.000 USD'yi yüklenicilere geri vermesine, davacı tarafından tevdi mahalline depo edilmesine, davalı yüklenicilerin 2006 ve 2009 tarihli sözleşme nedeniyle davacı arsa sahibinin kendilerine devrettiği İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, ... ada, ... ve ... Parsel sayılı taşınmaz arsa paylarının sebepsiz zenginleşme teşkil etmesi sebebiyle ... İli, ... İlçesi, ... Ada, ... nolu Parseldeki toplam 13.508,37 m2 ye isabet eden hissenin ve ... Ada, ... nolu Parseldeki 152,00 m2lik kısma isabet eden taşınmaz hissesinin davalı yükleniciler adlarına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, 4-Davalı yükleniciler tarafından ...den satın alınan kısım yönünden sebepsiz zenginleşme teşkil etmesi nedeniyle, davalı tarafça ödenen 11.250.000 EURO nun davalılara verilmek üzere davacı tarafından tevdii mahalline depo edilmesine, 5-Davacı tarafça 3 ve 4 nolu ara karar kapsamında tevdii edilmesi gereken 6.500.000 USD ile 11.250.000 EURO nun Bakırköy/... Adliye Şubesinde davacı tarafça açılacak vadeli hesaba karar kesinleştiğinde mevduat faizi ile davalıya ödenmek üzere davacı tarafından depo edilmesine, hesap cüzdanının mahkememiz veznesine sunulmasına, 6-Davacının sözleşmeden dönme nedeniyle uğranılan zararları ve cezai şart talep haklarının saklı tutulmasına, Birleşen Bakırköy 7. ATM’nin 2016 / 392 Esas sayılı dosyası yönünden; 1-Davacının, ... İli, ... İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın davacıya ait olmayan her bir dava dışı yüklenici için 81.650.872/660.000.000 pay üzerinde davalı ... Bankası A.Ş. lehine 27.06.2007 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile tesis edilmiş 10.000.000 Euro bedelli ipotek, 2-... İli, ... İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın davacıya ait olmayan her bir dava dışı Yüklenici için 5.723.632/66.000.000 pay üzerinde davalı ... Bankası A.Ş. lehine 27.06.2007 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile tesis edilmiş 10.000.000 Euro bedelli ipotek, 3-İstanbul İli, ... İlçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın davacıya ait olmayan her bir dava dışı Yüklenici için 81.650.872/660.000.000 pay üzerinde davalı ... Bankası A.Ş. lehine 20.02.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı işlem ile tesis edilmiş 20.000.000 Euro bedelli İPOTEĞİN FEKKİ TALEBİNİN KABULÜNE, davaya konu taşınmazların davacı hissesine tekabül eden kısımları üzerindeki İPOTEKLERİN FEKKİNE,
B) İLK DERECE YARGILAMASI YÖNÜNDEN 1-Asıl davada alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 87.095,25 TL ve tamamlama harcı olarak yatırılan 4.209.820,98 TL harçtan mahsubu ile artan 4.296.488,63 TL harcın davacı yana İADE EDİLMESİNE, 2- Asıl Dosya yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3-Davalı ... Tic Aş Ve Ortakları Zeytinburnu Adi Ortaklığı tarafından yapılan yargılama 5.254,35 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalı ortaklığa ödenmesine, 4-Davalı ... tarafından yapılan yargılama 5.200,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine, 5-Davalı ... Tic Aş Ve Ortakları Zeytinburnu Adi Ortaklığı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 2.707.281,94 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,6-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 17.900,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 7- a-)Birleşen 2021/111 Esas sayılı dosya yönünden alınması gereken 16.838.974,73 TL harçtan önceden alınan 1.707,75 TL + 335.698,00 TL + 657.595,00 TL + 3.385.517,93 TL harcın mahsubu ile eksik 12.458.456,05 TL harcın davalılar .... Tic. A.ş., ... Tic A.ş. ve ... Tic. A.Ş. tahsili ile hazineye irad kaydına, (2016/504 Esas, 2018/106 Karar sayılı dosyasında düzenlenen Harç No: 2018/96 Referans No: ... 24.04.2018 tarihli harç tahsil müzekkeresine istinaden harç tahsil edilmiş ise yeniden harç alınmasına yer olmadığına, Harçlar Kanunu'nun 8. Maddesi gereği ödenen miktarın ise mahsup edilmesine) b-)Bozmadan evvel 03/08/2015 tarihli harç tahsil müzekkeresi ile 56.694,96 TL bakiye harcın tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazıldığından, tahsil edilmiş ise yeniden yazılmasına yer olmadığına, tahsil edilmemiş ise; 03/08/2015 tarihli, 2015/173 harç numaralı harç tahsil müzekkeresinin iptali ile, Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 66.810,35 TL harç peşin alınan 10.115,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 56.694,96 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 9-Davacı tarafından yapılan 2.443,00 TL posta masrafı ile 1.707,75 TL peşin harç, 335.698,00 TL, 657.595,00 TL, 3.385.517,93 TL olmak üzere toplam 4.382.961,68 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 11-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 2.703.081,94 TL avukatlık ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,12- Birleşen 2016/392 Esas sayılı dosya yönünden alınması gereken 6.594.032,61 TL harçtan peşin alınan 1.648.508,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.945.524,45 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına, 13- Davacı yanca karşılanan 1.648.508,16 TL harç bedelinin davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 14-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap edilen 1.203.310,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,15-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN 1-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde kendisine İADESİNE, 2- Davalı ... Bankası AŞ den alınması gereken 6.592.953,20 TL harçtan peşin alınan 1.648.238,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.944.714,90 TL harcın davalı ... Bankası AŞ den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3- Diğer davalılar .... Tic. A.Ş, ... tic A.Ş ve .... Tic. A.Ş den alınması gereken 23.435.959,32 TL harçtan peşin alınan 5.858.989,83 TL nin tahsili ile bakiye 17.576.969,49 TL nin davalılardan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davacı tarafından yapılan 2.214 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının davalılardan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE, 5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 5-Gerek ilk derece gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 21/03/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.