T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/871 Esas
KARAR NO: 2023/169
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/01/2021
NUMARASI: 2019/129 2021/30
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 02/02/2023
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerince ... Üniversitesi yemek hizmetleri ihalesinin alındığını, söz konusu ihaleyi daha önce almış olan davalı ile üniversitede olduğunu belirttiği bir takım demirbaşların devri konusunda anlaşma yapıldığını, bu anlaşma neticesinde davalıya 2 adet çek verildiğini, davalının çekleri aldıktan sonra demirbaşları devretmediğini, sonradan yapılan araştırmada üniversitede davalıya ait demirbaş olmadığını öğrendiklerin, iş bu şekilde dolandırıldıklarını belirterek müvekkilerinin borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davalı adına usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davalı davaya cevap vermemiştir. Davalının nüfus kaydına göre; Ayrılmış olan soyadını ... olarak değiştirildiği görülmektedir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "....Dosyada mevcut tutanak başlıklı belge sureti incelendiğinde; tutanağın üst kısmında dava konusu iki adet çekin görüntülerinin (fotokopisinin) bulunduğu, altına tutanak başlığı atılarak "Yukarıda belirtilen çek ödemeleri ... Üniversitesi yemekhane kısımlarında bulunan ...'a ait demirbaş ve ekipmanlarının ... AŞ firmasına devir edilmesi nedeniyle yemekhane firma yetkilisi ...'ı teslim edilmiştir" denildiği ve altının da teslim eden sıfatıyla ..., teslim alan kısmında davalının (... adı ile) imzalanmış bulunduğu, bu tutanak ile dava konusu çekin davalıya teslim edilmiş bulunduğu anlaşılmıştır. Davalıya isticvap davetiyesi tebliğ edilerek; mezkur tutanak davetiyeye tebliğ edilerek duruşmaya gelmediği taktirde tutanak altındaki ... adına atfen atılı bulunan imzanın kendisine ait olduğunun kabul edilmiş sayılacağı ihtar edilmiş, ancak davetiye tebliğine rağmen davalının duruşmaya gelmemesi nedeniyle mahkememizce söz konusu belge altındaki imzanın davalının eli ürünü bulunduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. Böylece mahkememizce yapılan yargılama sonucunda toplanan tüm deliller muvacehesinde; davacılardan ... AŞ firmasının ... Üniversitesinden aldığı yemek ihalesi sonucunda, bir önceki yıl işi üstlenenler tarafından söz konusu yerde bulunan demirbaş ve ekipmanlarının davacı firmaya satılarak teslim edilmesi konusunda tarafların anlaşarak yukarıda belirtilen tutanağı imzaladıkları ve bu tutanak ile davacılardan ... Hiz...Ltd.Şti.'nin keşidecisi olduğu dava konusu çekin davalıya teslim edilmiş olduğu, dolayısıyla dava konusu çeklerin söz konusu demirbaş ve ekipmanlarının davacı ... AŞ firmasına satılması karşılığında düzenlendiğinin açık olduğu, davalının lehtar olması nedeni ile bu davacı ile davalı arasında temel ilişki bulunduğu, dolayısıyla açılan menfi tespit davasında davalının söz konusu demirbaş ve ekipmanlarını teslim ettiğini ispat etmesi gerektiği, ancak davalının davaya cevap vermediği gibi herhangi bir delil de sunmadığı, dolayısıyla davalının ispat külfetini yerine getirmediği, tutanakta söz konusu demirbaş ve ekipmanlarının davacılardan ... AŞ'ye satıldığının belirtilmesi nedeniyle bu davacının da dava açmakta hukuki yararı bulunduğu, dava konusu çeklerin bedellerinin yargılama sırasında ödenmiş olduğu ve davacı tarafın ıslah yolu ile davayı istirdat davasına dönüştürdüğü, dava konusu çeklerin bedelsiz kalması nedeni davanın kabulünün gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne, icra inkar tazminatı talebinin başlatılmış bir icra takibi bulunmaması nedeni ile koşulları oluşmamakla reddine karar vermek gerekmiş ... Şeklindeki gerekçe ile 1-Davanın KABULÜ ile, Davacıların dava konusu çeklerden dolayı davalıya borçlu bulunmadıklarının tespiti ile, tahsil edilen çek bedeli toplamı olan 35.000,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı ... San. Tic. Ltd. Şti'ne verilmesine, İcra takibi başlatılmamış olmasından dolayı davacının şartları oluşmayan icra kötü niyet tazminatı talebinin reddine... " karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı istinaf dilekçesinde özetle; Covid salgını nedeni ile işsiz kaldığını, ekonomik nedenlerle duruşmalara katılamadığını, davacıların yalan beyanıyla mahkemenin yanıltılarak dava konusu demirbaşları devretmediği iddiasına istinaden demirbaşların önce imza karşılığında devredilip o imzaya istinaden söz konusu çeklerin alındığını gösteren evrakın incelenmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İNCELEME Davaya esas çekler incelendiğinde; ... Güneşli Şubesinin 28.02.2019 tarihli 10.000TL bedelli çekte keşidecinin ...Ltd Şti, lehtarın ... olduğu, çek arkasında ..., ..., ...Şti, ...Ltd şti ciroları olduğu, çekin07.03.2019 da ibraz edildiği ve ödendiği, ... Güneşli Şubesinin 28.02.2019 tarihli 25.000TL bedelli çekte keşidecinin ...Ltd Şti, lehtarın ... olduğu, çek arkasında ...-..., ..., ... şti ciroları olduğu, çekin 04.03.2019 da ibraz edildiği ve ödendiği anlaşılmıştır. Davacının delil olarak dayandığı tutanak incelendiğinde; üst kısmında çek fotokopilerinin yer aldığı, altta ise "Yukarıda belirtilen çek ödemeleri ... Üniversitesi yemekhane kısımlarında bulunan ...'a ait demirbaş ve ekipmanların ... Aş Firmasına devir edilmesi nedeniyle yemekhane firma yetkilisi ...'a teslim edilmiştir. Teslim eden ..., teslim alan ..." yazılı ve imzalıdır. Bakırköy CBS 2019/7515 sor sayılı dosyada davacının şikayeti hakkında KYOK verildiği görülmüştür. Davacı ...şti nin ... üniv arasındaki 31.12.2018 tarihli 2019 yılı 12 aylık malzeme dahil yemek pişirme ve sonarki hizmet alım ihalesi sözleşme tasarısı, davalıya atfen imza bulunan davalı ile dava dışı üçüncü kişlerin yer aldığı 31.12.2017 tarihli hizmet ortaklık sözleşmesi sureti dosyada mevcuttur.
GEREKÇE Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkin olarak açılmış dava sırasında çekler banka tarafından ödenmiş olmakla dava ıslah edilerek istirdat talep edilmiştir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; davacılar dava konusu çeklerin demirbaş bedeli olarak verildiğini, demirbaşların teslim edilmediğini, devredilebilecek demirbaş da olmadığını öğrendiklerini, dolandırıldıklarını, senetlerin bedelsiz kaldığını ileri sürmüşlerdir. Delil olarak dayanılan tutanak; "Yukarıda belirtilen çek ödemeleri ... Üniversitesi yemekhane kısımlarında bulunan ...'a ait demirbaş ve ekipmanların ... Aş Firmasına devir edilmesi nedeniyle yemekhane firma yetkilisi ...'a teslim edilmiştir" şeklindedir. Davalı, davaya süresinde cevap vermemiş olmakla davayı inkar etmiş kabul edilecektir. Davacının sunduğu tutanağa göre davacı demirbaşların teslim edilmediği ispatlandığından söz edilemeyecek olup aksi yöndeki iddiayı ispat yükü davacıdadır. Dosyada mevcut delil durumuna göre bu hususta başkaca yazılı delil sunulmadığı anlaşılmakta ise de davacı yemin deliline dayanmıştır. Bu durumda davacı vekiline yemin deliline başvurulup başvurulmayacağı hususunda beyanı sorularak karar verilmesi gerekirken ispat yükünde yanılgıya düşülerek karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan nedenle davalının istinafının kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davalının istinaf isteminin kısmen kabulüne, 2-İlk derece mahkemesinin kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, -Yargılamaya devam olunmak üzere, dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf talebi kısmen kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalı tarafa iadesine,4-İstinaf aşamasında davalı tarafça yapılan yargılama gideri olan 162,10-TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 67,50-TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 229,60-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 24,50-TL istinaf masrafının davacı üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 02/02/2023 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.