T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/279 Esas
KARAR NO: 2023/208 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/10/2020
NUMARASI: 2017/460 E. - 2020/285 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli)
KARAR TARİHİ: 03/02/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin "..." esas unsurlu tescilli markalarının olduğunu, müvekkilinin bilim adamlarının fotoğraflarından oluşan şekil ve özel oluşturulmuş grafik şeklindeki tik işaretinden oluşan markasının davalı yanın okullarda, eğitim merkezlerinde ve dersanelerde birebir ve aynen kullanmak sureti ile müvekkili markalarına tecavüzde bulunulduğunu, İstanbul Anadolu 1 FSHHM'nin 2016/80 ve 2016/109 D.İş sayılı dosyaları ile tecavüzün tespit edildiğini, internet sitelerinde de müvekkili markaları ile iltibas oluşturacak şekilde marka kullanıldığını, davalı yan her ne kadar marka görseli içerisine ... ibaresini yazmış ise de, bu kullanımın müvekkilin bir şubesi ya da bir kolu izlenimi verdiğinden, iltibasa neden olduğunu iddia ederek marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, önlenmesini ve ref'ini, maddi durumun ortadan kaldırılmasını, davalıya ait ... nolu ... MERKEZİ ibareli markanın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini, davalı adına kayıtlı http://www....com/ adlı internet sitesine erişimin engellenmesini talep etmiştir.
ISLAH:Davacı vekili 12.12.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle hükmün ilanı talebinde bulunmuştur.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ... ibaresini tescil ettirdiğini ve markasına yönelik yeni bir logo tasarladığını, müvekkilinin ... ve diğer unsurlarını kullanmadığını, tabelanın tamamen farklı olduğunu, müvekkilinin "..." markasını üçüncü kişi ile yaptığı marka kullanım sözleşmesine dayalı olarak bir süre kullandığını, sözleşme süresinin bitmesinin ardından mevcut okulların ismini "..." olarak yeniden tescil ettirdiğini, davacı tarafından tescil işlemine yapılan itirazların reddedildiğini, marka tecavüzünün olmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu beyan ederek davanın reddini istemiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 20/10/2020 tarihli 2017/460 E. - 2020/285 K. sayılı kararıyla; ... Merkezi markasındaki "..." ibaresinin zayıf marka niteliğinde olduğu ve markada tali bir unsur olarak yer aldığı, davalının markasındaki esas unsurun ... ibaresi olduğu, davacı ve davalı tarafların eğitim sektöründe faaliyet gösterdiği, taraflara ait markalarda ortak unsur niteliğindeki “...'’ ibaresinin, markaların tescilli olduğu mal ve hizmetler ile yakınlık içerisinde olduğu, “..." ibaresinin, bilimin bir alanı olup; halk arasında eğitim sistemi içerisinde öğrencilerin ağırlıklı olarak öğrenmeyi seçtiği bilimlerin genel adı olarak da kullanıldığı, eğitim sektörü bakımından ayırt ediciliği bulunmadığından “...” ibaresi cins isim olarak nitelendiği, davacıya ait ... şekil ve ... Şekil markalarının ise kullanım ile ayırt edicilik kazanmış markalar olsalar bile zayıf marka niteliğindeki markalardan olduğu....davalı adına tescilli ... Merkezi ibareli markada yer alan '"...” asli unsuru olup,"...” markada tali unsur ve zayıf unsur olup, markanın ayırt edici unsurunun ... olduğu, davalının markasına ayırt edicilik kazandırdığı, davacı yan adına tescilli “...” ibaresinin yer aldığı, farklı şekil ve yazı unsurlarından oluşan markalar ile davalı yan adına tescilli ... Merkezi ibareli markanın karıştırılma ihtimalinin olmadığı, bu çerçevede hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı...Davalı yan, markasını tescilli olduğu şekilden farklı olarak kullanmak suretiyle davacı markası ile iltibas yaratacak şekilde kullanımda bulunduğu, kök ve ek rapor keza değişik iş dosyası kapsamında alınan rapor içerikleri ile tespit edildiğinden davalı tarafın eylemi, davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet olarak kabul edildiğinden ve davalı taraf bu eyleminde kusurlu olduğu" gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalının tescilli markasını tescilli olduğu şekilden farklı olarak davacı markası ile iltibas yaratacak şekilde kullandığından davacının marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine yönelik davanın kabulüne, davalı markasının hükümsüz kılınması ve erişimin engellenmesi yönündeki istemin reddine, kararın kesinleşmesini müteakip masrafı davadan alınmak üzere Türkiye'de yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde hüküm özetinin yayınlanmasına, karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacılar vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; ... numaralı markanın hükümsüzlük koşullarının gerçekleşmesine rağmen, hükümsüzlük kararı verilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkeme kararında taraf markalarının benzer olduğu, aynı hizmete yöneldikleri hususunda tartışma olmadığını ve müvekkiline ait ... Dershanesi şekil ve ... Okulları şekil markalarının kullanım ile ayırt edicilik kazandığını kabul etmesine rağmen bu markaların zayıf marka olduğunu beyan ederek karıştırmaya yönelik hükümsüzlük istemini reddettiğini, TPMK'nın 2011 tarihli Marka İnceleme Kılavuzuna göre seri markalarda dikkate alınacak esaslar incelendiğinde müvekkilinin ... esas unsurlu seri markasının bulunduğunu, davalının markanın başına ... ibaresi getirerek markayı farklılaştırmaya çalıştığını, ortalama düzeydeki vatandaşın davalı markasını gördüğünde müvekkiline ait ... esas unsurlu marka serisinin bir parçası olduğunu düşüneceğini, müvekkilinin markasının yoğun kullanım neticesinde tanındığını ve ayırt edicilik kazandığını, tanınmışlığın karıştırma ihtimalini arttırdığını. -...Üniversitesi, ... Üniversitesi, ... Üniversitesi tarafından yapılan tanınırlık ve marka bilinirliği araştırmaları sonuçlarından çalışmaya katılanların büyük bir oranının önüne başka bir isim gelse de bu dershaneyi ... Dershanesi ile bağdaştırdığını gösterdiğini. -İstanbul Valiliği İl Ticaret Müdürlüğü'nün, başka bir dershane tarafından yasa dışı olarak velilere gönderilen SMS'lere karşı ceza tebligatını müvekkiline yapmasının karıştırma ihtimalinin varlığını açıkça gösterdiğini. -Mahkemece davalının marka başvurusu esnasında kötüniyetli olduğuna ilişkin somut delil bulunmadığına karar vermişse de; davalının markasını tescilli olduğu şekilden farklı olarak ve müvekkilinin markası ile iltibas yaratacak şekilde kullandığının tespit edildiğini, davalının markasını tescil ettirdiği şekilde değil müvekkilinin markalarına tecavüz ederken savunma aracı kullanmak için yaptığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin kararlarında tanınmış markaların, aynı sektörde faaliyet gösteren kimseler tarafından makul bir sebep yokken tescil ettirilmesini açık şekilde kötüniyet karinesi olarak kabul ettiğini, davalının ... markasının müvekkilinin markası ile karıştırma ihtimalinin bulunduğunu, davalının sırasıyla yaptığı marka başvuruları incelendiğinde ... markası ile faaliyet gösterebilecekken ... ibaresini de dahil ederek müvekkilinin markasına yakınlaştırılarak tescil ettirmesinin kötüniyetli olduğunu, davalının ... numaralı ...+şekil ibareli marka tesciline karşı açtıkları hükümsüzlük davasının İstanbul Anadolu 1. FSHHM'nin 2018/170 E sayılı dosyasında kabul edildiğini, davalı markasının kötüniyet ve karıştırma ihtimaline dayalı olarak hükümsüzlüğü gerektiğini, -Davalı tarafa ait alan adına erişimin engellenmesine karar verilmesi gerektiğini, tespit raporundan davalının internet sitesindeki kullanımlarının müvekkilinin tescilli markalarına iltibas yaratacak şekilde benzer olduğunu ortaya koyduğunu, ayrıca davalının alan adının müvekkilinin www...com alan adına tecavüz ve haksız rekabet yarattığını, her davanın açıldığı koşullara göre değerlendirilmesi gerektiğini, davacıların tescilli marka, ticaret unvanı ve işletme adının ihlali ve haksız rekabet teşkil eden kullanımlarının davalıya ait www...com alan adı ve internet sitesi içeriğinde yer alması nedeniyle sonradan tecavüz sona erdirilse dahi ileride muhtemel tecavüz tehlikesinin önlenmesi bakımından internet sitesine erişimin engellenmesi kararı verilmesi gerektiğini beyanla mahkeme kararının kaldırılarak, davalı markasının hükümsüzlüğüne, davalı internet sitesine erişimin engellenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmamış, istinaf dilekçesine karşı cevap vermemiştir.
DELİLLER: Dosya arasında bulunan TPMK kayıtları incelendiğinde; Davalı yana ait ... kod numaralı “... MERKEZİ” ibareli markanın 41. Sınıf için her hangi bir şekil ibaresi içermeksizin 20.4.2015 tarihinde tescil edildiği anlaşılmıştır. Davacı yana ait ... nolu ... okulları şekil (... görselleri ve kırmızı tık işareti) 16 ve 41. Sınıf için 29.6.2016 tarihinde, ... kod numaralı ..., ... kod numaralı " ... dershaneleri dershanede doğru şıkkınız eğitim ciddi kurumları işidir şekil”, ... kod numaralı "... dergisi dershaneleri dershanede doğru şıkkınız eğitim ciddi kurumların İşidir şekil”, ... kod numaralı " ... şekil", ... kod numaralı özel eğitim ... doğru şıkkınız eğitim ciddi kurumların işidir şekil, ... kod numaralı "... dünyası eğitim ciddi kurumların işidir şekil", ... nolu kırmızı tık işareti şekil, tescil nolu markalarının bulunduğu, yine davacının ... kod numaralı “... dershaneleri", ... şekil, ... nolu ... merkezi şekil ibareli marka başvurularını gösterir marka tescil belgelerine göre davacının 16 ve 41. Sınıfta 2008 yılından beri muhtelif tarihlerde marka tescili bulunduğu anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu 1. FSHHM'nin 2016/109 D. İş dosyasında, marka vekili bilirkişi ve bilişim uzmanı bilirkişiden rapor alındığı, marka vekili bilirkişi tarafından davalının Kartal/İstanbul'da bulunan adresinde yapılan incelemede, tabela ve broşürlerde ... ve ... ANADOLU LİSESİ ibarelerinin kullanıldığını tespit ettiği, bilişim uzmanı bilirkişinin davalının www...com alan adlı internet sitesinde inceleme yaptığı, görsellerin rapora eklendiği, internet sitesi sayfalarının başlık kısmında ... görseli, altında "..." şeklinde kullanımının bulunduğu, site içeriğinde KULÜPLERİMİZ başlığı altında ... görselinin kullanıldığı anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince marka vekili bilirkişi ... ve sektör bilirkişisi ...'dan oluşan heyetten alınan 05/07/2018 tarihli raporda; ... kod numaralı ... Merkezi ibareli markanın ve ... kod numaralı ... markanın davalı yan adına tescilli olduğunu, Davacı yanın ... kod nolu marka ve ... kod numaralı ... marka tescilleri ile ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... nolu marka tescillerinin hak sahibi olduğunu, davacı yanın ... ve tik işaretinin yer aldığı şekil unsurlu tescilli markalarını tescil müracaatından evvel kullandığı ve markalara ayırt edicilik kazandırdığını, davalı yana ait ... kod numaralı ... Merkezi ibareli markanın hükümsüzlüğü koşullarının oluşmadığını, davalı yana ait olan http://....com/ uzantılı alan adına erişimin engellenmesinin gerekmeyeceğini, davalı yanın ... merkezi- ... okulları ibarelerini, ... görseli ve kırmızı tik işareti ile birlikte yaptığı kullanımların, davacı yanın tescilli markaları ile önceki tarihleri kullanımları ile iltibas yaratacak şekilde benzerlik arz ettiğini,ilgili kullanımların davacı yanın markasına tecavüz teşkil eder mahiyette olduğunu, ilgili kullanımların davacı yanın tescilli markalarının ve ticaret unvanının varlığı nedeni ile davacı yan ile haksız rekabete sebebiyet verir mahiyette olduğunu bildirmişlerdir. Rapora itiraz edilmesi üzerine heyete akademisyen bilirkişi Prof.Dr. ... eklenerek rapor alındığı, üç kişilik bilirkişi heyetinin 09/05/2019 tarihli raporda; “...” ibaresinin eğitim sektörü bakımından cins isim olduğunu, ... ve ... markaları ise kullanılmakla ayırt edicilik kazanmış olsa da ilgili hizmet grubu için zayıf marka niteliğinde olduğunu, davalının markasında “...” asli unsuru ile "... Merkezi" ifadesine ayırt edicilik kazandırıldığını, bu kapsamda davalı yana ait ... kod numaralı ... Merkezi ibareli markanın hükümsüzlük koşullarının oluşmadığını, davalı yanın “..." ibareli markanın tescili için başvuruda bulunduğu 20.04.2015 tarihi itibariyle kötü niyetli olduğunun ispat edilemediğini,İstanbul Anadolu 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2016/109 D.îş sayılı dosyası üzerinden tespit edilen ve kök rapor çerçevesinde davacının markasına tecavüz teşkil ettiği değerlendirilen linklerin davalı yana ait olan ”http://....com/" uzantılı siteden kaldırıldığını, “http://....com/” sitede ek rapor tarihi itibariyle davacı adına tescilli markalara tecavüz teşkil eden kullanımların bulunmadığı ve bu nedenle “http://....com/” uzantılı internet sitesine erişimin engellemesinin gerekmeyeceğini bildirdikleri anlaşılmıştır. Davacılar vekilinin dosyaya 03/02/2021 tarihli ek beyan dilekçesi ibraz ettiği anlaşılmıştır. Davanın dayanağı olan markaların ... Eğitim Hizm. A.Ş. Tarafından devralındığına dair dilekçe dosyaya ibraz edilmiş, HMK 125/2 maddesi gereğince davacı yerine geçerek davayı kaldığı yerden devam edeceklerini beyan ederek vekaletname sunulduğu anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E: Davacılar vekili, müvekkilleri adına tescilli marka tescil kayıtları, ticaret unvanı ve alan adından kayıtlı haklarına dayanarak davalı adına tescilli ... kod numaralı “... MERKEZİ” ibareli markanın hükümsüzlüğünü, markaya tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, meni, refi, hükmün ilanı ile davalının internet sitesine erişimin engellenmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, hükümsüzlük ve alan adına erişimin engellenmesi talebinin reddine diğer taleplerin kabulüne karar verilmiştir. Davacılar vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu, davalı vekilinin istinaf başvurusunun bulunmadığı anlaşılmış, istinaf incelemesi 6100 Sayılı HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde yazılı sebepler ile kamu düzeniyle ilgili hususlarla sınırlı olarak yapılmıştır. Davacılar vekilinin istinaf dilekçesinde; müvekkilinin ... ibareli seri markalarının tanınmış olduğunu, mahkemece de ayırt edicilik kazandığının tespit edildiğini, davalı markasının müvekkili markaları ile ortalama tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali bulunduğunu, davalının gerçekleştirdiği marka tescillerinden başlangıçta ... ibareli markasını yanına ... ibaresi getirerek müvekkilinin markasına yakınlaştırmaya çalıştığını, karıştırılma ihtimali ve kötüniyetli tescil nedeniyle hükümsüzlük davasının kabulü gerektiğini ileri sürmüştür. Dosya kapsamına celp edilen marka tescil kayıtlarından, davacı adına "...", "... merkezi" ibarelerini tek başına içeren marka tescili bulunmadığı, sektör bilirkişisinin de yer aldığı bilirkişi heyetinden alınan rapor dikkate alındığında,“...” ibaresinin 41 Sınıf kapsamında “eğitim öğretim” hizmetlerinde tanımlayıcı ibare olduğu, davacının bu ibareyi “TİK” işaretiyle, “...” görselleriyle ve başka ibarelerle bir bütün olarak tescil ettirdiği, davacı vekili cins/tür belirten bu ibarenin tek başına ayırt edicilik kazandığını ileri sürülmüşse de, davalı tarafça tescil ettirilen 41. Sınıf yönünden zayıf ibarelerden olan ... ibaresinin başına ... ibaresi getirilerek tescil ettirildiği, ... ibaresinin markada asıl unsur olup ayırt edicilik kattığı, davalının marka tescil başvurusunda kötüniyetli olduğunu gösteren somut delillerin dosya kapsamında bulunmadığı, davalının dava konusu markadan sonraki başvurusunda davacının tescilli ... marka görselini kullandığı ileri sürülmüşse de, kötüniyetin dava konusu markanın başvurusu sırasında aranacağı, sonraki başvurunun dikkate alınamayacağı kanaatiyle hükümsüzlük talebinin reddi kararına yönelen istinaf sebebinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, davalının www...com alan adına erişimin engellenmesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüşse de, davalının alan adının davacı markaları ve ticaret unvanına tecavüz teşkil etmediği, mahkemece internet sitesi içeriğindeki davacı markalarına iltibas teşkil ettiği tespit edilen kullanımların halen yayınlanması halinde dahi internet sitesi içeriğinden çıkarılmasına karar verilebileceği ancak davacı alınan bilirkişi raporlarından da mahkemece davacı markalarına tecavüz teşkil ettiği belirtilen kullanımların içeriklerden çıkarıldığı anlaşılmakla, alan adına erişimin engellenmesi talebinin reddi kararının da usul ve yasaya uygun olduğu kanaatiyle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 179,90 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 125,50 TL eksik harcın davacılardan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacılar tarafından yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 03/02/2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.