T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2020/1417 Esas
KARAR NO: 2022/2040
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 31/10/2019
NUMARASI: 2017/536 2019/438
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 07/12/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı ... A.ş vekili, asıl davada davalının İngiliz menşeili bir firma olup TPMK nezdinde ... numaralı "Kordonsuz Elektrik Aletleri İçin Konnektör" başlıklı tescilli tasarımın sahibi olduğunu, bu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfından yoksun olduğunu bu tasarımın Türkiye'deki başvuru tarihinden çok daha önce kamuya arz edilmiş ve dünyada ve ülkemizde öteden beri kullanılmakta olduğunu, belirterek davalıya ait tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı ... A.ş vekili birleşen davada; davalının İngiliz menşeili bir firma olup TPMK nezdinde ... numaralı "Kordonsuz Elektrik Aletleri İçin Konnektör Levhası" başlıklı tescilli tasarımın sahibi olduğunu, söz konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarından yoksun olduğunu, tasarımın daha önceden kamuya arz edildiğini, kaldı ki davalının söz konusu ürüne ilişkin aldığı patente konu buluşun koruma süresinin sona erdiğini belirterek davalıya ait tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir Davalı vekili asıl ve birleşen davaya verdiği cevap dilekçesinde özetle; müvekkili adına tescil edilen 02.06.2000 tarih ve ... numaralı "kordonsuz elektrik aletleri için konnektör" başlığına sahip endüstriyel tasarımın bulunduğunu, davacının iş bu davayı açmakta herhangi bir hukuki yararının bulunmadığını, bu yönden davanın reddi gerektiğini, davacı dava dilekçelerinin birçok kısmında davalının kötü niyetli olduğu ileri sürülmüş ise de bunu gösterecek herhangi bir delilin sunulmadığını, davalının İngiltere merkezli oldukça köklü bir firma olduğunu pek çok farklı kalite standardını yakalamış ve hizmet kalitesi anlamında bir dünya devi olduğunu, daha önce müvekkiline ait ... numaralı endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğünün talep edildiğini, Bakırköy 1 Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi, 29.03.2016.karar tarihli, 2016/13 Esas ve 2016/58 sayılı kararında ... sayılı endüstriyel tasarımın hükümsüzlük talebinin reddine karar verildiğini iş bu kararın da Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 16.01.2018 tarihli 2018/306 Esas sayılı kararı ile onandığını kararın kesinleştiğini, bu tasarım yönünde açılan davada dava şartlarının bulunmadığını, 554 sayılı KHK'dan da anlaşılacağı üzere bir tasarımın tescil edilip korunabilmesi için asgari şarlar olan yenilik ve ayırt edici nitelik kriterlerini taşıması gerektiğini, müvekkiline ait ... numaralı "kordonsuz elektrik aletleri için konnektör levhası" başlıklı tasarım da Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde yeni ve ayırt edici görülerek tescil edildiğini bu asgari şartları sağladığının Yargıtay ve Mahkeme kararlarında da sabit olduğunu, davacı tarafından delil olarak gösterilen patente konu görsel ile dava konusu tasarım karşılaştırıldığında iki görsel birbirinden farklı ve davalıya ait tasarım yenilik kriterine haiz olduğunu tasarımcıya daha az seçenek özgürlüğü tanıyan bu tür ürünlere ait tasarımlarda en ufak değişikliklerin dahi tasarımı yeni ve ayırt edici kılacağını, söz konusu patent ile davalıya ait tasarım arasında büyük farklılıklar bulunduğunu bildirerek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre; "Tüm dosya kapsamı alınan bilirkişi heyet raporu izahı yapılan mevzuat kapsamında değerlendirildiğinde; bilirkişi raporuyla tespit olunduğu üzere davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli ... kod numaralı "Kordonsuz Elektrik Aletleri İçin Konnektör" başlıklı tasarım ile 02.06.2000 tarih ve ... numaralı "kordonsuz elektrik aletleri için konnektör levhası" başlıklı tasarımların tescil tarihi itibarı ile yasada aranan yenilik ve ayırt edivilik özelliklerinin bulunmadığı şu hale göre dava konusu tasarımlar yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu" gerekçesiyle hükümsüzlüğe yönelik açılan davaların kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu, hali hazırdaki hususların daha önce incelendiğini derdestlik itirazlarının reddedildiğini, müvekkiline karşı 2017/128 E. Sayılı dosyada ... numaralı 2017/129 E. Sayılı dosyada ise ... numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne dair dava açıldığını, bu dosyaların 2017/128 E. Sayılı dosyada birleştiğini, İstanbul 4. FSHHM'nin kapanmasından sonra dosyaların mahkemenin 2017/536 E. Numarasını aldığını, Bakırköy 1. FSHHM'nin 2016/13 E. Sayılı dosyasında müvekkiline karşı açılan ... sayılı tasarımın hükümsüzlüğünün talebinin reddine karar verildiğini, bu kararın Yargıtay 11. HD'nin 2018/306 E. Sayılı dosyasında onandığını, bu konudaki itirazların reddedildiğini, hükme esas alınan raporun 4 kişilik bir heyetçe hazırlandığını oysa heyetin HMK'nun 267. Maddesi uyarınca tek sayılı olması gerektiğini, raporun hatalı olduğunu giriş kısmında marka hükümsüzlüğünden bahsedildiğini, müvekkilinin tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına haiz olduğunu, bilirkişilerin ve mahkemenin net bir şekilde karşılaştırma ve inceleme yapmadığını, müvekkilinin 8643 numaralı tasarımın ... sayılı patentteki görselle karşılaştırıldığında 4 temel farkın ortaya çıktığını, aycıca mahkemenin müvekkilinin ürünü ile belge karşılaştırılması da yapılabileceğinin ifade edildiğini, ancak mahkemenin bu talebi kabul etmediğini, 8661 sayılı tasarımın da davacının sunduğu resimlere göre farklılıkların bulunduğunu, bu tasarımı özgün kılan konnektörün üstten görünümünden görülen bir merkez etrafındaki birbirine eşit mesafede konumlandırılmış 3 konnektör yapısı olduğunu, oysa mahkemenin hatalı bir şekilde ayniyetten söz ettiğini, her birinde yuvarlak bir yapının söz konusu olup bunun tasarım zorunluluğundan kaynaklandığını, davacının sunduğu müvekkilinin patenti ile tasarımın tescilinin farklı olduğunu, diğer tasarımın da farklı olup hiçbirinin ortasında üçlü bir yuvarlak yapı bulunmadığını, davacının müvekkilinin dünya çapındaki ününden haksız bir şekilde faydalanmak için bu davayı açtığını, tasarımcının seçenek özgürlüğünün az olduğu bu tür ürünlerde en ufak değişikliklerin tasarımı yeni ve ayırt edeceğini mahkemece gözden kaçırıldığını ve itirazlarını reddederek karar verildiğini bildirmiştir. Dava dilekçesi ekinde yer alan ... tescil numaralı tasarım tescil belgesi ve eklerinin incelenmesinde tasarımın adının Kordonsuz Elektrik Aletleri İçin Konnektör olduğu ve çoklu tasarım içerdiği, tasarımın 02/06/2000 tarihinde tescil edildiği görülmüştür. Dava dilekçesi ekinde yer ala ... tescil numaralı tasarım tescil belgesi ve eklerinin incelenmesinde tasarımın adının Kordonsuz Elektrik Aletleri İçin Elektrik Konnektrör levhası olduğu, tasarımın 02/06/2000 tarihinde tescil edildiği ve çoklu tasarım olduğu görülmüştür. 15/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda; "Davalı tarafa ait ... numaralı taşarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen patentte yer aları şekil arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davalı tarafa ait ... mumaralı tasarımın tescil tarihinden önce kamuya sunulduğu, davalı tarafa ait ... numaralı tasarım ile hükümsüzlüğe dayanak olarak gösterilen patentte yer alan şekil ve tasarım arasında bilgilerimiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı tarafa ait ... numaralı tasarımın tescil tarihinden önce kamuya sunulduğu" yolunda görüş bildirmiştir. Davalı vekilinin bilirkişi raporuna itiraz ettiği ve yeni bir bilirkişi tarafından rapor alınmasını istediği görülmüştür.
GEREKÇE: Dava ve birleşen dava davalı tarafa ait tasarım tescil belgelerinin hükümsüzlüğü talebine ilişkindir. Yargılama sonunda asıl ve birleşen davanın kabulüne dair verilen karar asıl ve birleşen davanın davalı vekilince istinaf edilmiştir. Davalı tarafça istinaf dilekçesi ile birlikte 1'er adet istinaf maktu harcı ile istinaf kanun yoluna başvurma harcının yatırıldığı, dairemizce birleşen dava yönünden yatırılmadığı anlaşılan 1'er adet istinaf maktu harcı ile istinaf kanun yoluna başvurma harcının ikmali için Geri Çevirme kararı verildiği, ilk derece mahkemesince bu konuda birleşen davanın davalı vekiline muhtıra çıkarıldığı ve çıkarılan muhtıranın 22/06/2020 tarihinde davalı vekiline tebliğ edildiği ancak davalı vekilinin istinaf harcını 1 haftalık süre geçtikten sonra 16/07/2020 tarihinde yatırdığı görülmüş olup, davalı tarafın birleşen davaya yönelik istinaf talebinin HMK'nın 344. maddesi uyarınca harcının süresinde yatırılmamış olması sebebiyle yapılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir. Davalı vekilinin asıl davaya yönelik istinaf talebinin incelenmesinde ise, öncelikle dava dosyası içerisinde tasarım tescil belgelerinin bulunmadığı görülmekle, bu konuda TPMK'ya yazı yazılmış, TPMK tarafından dairemize gönderilen 06/10/2022 tarihli cevabi yazıda ... ve ... tescil numaralı tasarımların bulunmadığı anlaşılmış, bunun üzerine dairemizce yeniden yazılan yazı sonrası verilen cevabi yazıda dava konusu tasarımların tescil numaralarının ... ve ... olduğu anlaşılmıştır. Her ne kadar mahkemece verilen hükümde tasarım tescil belgelerinin numaralarının baş kısmına ... ibaresi eklenmiş ise de bu durumun maddi hataya dayalı olduğu ve mahallinde her zaman mahkemesince düzeltilebilir nitelikte olduğu görülmekle bu konudaki yanlışlığa değinilmekle yetinilmiştir.İşin esası yönünden yapılan değerlendirmede ise asıl davaya konu ... numaralı tasarım tescil belgesinin çoklu "kordonsuz elektrik aletleri için konnektör" tasarımı olduğu, ve tasarımın davalı adına tescilli olup, geçerliliğini koruduğu anlaşılmaktadır. Yargılama sırasında alınan bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği üzere asıl davaya konu tasarımın hükümsüzlüğü talebi açısından sunulan ... No'lu İngiltere patenti ile ... sayılı tasarım ile daha önceden kamuya sunulduğu, dolayısıyla asıl davaya konu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurlarını taşımadığı, hükümsüzlüğe dayanak gösterilen patentte yer alan şekil ve tasarım ile dava konusu davalıya ait ... numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde oluşturduğu genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, dolayısıyla benzer olarak algılandıkları anlaşılmış olup, söz konusu rapor ayrıntılı incelemeyi içerdiği gibi istinaf denetimine de elverişli nitelikte bulunduğundan hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davalı vekilinin asıl davaya yönelik istinaf taleplerinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin asıl davaya yönelik istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı vekilinin birleşen davaya yönelik istinaf talebinin HMK'nın 344. Maddesi uyarınca YAPILMAMIŞ SAYILMASINA, 3-Asıl dava yönünden alınması gereken 80,70 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 26,30 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Birleşen dava yönünden istinaf talebi incelenmediğinden davalı tarafça yarılan istinaf harçlarının talebi halinde karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince davalı tarafa iadesine, 5-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/12/2022