T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1203 Esas
KARAR NO: 2023/647 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 18/03/2021
NUMARASI: 2020/94 E. - 2021/74 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 06/04/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Plastik - ... 2012 yılında kurulan şirketin geniş ürün yelpazesi ile hizmet veren, mobilya aksesuarında lider firmalardan olduğunu, davalı tarafın sektörde yeni olmayan harcı alem ürünlerin tescilini almak suretiyle haksız tekel hakkı almaya çalıştıklarını, ... (14), (16), (17)sayılı tasarımın yıllardır kullanılan harcı alem tasarımlar olduğunu, davalı adına tescilli olan ... sayılı çoklu tasarım belgesinde yer alan ... (14), (16), (17) sayılı tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını iddia ederek, davalı adına tescilli olan ... (14), (16), (17) sayılı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin sahibi olduğu tasarım tescillerine konu ürünü yenilik ve ayırt edicilik şartlarını yerine getirdiğini, ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özellikleri koruma kapsamı dışında olduğunu, davacı tarafın iddiaların aksine müvekkiline ait tasarımlar yeni ve ayırt edici niteliğe haiz olduğunu iddia ederek müvekkili aleyhine açılan haksız davanın reddini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 18/03/2021 tarihli 2020/94 E. - 2021/74 K. sayılı kararıyla; "... dava konusu tasarımların tescil başvuru tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici nitelikte olup, hükümsüzlüğünü gerektirir bir neden bulunmadığından davacının davasının reddi" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Usule ilişkin istinaf sebeplerinde; mahkemece alınan bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, yaptıkları itirazın teknik inceleme gerektirdiği halde, mahkemece yeniden rapor alınmadan hukuki değerlendirme yapılarak reddedildiğini, Yargıtay'ın istikrar bulmuş kararları dikkate alındığında, mahkemece eksik inceleme ile verilen kararın bozulması gerektiğini.-Esasa ilişkin istinaf sebeplerinde; davalı firmanın yeni olmayan harcıalem ürünlerin tescilini alarak haksız tekel hakkı almaya çalıştığını, haksız davalar açtığını, 6769 Sayılı SMK 55. Madde ve 56. Madde de tasarım tescilinin koşullarının ortaya konulduğunu, davacının dünyada yeni olmayan yıllardır kullanılan ürünlerin tescilini alarak kendisi tasarlamışcasına dava açtığını.-Davacının ... numaralı tasarımının dikdörtgen bir halka üzerinde, yuvarlak borumsu şekil ile kombine edildiğini, hiçbir ayırt ediciliğinin bulunmadığını, dikdörtgen halkanın da anonim olduğunu.-Davacının ... numaralı tasarımının, yuvarlak siyah desensiz bir parça üzerine parlak laleyi anımsatan parlak şekiller ile önünde boş halka ile kombine edildiğini, ayırt ediciliğe sahip olmadığını, dış desensiz siyah ve üst kısımda yer alan halkanın genel anonim bir görüntü olduğunu, içinde yer alan lalemsi şekillerin ise bir çok tekstil ve sanayi ürünlerinde kullanılan anonim bir desen olup yeni ve ayırt edici olmadığını. -Davacının ... numaralı tasarımının, yuvarlak siyah desensiz bir parça üzerine parlak kalbi anımsatan parlak şekiller ile önünde boş halka ile kombine edildiğini, ayırt ediciliğe sahip olmadığını dış desensiz siyah ve üst kısımda yer alan halkanın genel anonim bir görüntü olduğunu, içinde yer alan kalbimsi şekillerin ise bir çok tekstil ve sanayi ürünlerinde kullanılan anonim bir desen olup yeni ve ayırt edici olmadığını. -Bu görüşlerini 11/01/2021 tarihli ... imzalı uzman görüşüyle ispat etmelerine rağmen mahkemenin bu hususu değerlendirme gereği duymadığını, uzman görüşü yanısıra TPMK nezdinde tescil edilmiş birçok benzer tasarımı da delil olarak sunduklarını beyanla, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: Dosya arasında bulunan Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; ... sayılı "Kulp (Mobilyalar İçin)" ve "Sarkaç (Mobilyalar İçin)" ürün adlı çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin, 31/12/2018 tarihinden itibaren 5 yıl müddetle davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince marka vekili bilirkişi, bilgisayar mühendisi bilirkişi ve M.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. ...'dan alınan 11/01/2021 havale tarihli raporda; "... (14) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri incelendiğinde, yenilik ve ayırt edicilik yönünden değerlendirilen tasarımların "Mobilyalar için sarkaç" tasarımı olduğu, tasarımların yüzey bağlantı ögesi (gövde) ve bu ögeye bağlı hareketli askı/tutma ögesi olmak üzere iki ana ögeden oluştuğu,....Karşılaştırılan ögelerin işleyiş ve fonksiyonel olarak benzer, geometrik yapıları ile farklı olduğu, tasarımlardaki askı tutma ögesi daire kesitli/ boru olup köşeleri radyosu dörtgen oranlarda olduğu, bu ögelerin kesitleri benzer geometrik biçimlerde ise de, dairenin yarıçaplarının farklı değerlerde, dörtgen formun genişlik ve yüksekliklerinin farklı formlarda olduğu, ürünlerin kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, farklı olarak algılandıkları sonucuna varıldığını. ... (16) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri incelendiğinde, yenilik ve ayırt edicilik yönünden değerlendirilen tasarımların "Mobilyalar için sarkaç" tasarımı olduğu, tasarımların yüzey bağlantı ögesi (gövde) ve bu ögeye bağlı hareketli askı/tutma ögesi olmak üzere iki ana ögeden oluştuğu,...Hükümsüzlüğü talep edilen ... (16) numaralı tasarım tescilinde yer alan gövdenin yüzeyi farklı bir malzeme ve renkte olup bir tür çiçek deseninde olduğu (C). Hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ürünlerde yer alan yüzey gövde ile aynı malzeme ve renkte olup, desenlerin farklı biçimde yorumlanarak oluşturulduğu, ... (16) numaralı tasarım tescilinde yer alan halkanın gövde ile birleşimini sağlayan ögenin gövde ile aynı renk ve malzemeden olup, gövdenin tam merkezinde konumlandığını, Hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan tasarımların ikisinde yukarıda birinde merkezde konumlanan bu öge, gövde ile aynı malzemeden olup, farklı geometrik biçimde olup (D). Karşılaştırılan tasarımların benzer fonksiyonel biçim ve yerleşimde tasarlanmış ürünler olmakla beraber, bütünü oluşturan ögelerin biçim, oran ve yüzey özellikleri ile farklılaştığını, ürünlerin kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, farklı olarak algılandıkları sonucuna varıldığını. ... (17) numaralı tescilli tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan geçmiş tarihli ürün görselleri incelendiğinde; Karşılaştırılan tasarımlarda yer alan askı/tutma ögesi benzer geometrik biçimde ve benzer yerleşimde olduğunu, Hükümsüzlüğü talep edilen ... (17) numaralı tasarım tescilinde yer alan gövdenin yüzeyinin farklı bir malzeme ve renkte olduğunu, bir tür kabartma deseninde olduğunu (C). Hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen ürünlerde yer alan yüzey gövde ile aynı malzeme ve renkte olup, desenler farklı biçimde yorumlanarak oluşturulduğunu, ... (17) numaralı tasarım tescilinde yer alan halkanın gövde ile birleşimini sağlayan ögenin gövde ile aynı renk ve malzemeden olup, gövdenin tam merkezinde konumlandığını, Hükümsüzlüğe dayanak olarak sunulan tasarımda da merkezde konumlanan bu ögenin, gövde ile aynı malzemeden olup, farklı geometrik biçimde olduğunu (D). Karşılaştırılan tasarımların benzer fonksiyonel biçim ve yerleşimde tasarlanmış ürünler olmakla beraber, bütünü oluşturan ögelerin biçim, oran ve yüzey özellikleri ile farklılaştığını, ürünlerin kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, farklı olarak algılandıkları sonucuna varıldığını, sonuç olarak Hükümsüzlüğü talep edilen ... (14), (16), (17) numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 31/12/2018 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu ve hükümsüzlüklerine karar verilmesinin koşullarının oluşmadığını" beyan etmişlerdir.
G E R E K Ç E: Tasarımın hükümsüzlüğü davasında ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde ve 25/08/2020 tarihli cevaba cevap dilekçesinde ... isimli bilirkişiden mütalaa aldıklarını beyan ettiği ve cevaba cevap dilekçesi ekinde tasarım karşılaştırmalarının bulunduğu belgeler ibraz ettiği anlaşılıyorsa da, ibraz edilen belgelerin imzasız olup kimin tarafından imzalandığı, hazırlayan kişinin uzmanlık alanı belli olmadığından, teknik görüş olarak değerlendirilmemiştir. Ancak davacı vekili tarafından mahkemece alınan bilirkişi raporuna ayrıntılı itirazda bulunulduğu, tasarım hükümsüzlüğüne ilişkin incelemenin teknik uzmanlık gerektirdiği, mahkemece davacı vekilinin rapora itirazlarının karşılanması yönünden bilirkişi heyetinden ek rapor yada yeni bir heyetten rapor alınması gerekirken, kararda itirazları karşılayacak gerekçeye yer vermeksizin raporun "dosya kapsamıyla uyumlu ve yeterli görüldüğü" ve "itiraz konusu olguların raporda detaylı olarak değerlendirildiğinin görüldüğü" şeklindeki yüzeysel gerekçelerle itirazın reddine karar verildiğinin açıklanması yerinde olmayıp, eksik inceleme ile karar verildiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davacı itirazlarını karşılayacak şekilde ek rapor yahut yeni bir heyetten rapor alınarak karar verilmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 18/03/2021 tarihli 2020/94 E. - 2021/74 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA,2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 73,00 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 06/04/2023 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.