T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/63 Esas
KARAR NO: 2023/385
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/05/2022
NUMARASI: 2022/466
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 08/03/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıların tümünün ve taraflarınca bilinmeyen kötüniyetli cirantaların, çeklerin vadesinin gelmesi ve derhal haksız olarak icra kanalıyla tahsiline gidebileceğinden hatta İhtiyati haciz ile müvekkil şirketi bankalar ve ticari faaliyetleri nezdinde sekteye uğratabileceğinden ötürü 25/05/2022 keşide tarihli, TR... hesabına ait ... çek seri nolu keşidecisi mağdur şirket olan 80.000,00 TL tutarındaki çek, 10/06/2022 keşide tarihli, TR... hesabına ait ... çek seri nolu keşidecisi mağdur şirket olan 80.000,00 TL tutarındaki çek ve 25/06/2022 keşide tarihli, TR... hesabına ait ... çek seri nolu keşidecisi mağdur şirket olan 80.000,00 TL tutarındaki çekin dava kesinleşinceye kadar ödenmemesi için çekler üzerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve bahse konu çeklerin iptal edilmesini ve borçlu olunmadığının tespitine, ayrıca ihtiyati tedbire kararı verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde sadece isim olarak ... yazılı olduğunu, ancak TC kimlik numarası ile adresinin yazılı olmadığını, davacıyı tanımadığını, İstanbul iline gitmediğini, Sivas ilinde ikamet ettiğini, mahkemece TC kimlik numarası ile araştırma yapılmasını istediğini, isim benzerliği kanaatinde olduğunu, dava konusu ile de alakasının bulunmadığını bildirmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/466E. Sayılı, 24/05/2022 tarihli ara kararı ile; "...Her ne kadar davacı vekili çeklerin ödenmemesine dair bankaya müzekkere yazılmasını talep etmişse de, ödeme yasağı konulması tedbirinin çek iptali davalarına özgü olduğu, menfi tespit davalarında İİK 72 maddesi ve HMK 389 maddesi uyarınca tedbir konulabileceği dolayısıyla şartları oluşmadığından çeklerin ödenmemesine dair tedbir konulması talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Davacı vekilinin tedbir talebinin kabulü ile, dava değerinin % 15 oranında teminat yatırıldığında İİK 72/2 maddesi uyarınca söz konusu çeklerin icra takibine konu edilmemesi yönünde tedbir konulmasına, Davacı vekilince çeklerin ödenmemesine dair bankaya müzekkere yazılması talebinin reddi ile; İİK 72/2 maddesi uyarınca mahkememizce konulan tedbir kararının verildiğine ilişkin bu hususta bankaya bilgi verilmesine,..." şeklinde karar verilmiştir. Kararı davalı vekili istinaf etmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalıların çeklerin karşılığını ödemediğini, herhangi bir mal ya da hizmet sunmadıklarını, müvekkilinin davalı ... şirketi ile işbirliği içinde olan davalı ... ile müvekkili tarafından çek feshinin karşılığında vade ve masrafları düşmek suretiyle iskonto ederek müvekkiline nakit para verme konusunda anlaştıklarını, ancak adı geçen davalıların çekleri teslim almalarına rağmen bedeli vermediklerini, müvekkilinin davalılara verdiği çeklerin kambiyo senedi vasfını yitirdiğini, dolayısıyla da bu çekin bankaya ibraz edilerek tahsil edilmesinin hukuka aykırı olacağını, gerek huzurdaki davada, gerekse ilerleyen ceza davası neticesinde davalıların müvekkilinden haksız ve kötü niyetli şekilde menfaat elde etmeye çalıştıklarının ortaya çıkacağını belirterek mahkemenin red kararının kaldırılarak dava konusu çekler için öncelikle teminatsız olarak, aksi halde teminatlı yahut çek bedelinin tamamının mahkeme kasasına depo edilmesi ile bankaca çeklerin ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.
DELİLLER: Dava dosyasında çeklerin fotokopilerinin yer aldığı, buna göre dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı, lehtarının davalı ... şirketi, çeklerden 10/06/2022 tarihli çekin ön yüzüne iptal yazıldığı, bu çekin arkasında davalı ... Şirketinin cirosunun bulunduğu,25/05/2022 tarihli çekin arka yüzündeki ciroların ise tamamen karalanmış olduğu, çeklerin her birinin 80.000,00'er TL oldukları görülmüştür.
GEREKÇE: Dava, İİK'nın 72. Maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasıdır. Dairemiz önüne gelen uyuşmazlık ihtiyati tedbir talebinin kısmen reddi kararına yöneliktir. Davacı tarafın dava konusu çekin banka tarafından ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini istediği, ancak mahkemece İİK'nın 72. Maddesi gözetilerek çekin teminat karşılığında takibe konu edilmemesi ve tedbir kararı verildiğine ilişkin bankaya bilgi verilmesi şeklinde tedbir kararı verildiği, kararın somut olay bakımından ve dosyaya sunulan deliller gözetildiğinde usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf taleplerinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 179,90 TL harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.08/03/2023