T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1160
KARAR NO: 2024/877
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2015/605 Esas, 2024/320 Karar
TARİHİ: 16/04/2024
Asıl ve birleşen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/517 Esas sayılı dosyası ile İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/607 Esas sayılı dosyasında;
Birleşen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/607 Esas sayılı dosyasında;
Asıl ve birleşen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/517 Esas sayılı dosyası ile İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/607 Esas sayılı dosyasında;
ASIL VE BİRLEŞEN
DAVALARIN KONUSU: Tespit, Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan), Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/08/2015 - 27/12/2016 - 09/02/2021
KARAR TARİHİ: 23/10/2024
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili; ... İnşaata verilmek üzere ... Bankasından talep ettikleri mektubun alt kısımında işbu teminat mektubu tutarı olan 885.000,00 TL. avans bedelinin banka nezdindeki Karaköy Şubesi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 87232138 TL. no'lu hesabına alacak kaydedilmesi ile hüküm ifade edecek olup yürürlüğe gireceği şeklinde bir kayıt yer aldığını, bankanın ihmalen ve unutkanlılıkla bu ibareyi yazmadığını, bu durumun bu hükmün aranmayacağı anlamına gelmediğini, avans teminat mektubunun özelliği gereği, bu şekilde karşılıklı yükümlülük şartı mevcut olduğunu, yüklenici firmanın teminat mektubunu verdiğinde, karşı taraf avans miktarını banka hesabına havale ettiğini ,garantör sıfatıyla ve hizmet ücreti almış olan banka parayı hesapta görerek, mektubu yürürlüğe koyduğunu, ... İnşaat firmasının 885.000,00 TL. Nakit avans ödemesini ilgili banka hesabına yapmadığı için avans teminat mektubunun hiç bir zaman yürürlüğe girmediğini belirterek avans teminat mektubundan borçlarının olmadığını, mektubun yürürlüğe girmediğini, mektubun yok hükmünde olduğunu, hesaba gönderilen 500.000,00 TL. 'nin hakedişlerden geri iade edilmiş olduğunun tespit edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davacının daha önce aynı davayı İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığını ve dava ehliyetinin bulunmaması sebebiyle usulden reddedildiğini, davacının dava dilekçesindeki tüm iddialarının asılsız olduğunu , avans teminat mektubunun dava dışı şirket ve müvekkili arasında olduğunu, davanın husumetten reddi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Birleşen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/607 Esas sayılı dosyasında davacı vekili, ortaklığının bulunduğu dava dışı ... şirketi ile davalı ... İnşaat şirketi arasında davalı ... şirketinin sahibi bulunduğu fabrika binasının inşaatını mekanik tesisat işlerinin yapımına ilişkin eser sözleşmesi akdedildiğini, hissedarı olduğu şirketin yüklenici sıfatıyla sözleşmeyi akdettiğini, ... İnşaat Şirketi tarafından fabrika inşaatının 10/12/2013 tarihinde bitirilmesinin taahhüt edilmesine rağmen bu sürede teslimin gerçekleşmediğini, bu nedenle bu duruma güvenen ortağı bulunduğu şirketin bahsi geçen eser sözleşmesini imzalamasından ötürü birçok zarara uğradığını ve uğranılan zararların giderilmediğini, söz konusu zararlardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğunu belirterek her iki davalının ara hakediş ödeme yükümlülüğü ve bakiye eser bedeli ödeme yükümlülüğü sebepleriyle sorumlulukları tespit edilerek İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında uğranılan bütün zararın her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsilini, hissedarı olunan şirketin iflasa uğratılmasıyla maruz kalınan zaraların tazmini, yapılan eserin 7 yıldan beri kullanımıyla elde edilen zenginleşmenin tespit edilerek elde edilen zenginleşmenin iadesini, yüklenicinin bakiye eser bedeli ve uğradığı zarar alacakları ödenmediğinden kendisinin hissedar olarak uğradığı kar mahrumiyetine karşılık şimdilik 1.000,00 TL tazminatın tahsilini, yüklenici şirketin iflasına sebep olunduğundan şirket değer kaybı zararı ve şirket sermaye kaybı zararına karşılık şimdilik 1.000,00 TL tazminatın tahsilini, yüklenici şirketin iflas etmemiş olsa karar tarihine kadar hissedar olarak elde edilecek kar mahrumiyeti zararına karşılık şimdilik 1.000,00 TL tazminatın tahsilini, İstanblu Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasında uğranılan araç mahrumiyeti, araç zararları ve taksi giderleri için 1.000,00 TL, aynı icra dosyasına ilişkin taşınmaz satılmış olsa dahi elde edilecek ana para ve faiz gelirinden mahrumiyet zararına karşılık şimdilik 1.000,00 TL tazminatın tahsilini, eser bedeli ve zarar alacakları için 26/12/2013 tarihinden itibaren iflas zararları için iflas tarihinden ve ... İcra Müdürlüğü dosyasında uğranılan zararlar için ihtarname tarihinden itibaren muacceliyet nazara alınarak tespit edilecek tazminatın alacaklarının döviz olarak miktarı tespit edilerek ayrıca döviz faizi işletilmesine, kendisinin en yüksek banka faizi ile karşılanamayan dövize bağlı munzam zararının ve yaklaşık 7 yıllık döviz faizinin davalılardan tazminine, dövize bağlı tazminatlar için fiili ödeme günündeki Merkez Bankası kurları ile hesaplama yapılmasını talep ve dava etmiştir. Birleşen davada Davalı ... A.Ş vekili , davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen davada Davalı ... İnşaat San. ve Tic. A.Ş vekili, davacı ile müvekkil şirket arasında sözleşme ilişkisi bulunmadığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen dava İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/517 Esas sayılı davasında davacı vekili, ... Limited Şirketinin yöneticisi olduğunu, ... İnşaat A.Ş ile Gebze organize sanayi bölgesine ... ve ... isminde iki ayrı fabrika binası inşaatının mekanik işlerinin yapımına dair sözleşme imzaladıklarını, ... tarafı olarak kendilerinin sorumluluklarını yerine getirdiklerini ... tarafından ise edimin yerine getirilmediğini, ... ile aralarındaki sözleşme bedelinin 15.625.000,00+KDV olduğunu, kendilerine yapılan ödemenin ise 8.000.000,00 TL civarında olduğunu, geri kalan bedelin ödenmemesinden dolayı ... şirketinin finansal sorunlar yaşadığını ve firma hakkında iflas kararı verildiğini, iflas kararının henüz yargılama sürecinde olduğunu, davalının ...'a olan sözleşmeden doğan borçlarını ifa etmemesi şirkete hakediş yaptırmaması ve yaklaşık 6.500.000 TL civarında olduğunu tahmin ettiği kalan borcunu ödememesi nedeniyle şirket ortağı müteselsil kefil, ipotek veren, şahsi çek veren ve şirket çeklerine aval veren sıfatı ile büyük maddi zarar gördüğünü, davalının haksız fiil eylemi nedeni ile maruz kaldığı maddi ve manevi zararın tesbit edilerek bedelinin tarafına ödenmesi talebi olduğunu, talep ettiği maddi zararın üç ayrı bölümden oluştuğunu, belirli olan kısmının 885.000,00 TL teminat mektubu zararı,15.000,00 TL si belirsiz alacak şeklinde olduğunu, belirsiz olan kısmını daha sonra ıslah edeceğini, ... şirketinin, ... tarafında mevcut hak ve alacaklarının tesbit edilerek, bu miktarın %40'ı kadar maddi tazminat tutarının tarafına ödenmesini istediğini, ... şirketinin iflasına sebep olduğu nedeni ile şirketin yok olan değeri kadar maddi zararın hesaplanarak bedelinin tarafına ödenmesini, ... işinde vermiş olduğu 885.000,00 TL tutarındaki kati teminat mektubunun da haksız şekilde tazmin olunarak davalının zimmetine geçirilmesi sonucunda ipotek veren ve mütesessil kefil sıfatıyla evinin satıldığını 885.000,00TL maddi zarar ve tazminatın tarafına ödenmesini, firmasının iflasa sürüklenerek, müteselsil kefili olduğu ... ve ... işlerine ait iki teminat mektubunun haksız şekilde tazmin olunarak bedeline el konulmasını, sözleşme içerisine sahte madde yerleştirilmesi,evinin davalı nedeniyle cebri olarak satışı, muhattap olduğu sayısız icra takibi ve hacizlerin toplum içindeki sosyal ve manevi itibar kaybı ve yaşadığı büyük acı ve üzüntü nedeniyle 950.000,00 TL manevi tazminatın davalı taraftan alınarak tarafına ödenmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen Davada Davalı vekili, davacının soyut iddialarla gerçeği yansıtmayan ve onur kırıcı ifadelerle müvekkil şirket aleyine birden fazla aynı konulu davalar açtığını, müvekkilinin dava dışı Müflis ... şirketinden olan 458.781,46 TL alacağının tahsil etmek üzere iflas dosyasına başvurduğunu ve başvurusunun iflas masasınca haksız olarak reddedildiğini, bunun üzerine taraflarınca İstanbul Anadolu 5. Asliye ticaret mahkemesine 2016/295 esas sayılı dava dosyası ile kayıt kabul davası açıldığını iş bu dosya da bilirkişiye tevdi edildiğini, davacının dava dışı 3. Şirket Müflis ... Şirketini temsil yetkisi olmadığını, yine davacı ile müvekkili arasında hiçbir ticari faaliyet olmadığını belirterek davacının maddi tazminat taleplerinin reddedilmesini, manevi tazminat taleplerinin tamamen kötü niyetli ve haksız kazanç sağlamaya yönelik olduğunu, davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkeme; 23/10/2023 tarihli ara kararı, davacının Adli Yardımdan Yararlandırılmasına İlişkin 18/10/2017 tarihli adli yardım kararının kaldırılmasına, 2-Harçlar kanunun 30 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. Maddesi gereği 269,85 TL maktu başvuru harcı ile 30.227,17 TL peşin harç toplamı olan 30.497,02 TL harcı işbu ara kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkeme veznesine yatırılması gerektiği, aksi takdirde Harçlar Kanunu md. 30 uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağına karar verileceği ve HMK 150. maddesindeki süreler içerisinde eksik harç tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği hususunun davacı vekiline ihtarına, ihtarın işbu ara kararın tebliği ile yapılmış sayılmasına," karar verildiği, ara kararın davacı vekiline 29.10.2023 tarihinde elektronik olarak tebliğ edildiği, 03/01/2024 duruşma tarihine kadar davacı tarafça eksik harcın ikmal edilmediği, 03/01/2024 tarihli duruşmasında harç eksikliğinin tamamlanmaması nedeniyle dosya işlemden kaldırılmış, 6100 sayılı HMK'nun 150/1. maddesi uyarınca dava dosyasının işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç aylık süre içinde yenilenmediği, 6100 sayılı HMK 'nun 150/5 maddesi; "İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır" uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerektiği gerekçesiyle HMK 150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir. Davacı vekili istinafında; birleşen dava olan İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/607 Esas sayılı davası yönünden henüz ön inceleme yapılmadığından istinaf ettiğini, yerel mahkemece verilen adli yardımın kaldırılması ve 30.497.02 TL. eksik harcın yatırılmasına dair 23.10.2023 tarihli ara karar oluşturulduğunu, eksik harcın yatırılması kararının 2015/615 Esas sayılı asıl dava ile ilgili olduğunu, birleşen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/607 Esas sayılı dosyasında Adli Yardım kararı bulunmadığını, harç eksikliğini bulunmadığını, kaldı ki birleşen dosyada harç eksikliğinin bulunduğuna dair tebliğ yapılmadığını, birleşen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde yargılamaya devam edilmesi gerektiğini, 18.10.2017 tarihli kaldırılan Adli Yardım Kararı verildiği tarihte birleşen davanın henüz açılmadığını, Adli Yardım Kararının birleşen dosyaya bir tesirinin bulunmadığını belirterek Birleşen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/607 Esas sayılı dava hakkında verilen açılmamış sayılma kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık Türk Borçlar Kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Asıl ve Birleşen davalarda davalı ... İnşaat yüklenici olup, asıl ve birleşen davalarda davacı taşerondur. Anadolu Motor şirketi ise yapılacak fabrika binasının sahibidir. Davacı taşeron ortaklığının bulunduğu dava dışı ... şirketi ile davalı ... İnşaat şirketi arasında davalı ... şirketinin sahibi bulunduğu fabrika binasının inşaatının mekanik tesisat işlerinin yapımına ilişkin eser sözleşmesi akdedildiğini belirtmiştir. Davalı ... İnşaat fabrika inşaatı yapmakta olup, asıl ve birleşen davaların davacısı olan taşeron da bu fabrikanın mekanik işlerini üstlenmiştir. Davacı vekili asıl davada teminat mektubu sebebiyle borçlu olmadığının tespiti ve hesaba gönderilen 500.000,00 TL'nin hakedişlerden geri iade edildiğinin tespitini talep etmiştir. Birleşen İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/607 Esas sayılı davasında davacı taşeron uğradığı kar kaybına karşılık 1.000,00 TL. , iflas sebebiyle sermayedeki değer kaybı zararı 1.000,00 TL. İcra dosyasındaki taşınmazlar satılsaydı faiz geliri elde edeceği ve bu kaybı sebebiyle 1.000,00 TL. , icra dosyasındaki zararına karşılık 1.000,00 talep etmiştir. Bu dosyada adli yardım kararı yoktur. Birleşen İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/517 Esas sayılı davasında davacı taşeron teminat mektubu sebebiyle uğradığı maddi zarar ve manevi zarar talep etmiştir.Bu dosyada da adli yardım kararı verilmiştir. İlk derece mahkemesi harcın yatırılmaması sebebiyle davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir. Davacı taraf hakkında 21.01.2016 tarihinde asıl davada Adli yardım Kabul kararı verildiği ve bu kararın 18.10.2017 tarihli karar ile nispi harç ile sınırlandırıldığı anlaşılmıştır. İlk Derece Mahkemesi 23.10.2023 tarihli ara kararı ile, davacının Adli Yardımdan Yararlandırılmasına İlişkin 18/10/2017 tarihli adli yardım kararının kaldırılmasına, Harçlar Kanunun 30 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. Maddesi gereği 269,85 TL maktu başvuru harcı ile 30.227,17 TL peşin harç toplamı olan 30.497,02 TL harcı ara kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkeme veznesine yatırılması gerektiği, aksi takdirde Harçlar Kanunu md. 30 uyarınca dosyanın işlemden kaldırılacağına karar verileceği ve HMK 150. maddesindeki süreler içerisinde eksik harç tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılacağına karar verileceği hususunun davacı vekiline ihtarına, ihtarın ara kararın tebliği ile yapılmış sayılmasına karar verdiği ve davacı vekilinin ara kararın 29.10.2023 tarihinde e-tebliğ yoluyla tebliğ edildiği anlaşılmıştır. Davacı vekilince dosyada 1.770.000,00 TL. üzerinden ıslah yapıldığı ve bu rakam üzerinden yerel mahkemenin hesaplanan 30.277,17 TL. harç ara kararı kurduğu anlaşılmıştır. Mahkemece davacı vekiline ıslah tutarını hangi davalardaki hangi talepleri için yaptığı açıklattırılmalıdır. Yerel mahkemece kurulan ara kararda kaldırılan Adli Yardım Kararı birleşen dosya ile ilgili olmadığı gibi, birleşen dosyalar açısından Adli Yardım ile ilgili bir ihtar da söz konusu değildir. İlk Derece Mahkemesince birleşen davalar açısında verilmiş bir karar da mevcut değildir. Öncelikle davacı vekilinin ıslahını açıklamasından sonra, ihtarın yasaya ve usule uygun verilmek kaydıyla asıl ve birleşen dava açısından ayrı ayrı harç miktarları belirtilerek sonucuna göre asıl ve birleşen dosyalar açısından ayrı ayrı hüküm kurulması gerekirken, yerel mahkemece hatalı hüküm kurulduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinafının usulden kabulü gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan, harç yönünden de eksiklikler tamamlandıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1 - Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2 - İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/04/2024 tarih, 2015/605 Esas, 2024/320 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3 - Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4 - Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE, 5 - Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA, 6 - İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 23/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.