T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/405 Esas
KARAR NO: 2023/708 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2022/499 E.
DAVANIN KONUSU: Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan İHTİYATİ TEDBİR
KARAR TARİHİ: 18/04/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP; İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin dava dışı ... AŞ lehine 180.000,00TL, 50.000,00TL ve 81.265,43TL tutarında çek işlettiğini ve ... AŞ ye gönderilmek üzere kargoya teslim ettiğini ancak söz konusu çeklerin davalı şirket tarafından gasp edildiğini, davalının ticari defterleri incelendiğinde davalının ciro silsilesinde ismi geçen şirketler ile geçerli bir ticari ilişkisi olup olmadığının tespit edileceğini, davalı şirketin kurulduktan sonra 1 yıl içerisinde 3 kez adres değiştirdiğinin İTO kayıtlarından görüleceğini, çeklerin keşide tarihi davalı şirketin kurulmasından çok kısa bir süre sonra olup bu süre içerisinde davalı şirketin yüklü miktardaki çekleri alacak kadar ticari hayatının olmasının mümkün olmadığını, lehtar ciranta ... ile yaptıkları görüşmede kaşe ve imzanın kendilerine ait olmadığını öğrendiklerini, ciro silsilesinde kopukluk bulunduğunu, ciro silsilesinin muntazam olabilmesi için ilk cironun senedin lehtarı tarafından yapılması gerektiğini, senedin lehtarı tarafından yapılmayan ciro ve ondan sonraki ciroların geçersiz olduğunu, çeklere karşılıksız işlemi yapılmadığını, söz konusu çeklerden 180.000,00TL ve 50.000,00TL olanlarının davalı tarafça İstanbul Anadolu .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya ile takibe konulduğunu, söz konusu bu çekler hakkında müvekkilince İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/511 D. İş esas ve 2022/511 Karar sayılı dosyası ile İhtiyati Tedbir talep edildiğini ve mahkemece teminat karşılığında İhtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiğini, ... seri numaralı 81.265,43TL tutarındaki çek yönünden henüz icra takibi başlatılmadığını, bu çek yönünden İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret mahkemesinin 2022/548 D. İş esas ve 2022/548 D. İş karar sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir talebinde bulunduklarını, mahkemece teminat karşılığında tedbir talebinin kabulüne karar verildiğini, akabinde de tedbir talebinin uygulanması için müvekkilince talepte bulunulduğunu ve İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile uygulanmasını talep edildiğini belirterek İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı takibin durdurulmasına, 81.265,43TL tutarındaki çek bakımından ise çekin ödenmesinin durdurulması ile takibe konu edilmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.07.2022 tarihli 2022/499 E.sayılı kararıyla; "dava konusu 180.000,00TL ve 50.000,00TL bedelli çekler yönünden İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığının, dava dilekçesinin içeriğinden anlaşıldığı, icra takibinden sonra tedbir yolu ile takibin durdurulmasının mümkün olmadığı, takibin durdurulmasına yönelik tedbir talebinin reddi gerektiği, 81.265,43TL bedelli çek yönünden henüz icra takibi başlatılmadığı bildirilmiş ise de dava dilekçesinde bu çek yönünden İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret mahkemesinin 2022/548 D. İş esas sayılı dosyasından tedbir talep edildiği, teminat karşılığında 27.06.2022 tarihinde tedbir kararı verildiği ve verilen tedbir kararının İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile uygulanmasının talep edildiği bu davanın 08/07/2022 tarihinde açıldığı, bu çek yönünden de mevcut bir tedbir kararı bulunduğu" gerekçesiyle; tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
TEDBİR TALEBİ: İhtiyati Tedbir isteyen vekilinin 19/07/2022 tarihli dilekçesinde; davalı şirketin, müvekkili şirketin rızası dışında ele geçirdiği, "karşılıksızdır" işlemi yapılmayan ve ciro silsilesinin koptuğu çeklerin dayanak olarak gösterilerek takip başlattığını, başlatılan takibin asılsız, mesnetsiz ve dayanaksız olduğunu, Müvekkili şirketin gerçekte borçlu olmadığını, dosyaya çeklerin ödenmemesi ve takibin durdurulması için toplamda 336.340,00 TL yatırıldığını, müvekkili aleyhinde başlatılan kesinleşmiş olduğunu, icra takibine konu edilmeyen çek bakımından da müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitini ve dava sonuna kadar ileride telafisi güç zararların önüne geçmek adına icra takibinde, teminat karşılığında vezneye yatan paraların davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
TEDBİR KARARI; İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 20/07/2022 tarihli 2022/499 E. sayılı ara kararıyla; "...İİK 72/3 maddesi gereği "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir" hükmüne yer verildiğinin görüldüğü" gerekçesiyle;" Davacı yanın tedbir talebi yerinde görüldüğünden İİK 72/3.maddesi gereği dava konusu 180.000,00TL ve 50.000,00TL çeklerin toplamı 230.000,00TL nin %15'i olan 34.500,00TL teminat şartıyla tedbir talebinin kabulü ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına davacı ... Ticaret Limited Şirketinden tahsil edilen/edilecek olan dosya borcunun menfi tespit davası sonuçlanıncaya kadar alacaklıya ödenmemesine " karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili itiraz etmiş, itirazında; müvekkilinin dava konusu; keşidecisi ... Ltd. Şti, Lehtarı ... San. Tic. A.Ş. Olan, ... Bankası A.Ş. Dudullu Şubesine ait, 20.06.2022 vade tarihli, ... çek seri numaralı, 81.268,43-TL bedelli çek, kaynaklanan alacağının bulunduğunu, Keşidecisi ... Ticaret Ltd. Şti. olan , ... Bankası A.Ş. Dudullu Şubesine ait, 20.05.2022 vade tarihli, ... çek seri numaralı, 180.000,00-TL bedelli çekten ve Keşidecisi ... Ticaret Ltd. Şti. Olan, ... Bankası A.Ş. Dudullu Şubesine ait, 20.04.2022 vade tarihli, ... çek seri numaralı, 50.000,00-TL bedelli çekten kaynaklanan alacağa istinaden, çeklerdeki keşideci ve cirantalar aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibi başlattıklarını, ancak çekteki keşideci ... firması tarafından işbu Menfi Tespit davası ikame ettiğini, davaya konu çeklerin keşidecisinin ... Dış Ticaret Limited Şirketi olduğu daha sonra gerçekleştirilen ciro silsilesiyle alacaklı müvekkil ... Tic. Ltd. Şti.’ye geçtiği ve alacaklı müvekkilinin yetkili son hamil olduğu, müvekkilinin resmi kayıtlar ile almış olduğu çeke ilişkin alacağı ödenmediğinden mağdur olduğunu, ancak çekte keşideci konumunda olan davacı borçlu taraf ise, alacaklılardan mal kaçırma kastı ile, çekteki, davacı borçlu kaşe ve imzasının kendisine ait olmadığını iddia ederek borçlarının bulunmadığının tespitini talep ettiğini, öncelikle ihtiyati tedbir kararına ilişkin itirazının kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılması talep etmiştir.
TEDBİRE İTİRAZIN REDDİ KARARI; İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 18/11/2022 tarihli 2022/499 E. sayılı ara kararıyla; "...Somut olayda mahkememizin 20.07.2022 tarihli ara kararı ile İİK m.72/3 hükmü uyarınca usulüne uygun olarak verilen karara karşı yapılan itirazın reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davaya konu çek incelendiğinde, keşidecisinin ...Ltd şirketi olduğu, daha sonra gerçekleştirilen ciro silsilesi ile takip alacaklısı müvekkiline geçtiği, müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, çekte keşideci konumunda olan davacının alacaklardan mal kaçırma kastı ile bu davayı açtığını, davacı lehine tedbir kararı verilmesinin ihtiyati tedbir müessesinin ruhuna aykırı olduğunu. -TTK 18.madde gereğince, davacının tacir olması sebebiyle basiretli davranması gerektiğini, kargoda olası çalıntı ve kaybolma durumlarını göze alarak hareket etmesi gerektiğini. -Davacının, iddialarının aksine davacının elinden çekin rızası dışında çıktığını ispat edemediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte çekte ciro silsilesinin usulüne uygun olduğunu, müvekkilinin çekilin davacı firmanın elinden rızası dışında çıkıp çıkmadığını bilebilecek durumda olmadığını. -Hamil müvekkilinin yetkili ve meşru hamil olmasının TTK 790.maddesi gereğince yeterli olduğunu, müvekkilinin söz konusu çeki faturalı ve resmi alacağı karşılığında iktisap ettiğini, ispat yükü kendisinde olan davacının iddialarının soyutluktan ileri gidemediğini, tedbir talebinin reddi gerekirken tedbir talebinin kabulüne karar verilmesinin HMK 390/3 maddesi kapsamında haklılığı yaklaşık dahi ispat edilememişken yerinde olmadığını. -Davacı tarafın borca ve kendi imzasına itiraz etmediğini, kötüniyetli olduğunu beyanla mahkeme kararının kaldırılarak, tedbire itirazlarının kabulü ile tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER; Tedbir kararı verilen çek örneklerinin incelenmesinde; ... Bankası Dudullu Şubesine ait keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20/04/2022 olan 50.000 TL bedelli çek ile keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 20/05/2022 olan 180.000 TL bedelli çeklerin keşidecisinin davacı ...Ltd şirketi, lehdarının ... Tic AŞ olduğu arkasında ciro silsilesinde lehdar ciranta ..., ... Tic AŞ, ... - ..., ... Tic Ltd şirketi cirolarının bulunduğu görülmüştür. İstanbul Anadolu ...İcra Müd. ... E.sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... Tic Ltd şirketi tarafından borçlu davacı ...Ltd şirketi, ..., ... San ve Tic AŞ ve ... San ve Tic AŞ aleyhine 20/04/2022 tarihli 50.000 TL bedelli ve 20/05/2022 tarihli 180.000 TL bedelli çeklere dayanarak kambiyo senetlerine özgü takip başlattığı anlaşılmıştır. Dosyaya celp edilen soruşturma dosyasından; davalı ... Tic. Ltd. Şti. Tarafından ... Dış Tic. Ltd. Şti. Yetkilileri, ... A.Ş. Yetkilileri, ... A.Ş. Yetkilisi ve ...-... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan, İstanbul Anadolu C. Başsavcılığının 2022/ soruşturma sayılı dosyasında şikayetçi olduğu, şikayet dilekçesinde ... ile ticari ilişkisinin bulunduğu ve bu ilişki çerçevesinde çekleri fatura, çek giriş bordrosu karşılığında aldığını cari hesabına işlediğini, şüphelilerin muvazaalı olarak hareket ederek çekleri faili meçhul kişilere imzalattıklarını, müvekkilini zarara uğratma kastı içerisinde bulunduklarını, müvekkilinin imzayı teyit etme imkanı bulunmadığını beyanla şikayetçi olduğu anlaşılmıştır. Savcılık dosyasında keşideci davacı şirket yetkilisinin ifadesinde; 180.000 TL bedelli çekin kendilerine ait olduğunu, ... Ambalaj'a kargo ile gönderirken İmes San. Şubesi ... Kargo'dan çalındığını, Büyükçekmece C.Başsavcılığının 2022/67805 dosya numarası ile şikayetçi olduğunu beyan ettiği, ...'nın ifadesinde çekteki yazı ve imzanın kendisine ait olduğunu beyan ettiği anlaşılmıştır. Davalı tarafça dosyaya, DAVALI ... Tekstil Şirketi tarafından, ...-...'e düzenlenen 03/02/2022 tarihli 205.254,00 TL bedelli fatura ve irsaliye ile 07/02/2022 tarihli 224.802,00 TL bedelli irsaliye ve fatura örnekleri ile, 20/04/2022 tarihli ... tarafından keşide edilen ...'na ait 50.000 TL bedelli çek ile 180.000 TL bedelli çeklerin teslimine ilişkin çek teslim bordrosu sunulmuştur. Büyükçekmece C.Başsavcılığının 2022/67805 dosya numarasının incelenmesi için izin talebinde bulunulmuş; soruşturma dosyasının incelenmesinde yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Anadolu CBS'na gönderilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E: İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, davacı vekili keşidecisi müvekkili ... Ticaret Ltd. Şti. olan, ... Bankası A.Ş. Dudullu Şubesine ait, 20.05.2022 keşide tarihli 180.000,00-TL bedelli çek ile, 20.04.2022 keşide tarihli, 50.000,00-TL bedelli çeklerin kargoda kaybolduğunu, lehtar ciranta kaşe ve imzasının lehtara ait olmadığını, çeklerin davalı hamil tarafından kötüniyetle iktisap edildiğini, icra veznesine alacağı depo ettiklerini beyanla İİK 72/3 maddesi gereğince ihtiyati tedbir talep etmiş, ilk derece mahkemesince tedbir talebinin kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde, müvekkilinin çeki usulüne uygun ciro silsilesiyle iktisap ettiğini, iyiniyetli hamil olduğunu, davacının imzasını inkar etmediğini, ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığını ileri sürmüştür. İİK 72/3 maddesinde icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında, teminat karşılığında mahkemeden icra veznesindeki paranın ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmiştir. Dosya kapsamına sunulan deliller ve celp edilen dosyalardan, taraf iddialarının yargılamayı gerektirmekle birlikte, ilk derece mahkemesince takipten sonra açılan menfi tespit davasında İİK 72/3 maddesi gereğince tedbir talebinin kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken harç peşin alınmakla yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 18/04/2023 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.