T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2026/766
KARAR NO:2026/754
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:20/04/2026
NUMARASI:2026/100 Esas (Derdest)
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:04/06/2026
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sırasında verilen ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava; eser Sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin olup, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına karşı davalı vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.İhtiyati tedbir talep eden vekilinin talep dilekçesinden özetle; davacı müvekkili ile davalı şirket arasında akdedilen sözleşme uyarınca, işbu sözleşmenin teminatı olarak müvekkili tarafından davalı şirkete verilen teminat mektuplarının mevcut olduğunu, müvekkilinin, sözleşme kapsamında üzerine düşen tüm edimleri eksiksiz ve gereği gibi yerine getirmiş olduğunu, davalı şirkete karşı herhangi bir borcu bulunmamakta olduğunu, bu itibarla, sözleşme gereği verilen teminat mektuplarının davalı şirket tarafından müvekkiline iade edilmesi gerekmekte olduğunu, ancak davalı şirketin, teminat mektuplarını haksız ve hukuka aykırı şekilde iade etmediğini, öte yandan, teminat mektuplarının paraya çevrilmesi hâlinde müvekkilinin telafisi güç veya imkânsız zararlara uğraması söz konusu olacağını ve yargılama süresince ...bank A.Ş. tarafından düzenlenen, 30.01.2026 vadeli ...bank A.Ş. nezdinde düzenlenen 80.954,52-USD, 30.06.2026 vadeli ...bank A.Ş. nezdinde düzenlenen 3.000.004-TL, 30.06.2026 vadeli ...bank A.Ş. nezdinde düzenlenen 14.562,62-USD, 30.06.2026 vadeli ...bank A.Ş. nezdinde düzenlenen 7.018.655,73-TL, 30.06.2026 vadeli ...kbank A.Ş. nezdinde düzenlenen 26.586,07-USD bedelli teminat mektuplarının paraya çevrilmesinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesi talebidir.tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, talep etmişlerdir.Mahkemece 20/04/2026 tarihli karar ile, dava sonuna kadar teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi şeklindeki kararımızın hukuka uygun olduğu, tarafların birbirlerinden olan alacak ve borçlarının yargılama neticesinde ortaya çıkacağı, bu aşamada delillerin değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bilirkişi raporu gerektiği, tüm bunlar belirlenene kadar tedbirin devamında hukuki yarar olduğu kanaati hasıl olduğundan itirazın reddine karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, davacı şirketin yukarıda detaylı olarak anlatıldığı şekilde sözleşmeye ve yapılan yazılı uyarulara rağmen haksız şekilde iş bırakması ve işleri geciktirmesi nedeni ile davalının büyük ölçüde zarara uğradığını, davacı şirketin tüm bu kusurlu eylem ve işlemleri ile de yetinmeyip sözleşme ve ek protokoller kapsamında kendilerine ödenen avanslara ait ve garantörlükleri için edimlerinin ve sözleşmenin teminatı olarak müvekkil şirkete vermiş oldukları avans ve kesin teminat mektupları olan...bank A.Ş. 'ye ait 80.954,52-USD bedelli 30.01.2026 vadeli,...bank A.Ş. 'ye ait 3.000.004-TL bedelli 30.06.2026 vadeli, ...bank A.Ş. 'ye ait 14.562,62-USD bedelli 30.06.2026 vadeli, ...bank A.Ş. 'nin 7.018.655,73-TL bedelli 30.06.2026 vadeli ve...bank A.Ş. 'nin 26.586,07-USD bedelli 30.06.2026 vadeli teminat mektupları hakkında, önce İstanbul 16.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/ 46 D.iş sayılı dosyasından tek yanlı sunduğu belgeler ile ihtiyati tedbir kararı aldığını ardından da menfi tespit davası açtığını, dava konusu menfi tespit taleplebi bakımdan, davacı yanın haklı bir yanının olmadığının çok açık olduğunu, davacı yanın müvekkil şirkete borcu bulunmadığını bu nedenle de teminat mektuplarının bedelsiz kaldığı yönündeki iddiaların gerçekler ile bağdaşmadığı gibi hukuki dayanaktan da yoksun olduğunu, davacı şirketin müvekkil şirkete yüksek miktarda borcu bulunduğunu belirterek yerel mahkeme ara kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DEĞERLENDİRME:Uyuşmazlık, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.İhtiyati tedbirin şartları 6100 Sayılı HMK'nın 389/1.maddesinde genel olarak düzenlenmiştir. Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.İİK'nın 257. maddesinde; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, vadesi gelmemiş borçtan dolayı ancak borçlunun belirli bir yerleşim yerinin bulunmaması veya mallarını gizleme, kaçırma, kaçma gibi alacaklının haklarını ihlal eden eylemlerde bulunması halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği düzenlenmiştir. Aynı kanunun 258. maddesinde; ihtiyati haciz talep eden tarafın, öncelikle dilekçesinde dayandığı ihtiyati haciz sebebini belirtmesi ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ve yasal delillerle ispat etmesi gerektiği belirtilmiştir.Dosya muhteviyatı, davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davası olduğu ve mevcut deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 02.01.2025 tarihli"..." taşeron sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmeye göre ihtiyati tedbir talep eden alt yüklenici-karşı taraf ise asıl yüklenicidir. Alt taşeron şirket ihtiyati tedbir talep eden sözleşmesel edimlerini tam ve eksiksiz ifa ettiğini, halen alacağı bulunduğunu, sözleşmenin teminatı olarak verilen teminat mektuplarının iadesi ve paraya çevrilmesinin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir talep etmiş İstanbul Anadolu 16.Asliye Ticaret Mahkemesi %25 teminatla ihtiyati tedbir kararı vermiştir. Karşı taraf yüklenici şirket İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2026/100 Esas sayılı açtığı menfi tespit davasında değişik iş dosyasında verilen tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiş mahkeme 20.04.2026 tarihli ara kararı ile itirazı reddetmiştir. Yüklenici İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 20.04.2026 tarihli tedbire itirazın reddine dair ara kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf dilekçesinde alt yüklenici davalının işi tam ve eksiksiz ifa etmediğini eksik bıraktığını, 3.kişilere iş yaptırdığını, teslimde gecikmeye neden olunduğunu, zarara uğradığını, sözleşmesel edimlerini yerine getirmeyen davalının teminatın iadesini talep edemeyeceğini, tedbirin kaldırılmasına ilişkin itirazının reddi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Taraflar arasındaki alt taşeronluk sözleşmesi kapsamında alt yüklenici tarafından, asıl yükleniciye verilen teminat mektubunun paraya çevrilmesinin önlenmesine yönelik teminatla tedbir kararı verilmesi, tarafların iddia ve beyanlarının yapılacak yargılama, alınacak bilirkişi raporları ile belirlenebilecek olması, bu aşamada teminat mektubunun paraya çevrilmesinin telafisi zor zararlara yol açabileceği, tedbirde aranan yaklaşık ispat şartının oluştuğu göz önüne alınarak mahkemenin D.İş dosyası üzerinden verilen tedbirin kaldırılmaması yönündeki ara kararı isabetli olmuştur. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 20/04/2026 tarih ve 2026/100 Esas sayılı ara kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince REDDİNE,
2 -İstinaf harçları peşin alındığından ayrıca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3 -Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-f bendi gereğince KESİN olmak üzere 04/06/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.