T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/1112 Esas
KARAR NO: 2023/272
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/03/2021
NUMARASI: 2019/484 2021/247
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 22/02/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket aleyhine, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, davacı şirketin kuruluşundan itibaren, müvekkili şirketi temsil ve imzaya yetkili kişini ... olduğunu, adına kambiyo taahhüdünde bulunma konusunda kendisine temsil yetkisi ve/veya vekalet verilmiş bir üçüncü kişi olmadığını, lehdarı ... İnş. Tur. Oto. Ltd. Şti. olan herhangi bir bono keşide etmediğini, müvekkil şirketin, ... Ltd. Şti.'ye borçlu olmadığını, davaya konu icra takibine dayanak yapılan bono üzerindeki keşideci imzasının sahte olduğunu, bu imzanın müvekkili şirket yetkili temsilcisi ... tarafından atılmış bir imza olmadığını, dilekçeleri ekinde sunulan imza sirküleri örneği ve vekaletname örneğinden de izleneceği üzere; bono üzerindeki imza ile, müvekkili şirket (tek) yetkili temsilcisi ...' a ait gerçek imzanın açıkca birbirinden farklı olduğunu, davalı ... Ltd. Şti., müvekkil adına düzenlenen bu sahte bonoyu kullanmak suretiyle, bir finans kurumu olan diğer davalı ...Ş.'den kredi temin edildiğini, bono üzerinde, şirketin kaşesinin mevcut olmadığını, ... Faktoring A.Ş.'nin kaşesiz bir bonoyu kabul etmesinin ticari tecrübesine açıkca aykırı olduğunu, bononun arkasında, lehdar ... Ltd. Şti. adına kullanılan cironun, bizzat ... Ltd. Şti. Yetkilisi tarafından atılan imza ile vücut bulduğunu, icra takibinden haberdar olduktan sonra, ... Ltd. Şti. ile yapılan görüşmede haricen öğrendiklerini, müvekkil şirketin, cebri icra baskısı nedeniyle, aleyhine başlatılan icra takip dosyasına itirazi kayıt beyan ederek 21.750.-TL ödeme yapmak zorunda kaldığını, arabulucu nezdinde yapılan görüşmede anlaşmanın sağlanamamış olduğunu iş bu davayı açmak zorunluluğunun doğduğunu, davacı şirketin bu haksız fiil nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararların gideriminin de yapılan arabulucu başvurusu kapsamında olmakla beraber, maddi ve manevi zararın giderimi talebiyle açılacak davalara ilişkin haklarını saklı tutarak müvekkili aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla başlatılan icra takibi nedeniyle ve bu takibin dayanağı olan, (sahte imza ile keşide edilmiş), Keşidecisi ... San. Ve Tic. A.Ş. Olarak görünen ve lehdarı da ... İnş. Tur. Oto. Ltd. Şti. olan, Kayseri-06.06.2018 keşide tarihli, 15.09.2018 vade tarihli, 15.000,00 TL bedelli bono nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: -Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK`nın 114/1-ı bendinde aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmamasının dava şartı olarak düzendiğini, bu nedenle davacının mahkemeye ikame ettiği davaya karşı derdestlik itirazlarının olduğunu, iş bu davanın öncelikle usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava konusu bonoya ilişkin alacağın davalı borçlu ... İnş. Tur. Oto. Ltd. Şti. 'den Faktoring Sözleşmesi, alacak bildirim formu ve alacağa ilişkin fatura tavsik edilerek devraldığını, zira müvekkilinin üstlendiği alacağa ilişkin ... İnş. Tur. Oto. Ltd. Şti. 'nin davacı için düzenlediği fatura, müvekkilin alacağı usule uygun şekilde üstlendiğine dair Faktoring Sözleşmesi ve alacak bildirim formunun da cevap dilekçesi ekinde sunduklarını, bu sebeple müvekkilin iyi niyetli son hamil olarak alacaklı sıfatını taşıdığını, davacı bono üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia ederek imzaya itiraz ettiğini, müvekkilinin çeki ciro yoluyla iktisab etmiş olup bono üzerindeki keşideci imzasının geçerliliğini bilebilecek durumda olmadığını, imza inceleme yapılmasını talep ettiklerini, davacı borçlunun dava konusu bononun icra takibine konu edildiği İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına "Borç Tahsilatı" açıklaması ile 21.750,00.-TL ödeme yaptığını, davacının borçlu olmadığını iddia ettiği bir icra takibinde borç tahsilatı açıklaması ile ödeme yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının yalnızca bu hususun bile borçlunun haksız ve kötü niyetli olarak iş bu davayı ikame ettiğini gösterdiğini, borçlu vekilinin itirazlarının usul ve yasaya aykırı olup herhangi bir hukuki dayanağı bulunmayan iddialar içerdiğini, borçlunun bu itirazdaki amacının mal varlığını elden çıkararak müvekkilinin alacağına kavuşmasını engellediğini beyanla açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. -Davalı ... davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince; "... her ne kadar İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde, ... Tarafından, ... ile ... aleyhine 15.319,43-TL tutarındaki alacak üzerinden icra takibi başlatılmış ise de; mahkememizce bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli olduğu anlaşılan grafoloji imza incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporuyla dava konusu bonodaki imzanın davacı şirket imza yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığı hususu tespit edilmekle, bu haliyle davacı tarafın iddiasının mahkememizce sübut bulduğu anlaşılmakla ve bonodaki imzada sahtelik, herkese karşı ileri sürülebilen mutlak def'ilerden olmakla esasa ilişkin başkaca inceleme yapılmadan bu haliyle hüküm kurmaya elverişli nitelikte bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında takip dayanağı ... Sanayi Ve. Tic. A.Ş. tarafından düzenlenmiş 06/06/2018 düzenleme tarihli 15/09/2018 vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli bonodan kaynaklı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine ve ancak davalı ..., senette lehtar olmayıp, lehtardan devralan üçüncü kişi hamil olmakla takipte kötü niyetli olmadığından davanın kabulü, ancak davacının kötü niyet tazminatı isteğinin ise reddine şeklinde karar verilmiştir. Kararı davalı ... A.Ş. vekili istinaf etmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ... A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; davacının aynı iddialar ile İstanbul 8. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/454e. Sayılı dosyasında dava açtığını, davanın derdest olduğunu, dolayısıyla huzurdaki menfi tespit davasını açmakta hukuki yararının bulunmadığını, müvekkilinin faktoring sözleşmesi uyarınca dava konusu bonoyu davalı borçlu ... Ltd. Şti'den devraldığını, yapılan işlemin mevzuata uygun olduğunu, bilirkişi raporunun eksik inceleme ile düzenlendiğini, imza incelemesinin yeterli donanıma sahip laboratuvar ortamında yapılması gerektiğini, ayrıca kullanılan teknik cihazların raporda belirtilmesi gerektiğini ancak raporda bu konuda açıklık bulunmadığını, maddi dayanakların denetime elverişli nitelikte ortaya konulmadığını, ayrıca davacının icra dosyasına borç tahsilatı açıklaması ile 21.750,00 TL ödeme yaptığını, borçlu olmadığını iddia eden bir kişinin bu şekilde ödeme yapmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu bildirmiştir.
DELİLLER: İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde, ... Tarafından, ... ile ... aleyhine 15.319,43-TL tutarındaki alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü yolla icra takibi başlattığı, takip dayanağı olarak 15.000,00 TL bedelli bononun gösterildiği, bononun 06/06/2018 tanzim, 15/09/2018 vade tarihli, 15.000,00 TL bedelli, keşidecisinin davacı, lehtarın davalı ... Ltd Şti. Olduğu görülmüştür. İstanbul 8. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/454 E. Sayılı dosyasının yapılan incelemesinde davacı, ... tarafından davalı ...aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki takibe, imzaya ve yetkiye itirazları ile dava açıldığı, dosyanın yetkisizliğine karar verildiği görülmüştür. Yargılama sırasında alınan 20/10/020 tarihli grafolog bilirkişi raporunda; inceleme konusu imza ile mukayese belgelerdeki imzalardaki harf ve gramaların tek tek özellikleri ve birbirleriyle olan ilişkileri, kağıdın kullanımı, kişisel alışkanlıklar, hız, işleklik, baskı derecesi, istif, eğim, doğrultu ve tersim biçimi gibi yönlerden karşılaştırma yapıldığını, dikey ve yatay kuvvetli ışıklar altında, çeşitli büyütme özelliklerinde mercekler ve Forensic Magnifier HS525 adlı cihazın kullanıldığını, ayrıca bilgisayarda çeşitli programları kullanılarak üst üsre çakıştırma ve yan yana getirme yöntemleriyle gramalar arasında benzerlikler ve farklıların değerlendirildiğini ve böylelikle yapılan inceleme neticesinde, alacaklı ... Tur. Oto. Ltd. Şti. ödeyecek ... adına düzenlenmiş, 06/06/2018 düzenleme, 15/09/2018 vade tarihli 15.000,00.-TL bedelli senetteki borçlu imzalarının ...'ın eli ürünü olmadığı yolunda görüş bildirildiği görülmüştür.Davalı vekili rapora karşı verdiği beyan dilekçesinde müvekkilinin bonoya ciro silsilesi ile hamil olduğunu, imza sahteliğinin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini bildirerek rapora itimat edilmemesini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, İİK'nın 72. Maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. Davacı taraf takip ve dava konusu senetteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığını ileri sürmüş, davalı taraf ise davanın reddini savunmuştur.Yargılama sonunda davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilince istinaf edilmiştir.Dosyanın incelenmesinde; takip ve dava konusu senette davacı adına atfen atılan imzanın davacı yetkilisinin eli ürünü olmadığı anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporu ayrıntılı incelemeyi içerdiği gibi istinaf denetimine de elverişli nitelikte olduğunda bu yöndeki istinaf sebebi yerinde değildir.Sahtelik iddiası mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebilir. Davacı tarafça ödeme yapılmış ise de imza davacıya ait olmadığından senet nedeniyle sorumlu olmayacaktır. Bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde değildir. Öte yandan davacının icra hukuk mahkemesinde aynı iddialar ile dava açması icra mahkemelerinin dar yetkili mahkemeler olup kural olarak verdikleri kararlar maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden genel mahkemede huzurdaki davanın açılmasında davacının hukuki yararı bulunmakla, bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde değildir. Hal böyle olunca usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına yönelen davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 1.485,74 TL harçtan, peşin alınan 371,43 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.114,31 TL harcın davalı ...den alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı ...tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.22/02/2023