T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/336 Esas
KARAR NO: 2022/2202
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/09/2020
NUMARASI: 2018/341 2020/404
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/12/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07/06/2017 tarihinde ... numaralı 31/12/2016 vadeli, ... numaralı 31/07/2016 vadeli ve ... numaralı 30/09/2016 vade tarihli çeklere dayanarak, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine toplam 72.052,24 TL' lik takip yapıldığını, müvekkili tarafından 24.925,00 TL bedelli ... numaralı 30/09/2016 vadeli çeke ilişkin olarak çek numarası da belirtilmek sureti ile 02/09/2016 tarihinde 6.710,00 TL, 26/09/2016 tarihinde 7.000,00 TL, 30/09/2016 tarihinde 5.000,00 TL, 7/10/2016 tarihinde 4.000,00 TL, 11/11/2016 tarihinde 925,00 TL olmak üzere toplam 23.635,00 TL ödeme yaptığını, geri kalan 1.290,00 TL'lik kısmın ise banka hesabına kağıt bedeli olarak davalıya ödendiğini, bu nedenle ... nolu çek nedeni ile tüm borcun ödendiğini, bu çek nedeni ile borçlu olmadıklarının tespiti gerektiğini, ... numaralı çek nedeni ile müvekkil tarafından 30/11/2016 tarihinde 4.000,00 TL ödeme yapıldığını, ... numaralı çeke ilişkin 1.290,00 TL banka hesabına davalıya ödendiğini, ... nolu çek için 1.290,00 TL'nin banka hesabına ödendiğini belirterek, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında, yapılan ödemeler nedeni ile takip konusu bu çekler nedeni ile 31.505,00 TL borçlu olmadığının tespitine, bu miktar yönünden takibin durmasına ve mükerrer ödeme talep edilen davalının % 20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili ile davacının murisi ... arasında yıllardır süregelmekte olan bir ticari ilişki bulunduğunu, ticari ilişkinin cari hesap ilişkisine dayandığını, davacının iddialarının yerinde olmadığını, müvekkilinin takibe konu çekler dışında başka çeklerden dolayı da alacaklı olduğunu, davacının murisinin ayrıca 5 adet çek verdiğini, davacının murisi ... tarafından müvekkiline verilen 30/04/2016 tarihli ... nolu 7.000,00 TL bedelli, 30/06/2016 tarihli ... nolu 27.200,00 TL bedelli, 30/08/2016 tarihli 8054900 nolu 28.000,00 TL bedelli, 31/12/2016 tarihli ... nolu 16.470,00 TL bedelli (takibe konu), 31/10/2016 tarihli ... nolu 13.700,00 TL bedelli, 29/02/2016 tarihli ... nolu 17.250,00 TL bedelli ve davacının murisi tarafından müvekkiline verilen bu çekler haricinde takibe konu edilen 31/07/2016 tarihli ... nolu 24.000,00 TL bedelli, 30/09/2016 tarihli ... nolu 24.925,00 TL bedelli olmak üzere toplam çek bedellerinin 158.545,00 TL olduğunu, davacı ve davacının murisi ... tarafından müvekkilinin banka hesabı ... Bankası Sultan hamam şubesi hesabına toplam 91.870,00 TL ödeme yapmaları nedeniyle müvekkilinin davacıdan 66.675,00 TL alacağının kaldığını, takipte de çeklerden bakiye bu bedeli talep ettiklerini savunduğu, davaya konusu edilen İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında takibe konulan miktar ise tarafların cari hesap ilişkisi nedeniyle müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğu miktara tekabül ettiğini, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, davacının icra takibini durdurmak yönündeki kötü niyeti nedeniyle % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince; "... davacının takibe konu bu 3 çek için toplamda asıl alacak için 31.505,00 TL ödeme yaptığı, davacının asıl alacak yönünden 31.505,00 TL 'lik kısmında borçlu olmadığının anlaşıldığı, bu miktarın takibe konu 3 çek toplamının % 51,206826' si olduğu, takipte talep edilen işlemiş faiz, çek tazminatı, çek komisyonu da ödenen asıl alacak oranında mahsup edilmek suretiyle bu bedeller yönünden de davacının borçlu olmadığına karar verilmesi gerektiği anlaşılarak davanın kabulü ile; davacının davalıya İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası nedeniyle 31.505,00 TL asıl alacak, 2.145,64 TL işlemiş faiz, 3.150,49 TL tazminat, 94,51 TL komisyon borcu olmadığının tespitine, bakiye talepler yönünden takibin devamına, her ne kadar davacı taraf kötü niyet tazminat talebinde bulunmuş olsa da davalı tarafın taraflar arasında devam eden cari hesap ilişkisi nedeniyle davacının ödediği bedelleri diğer çeklere mahsup ettiğini, bu nedenle bakiye alacağı bu şekilde talep ettiğini belirttiği, davalının kötü niyeti sabit olmadığından davacı tarafın kötü niyet tazminat talebinin reddine, davacının takibe konu çek bedellerinin bir kısmını ödediği ve dava açmakta haklı olduğu anlaşıldığından davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin reddine..." şeklinde karar verilmiştir. Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; takip ve dava konusu çeklere karşılık olarak toplam 31.505,00 TL ödeme yaptıklarını mahkemenin asıl alacağa tekabül eden işlemiş faiz, çek tazminatı ve çek komisyon bedeli 36.895,64 TL olarak tespit edilerek bu miktarda menfi tespite karar verdiğini, ancak kötü niyet tazminatı talebini reddettiğini, İİK'nın 72. Maddesi gereğince davalının takibinde kötü niyetli olması nedeniyle icra takip tutarının %20 oranında kötü niyet tazminatı ile sorumlu olması gerektiğini bildirmiştir.
DELİLLER: İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının UYAP ortamında incelemesinde; davalının davacı ve dava dışı ... hakkında 31/07/2016 vade tarihli 24.000,00 TL bedelli, 30/09/2016 vade tarihli 24.925,00 TL bedelli ve 31/12/2016 vade tarihli 16.470,00 TL bedelli, 3 adet çeke dayalı 61.525,00 TL asıl alacak, 4.190,16 TL işlemiş faiz, 6.152,50 TL çek tazminatı, 184,58 TL çek komisyonu olmak üzere toplam 72.052,24 TL alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık % 9.75 oranında artan ve değişen oranlarda avans faiz işletilmesini talep ettiği görülmüştür. Davacı vekilinin mahkemeye sunmuş olduğu 10/09/2020 tarihli dilekçesi ile takibe konu borçlar nedeniyle 31.505,00 TL ödeme yaptıklarını, buna göre müvekkilinin asıl alacağa dair yaptığı ödeme ile asıl alacağın ferileri olan faiz, tazminat ve komisyonda da asıl alacak oranında düşüm yapılması gerektiğini, unun ise toplam 36.895,64 TL'ye karşılık geldiğini belirterek bu miktardan borçlu olmadıklarının tespiti ile fazladan talep edilen bu tutarın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istediği görülmüştür
GEREKÇE: Dava, İİK'nın 72. Maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.Davacı taraf ödeme nedeniyle menfi tespit talebinde bulunmuş, davalı taraf ise davanın reddini savunmuştur. Yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiştir. Davacı vekilinin istinafı lehlerine kötü niyetli takip tazminatı verilmesine ilişkindir. Dosya içeriğinden davacı tarafça takibe konu çekler nedeniyle toplam 31.505,00 TL ödendiği halde davalı tarafça bu ödemeler düşülmeden takibe geçildiği anlaşılmıştır. Ödenen tutarın takibe konulması kötü niyetli takip yapıldığı anlamına gelir. Bu yönden davacı vekili istinafında haklıdır. Davacı taraf ferilerle birlikte 36.895,64 TL üzerinden hesaplanacak kötü niyetli takip tazminatı istemiştir. Ancak ödenen tutar 31.505,00 TL olup bu tutarın %20'si oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerekir. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde davacı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü gerekmiş ve kesinleşen hususlar ile kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 2-İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/09/2020 tarih, 2018/341 E. - 2020/404K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın KABULÜNE, 4-Davacının davalıya İstanbul 32. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası nedeniyle 31.505,00 TL asıl alacak, 2.145,64 TL işlemiş faiz, 3.150,49 TL tazminat, 94,51 TL komisyon borcu olmadığının tespitine, bakiye talepler yönünden takibin devamına,5-Davacı tarafın kötü niyet tazminat talebinin kısmen kabulü ile 31.505,00 TL'nin %20'si oranındaki kötü niyetli takip tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair tazminat talebinin REDDİNE,6-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin reddine,7-Karar harcı 2.520,34 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 538,03 TL başvurma harcı, 80,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 618,03 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.902,31 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,8-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 31,40 TL başvurma harcı, 538,03 TL peşin harç, 80,00 TL ıslah harcı olmak üzere 649,43 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,9-Davacı tarafından yapılan 276,60 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,10-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,11-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli ...Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 5.534,35 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-İstinaf yargılaması yönünden:12-İstinaf peşin harcının talebi halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,13- İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 148,60 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 67 TL posta masrafı olmak üzere toplam 215,60 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 14-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,15-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde, ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.23/12/2022