T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1189 Esas
KARAR NO: 2023/404
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/10/2020
NUMARASI: 2019/366 E. - 2020/624 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/05/2019
KARAR TARİHİ: 08/03/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu ...'nın keşidecisinin ... Bankası' nın 50.000,00 TL bedelli bedelli çekin düzene ciro silsilesi ile alacağından ötürü davacı alacaklı müvekkili şirkete geçtiği çekin yasal süresinde 04/01/2019 tarihinde karşılığının ödenmesi için muhatap bankaya ibraz edildiğinde çekte tahrifat olmamasına rağmen çek keşidecisi davalı borçlu çekte tahrifat olduğunu yönündeki beyanı doğrultusunda işlem yapan banka tarafından çekin arkasına çekin tahrifat olduğu anlaşıldığından ödeme yapılmadığını, bu nedenle Bakırköy ... İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattıklarını, borçlunun borca itiraz ettiğinden dolayı takibin durduğunu, takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini, borçlunun kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27.10.2020 tarih ve 2019/366 Esas - 2020/624 Karar sayılı kararıyla; "Dava çeke dayalı takip nedeni ile itirazın iptali davasıdır. Davacı taraf davalı aleyhine Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası çekten kaynaklı toplamı 55.426,06 TL üzerinden takip başlattığı, davalının borcu olmadığı savı ile süresinde takibe itirazı üzerine iş bu itirazın iptali davasının 1 yıllık süre içerisinde ve dava değeri 55.426,06 TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla; Dava konusu çek incelendiğine; keşidecisi davalı ... olan 30.12.2018 keşide tarihli 50.000 TL meblağlı yetkili hamilinin davacı olan çek ibraz süresi içerisinde bankaya ibraz edildiği çekte tahrifat gerekçesi ile ödeme yapılmadığı anlaşıldığı; Davalı yan davaya cevap vermemiş, keşidecisi olduğu çekte imza inkarında bulunmamış, icra takibinde de tahrifat iddiasını ileri sürmüş, çek incelendiğinde ciro silsilesinde kopukluk olmadığı gibi tahrifat da olmadığı anlaşılmış; Davalı yanın tahrifat iddiasına yönelik isticvabına karar verilmiş, bu hususta mahal Mahkemesine talimat yazılmış usulüne uygun ihtaratlı davetiyeye rağmen davalı talimat duruşmasına katılmamıştır. Bu hali ile yetkili hamil olan davacının çekten kaynaklı alacaklı olduğu anlaşılmıştır.Davacı yan takibe konu çekin çek tutarı ve çek tazminatı dışındaki taleplerini atiye terk etmekle bu husuta karar verilmesine yer olmadığına, davacının çek tutarı 50.000,00 TL ve yasal %10 çek tazminatı 5.000,00 TL olmak üzere 55.000,00 TL üzerinden takibinden devamına, asıl alacak belirlenebilir ve likit olmakla icra inkar tazminatına da hükmedilmesine." karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; "İcra dosyasında ve mahkeme dosyasına ilişkin vekaletimiz bulunsa da gerekçeli kararın davalı asile tebliğ edildiğini, Davacı vekilince başlatlan Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasından gönderilen ödeme emrine vekil sıfatıyla süresi içerisinde borca, yetkiye ve işlemiş faiz talebine itiraz edilerek vekaletname sunulduğunu, buna rağmen açılan itirazın iptali davasında dava dilekçesi ve tensip zaptı dahil olmak üzere tüm tebligatların davalı asile yapıldığını, Tebligat Kanunu'nun 11 ve Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 18. maddeleri gereğince vekil ile takip edilen işlerde tebligatın vekile yapılmasının zorunlu olduğunu, davalı asile yapılan tebligatın usulsüz olup söz konusu tebligata dayanılarak taraf teşkili sağlandığından söz edilemeyeceğini, Mahkemece dava dilekçesi ve duruşma gününün tarafımıza usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken, bu husus göz ardı edilerek karar verilmesinin doğru olmadığını, Kaldı ki itirazın iptali davasına sıkı sıkıya bağlı olan takip dosyasındaki yapmış olduğumuz yetki itirazı hususunda bir inceleme yapılmaksızın yargılamanın sadece borca ve ferilerine yönelik incelenmesinin usule aykırılık oluşturduğunu, Davacının dava dilekçesinde, 'Asıl alacağın %20 si oranında (10.000 TL) icra inkar tazminatına mahkum edilmesinin' talep edilmesine rağmen, mahkemece davacının taleple bağlılık ilkesinin dışına çıkarak 50.000 + 5.000 (çek tazminatı ) = 55.000 TL üzerinden %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesinin usule aykırı olduğunu,Çek tazminatının istem konusu olabilmesi için çekin karşılıksızdır işlemine tabi tutulması gerektiğini, takip dayanağı çekin tahrifat nedeniyle banka tarafından ödenmediğini ve karşılıksız işlemi yapılmayarak durumun şerh edildiğini, bu nedenle davacının çek tazminatı talep hakkının bulunmadığını, Takip konusu çekin keşide tarihinde gözle görülecek şeklide net bir tahrifatın yapıldığını, bu nedenle öncelikle çekteki bu tahrifatın bilirkişi suretiyle inceleme konusu yapılması gerektiğini, bu hususta inceleme yapılmadığı gibi bankadan bilgi ve belge talebinde bulunulmadığını." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Dava, İİK'nın 67.maddesine dayalı olarak açılan itirazın iptali davasıdır. İlk derece mahkemesi tarafından, "Davalının Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 50.000,00 TL asıl alacak + 5.000,00 TL çek tazminatı, olmak üzere 55.000,00 TL üzerinden iptaline, -Davacı işlemiş faize ilişkin sair taleplerini atiye terkettiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, -Hüküm altına alınan asıl alacak 55.000,00 TL' nin %20'si oranında davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine." karar verilmiştir. Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davalı borçlunun çekte tahrifat olduğunu yönündeki beyanı doğrultusunda işlem yapan banka tarafından davacı tarafından ibraz edilen çekin arkasına "Çekte tahrifat olduğu anlaşıldığından ödeme yapılmadığı" kaydını işleyerek çeki davacıya iade ettiği, ardından davacının bu çeke dayalı olarak başlattığı icra takibine davalının itirazı üzerine itirazın iptali davası açıldığı, davalının davaya cevap vermediği görülmüştür. Davalı vekilinin istinaf dilekçesi ile birlikte, "Dosyaya vekalet sunulmasına rağmen gerekçeli kararın davalı asile tebliğ edilmesinin usule aykırı olduğu"ndan bahisle eski hale getirme talebinde bulunduğu ve Dairemizin 01/07/2021 tarihli ara kararı ile "Davalı vekili 15/01/2021 tarihinde dosyaya vekaletname ibraz etmiş, gerekçeli karar ise mahkeme tarafından aynı gün davalı asile tebliğe çıkarılmış, gerekçeli kararın tebliğ tarihinde davalının vekaletnamesi dosyada bulunduğundan, asile yapılan tebligat sonuç doğurmayacaktır. Geçersiz tebligat nedeniyle, istinaf süresi başlamadığından ve "davalı veya vekilinin elinde olmayan sebeple istinaf süresinin kaçırılması" söz konusu olmadığından, HMK 95/1-2 maddesindeki koşulların gerçekleşmediği kanaatiyle eski hale getirme talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar tebliği geçersiz olmakla, vekil tarafından gerekçeli karardan haberdar olunduğunda yapılan istinaf başvurusunun süresinde kabul edilerek dosyanın inceleme sırası geldiğinde incelenmek üzere arşive alınmasına." karar verilmiştir. Davalı vekilinin, "İşbu itirazın iptali davasında tebliğin icra dosyasına itirazda bulunan vekile yapılması gerektiğini, asile yapılan tebliğin geçerli olmadığını, taraf teşkilinin usulüne uygun olarak sağlanmadığını." ileri sürdüğü görülmüş ise de; itirazın iptali davası icra takibine itiraz üzerine takibin devamını sağlamaya yönelik bir dava olsa da, yeni bir dava olması sebebiyle dava dilekçesinin asile tebliği gerektiğinden, mahkemece dava dosyasına vekaletname sunulmadığı sürece tebliğlerin davalı asile yapılmasında usule aykırılık bulunmamaktadır. Davalı vekili tarafından "Takip dosyasında yapmış oldukları yetki itirazı hususunda bir inceleme yapılmaksızın yargılamanın sadece borca ve ferilerine yönelik incelenmesinin usule aykırılık oluşturduğu" ileri sürülmüş ise de; mahkemece 16.12.2019 tarihli duruşmada yedi numaralı ara karar ile "Davanın yetkili icra dairesinde açıldığının tespitine" karar verildiği, icra dosyasında davalı dışındaki iki borçlunun adresinin Beylikdüzü/İstanbul olduğu dikkate alındığında icra takibinin yetkili olan Büyükçekmece İcra Müdürlüğü'nde başlatıldığı ve mahkemenin yetkiye ilişkin değerlendirmesinin isabetli olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu çek incelendiğine; keşidecisi davalı olan 30.12.2018 keşide tarihli 50.000 TL meblağlı yetkili hamilinin davacı olan çek ibraz süresi içerisinde bankaya ibraz edildiği, çekte tahrifat gerekçesi ile ödeme yapılmadığı, davalının davaya cevap vermediği ve keşidecisi olduğu çekte imza inkarında bulunmadığı, davalının icra takibindeki borca itirazında tahrifat iddiasını ileri sürmüş ise de çek incelendiğinde gözle görülür bir tahrifatın ve ciro silsilesinde kopukluk olmadığının anlaşıldığı, tahrifat iddiasının araştırılması için davalının mahkemece isticvabına karar verilmesine ve usulüne uygun ihtaratlı davetiyeye rağmen davalının duruşmaya katılmaması karşısında mahkemece çek bedeli yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile şartları oluşmadığı halde çek tazminatına da karar verilmiş olması, ayrıca çek tazminatının da dahil edildiği alacak üzerinden icra inkar tazminatına karar verilmiş olması usule aykırı olduğundan; davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 2-Bakırköy 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/10/2020 tarih, 2019/366 E. - 2020/624 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın kısmen kabulü ile; davalının Büyükçekmece ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile; takibin 50.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, 4-Davacı işlemiş faize ilişkin sair taleplerini atiye terkettiğinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5-Hüküm altına alınan asıl alacak 50.000,00 TL' nin %20'si oranında davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,6- Arabuluculuk masrafı olan 1.320,00 TL' nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 7- Alınması gereken 3.415,50 TL karar harcından, peşin alınan 669,41 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.746,09 TL ilam harcının davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,8-Davacı tarafça sarf edilen dava açılış harç gideri olan 669,41 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 44,40 TL başvurma harcı, 6,40 TL vekalet harcı ile 220,65 TL posta ve tebligat masrafları olmak üzere toplam 271,45 TL'den davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 246,77 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 10-Davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,11-Davalı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 12-İstinaf peşin harcının talebi halinde davalıya iadesine, 13- İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama gideri olan 162,10 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 86,50 TL posta masrafı olmak üzere toplam 248,60 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 14-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,15-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.08/03/2023