T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/312
KARAR NO: 2025/219
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/12/2024
NUMARASI: 2024/766 Esas,
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Eser sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 04/03/2025
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava; davacı ile dava dışı ... arasında imzalanan Hizmet ve İnşaat Yapım Karşılığı Hasılat Paylaşım Sözleşmesi kapsamında verildiği iddia edilen senedin icra takibine konulmuş olması sebebi ile bu senet nedeni ile borçlu olunmadığının tespitine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur. Davacı vekili; Müvekkili ile üçüncü kişi ... arasında akdedilmiş olunan 22/06/2018 tarihli Hizmet ve İnşaat Yapım Karşılığı Hasılat Paylaşım Sözleşmesi kapsamında Beylikdüzü Belediyesi sınırları içerisinde yapılacak olan pazar yerlerinin satımı-devri-kiralanması karşılığında elde edilecek hasılatının %50'sinin mal sahibine % 50 sinin ise davacı yükleniciye ait olacağının kararlaştırıldığını, ...'nın bu sözleşmeler ile elde ettiği üst hakkını dava dışı ... Danışmanlık A.Ş.'ye devrettiğini, devir karşılığında ...'nın hiçbir bedel almadan davacı ve davacıya ait şirket arasında imzalanan 22/06/2018 tarihli Hizmet ve İnşaat Karşılığı Hasılat Paylaşım Sözleşmesine ... şirketini dahil ettiğini, sözleşmeden kaynaklı alacaklarını bu şirket tarafından yürüttüğünü, sözleşmeden kaynaklı tüm işlemler ve tahsilatların ... şirketi tarafından yapıldığını, firmanın görünürde yetkilisinin ...'nın imam nikahlı eşi davalı ... olduğunu, ... A.Ş ve dava dışı ... tarafından davacı şirkete fesih bildirimi gönderildiğini, ...'un yetklisi olduğu ... Tic. İnş. San. Ve Dan. A.Ş şirketinin daha önce ... tarafından ... Sanayi ve Ticaret A.Ş adı altında kurulduğunu, daha sonraki süreçte şirket hisselerinin davalı ...'a devredildiğini ve şirketin isminin ... olarak değiştirildiğini, resmiyette her ne kadar gerçek bir devir gibi gözükse de işbu devir ...'nın şahsi malvarlığı ile şirketi birbirinden ayrı tutmak amacıyla alacaklılarını aldatmak ve mal kaçırmak suretiyle yapıldığını, davacı ile davalı ...'un ortak iş yaptıkları dönemde davacının, davalıdan 200.000 USD borç aldığını, borca karşılık olarak da 250.000 USD lik çift senedi davalıya teminat olarak verdiğini, davalının ise borç ödendiğinde bu senetleri davacıya iade edeceğini bildirdiğini, davalının senedi iade etmeyerek davacı aleyhinde İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası ile icra takibi başlattığını, bu nedenlerden dolayı; müvekkilinin ekonomik imkanlarının yetersiz olması sebeplerinden ötürü teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesine, icra takibinin davanın kesinleşmesine kadar durdurulmasına karar verilmesini talep etmişlerdir. Mahkemece 30/12/2024 tarihli ara karar ile;Somut durumda, davacı vekili tarafından davanın kesinleşmesine kadar icra dosyasının teminatsız tedbiren durdurulmasına karar verilmesi talep edilmiş olmakla, dava dilekçesinde ileri sürülen iddia ve delillere göre; HMK 390/3 maddesi gereğince yaklaşık ispat şartı gerçekleşmediğinden ve icra takibinin eldeki menfi tespit davasından önce açılmış olması nedeniyle İİK 72/3 maddesi gereğince takibin durdurulması mümkün olmadığı gerekçesi ile tedbir talebine konu icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesi ile;Davalı yanın, dosyaya sunmuş olduğumuz hukuki deliller ve hakkındaki soruşturma dosyası ile sabit olan hileli ve kötüniyetli tutum ve davranışları apaçık ortada iken Mahkemece yaklaşık ispat sağlanamadığı gerekçesi ile takibin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının davalıya borcu bulunmadığını, davacı ile davalı ...'un ortak iş yaptıkları dönemde davacının, davalıdan 200.000 USD borç aldığını, karşılığında 250.000 USD lik çift senedi yani toplamda 500.000 USD lik senedi davalıya teminat olarak verdiğini, davacının borcu ödediği halde davalının senetleri geri vermeye yanaşmadığını ve davacıya tüm senetlerin iade edildiğine dair 20/04/2021 tarihli ıslak imzalı makbuz verdiğini, buna rağmen davacı aleyhinde icra takibi başlattığını, bu belge ve ödeme makbuzlarının dava dilekçesi ekinde mevcut olduğunu, davalı tarafından senetlerin orjinallerinin iade edilmediğini, suretlerinin davacıya verildiğini, iade edilen senetlerin sahte olup olmadıklarını hiç düşünmediklerini, çalınan senetlere ilişkin hırsızlık ve dolandırıcılık suçları yönünden suç duyurusunda bulunulduğunu, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı 2024/8633 Soruşturma dosyasında; hırsızlık suçu yönünden takipsizlik kararı verildiğini, bunun gerekçesi olarak da dolandırıcılık suçu ile aynı anda işlenemeyeceğinin gösterildiğini, dosyanın tefrik edildiğini, tefrik edilen dosyanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2024/198472 numarası ile derdest olduğunu, hırsızlık suçu yönünden verilen KYOK kararına itirazlarının Bakırköy 1. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2024/7008 Değişik İş Dosyası ile kabul edildiğini ve soruşturmanın genişletilmesine karar verildiğini, sundukları deliller ile tedbir talebinin dayandığı vakıaların tehlikenin varlığını açıkça ortaya koyduğunu, davalı tarafından senetlerden bir tanesinin yine ihtiyati haciz kararı alınmak suretiyle icraya konulduğunu ve icra tehdidi altında kalan ve ticaret hayatını devam ettirmek zorunda olan davacının icra dosyasına haksız yere, yaklaşık 9.000.000,00 TL ödemek zorunda kaldığını, takipten sonra menfi tespit davası açtıklarını ancak davacının ödediği rakam düşüldüğünde hakkında başlatılan diğer dosyalarına teminat yatırarak takipleri durdurmasının mümkün olmadığını, zira davalı tarafından davacı aleyhine dört ayrı icra takibi başlatıldığını, takibe konu senet içeriğinin davacının bilgisi haricinde doldurulduğunu ve takibe konu edilen senedin düzenleme tarihi, yeri ve vade tarihinde tahrifat yapıldığını , Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2012/10024 E. , 2012/14855 K. Sayılı ilamında;“…HMK 209/1 maddesi uyarınca, anılan konuda bir karar verilinceye kadar, senet herhangi bir işleme esas alınamaz. İcra takibinin yukarıda yer verilen madde doğrultusunda durdurulması gerekirken…” denildiğini, öncelikle teminatsız olarak icranın durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu mümkün değilse dosyada bulunan satışların durdurulması yönünde karar verilmesini, bu da mümkün değilse icra dosyasında tahsil olacak meblağın alacaklıya ödenmemesi yönünün de ihtiyati tedbir kararı verilmesini gerektiğini belirterek; yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinin bir türü olan inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı ile dava dışı ... arasında Hizmet ve İnşaat Yapım Karşılığı Hasılat Paylaşım Sözleşmesi sözleşmesi akdedilmiştir. İİK'nın 72/2 maddesi "borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." hükmü düzenlenmiştir. İİK'nın 72/3.maddesinde ise "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak,... göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." denilmiştir. Bunun yanında menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir kararı ancak dava konusu edilen miktarla sınırlı olmak üzere verilebilecektir. Tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından hakkında başlatılan icra takibine yönelik menfi tespit talebinde bulunmuş olup, takip alacaklısı davalı ... tarafından başlatılan icra takibine yönelik açılan menfi tespit davasında davacının İİK 72/3 maddesi gereğince icra veznesine ödenecek bedelin takip alacaklısına ödenmemesi için ihtiyati tedbir talep edilebilecektir. Davacı tarafından icra takibin durdurulması yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik mahkeme kararı yanlış değilse de de "çoğun içerisinde az da vardır" ilkesi gereği; her ne kadar davacı yan tarafından açıkça talep edilmemiş olsa dahi icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir talebi verilmesi gerekirken yazılı şekilde ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak icradaki paranın alacaklıya ödenmemesine dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A)1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, 2-İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 30/12/2024 tarih ve 2024/766 Esas, null/null Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3- Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacı tarafın talebe konu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibinin durdurulmasına yönelik İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN REDDİNE, İcra veznesindeki paranın alacaklıya ÖDENMEMESİ YÖNÜNDEKİ İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN KABULÜNE, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde kendisine İADESİNE, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a bendi gereğince KESİN olmak üzere 04/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.