T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/553
KARAR NO : 2025/1382
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/12/2023
NUMARASI: 2022/1095 Esas, 2023/1341 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ : 03/12/2025
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin davasının kabulüne dair verilen karara karşı davalı yanca istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili, davacı şirket ile davalı şirket arasında, Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğü KM:46+031-KM : 101+700 arası fore kazık yapım işleri için 05/10/2017 tarihinde sözleşme imzaladıklarını, sözleşme konusu işlerin davacı tarafından eksiksiz yerine getirildiğini, taraflar arasında 6 adet hakediş ve 6 adet fatura düzenlendiğini, nakit teminat kesintileri dışında ödemeler yapıldığını, davacının sözleşme konusu iş kapsamında 78.400,68 TL nakit teminat alacağı kaldığını, iş bu nakit teminat kesintilerinin hakedişler içerisinde görülebileceğini, bu bedelin ödenmesinin istenmesine rağmen ödenmediğini, Bakırköy 14. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yaptıklarını ancak davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den aşağıya olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davalı şirket ile dava dışı ... Müh. İnşaat Turz. Dış Tic. San. Ltd. Şti. arasında 05/10/2017 tarihinde imzalanan sözleşmeyi davacının da alt yüklenici olarak imzalamış olduğunu, sözleşmenin 3.maddesinin 3.4 bendine göre "alt yüklenici imalatları proje ve standartlara uygun olarak yapacaktır." Sözleşmenin 8.maddesine göre "yapılan imalatlar her ayın sonunda işverenin yükleniciye yaptığı teminat kesintileri yapılacağı, hakedişe bağlanıp, hak ediş tutarı işverenin yükleniciye yapacağı ödemeye paralel olarak alt yükleniciye yapılacaktır." hükmünün bulunduğunu, dava dışı iş sahibi ... Müh. İnş. Turz. Dış Tic. San. Ltd. Şti. tarafından 16/01/2018 tarihinde tutulan tutanağa göre 6. Viyadük kazık imalatları sırasında, P20 ayağı 4 numaralı kazık, P20 ayağı 24 numaralı kazık ve P17 ayağı 26 numaralı kazıkların imalatlarının hatalı olarak yapılmış olduğunu ve kazık imalatları şartnamesine uygun yapılmadığı için bu kazıkların yerlerine ... ... İnşaat San.ve Tic.A.Ş. tarafından yeniden imalat yapılacak olduğunu, 09.08.2018 tarihinde tutulan tutanağa göre P20 ayağı 28 nolu kazık imalatı hatalı olarak yapılmış olduğunu, tekrardan 1 adet kazık imalatı yapılarak 40m3 C25 beton ve 6,9 ton donatı kullanıldığını bu hataların kesinti olarak yansıtılacağının belirtildiğini, davacı yanca eksik ve hatalı imalat yapılmış olup davalının eksik ve hatalı imalatları bizzat kendisinin tamamlamış olduğunu, ayrıca eksik ve hatalı imalatlar sebebi ile iş sahibi tarafından bedelde kesinti yapıldığını, davacı yanın sözleşmenin 3.maddesinin 3 ve 4. bendine aykırı imalat yapmış olduğunu, bu aykırılık sebebi ile iş sahibince hakedişlerden kesinti yapılmış olduğunu, eksik ve hatalı imalatlar sebebi ile iş sahibinin yaptığı kesintiler dışında davacı yanın yapmış olduğu imalatların bedelinin tamamının ödenmiş olduğunu belirterek, davanın reddine, %20 kötüniyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, bilirkişi incelemesinde, teknik değerlendirme yapılarak sözleşmenin incelendiği, sözleşmede kusurlu hallerde alt yükleniciye yaptırım maddesinin yer almadığı, bu nedenle davacının kusurlu işlerden dolayı sorumluluğunun bulunmadığı değerlendirmesinin yapıldığı, her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarının birbirini doğruladığı, 6 hakediş ve bunlara istinaden kesilen faturalardan toplam 78400,68 TL tutarında nakit ve kesin teminat kesintisi yapıldığı, her iki şirketin kayıtlarında da hesap bakiyesinin 78.400,68 olarak gösterildiği, buna göre 28/05/2018 tarihi itibariyle davacının davalı şirketten 78.400,68 alacaklı olduğu, asıl alacak yönünden davanın kabulünün gerektiği, temerrüt oluşmadığından faiz isteminin reddi gerektiği, alacak yargılama gerektirdiğinden icra inkar tazminat talebinin reddi gerektiği gerekçeleriyle, davanın kısmen kabulü ile Bakırköy 14. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasındaki asıl alacak olan 78.400,68 TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Yerel mahkeme tarafından verilen karar taraflarca istinaf edilmiştir. Dairemizin 25/10/2022 tarih 2019/1877 esas 2022/1762 karar sayılı ilamıyla, mahkemece alınan bilirkişi raporunda hangi tarafın ne sebeple kusurlu olduğu açıkça ve ayrıntılı olarak belirtilmeksizin sözleşmede edimin kusurlu olması halinde alt yükleniciye herhangi bir yaptırım maddesi bulunmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığı, mahkemece, asıl iş sahibinin konu ile ilgili belge ve evrakları getirtilip mahallinde keşif yapılmak suretiyle 16.01.2018 tarihli ve 09.06.2018 tarihli tutanaklarda belirtilen kesinti yapılmasına sebep olarak gösterilen hususlarda tarafların kusurlu olup olmadıklarının ve kusurlu ise hangi hususta ve ne şekilde kusurlu olduklarının belirlenmesi, fore kazık imalatı için gerekli demir ve hazır betonun gecikmesiz teminine ilişkin sözleşme hükmü nedeniyle sorumluluğun davalı yüklenicide olduğu belirtildiğinden, yüklenici tarafından temin edilen demir veya hazır betonunun gecikmesi sebebiyle mi yoksa bu malzemelerin niteliği sebebiyle mi kusurlu imalat yapıldığı, yoksa davacı taşeronun uygulamadaki kusurları sebebiyle mi hatalı imalat yapıldığının bilirkişiden ek rapor alınarak belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, ayrıca ayıplı imalat hususu TBK 474 vd. maddelerinde düzenlendiğinden sözleşmede yazılı olmasa bile ayıplı imalat halinde taşeron ayıplardan sorumlu tutulabileceği, kabule göre de, alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi yerinde ise de, yargılama giderleri hesabında icra inkar tazminatı dikkate alınmayacağından kabul ve red oranının icra inkar tazminatı miktarı dikkate alınarak hesaplanmış olması hatalı olduğu, davalı ... ... İnşaat San.ve Tic. AŞ vekili hükmün tavzihi talebinde bulunmuş ise de, bu talebin ilk derece mahkemesi tarafından dikkate alınması gerektiğinden bahisle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Mahkemece dairemiz kaldırma kararı doğrultusunda inceleme yapılmıştır. Mahkemece, tarafların ticari defter ve belgeleri uyarınca davacı tarafın davalı taraftan asıl alacak miktarı kadar alacaklı olduğu hususu sabit olduğu, uyuşmazlık davalı tarafın ayıplı ifaya bağlı yapmış olduğu kesintilerin yerinde olup olmadığı hususuna ilişkindir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 25/10/2022 tarih ve 2019/1877 Esas 2022/1762 Karar sayılı ilamı uyarınca inşaat mühendisi bilirkişiye HMK m.218 hükmü gereğince bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmiş olup bilirkişi tarafından tanzim olunan rapor uyarınca dava konusu işin 28.09.2018 tarihinde tamamlanmış ve sözleşmelerin fesih edilmesi, aradan geçen 5 yıllık süre sonrasında işin özelliğinden dolayı yerinde herhangi bir tespit yapma imkanının bulunmadığı, bu aşamada yerinde inceleme yapmanın sonuca etkili olmayacağı, dava konusu fore kazıklarla ilgili iş sırasına göre boş foraj teslimi, demir montajı ve teslimi, beton dökümü tutanakları konusunda herhangi bir belgenin sunulmadığı, fore kazık imalatının 4 aşamada yapıldığı, davalı tarafından fore kazık imalatı süreçlerinin takip edilip edilmediği ve her bir fore kazık için tutanakların tutulup, tutulmadığı hususlarında dava dosyasına bilgi ve belge sunulmamış olduğundan bozma ilamında istenen yüklenici tarafından temin edilen demir veya hazır betonunun gecikmesi sebebiyle mi yoksa bu malzemelerin niteliği sebebiyle mi kusurlu imalat yapıldığı hususunda tarafınca tespit yapılmasının imkanı bulunmadığı, “imzasız tutanakta belirtilen kazık imalatları en son olarak 30.11.2017 tarihindeki 3 No’ lu hakkedişle tahakkuka bağlanıp faturaları kesildikten 1,5 ay sonra 16.01.2018 tarihinde dava dosyasına sunulan tutanağın tutulduğu, sözleşmeye göre davalı ... ... İnş. San. Tic. A.Ş. nin iş süresince şantiye şefi bulunduracağı hükmüne göre işin şantiye şefinin denetiminde yapılması gerektiği ve kazıklara beton dökümü sırasında tremi borusunun yetersiz olduğu ve/veya yeteri kadar derinliğe indirilmesi uyarılarını yapması ve eğer bir aksaklık söz konusu ise tutanağın betonun döküldüğü tarihte tutulması gerektiğine ilişkin tespitlerde bulunulduğu görülmekle bozma ilamın uyarınca keşif yapılmasının dosyaya herhangi bir katkı sağlamayacağı sonucuna varılmış ve bu hususa ilişkin ara karar tesis edilmemiştir. Dosya kapsamı ve işin niteliği gereği ispat külfeti davalı taraf üzerinde olmasına rağmen davalı tarafın iddiaları ve yapılan kesintilerin yerinde olduğu hususu ispatlanabilmiş değildir. Dava dilekçesi ve tevzi formunda dava değerinin 78.400,68 TL olarak gösterilmiş olduğundan bu bedel üzerinden davanın kabulüne, alacağın varlığı ve miktarı yapılan yargılama ile tespit edildiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. İcra inkar tazminatının harca tabi olmaması nedeni ile hüküm sonucu asıl talep üzerinden değerlendirilmiş ve yargılama giderleri ve vekalet ücreti davanın kabulüne karar verilmiş olmasına göre takdir edilerek açılan davanın kabulü ile, Davalı tarafın Bakırköy 14. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin 78.400,68 TL asıl alacak üzerinden devamına, icra inkar tazminatı talebinin alacağın varlığı ve miktarı yapılan yargılama ile tespit edildiğinden reddine, karar verilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesiyle, İlk derece Mahkemesi tarafından dava konusu işin 28.09.2018 tarihinde tamamlanmış ve sözleşmelerin fesih edilmesi, aradan geçen 5 yıllık süre sonrasında işin özelliğinden (fore-kazık) dolayı yerinde herhangi bir tespit yapma imkanının bulunmadığı bu aşamada yerinde inceleme yapmanın anlamsız olacağı görüş ve kanaatine ile mahallinde keşif yapmadığını, dava dışı ... mühendislik ile yapılan sözleşmeler ve hak edişlerin tamamı müvekkil ve dava dışı ... mühendislik tarafından imzalandığını, dosyada bulunan suretlerin imzalı olduğunu, bilirkişinin bu tutanaklarda davacı yanın imzasının bulunmamasını kastettiğini, müvekkilinin işvereni ... mühendislik olduğundan davacının imzasının bu tutanaklarda bulunması gerekmediğini, Devlet Demir yollarının taşeronu olan ... Mühendisliğin imzasının bulunduğu belgeleri mahkeme adete yok saydığını, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre davacı , gerekli tüm makine ve ekipmanları temin edecek, işin yapımı için gerekli kalifiye elemanı bulunduracak, imalatları proje ve standartlara uygun yapacak, foraj yapılması, demir donatı ve hazır betonun kuyuya pompa ile yerleştirilmesi işlemlerini yapacağını, tüm bunlar açık ve net bir biçimde ortada iken, müvekkilinin şantiye şefinin kontrol yapmaması sebebi ile müvekkili sorumlu tutmak usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyaya alınan bilirkişi raporunda, bilirkişinin fore kazık alanında uzman olmadığını, alanında uzman olmayan bilirkişiden alınan raporun yetersiz olduğunu, usule aykırı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı alt taşeron, davalı ise taşerondur.Davada davacı, davacı şirket ile dava dışı Devlet Demir Yolları Genel müdürlüğü arasında fore kazık yapım işleri için 05.10.2017 tarihli sözleşme imzalandığını, davacı tarafından edimler eksiksiz yerine getirilerek 6 adet hakediş ve 6 adet fatura düzenlendiğini, davalı şirket taraından nakit teminat kesintisi dışında ödemeler yapıldığını, bakiye 78.400,68 TL nakit teminat kesinti alacakları kaldığını, ödenmemesi üzerine girişilen icra takibi itiraz ile durması sebebiyle itirazın iptali ile takibin devamını talep etmiştir. Davalı, davalı şiket ile dava dışı ... inşaat şirketi arasında 05.10.2017 tarihli sözleşmeyi dava da alt yüklenici olarak imzaladığını, davacı şirket Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğünün hızlı tren inşaat projesinde fore kazık işlerinin yapımını üstlendiğini, davacı tarafça eksik ve hatalı imalat yapıldığını, asıl işveren tarafından kesinti yapıldığını, kesintiler dışında tüm bedeller ödendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkeme, tarafların ticari defterlerinde asıl alacak miktarı kadar davacı alacaklı olduğu sabit olduğunu, uyuşmazlık konusunun ayıplı ifaya bağlı yapılmış olan kesintilerin yerinde olup olmadığı hususunda olduğu, BAM kaldırma kararı doğrultusunda bilirkişi heyetine yerinde inceleme yetkisi verildiğini, geçen süre itibariyle tespit yapılmasının imkansız olduğu tespiti yapıldığını, davalı tarafça yapılan kesinti itibariyle iddiasını ispat edilemediğinden, davanın kabulüne karar vermiştir. Dava dışı ... inşaat şirketi işveren, davalı ... ... inşaat yüklenici, davacı ... inşaat şirketi arasında, Devlet Demir Yolları Genel Müdürlüğünün KM 46+031-KM 101-700 arası hızlı tren inşaat projesi kapsamında fore kazık yapımı ilişkin 05.10.2017 tarihli sözleşme imzalanmıştır.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince davacı alt yüklenici edimini tamamlamak suretiyle teslim etmiş, düzenlenen hak ediş bedelleri dava konusu yapılan teminat kesintileri kesilmek suretiyle davacıya ödeme yapılmıştır. Dava konusu oluşturan teminat kesintileri, davalı tarafından edimin eksik ve ayıplı yapıldığından dolayı kesinti yapıldığı savunulmuş, dosyaya sunulan delil ve belgeler itibariyle mahallinde dairemiz kaldırma kararı doğrultusunda yapılan inceleme ve akabinde alınan ek rapor itibariyle, davacının eksik ve ayıplı imalat yaptığına dair ve 16.01.2018 tarihli ile 09.06.2018 tarihli tutanakta belirtir şekilde kusurlar tespit edilememiş olup, davacı tarafından edim tamamlandığından haksız olarak yapılan kesintinin iadesi gerekmektedir. Mahkemece, davanın kabulüne yönelik vermiş olduğu karar doğru olmuştur. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1 - Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/12/2023 tarih ve 2022/1095 Esas, 2023/1341 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2 - Alınması gereken 5.355,55 TL nisbi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 1.338,89 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.016,66 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,3 - Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,4 - İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 03/12/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.