T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2021/388 Esas
KARAR NO: 2022/2176 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/12/2020
NUMARASI: 2019/384 E. - 2020/344 K.
DAVANIN KONUSU: Faydalı Model Belgesi (Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 23/12/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının "..." adını verdiği ve TPMK nezdinde ... sayı ile tescil ettirdiği “...” başlıklı ürününün-faydalı modelinin tekniğin bilinen durumuna herhangi bir yenilik getirmediğini, özellikle ... tescil nolu ürünlerin birebir taklit edilmesi suretiyle oluşturulduğunu, davalının yenilik özelliği taşımayan, ayrıca açık olmayan istemler içeren bu ürünü haksız şekilde sahiplenerek kendi adına tescil ettirdiğini, davalının faydalı modele tecavüz iddiası ile talep ettiği Mahkemenin 2019/531 D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda, teknik incelemesi yapılan ayakkabının ... nolu faydalı model belgesinin koruma kapsamında olmadığının tespit edildiğini ve müvekkilinin davalıya ait faydalı modelin hükümsüzlüğünü istemede menfaati bulunduğunu iddia ederek, davalı adına tescilli ... nolu faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Mahkemenin 2019/531 D. İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile davacının müvekkiline ait ... numaralı faydalı model tesciline tecavüz etmediğinin tespit edildiğini, böyle olunca huzurdaki davayı açmakta hukuki menfaatinin olmadığını, davacı delillerinin müvekkilinin tescilindeki yenilik unsurunu ortadan kaldırmadığını, müvekkili tescilinin ayakkabı sektörüne faydalı modelin yenilik kriterini ihtiva eden bir ayakkabı kazandırdığını, önceki tescillere kıyasla farklı bir teknik kullanılarak yeni bir ürün geliştirildiğini, aynı neticenin farklı yöntemlerle gerçekleştirilmesinin yenilik unsurunu ortadan kaldırmayacağını, zira faydalı model tescilinde korunan unsurun meydana gelen neticedeki yenilik değil, bunun teknik olarak gerçekleştirilmesindeki yenilik olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 24/12/2020 tarihli 2019/384 E. - 2020/344 K. sayılı kararıyla; "...dosyanın tevdi olunduğu bilirkişi heyetinin hazırlamış oldukları 19/10/2020 havale tarihli raporda sonuç olarak, 17.02.2010 yayın tarihli ... nolu patent belgesi karşısında, davalıya ait ... tescil nolu faydalı model belgesinin tüm istemlerinin (istem 1-5), 14.04.2011 başvuru tarihi itibarıyla yenilik vasfını taşımadığının belirtildiği, bu raporun dosya kapsamı ile uyumlu ve yeterli görüldüğünden itibar edildiği, buna göre dava konusu faydalı modelin KHK'nın 156 maddesi anlamında yenilik vasfını taşımadığı" gerekçesiyle; Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ... tescil nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine" karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Müvekkilinin herhangi bir faydalı model tecavüzü bulunmadığının Bakırköy 1. FSHHM’ nin 2019/531 D. İŞ sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile sabit olmasına rağmen, davacının dava açmakta hukuki menfaati bulunmamasına rağmen Faydalı Model belgesinin hükümsüzlüğü davası açtığını.-Mahkeme tarafından dosyaya sunulan delillerin hukuka uygun olmadığını, bu belgeler üzerinden tanzim edilen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulmasının kabul edilemeyeceğini, davacının dosyaya sunduğu yabancı patentlere ait belgelerin delil olarak kabul edilebilmesi için, HMK 223 ve 224 uyarınca bu resmi belgelerin apostilli(La Haye Sözleşmesi), noter tasdikli yeminli tercüman tercümelerinin dosyaya sunulmasının zorunlu olduğunu, buna karşılık belgenin geçerliliğinin, orijinallığının teyit edilmediği gibi noter tasdikli yeminli tercümesi yapılmadığından Türkçe çevirisinin doğruluğunun da hem mahkemece hemde taraflarınca değerlendirilemediğini, bilirkişi raporunda patent belgesinin gerçekliği ve geçerliliği ihtimali üzerinden resen çeviri yapılarak denetlenebilir olmayacak şekilde rapor tanzim edildiğini, bilirkişi raporunun HMK hükümlerine uygun hazırlanmadığını. -Müvekkilinin tescilinin yenilik unsuruna haiz olduğunu, FM'de mutlak yenilik unsuru aranmadığını, faydalı model tescilinde korunan unsurun, meydana gelen neticedeki yenilik değil, bunun teknik olarak gerçekleştirilmesindeki yenilik olduğunu, müvekkilinin ürünündeki süspansiyon vantuzlarının, en az 3 boğumdan oluşan, hem havanın sirkülasyonunu arttıran hem de konforu arttıran özellikteki vantuzlar olduğunu, bu sebeple müvekkilinin geliştirdiği ürünün sanayiye uygulanabildiğini ve ticari başarı kazandığını, davalının ileriye sürdüğü İtalyan patentindeki tabanların ise ticarileştirilemediğini ve ticari bir başarı kazanamadığını, davaya cevap dilekçelerinde ... numaralı patent tescilinin geçerliliğinin sorgulanması ve ayrıca davacı tarafa delil olarak dayandığı İtalyan patentindeki ürünü dosyaya sunması için kesin süre verilmesini, dosyaya sunacakları orijinal ürün ile davacının iddiasına dayanak yaptığı ürünün teknik incelemeye tabi tutulması talep ettiklerini, ... numaralı yabancı patent belgesinde tarif edilen vantuz kullanım biçimi ile müvekkilin faydalı modelindeki vantuz kullanım biçimindeki ve diğer unsurlardaki bariz farklılıklar mevcut olduğunu, müvekkilinin kendi tarifnamesindeki işlevi gerçekleştiren ve sanayiye uygulanabilir bir buluşa imza attığını, ... numaralı yabancı patentin ise tarifnamesindeki işlevi gerçekleştiremediğinin açık olup sanayiye uygulanabilir olmadığını. -Bilirkişi raporuna itirazlarının ve dosyaya sundukları uzman mütalaasının gözetilmediğini, beyanla mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin istinaf dilekçesine cevabında; SMK 144/2 maddesi gereğince menfaati olanlarca hükümsüzlük davasının açılabileceğinin düzenlendiğini, tarafların aynı sektörde faaliyet gösterdiği gibi, davalı tarafça müvekkili aleyhine faydalı modele dayanarak delil tespiti talebinde bulunulduğunu, hukuki yararı bulunmadığına yönelik istinaf sebebinin yerinde olmadığını, yenilik giderici delil olarak sunulan ... nolu patent belgesinin noter tasdikli ve apostilli tercümesinin dosyaya sunulduğunu, patent belgesinin EPO nezdinde tescilli olup, EPO'nun intirnet sitesinde her zaman erişilmesinin mümkün bulunduğunu, davalı itirazlarının kötüniyetli olup reddi gerektiğini, yasada Faydalı Modeller için mutlak yenilik yani Dünya çapında yenilik kıstasına yer verildiğini, davalıya ait ürünün tescil tarihinden çok önce dünyada başka üreticiler tarafından kullanılmakta olup harcıalem olduğunu, davalının tahkikatın bitiminden sonra sunduğu uzman raporunun dikkate alınmadığına ilişkin itirazının yersiz olduğunu beyanla istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.
DELİLLER: Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; 14.04.2011 başvuru ve 21.12.2011 tescil tarihli ... sayılı "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin, 14/04/2011 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile davalı adına tescilli olduğu, Faydalı Model Belgesinin 1 bağımsız, 4 bağımlı istemden oluştuğu, Buluş özetinin “Bu buluş, yürüyüş sırasında havalandırılmasını, su girişinin engellenmesini, kullanıcının rahatlığını sağlayan katmanlı (5, 6, 7) bir taban (3) yapısına sahip bir ayakkabı (1) ile ilgilidir. Buluşun amacı, içerisine hava giriş çıkışını sağlayan bir tabana (3) sahip, içine su girişini engelleyen bir tabana (3) sahip, tabanında (3) kullanıcınım rahatlığı için uygulanan basınca en üygün şekilde karşılık veren süspansiyon vantuzlarına (8) sahip bir ayakkabı (1) gerçekleştirmektir. ” şeklinde açıklanmıştır.Faydalı modelin istemlerinin; "Kullanım sırasında zeminden uzak kısmında yer alan ve deri parçalarının bir araya getirilmesi ile oluşturulan en az bir saya (2),-Kullanım sırasında zemine yakın kısmında yer alan ve katmanlı yapıya sahip en az bir ayakkabı tabanı(3),Sayanın (2) ayakkabı tabanına (3) birleştirilmesinde aracı olarak kullanılan en az bir taban astarı (4),-Ayakkabı tabanının (3) zemine gelen yüzeyini oluşturan en az bir alt katman (5),-Alt katmanın (5) hemen üzerinde yer alan ve hava giriş çıkışına izin veren ama su geçirmeyen cn az bir ara katman, -Alt kalman (5) üzerindeki oyukta ara katman (6) üzerinde yer alan ve hava geçişini sağlayan en az bir üst katman (7), -Üst katman (8) (7 olmalı) üzerine konumlandırılmış olan ve ucu açık, ters, kesik kenik şekle sahip en az bir süspansiyon vantuzu (8), -Alt katmanın (5) zeminden uzak kısmında, ara katman, üst katman ve süspansiyon vantuzlarını (8) ayakkabı tabanı katınanlarının yerleştirildiği en az bir oyuk (9), -Taban astarı (4) üzerinde yer alan en az bir delik (10) ile karakterize edilen bir ayakkabı (1). 2)lhlamurgillerden jüt bitkisinin flerinden elde ediler dokumadan üretilen bir daban astarı (4) ile karakterize edilen istem 1'deki gibi bir ayakkabı (1). 3)Uygulanan basınç sonrası eski konumlarına bir an önce dönebilmesi için elastik termoplastik malzemeden üretilen süspansiyon vantuzları (8) ile karakterize edilen yukarıdaki istemlerden herhangi birindeki gibi bir ayakkabı (1). 4)Hava geçişine uygun ama su geçişine uygun olmayan bir yapıya sakip mikro deliklerin kullanıldığı delikler (10) ile karakterize edilen yukarıdaki istemlerden herhangi birindeki gibi bir uyakkabı (1) 5) İçerideki havanın dışarı atılması için tek yönlü çalışan yapıda delikler (10) ilc karakterize edilen İstem 1'deki gibi bir ayakkabı (1)." şeklindedir. Davacı vekilinin dosyaya yenilik giderici olarak yerli ve yabancı patent tescil belgeleri sunduğu, bilirkişi heyeti tarafından D1:17.02.2010 yayın tarihli ... no.lu patent belgesinin referans alınarak inceleme yapıldığı, davacı tarafça patent belgesinin Türkçe tercümesinin dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince alınan 19/10/2020 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; "...17.02.2010 yayın tarihli ... nolu patent belgesi karşısında, davalıya ait TR ... tescil nolu faydalı model belgesinin tüm istemlerinin (istem 1-5), 14.04.2011 başvuru tarihi itibarıyla yenilik vasfını taşımadığı" belirtilmiştir. Davalı tarafça dosyaya,Konya Teknik Üniversitesi Teknik Bilimler MYO Ayakkabı Tasarımı ve Üretimi Program Koordinatörü Öğr. Gör. ...’ dan alınan uzman mütalaası sunulmuştur.
G E R E K Ç E: Faydalı Model belgesinin hükümsüzlüğü davasında ilk derece mahkemesince, davalı adına tescilli 14.04.2011 başvuru ve 21.12.2011 tescil tarihli TR ... sayılı "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin yenilik unsuru taşımadığından hükümsüzlüğüne karar verilmiş, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde; davacı taraf aleyhine müvekkili tarafından yaptırılan delil tespiti neticesinde düzenlenen raporda, davalı ürününün müvekkilinin Faydalı Modelinin koruma kapsamında kalmadığının tespit edildiğini, hükümsüzlük davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını ileri sürmüşse de, tarafların ayakkabı sektöründe faaliyet gösterdiği ve davalı tarafça davacı aleyhine tecavüz suçlamasıyla delil tespiti yaptırıldığı anlaşılmakla, hükümsüzlük davası açmakta davacının hukuki yararının bulunduğu kanaatine varılmıştır. Davalı vekilinin dosyaya sunulan delillerin hukuka uygun olmadığını, bu delilleri esas alarak düzenlenen rapora dayalı olarak hüküm tesis edilemeyeceğini ileri sürmüşse de, bilirkişi raporunda hükümsüzlük delili olarak D1:17.02.2010 yayın tarihli ... B1 no.lu patent belgesinin referans alınarak inceleme yapıldığı, davacı tarafça yabancı patent belgesinin Türkçe tercümesinin dosyaya sunulduğu, Avrupa Patent Ofisinde tescilli patent belgesinin online kayıtlarına erişimin mümkün olup, apostilli kaydının dosyaya sunulmamasının sonuca etkili olmadığı, tercümesinin dosyaya sunulduğu gibi bilirkişilerce de, İngilizce metin üzerinde de inceleme yapılarak denetlendiği, karşılaştırmalı tablo üzerinde, davalı Faydalı Model belgesinin 1 numaralı bağımsız istemi ve bağımlı istemleri ile yenilik giderici, davalı FM belgesinin başvuru tarihinden önce EPO'da yayınlanarak kamuya sunulan patent belgesinin istemlerinin karşılaştırılarak, davalı FM belgesinin yeni olmadığının tespit edildiği, bilirkişilerce yapılan incelemenin usule uygun olup, davalı tarafça vantuzların her iki belgede farklı olduğu ileri sürülmüşse de, davacı FM belgesinde vantuzların "ucu açık, ters, kesik konik şekle sahip en az bir süspansiyon vantuzu" şeklinde tarif edildiği, yenilik giderici belgede ise "açık kum saati veya körük veya silindir şekline sahip vakumlu ağızlar" şeklinde tarif edildiği ve farklılık bulunmadığı, Avrupa Patent Belgesine konu ürün ile davalı FM belgesine konu ürünün karşılaştırılmasına gerek olmadığı, anlaşılmakla, yenilik giderici delil ile bilirkişi raporuna yönelik istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Davalı vekili, dosyaya teknik görüş sunulduğunu, mahkemece dikkate alınmadığını ileri sürmüşse de, dosyaya sunulan Konya Teknik Üniversitesi Teknik Bilimler MYO Ayakkabı Tasarımı ve Üretimi Program Koordinatörü Öğr. Gör. ...’dan alınan uzman mütalaasında, davacı ve davalı tarafa ait ayakkabı tasarımlarının tasarım tekniği ve görsel tasarım açısından karşılaştırıldığı, yapılan tespitlerin bu davanın sonucuna etkisinin bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan, peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40 TL eksik harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak;a)Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 5,50 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,b)Davalı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 23/12/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.