T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/982 Esas
KARAR NO: 2022/1390 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/04/2022
NUMARASI: 2018/419 E. - 2022/32 K.
DAVANIN KONUSU: Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli)
Faydalı Model Belgesi (FM Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 13/09/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalının 2013 yılından bu yana ticari ilişki içinde olduklarını, davacının 2011 yılından bu yana “deck montaj klipsi metal bağlantı ürününü” üretip sattığını, davalının da satın alanlardan olduğunu, buna rağmen TPMK’na 27/03/2015 tarihinde faydalı model tescili için başvurduğunu, hiçbir araştırma yapılmaksızın 21/12/2015 tarihinde faydalı modelin davalı adına tescil edildiğini, davacının bu tescilden dava dışı ... Limited Şirketi’nin gönderdiği ihtarname ile haberdar olduğunu, müvekkillerinin sahihi olduğu Icould adlı depolama sistemi üzerindeki hesabında mevcut olan bu fotoğrafların 12/12/2014 ve 16/12/2014 tarihlerine ait olduğunu, davalının “...” markası ile sipariş ettiği 15.000 adet civarında ürünün depoda beklediğini, davacının deposunda kırık ve sağlam eski kalıpların mevcut olduğunu, davacının www...com adlı web adresinde 2014 yılından bu yana yer aldığını, davalının kötü niyetli olarak tescil yaptırdığını, alıcıların bu ürünü davacıdan almamaları nedeniyle davacının zarara uğradığını belirterek; davalıya ait faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesini, ayrıca belirsiz alacak davası olması sebebiyle ve tüm hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu aparatın üretiminden önce deck kaplamada kullanılan ürünün kavilyalı, üstten vidalı ve plastik klipslerden oluşmaktayken, bu ürünün teknik sorunları ve tüketiciden gelen şikayetler üzerine müvekkili tarafından dava konusu aparatın çalışmalarına başlandığını, 2011 yılında davaya konu ürünün ilk ve geliştirilmemiş halini çeşitli fason işi yapan üretici firmalarla ilk kez üretildiğini, davaya konu ürünün ilk halinde sivri tırnaklı sistemle yapıldığını, ürünün ahşaplara zarar vermesi, sivri bulunması, bu sebeple havuzlarda ve bahçelerde özellikle çocukların vücuduna batma tehlikesi gibi nedenlerle müşterilerden çeşitli şikayetler alındığını, ürünün sürekli güncelleştirilerek TPE nezdinde başvurunun gerçekleştiği 27/03/2015 tarihinde son halini aldığını, müvekkillerine ait olan ve TPMK'na tescil başvurusu yapılan aparattan sanayiye uygulanabilir yenilik açısından çok daha farklı olan ilk aparatın üretim ve kullanım hakkının müvekkillerine ait olduğunu, ürünün, tüketici şikayetleri ve sipariş veren firmalardan gelen teklifler üzerine güncelleştirildiğini ve ürünün en yeni halinin TPMK nezdinde faydalı model olarak tescil edildiğini, olayların davacı tarafın belirttiği şekilde gelişmediğini, aksine aparatın üretiminin bizzat müvekkilleri tarafından davacıdan talep edildiğini, müvekkillerinin istediği miktarlarda üretimin fason olarak davacıya ait firmada yaptırıldığını, üstelik üretimi talep olunan ve piyasaya sunulan bu ürünün de TPMK nezdinde faydalı model tescili yapılan ürünün geliştirilmemiş alt varyasyonu olduğunu, aparatın üretimine 2011 yılında başlayan müvekkilinin kendi üretimi de bulunmasına rağmen neden 2013 yılında davacı yandan satın alma gereği duyduğu sorusunun cevapsız kaldığını, davacı her ne kadar 2011 yılından beri ilgili aparatı ürettiğini iddia etse de, delil olarak gösterdiği 2013 ve 2014 senelerinden çok daha önce aparatın müvekkilleri tarafından üretildiği ve satışa arz edildiğinin açık olduğunu, 27/03/2015 tarihinde TPE nezdinde "zemin ve cephe kaplama metal bağlantılı aparatının faydalı model olarak tescil başvurusunun yapıldığını, aparatın faydalı modelin bütün şartlarını taşıdığını, davacının ahşap işi ile hiçbir ilgisinin bulunmaması sebebiyle de aparatın buluş sahibi olamayacağını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 05/04/2022 tarihli 2018/419 E- 2022/32 K sayılı kararıyla; dava konusu patentin yenilik unsurunun bulunmadığının ve buluşun davacı tarafa ait olduğunun ispatlanamadığı, davacının faydalı modelin tescilinden dolayı uğradığı maddi bir zararın da ispatlanamadığı, faydalı model haklarının davalıya ait olduğu gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davacı vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava konusu faydalı model alınan ürünün mucidinin müvekkili ... olduğunun, tescil tarihinden 12 ay ve daha fazla süre öncesinde müvekkili tarafından piyasaya sunulduğunun tanık anlatımları ile kanıtlanamadığına ilişkin mahkeme gerekçesinin hatalı olduğunu, müvekkilinin hizmet veren üye olarak ...COM adlı platformda bulunduğunun anlaşılamadığı ve dava konusu ürün hakkında tanıtımın bulunmadığına dair mahkeme gerekçesinin ve müvekkilinin ürünü fason olarak davalı için ürettiği kanaatinin oluştuğuna ilişkin mahkeme gerekçesinin de hatalı olduğunu, tanık beyanları, deliller ve sunulan fotoğraflarla faydalı modelin yeniliğinin ortadan kalktığının ispatlandığını, ayrıca dava konusu faydalı modelin 16/08/2021 tarihinde TPMK tarafından kesin olarak iptal edildiğinin görüldüğünü, mahkemece davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini beyanla; mahkeme kararının kaldırılarak, davanın kabulüne, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne, maddi tazminat talebinin kabulüne, mahkeme aksi kanaatte ise FM belgesinin iptal edildiğinin tespiti ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesine cevabında; istinaf sebeplerinin yerinde olmadığından, başvurunun reddini talep etmiştir. Davalı vekili Av....'in 29/06/2022 tarihli dilekçesi ile; davayı tamamıyla kayıtsız ve şartsız olarak reddettiklerini, kabul beyanlarının davacı tarafa tebliği ile, beyan doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılarak dava dosyasının neticelendirilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin dilekçesi davacı vekiline tebliğ edilerek, beyanda bulunmak üzere tebliğden itibaren iki hafta süre verilmiş, davacı vekili beyanda bulunmamıştır. TPMK'ya müzekkere yazılmış, cevabi yazıda ... adına ... sayıyla kayıtlı Faydalı Model Belgesinin yıllık ücreti ödenmediği için dosyanın işlemden kaldırıldığı, geçersiz, hükümsüz olduğu bildirilmiştir.
G E R E K Ç E: Davalı adına tescilli ... sayıyla kayıtlı Faydalı Model Belgesinin hükümsüzlüğü ve alıcıların bu ürünü davacıdan almaması nedeniyle uğranılan zarardan şimdilik 1.000 TL tazminatın tahsili talepli davada, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Dosya istinaf incelemesi için Dairemize gönderildikten sonra davalı vekili Av....'in 29/06/2022 tarihli dilekçesi ile; davayı tamamıyla kayıtsız ve şartsız olarak kabul ettiklerini, kabul beyanlarının davacı tarafa tebliği ile, beyan doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılarak dava dosyasının neticelendirilmesini talep etmesi üzerine dilekçenin davacı vekiline tebliğ edildiği, davacı vekilinin beyanda bulunmadığı anlaşılmıştır. 6100 Sayılı HMK 311. Maddede, kabulün kesin hüküm gibi sonuç doğuracağı ve HMK 310/2 maddesi gereğince kabul beyanının hükmün verilmesinden sonra yapılması halinde Bölge Adliye Mahkemesince kabul beyanı dikkate alınarak karar verileceği düzenlenmekle, Dairemizce bu beyan doğrultusunda değerlendirme yapılmıştır. Dava tarihinde davalı adına tescilli bulunan ancak yargılama sırasında yıllık ücretin ödenmemesi nedeniyle geçerliliğini yitiren Faydalı Model belgesinin hükümsüzlüğü talep edilmiştir. 6769 Sayılı SMK 144/3 maddesi gereğince; "Faydalı modelin hükümsüzlüğü davası, faydalı modelin koruma süresince veya hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde, sicile faydalı model sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılabilir..." hükmü düzenlenmiştir. Davaya konu Faydalı Model belgesinin yıllık ücretin ödenmemesi nedeniyle geçersiz kaldığı anlaşılıyorsa da, hükümsüzlük davasının konusuz kalmayacağı, esas hakkında hüküm verilmesi gerektiği kanaatiyle ; TPMK'nın yazı cevabı ve SMK 144/3 maddesi, HMK 311 ve 310/2 maddeleri gereğince, davalı tarafın kabul beyanı dikkate alınarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 05/04/2022 tarihli 2018/419 E- 2022/32 K sayılı kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Kabul nedeniyle DAVANIN KABULÜNE, 4-Davalı ... adına ... sayıyla kayıtlı Faydalı Model Belgesinin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, -Karar kesinleştiğinde kararın TPMK'ya bildirilmesine, -1.000 TL tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 5- İlk derece yargılaması yönünden; -Patent hükümsüzlüğü davası yönünden 80,70TL maktu, tazminat davası yönünden 80,70 TL nispi harç olmak üzere toplam 161,40 TL harçtan peşin yatırılan 35,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 125,50 TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına, -Davacı tarafça yapılan 77,00 TL harç, 2.600 TL bilirkişi ücreti, 721,10 TL posta ve tebligat giderinin davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, -Davalı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, -Kendisini vekil ile temsil ettiren davacı lehine hükümsüzlük davası yönünden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T.'ne göre 15.000 TL maktu ve tazminat davası yönünden 1.000 TL nispi olmak üzere toplam 16.000 TL vekalet ücreti taktirine, davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, -Kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 6-İstinaf yargılaması yönünden; -Davacı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine, -İstinaf yargılaması sırasında davacı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 63,00 tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 283,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 13/09/2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.