T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1589
KARAR NO: 2025/289
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2018/659 Esas, 2020/617 Karar
TARİHİ: 15/10/2020
DAVANIN KONUSU: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 19/03/2025
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Dava; taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin davacının davasına ilişkin olarak mahkemece kısmen kabule dair verilen karara davacı taraf vekilince istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili, davalı şirketlerin ... Ofisi'nin (...) ortakları olduğunu, müvekkili ile davalıların ortağı olduğu ... arasında "... CR3 Sözleşmesi Gebze-Halkalı Banliyö Hattı İyileştirmesi İnşaat ve Elektromekanik Sistemleri İşi" nde "Gebze İbrahimağa arası hattın kablo ve döşeme ve dağıtım merkezlerini bağlantı işleri" nin yapılması konusunda 25/06/2013 tarihli altyüklenici sözleşmesinin bağıtlandığını, sözleşmenin 2.3.3.madde hükmü uyarınca (hakedişlerden kesilen) nakdi teminat, ayrıca 2.3.1 madde hükmü uyarınca ... Bankası A.Ş.Topçular şubesine ait 05/12/2014 tarihli ... nolu, 167.934,49 Euro bedelli kesin ve süresiz teminat mektubu ve 2.3.2 maddesi uyarınca ... Bankası T.A.O Yıldıztepe Şubesine ait 17/12/2014 tarihli ... nolu 27.080,98 Euro bedelli avans teminat mektubunun davalıya verildiğini, ... Bankası A.Ş.Topçular şubesine ait 05/12/2014 tarihli ... nolu, 167.934,49 Euro bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun kesin kabulün yapılması gereken tarih itibariyle müvekkile iade edilmesi gerektiğini, ancak kesin kabul tutanaklarının davalı tarafca imzalanmadığını ve müvekkilinin teminatlarının iadesinden kaçınıldığını, Aynı şekilde ... Bankası T.A.O Yıldıztepe Şubesine ait 17/12/2014 tarihli ... nolu 27.080,98 Euro bedelli kesin ve süresiz avans teminat mektubunun avans tutarının tamamen ödendiğini, 04/05/2015 tarihinde müvekkile iade edilmesi gerekirken iade edilmediğini ve halen davalının elinde olduğunu, taraflar arasındaki sözleşme çercevesinde teminatların iadesinin şartlarının fazlasıyla oluştuğunu, bütün iş ve işlemlerin eksiksiz şekilde tamamlandığını ve davalıya teslim edildiğini belirterek, telafisi imkansız zararlar doğmasına engel olmak için dava konusu teminat mektuplarının paraya çevrilmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla teminat mektuplarının iadesini, kesin kabul yapılması gereken tarihten iptal edilinceye kadarki süreye ait her ay için işleycek en yüksek banka mevduat faiziyle beraber tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili, davaya konu teminatın yer aldığı sözleşmenin ilgili maddelerinin geçici kabul süreçlerini ayrıntılı olarak hüküm altına aldığını, davacı firmanın TTK.18.maddenin 2.fıkrasının aksine basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ederek imza ettiği sözleşmesel yükümülüğü bertaraf etmeye çalıştığını, iş bu davayı kötü niyetli olarak açtığını, taraflar arasında imzalanmış sözleşme metninde kesin kabul prosedürü ve eksik işler listesine ilişkin hükümler olduğunun görüleceğini, yükümlülükler yerine getirilmeden ve sözleşmede tanımlanan garanti süresi dolmadan teminat mektubunun iadesinin söz konusu olamayacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava İstanbul 12.ATM.nin 2016/772 Esas sayılı dosyasında açılmış, mahkemenin 10/11/2016 tarih ve 2016/625 Karar sayılı kararı ile mahkememizin 2015/230 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmiştir. Mahkemenin 2015/230 esas sayılı dosyasında 12/07/2018 tarihli ara karar ile dava dosyası tefrik edilerek ve 2018/659 esasa kaydedilmiştir. Mahkemece, taraflar arasında 25/06/2013 tarihli altyüklenici sözleşmesinin 2.3.3.madde hükmü uyarınca (hakediş teminatı) nakdi teminat, 2.3.1 madde hükmü uyarınca ... Bankası A.Ş.Topçular şubesine ait 05/12/2014 tarihli ... nolu, 167.934,49 Euro bedelli kesin ve süresiz teminat mektubu ve 2.3.2 maddesi uyarınca (avans teminatı) ... Bankası T.A.O Yıldıztepe Şubesine ait 17/12/2014 tarihli ... nolu 27.080,98 Euro bedelli avans teminat mektubunun davalıya verildiği, davalının hakedişten kesilen nakit teminatın %50 si 39.382,03 Euroyu davacıya ödediği, davalı tarafın davacının alacağı olarak defterlerine kaydettiği (bakiye hakediş teminatı) 35.000,00 Euro alacağı İİK 89/1 kapsamında 3. Kişiye (davacı alacaklısına) ödediği, nakit teminatın dava konusu olmadığı, Davacı tarafından mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının teminat yatırılmadığı için ...Bankası T.A.O Yıldıztepe Şubesine ait 17/12/2014 tarihli ... nolu 27.080,98 Euro bedelli teminat mektubu hakkında uygulanmadığı, davalının bu teminat mektubunu nakde çevirdiği, tarafların beyan dilekçeleri, ticari defter ve kayıtları, icra dairesi kayıtları ile kabulünde olduğu, Davalı tarafın ibraz ettiği, davacı yana ait "taşeronlara verilen avanslar hesabı"na ait muavin hesap ekstresine göre; davacı yanın dava tarihi itibariyle davalıya 27.080,98 euro avans borcu bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı bu avans alacağı karşılığında ... Bankası T.A.O Yıldıztepe Şubesine ait 17/12/2014 tarihli ... nolu 27.080,98 Euro bedelli teminat mektubunu nakde çevirerek alacağını tahsil ettiği, Bu teminat mektubu yönünden davacı tarafın iade isteyemeyeceği, davalı yanında davacıdan isteyebileceği alacağı kalmadığı tespit edildiği, bu teminat mektubu yönünden davacı taleplerinin reddine karar verildiği, ... Bankası A.Ş.Topçular şubesine ait 05/12/2014 tarihli ... nolu, 167.934,49 Euro bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunda ise; Teminat mektubunun iadesi için 25/06/2013 tarihli altyüklenici sözleşmesinin 2.3.2 nolu maddesinde " işin Kesin Kabulünün yapılmasından sonra davacının (altyüklenicinin) bu sözleşme ile üstlenmiş olduğu bütün yükümlülüklerini (borçlarını) yerine getirmiş olması " 15 nolu maddesinde "Geçici Kabul'ün yapıldığı tarihten en az 365 gün (1 yıl) sonra Kesin Kabul yapılacaktır. Davacı (alt yüklenici) sözleşmeye istinaden yaptığı işleri, bu süre (1 yıl) boyunca, garanti vermiştir." şeklinde düzenleme olduğu, Dosyaya alınan ve incelenen geçici kabul tutanağına göre, geçici kabul 07.05.2015 tarihinde yapıldığı, geçici kabulde tespit edilen herhangi bir eksiklik ve/veya ayıp olmadığı, geçici kabulden sonra 1 yıllık garanti süresi içinde de ortaya çıkan herhangi bir ayıp ve eksiklik davalı tarafça kanıtlanamadığı, davacının, sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği yapılan işin kullanıma açılması, dava dışı ... ın işi teslim alması ile belirlenmiş, davacının borcunu ihlal ettiği davalı tarafça ispatlanamadığı, kaldı ki davalı, davacının yaptığı işte garanti süresi içinde herhangi bir ayıp ve/veya eksiklik ortaya çıktığını da iddia etmediği, Bu nedenlerle geçici kabulden sonra 1 yıllık garanti süresinin dolduğu 07.05.2016 tarihi itibariyle dava konusu teminat mektubunun davacıya iade koşullarının gerçekleştiği, davalının iade borcunun 07.05.2016 tarihi itibariyle muaccel olduğu sabit bulunduğu, Dosya içine teminat mektubunun muhatabı ... Bankası A.Ş.Topçular Şubesi nin 30/04/2019 tarihli yazısı ile bildirdiği komisyon ücret tablosuna göre 14/07/2016 dava tarihine kadar davacı tarafından ödenen (06/06/2016 tarihinde) 551,05 Euro alacağın istenebileceği, dava tarihinden sonra yapılan ödemelerin muaccel olmadığı ve istenemeyeceği, ...Bankası'na ait 05.12.2014 tarihli 167.934,19 Euro bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun davacıya iadesi ile 551,05 Euro komisyon alacağının davacıya ödenmesine karar vermek gerektiği gerekçesiyle, 1 - Tarafların bilirkişi raporuna karşı itirazların ve yeni rapor alınmasının reddine, 2 - ... Bankası AŞ Topçular Şubesine ait 05/12/2014 tarihli ... numaralı ve 167.934,49 Euro bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun davacıya iadesine, Bu mektup nedeniyle davacı tarafından dava tarihine kadar dava dışı ... Bankası AŞ'ye 06/06/2016 tarihinde ödenen 551,05 Euro devre komisyon ücretinin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4-a maddesi gereğince en yüksek banka mevduat faiziyle davalıdan alınıp davacıya verilmesine, Davacının bu mektup nedeniyle ödediği diğer komisyon istemlerinin dava tarihi itibariyle muaccel olmadığından reddine 3 -... Bankası TAO Yıldıztepe şubesine ait 07/12/2014 tarih ... numaralı ve 27.080,98 Euro bedelli avans teminat mektubunun iadesi ve bu mektup nedeniyle ödenen /ödenecek olan devre komisyon ücreti alacağı istemlerinin reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinafında, dava konusu avans teminat mektubu karşılığı nakdi teminat davalı uhdesinde bırakıldığını, dava tarihi itibariyle müvekkilinin davalıya avans borcu olmadığını, dava açıldığı tarih itibarıyle davalı uhdesinde anılan avans mektubu bedelini karşılayacak tutarda nakdi teminat bulunduğunu, davalının önce avans mektubunu paraya çevirdiğini, ardından iade etmediği nakdi teminatı haciz bildirimi karşısında 3. Kişi icra dosyasına ödediğini, 70.000,00 Euro nakdi teminat verildiğini, müvekkilinin işi bitirdiğini, 07.05.2015 tarihinde geçici kabul tutanağı düzenlendiğini, nakdi teminatın yarısı 35.000,00 Euro'nun müvekkiline iade edildiğini, kesin kabul işleminin 07.05.2016 tarihinde yapılması gerektiğini, 22 Mayıs 2019 tarihinde avans teminatının nakde çevrildiğini, 27.080,00 Euro'nun müvekkiline iadesi gerektiğini, ...'dan 38 günlük devre komisyon ücretinin bildirildiğini, eksik hesaplandığını, vekalet ücretinin karar tarihine göre efektif satıştan hesaplanması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık Türk Borçlar Kanunun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklı teminat mektubunun iadesi talebidir. Davacı yüklenici, davalılar iş verendir. Davacı vekili, müvekkilinin Banliyo hattı kablo döşeme ve dağıtım merkezlerine bağlantı işlerinin yapılmasını gerçekleştirdiğini avans teminat mektubunun ve kesin ve süresiz teminat mektubunun, komisyon ücretleri ile iadesini talep etmiştir. Davalı vekili davacının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, teminat mektubu iade şartlarının iade şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Somut olayda avans teminat mektubu ve kesin teminat mektubunun iadesi talep edilmiş olup, nakit teminat dava dışıdır. Nakit teminatın davacı borcu için 3. Kişi icra dosyasına davalı tarafça ödendiğinde taraflar arasında biruyuşmazlık yoktur. Bu ödeme davacıya yapılan ödeme gibidir. Davacı vekili avans teminat mektubunun paraya çevrildiğini, nakdi teminatında davalıda olduğunu avans teminat mektubunun 27.080,98 Euro'nun iadesi talebinin reddini istinaf etmiştir. Sözleşmenin 2.3.1. Maddesine göre kesin teminat, kesin kabulden sonra davacı sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdikten sonra iade edileceği düzenlenmiştir. Sözleşmenin 2.3.2 maddesine göre avans teminat mektubu tutarı alt yüklenicinin hak edişlerinden yapılacak avans kesintileri tutarında azaltılacak avans tutarının tamamı alt yüklenici tarafından, yükleniciye geri ödendiğinde avans teminat mektubunun alt yükleniciye iade edileceği düzenlenmiştir. Sözleşmenin 14. Maddesine göre geçici kabulde yüklenicinin eksik işler listesi hazırlayıp alt yükleniciye süre tanıyan listeyi vermesi düzenlenmiştir. Eldeki davada böyle bir liste alt yükleniciye verilmediği, 1 yıllık garanti süresinde de taraflar arasında bu hususta bir uyuşmazlık olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla yerel mahkemece kesin teminatı iadesi kararı yerindedir. Avans teminatı açısından ise dosyada alınan 13.07.2020 tarihli bilirkişi raporunda davalı yanın dosyaya sunduğu muavin hesap ekstresi kayıtlarına göre davacı yanın dava tarihi itibariyle davalı tarafa 27.080,98 Euro avans borcu bulunduğunun tespit edildiği ve yerel mahkemenin de bu heyet bilirkişi raporuna dayanarak avans teminatı 27.080,98 Euro'nun iadesi talebini reddettiği anlaşılmıştır. Bu durum itibariyle davacının avans tutarını iade etmemiş olması sebebiyle, avans teminat mektubuna dair talebinin yerel mahkemece reddi yerindedir. Vekalet ücretinin dava açılırken belirlenen harç miktarları oranından nispi hesaplanmasında her hangi bir hukuka aykırılık bulunmayıp bu konudaki davacı vekilinin istinaf talebi isabetsizdir. Davacının davadan önce 06.06.2016 tarihinde ödediği 551,05 Euro komisyon ücretine yerel mahkemenin karar vermesinde de bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Belirttiğimiz tüm bu sebeplerle yerel mahkemenin kararı dosya kapsamına, hukuka ve usule uygun olup, davacı vekilinin istinaf talepleri isabetsizdir. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1 - İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/10/2020 tarih ve 2018/659 Esas, 2020/617 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2 - Alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 556,10 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3 - Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 4 - İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 19/03/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.