T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/98 Esas
KARAR NO: 2023/413
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2022/823
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 08/03/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İHTİYATİ TEDBİR TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu ... Bankası A.Ş.'nin Kaynarca şubesine ait 13 Eylül 2022 basım tarihli ... seri numaralı ...'nın lehtarı olduğu 17/11/2022 tarih 68.000,00 TL bedelli ve 27/11/2022 tarih ... seri numaralı ...'nın lehtarı olduğu 65.000,00 TL bedelli çekler bakımından ivedilikle çekin bankaya ibrazı durumunda ödenmesinin durdurulması (çek ödeme yasağı verilmesi) çek hakkında ihtiyati haciz ve icra takibinin (başlatılmasının) durdurulması amacıyla iik m. 72 ve sair mevzuat gereğince ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİR KARARI: İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/823 Esas ve 23/10/2022 tarihli ara kararı ile; "...Buna göre, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale geleceği anlaşılmaktadır. Tüm bu nedenlerle İİK'nin 72/2-3. Maddeleri uyarınca talebin kısmen kabulüne; davaya konu çeklerin %15'i tutarındaki teminatın davacı tarafça yatırılacak nakit ya da sunulacak kesin ve süresiz nitelikte teminat mektubu niteliğindeki teminat karşılığında dava sonuna kadar; Davalılar tarafından çeklerin ödeme için ibraz edilmesi halinde muhatap banka tarafından davalılara ödenmemesine, İcra takibinin dava tarihinden sonra yapılması halinde İİK'nın 72/2. maddesi uyarınca takibin durdurulmasına, icra takibinin dava tarihinden önce yapılması halinde İİK'nın 72/3.maddesi uyarınca icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulmasına" karar verilmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZ: İhtiyati tedbire itiraz eden davalı ... Anonim Şirketi vekili 07/11/2022 tarihli dilekçesi ile; mahkemenin 23/10/2022 tarihli ara kararı ile "Davaya konu çeklerle ilgili davalılar yönünden ihtiyati tedbir isteminin kısmen kabulüne" karar verildiğini, verilen ihtiyati tedbir kararının hukuka aykırı bir karar olduğunu, HMK 389/1 madddesinde sayılan şartların birlikte varlığı halinde ihtiyati tedbir kararı verilebileceğini, fakat mahkemece verilmiş olan ara kararda içinde bulunulan durumun bu şartları karşıladığına ilişkin herhangi bir gerekçe kurulamadığını, davacının işbu davaya konu taleplerinin mevcut olup olmadığının yargılama neticesinde belirlenecek olduğunu, henüz somut ve hakkın varlığına delalet eden herhangi bir delil yokken yalnızca soyut iddialara dayanan talepler ile ihtiyati tedbir kararının verilmesinin mümkün olmadığını belirterek, verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN REDDİ KARARI: İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/823 Esas ve 21/12/2022 tarihli ara kararı ile; "Tedbire itiraz dilekçesi ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağı kanaati edinildiğinden ve verilen kararın kaldırılmasını gerektirir itiraz eden vekilince bir belge ve bilgi sunulmadığından talebin reddine" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ... Faktoring vekili istinaf dilekçesinde; "Davaya konu çekin ... tarafından ... Ürünleri ...’ya aralarındaki ticari ilişki uyarınca fatura karşılığı ciro edilmiş olup, akabinde ticari ilişkiyi kanıtlar nitelikteki fatura ile müvekkilimiz ile arasında Faktoring Sözleşmesi kapsamında müvekkilimize teslim edildiğini, Çekin müvekkil şirkete meşru yollardan geçtiğini, çek üzerindeki ciro silsilesinin düzgün olduğunu ve müvekkil bankanın iyi niyetli yetkili hamil olup, bile bile davacının zararına hareket etmiş olmadığı da düşünüldüğünde, verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, Bununla birlikte davaya konu çek bir ödeme aracı olup, sebepten mücerret olduğu da düşünüldüğünde tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, salt dava açılmasının tedbir kararı verilmesini gerektirmeyeceğini, davacının HMK'nın 390/3.maddesinde yazılı olduğu gibi davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiğini, Çeklerdeki imzanın davacıya ait olup olmadığı ve diğer iddiaların yapılacak yargılama sonucunda belirleneceğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Dairemizin önüne gelen uyuşmazlık ise, mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının istinaf istemidir.İlk derece mahkemesi tarafından; "...davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin İİK. 72/2-3 maddesi gereğince kabulü ile, davaya konu çeklerin %15'i oranında teminat yatırılması halinde davalılar tarafından çeklerin ödeme için ibraz edilmesi halinde muhatap banka tarafından davalılara ödenmemesine, icra takibinin dava tarihinden sonra yapılması halinde İİK'nın 72/2. maddesi uyarınca takibin durdurulmasına, icra takibinin dava tarihinden önce yapılması halinde İİK'nın 72/3.maddesi uyarınca icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulmasına." karar verilmiştir. İhtiyati tedbir kararına davalı ... Faktoring A.Ş. vekili tarafından itiraz edilmiş, mahkemece 21/12/2022 tarihli ara karar ile ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir. Karar davalı ... Faktoring A.Ş.vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İİK 72/2 maddesinde; "İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir." hükmü düzenlenmiştir. Mahkemece "...davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin İİK. 72/2-3 maddesi gereğince kabulü ile, davaya konu çeklerin %15'i oranında teminat yatırılması halinde davalılar tarafından çeklerin ödeme için ibraz edilmesi halinde muhatap banka tarafından davalılara ödenmemesine, icra takibinin dava tarihinden sonra yapılması halinde İİK'nın 72/2. maddesi uyarınca takibin durdurulmasına, icra takibinin dava tarihinden önce yapılması halinde İİK'nın 72/3.maddesi uyarınca icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulmasına." şeklinde infazda tereddüt yaratacak şekilde karar verildiği ve bunun usule aykırı olduğu görülmüştür. Mahkemece dosya kapsamına sunulan deliller değerlendirilerek ihtiyati tedbir talebi yönünden yaklaşık ispat koşulu da dikkate alınarak somut olaya uygun tedbir konusunda net bir karar verilmesi gerektiğinden, davalı ... Faktoring A.Ş.vekilinin istinaf isteminin kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... Faktoring A.Ş vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-İstanbul Anadolu 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/823 esas sayılı dosyasında verilen 23/10/2022 tarihli ara kararın KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde mahkemece değerlendirme yapılarak bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde davalı ... Faktoring A.Ş'ye iadesine, 5- İstinaf aşamasında davalı ... Faktoring A.Ş tarafından yapılan yargılama gideri olan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcının davacıdan alınarak davalı ... Faktoring A.Ş'ye verilmesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile HMK'nun 362/1-f maddesi uyarınca kesin olarak karar verildi.08/03/2023