T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/4803 Esas
KARAR NO: 2020/1147 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/03/2017
NUMARASI: 2014/1154 E., 2017/305 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 25/06/2020
İstinaf incelemesi üzerine Dairemize gelen dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA A-)Açılan dava ve iddia: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı şirketten 2 adet tır ile bir adet römorklu dorse satın aldığını, buna karşılık 04/03/2012 tarihinde ... Bankası Virmanı ile 90.000,00 TL, 02/05/2012 tarihinde ... Bankası Fomara Şubesinden 10.000,00 Tl havale ve 05/11/2012 tarihinde yine ... Bankasından 85.000,00 Tl ahvale ile ödeme yaptığını, kalan 30.000,00 TLye karşılık ise davacının davalıya her biri 2.500,00'TL'lik olmak üzere 05/07/2012 tarihinden başlayarak her ayın 25.gününe yazılı 12 adet bono verdiğini, bu bonolardan 25/07/2012- 25/08/2015 -25/09/2012 -25/10/2012 -25/11/2012 - 25/12/2012 - 25/01/2013-25/05/2013 tarihli 8 adet senedi ödediğini ve teslim aldığını ancak 25/02/2013-25/03/2013-25/04/2013 ve 25/06/2013 tarihli senetlerin ödemeleri yapılmış olmasına rağmen iade edilmediğini, ödeme makbuzlarının dosyaya sunulduğunu, iade yapılmayan 4 senetten 25/02/2013-25/03/2013-25/04/2013 tarihli senetlerin Bursa ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alınarak icra takibine konulduğunu, davacının icra baskısı altında ödemiş olduğu senetleri tekrar ödemek durumunda kaldığını, mükererer yapılan ödemelerin 21/06/2013 tarihinde 1.500,00 TL ve 7.500,00 TL, 04/07/2013 tarihinde ise 1.000,00 Tl olarak yapıldığını, bu ödemelere karşılık senetlerin yine teslim edilmediğini, 25/06/2013 tarihli bononun ise Bursa ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, bu takip nedeniyle davacının ... plakalı tırının 24/08/2013 tarihinde bağlanarak otoparka çekildiğini, davacının 150,00 TL'de otopar ücreti ödediğini, ayrıca acil işleri olduğundan tır kiralamak zorunda kaldığını, tır için 350,00 TL, şoför ücreti olarak 100,00 TL ödediğini, fuzulen bu şekilde 600,00 TL ödemede bulunduğunu, ayrıca yapılan ikinci takip nedeniyle de yine icra baskısı aldında 2.140,00 TL ödediğini, bunların dışında bakım ücreti olarak 572,45 TL, 850,00 TL olarak tahsilat yapıldığını, yine 277,55 TL'ninde fuzulen tahsil edildiğini, davacının 30.000,00 TL'lik borcuna karşılık toplamda yapılan icra takipleri ve fuzulen yapılan ödemelerle 41.240,00 TL ödemek durumunda kaldığını, fazladan 11.240,00 TL ödendiğini, bu nedenlerle fazla ve mükererre tahsil edilen 10.362,45 TL'nin bakım ücreti adı altında fazlaca tahsil edilen 277,55 TL'nin davacıya ait tırın haksız olarak bağlanması nedeniyle otopark kirası, tır kirası ve şoför ücreti olmak üzere ödenmek zorunda kalınan toplam 600,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B-) Cevap ve Karşı Talepler: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının borcunu inkar etmediği, sadece fazla ödeme iddiasında bulunduğunu, fazladan yapılan ödemelerin bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkacağını, davacının ötelenen borçları için aldığı senet iadeleri sonucu sanki senet bedellerini ödediği kanaatine kapıldığını, gecikmeli ödediği bir kısım senet ödemeleri ile cari borç ödemelerini birbirine karıştırdığını, satış ve servis borcunu ayırt edemediğini, grup şirketlere yaptığı borç ödemelerini gözardı ettiğini, ayrıca açmış olduğu istirdat ve alacak davasında fazlaya ilişkin haklarını saklı tutamayacağını, davacının icr atakipleri sonucu yaptığı ödemelerin icra müdürlüğüne değil, vekaleten vekile ve kredi kartından şirkete yapıldığını ve ödemelerde ihtirazı kayıt konmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı: İlk derece mahkemesince; "taraflar arasında 2 adet tır ve 1 römorklu dorse satışına ilişkin ticari ilişkinin bulunduğu, bu ticari ilişkiden kalan bakiye 30.000,00 TL borç için davacının, davalıya 25/07/2012 tarihinden başlamak üzere her biri 2.500,00 TL bedelli 12 adet bono verdiği, davacının verdiği bu bono bedellerini ödediğini, 8 adet bonoyu ödemeyle birlikte iade aldığını, ancak icra takiplerine konu edilen 4 adet bononun ödenmesine ve makbuzlarının alınmasına rağmen iade edilmediğini ve Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında 05/08/2013 takip tarihinde 1 adet 25/06/2013 vade tarihli 2.500,00 TL bedelli bononun Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında ise 27/05/2013 tarihinde 25/02/2013 vadeli 2.500,00 TL bedelli, 25/03/2013 vadeli 2.500,00 TL bedelli, 25/04/2013 vadeli 2.500,00 TL bedelli 3 adet bononun takibe konulduğunu ayrıca davalıya 12 adet 950,00 TL bedelli bonolar verildiğini ve bonoların da ödendiğini iddia etmiş ise de, yapılan inceleme ve alınan bilirkişi raporunda 950,00 TL'lik 12 adet toplam 11.400,00 TL'lik bonoların ... seri nolu ... Bankası ... ihbarnamesi ve ekinde 14/05/2012 düzenleme tarihli 12 adet senedin lehtarının ... Tic. Ltd Şti olduğu, düzenlenen senetlerin alacaklısının davalı firma olmadığı ve davalı firmanın kayıtlarında olmadığı tespit edildiğinden davacı bu senetlerin davalı ile arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan borca ilişkin ödendiğini ispat edemediği, davalının Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe koyduğu 1 adet 25/06/2013 vade tarihli 2.500,00 TL bedelli bonodan dolayı davacının, davalı firma yevmiye kayıtlarında protesto masrafları ile birlikte 2.643,87 TL borçlandırıldığı, dosyaya sunulan 04/07/2013 tarih ve 416 seri numaralı tahsilat makbuzu üzerinde '' 416 tahsilat makbuzu nakit ödeme- senede istinaden makbuz. Not '' bu senet altıncı aya ait olan senet için ödenmiştir'' ibaresinin olduğu, icra takibinin ise 05/08/2013 tarihinde açıldığı, yani takip tarihinden önce senedin ödenmiş olduğu, davacının 2013/729 esas sayılı dosya için 1.000,00 TL'yi 29/08/2013 tarihinde davalı vekili Av. ... kaşe ve imzalı tahsilatla ödemede bulunduğu, yine davalı-alacaklı vekili Av. ...'a da haricen 2.140,00 TL ödendiği ve para makbuzu düzenlendiği, yani davacının 3.140,00 TL ödemede bulunduğu, masraflar düşüldükten sonra davacının 405,46 TL borçlu olduğu ve bu rakamın davacı ticari defterlerinde yeralmadığı, yevmiye defteri kayıtlarında ise 2.500,00 TL'lik senedin protesto masrafı olan 143,87 TL'ninde bu esas dosyasında borç rakamı olduğu, yani toplamda davacının 549,33 TL dosyadan borçlu olduğu, 06/08/2015 tarihinde banka dekontu ile davacı ... tarafından icra dosyasına 2.069,66 TL daha yatırlıdığı, 11/02/2014 dava tarihi itibariyle davacının Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyadan 1.950,67 TL alacaklı olduğu, Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takibe konan 27/05/2013 tarihinde 25/02/2013 vadeli 2.500,00 TL bedelli, 25/03/2013 vadeli 2.500,00 TL bedelli, 25/04/2013 vadeli 2.500,00 TL bedelli 3 adet bononun protesto masrafları ile davacı ...'in 7.785,76 TL borçlandırıldığı, toplamda davacıdan 10.000,00 TL tahsil edildiği, tahsil edilen bu rakamdan dosya masrafları ve vekalet ücreti düşüldükten sonra 22/06/2013 tarihinde 7.420,58 TL alacak kaydıyla davacı borcundan düşüldüğü, davacının dosyaya sunduğu 05/03/2013 tarihli 0937 seri numaralı tahsilat makbuzu ile tahsil edilen 2.500,00 TL'nin açıklamasında '' KK.ödeme 2.ay senedine istinaden '', ( 1.250,00X 2= 2.500,00 TL) açıklamasının olduğu, bu açıklamadan da bu dosyada takibe konan Şubat 2013 dönemine ait senedin 05/03/2013 tarihinde yani 27/05/2013 takip tarihinde önce ancak vadesinden sonra ödendiğinin anlaşıldığı, fakat 2013/4960 sayılı dosyada Şubat 2013 dönemine ilişkin 2.500,00 TL bedelli bu senedin de takibe konu edildiği, davalının yevmiye defter kayıtlarına göre davacının bu icra dosyası açısından 7.785,76 TL borçlandırıldığı, 7.420,58 TL alacaklandırıldığı, buna göre 365,18 TL dosya borcu kaldığı, ancak Şubat 2013 dönemine ait bono için yapılan 937 nolu makbuzla ödeme dikkate alındığında davacının davalıdan 2.134,82 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, davacının Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında 2.134,82 TL alacaklı olduğu, Bursa ... İcra Müdürlüğünün 2013/2749 sayılı dosyadan 1.950,67 TL alacaklı olduğu, toplamda 4.085,49 TL fazla ödemede bulunduğu ve davalıdan alacaklı olduğu, davacının Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına konu senedi 04/07/2013 tarihinde ... seri nolu makbuzla takip tarihniden önce tamamen ödemesi sebebiyle takip masraflarından sorumlu olamayacağı bu nedenle bu dosyaya 1.045,46 TL fazla ödeme yaptığı, bununda davacının fazla ödemesine eklenmesi sonucunda 5.130,95 TL fazla ödemesinin bulunduğu, dava tarihinden sonra davacının Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosya için 08/06/2015 tarihinde 2.069,66 TL daha ödemede bulunduğu, bununla birlikte yapılan fazla ödemelerin 7.200,61 TL olduğu, davacının yapmış olduğu bu fazla ödemelerden dolayı davalıdan alacaklı olduğu, davacının dava dilekçesinde kendisinden mükerrer tahsil edilen 10.362,45 TL ile bakım ücreti adı altında tahsil edilen 277,55 TL ve kendisine ait tırın haksız olarak bağlanması nedeniyle otopark kirası, tır kirası ve şoför ücreti olmak üzere 600,00 TL 'nin tazminini talep ettiği, davacının fazla ödediğini iddia ettiği 10.362,45 TL'nin 7.261,00 TL'si yönünden talebinin kabulü gerektiği, ancak davacının Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takibe konan 1 adet 25/06/2013 vade tarihli 2.500,00 TL bedelli senet her ne kadar vadesinden sonra icra takibinden önce ... seri numaralı makbuzla ödenmiş ve takibe konu edilmiş ise de, bu senetten dolayı protesto masraflarına ilişkin de borç olduğu ve bu dosyadaki borçtan dolayı tırın bağlanarak otoparka çekildiği ve davacının otopark kirası, tır kirası vs.ödemelerde bulunduğu, bu talebinin yerinde olmadığı" gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, 7.200,61 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Kararı davalı yan istinaf etmiş ve dilekçesinde özetle; "...Yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu eksik incelemeye ve hatalı kanaatlare dayalı olup, sayın mahkemece bu hususta vermiş olduğumuz itiraz dilekçemiz incelemeye alınmamış ek inceleme dahi yaptırılmamıştır. Ferilere ilişkin hesaplamalar ile asıl alacaklar karıştırılmış olup mevcut iki rapor arasındaki çelişkiyi giderecek üçüncü bir rapor alınması gerekli iken alınmaması, çelişkiler giderilmeden ikinci rapor ile hüküm kurulması kararın bozulmasını gerektirmektedir. Davacı yanın davasına dayanıp icra takibini dava devam ederken infaz etmesi dahi yerel mahkemece değerlendirilmemiştir. Davacı yanca dava devam ederken istirdat iddiasına konu borçları ödenmiştir. Yerel mahkemece bu husus dahi incelenmemiştir..." denilerek kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava istirdat ve alacak istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacı yanca açılan davada; davalıdan satın alınan emtia karşılığı düzenlenen senetlerin ödendiği halde iade edilmediği ve takibe konu edilerek mükerrer tahsilat yapıldığı nedenle istirdat istenilmiş ve ayrıca icra takipleri nedeni ile vermek zorunda kaldıkları otopark vs. Ücretler de alacak talebi olarak dava edilmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan ilk bilirkişi incelemesinde davalı kayıtları ve davacı delillerine göre; ödemelerin mükerrer olmadığı, senetlerin tamamının protesto olduğu ve icra takibi neticesi ödendiği, tahsilat makbuzlarının imzasız olduğu, ibranamenin imzasız olduğu, fazladan bir ödemenin bulunmadığı beyan edilmiştir. Alınan ikinci raporda ise aynı ticari defterler ve belgeler incelenerek yapılan ödemelerin bir kısmının cari hesaptan mahsup edilmeyerek fazla tahsilat yapıldığı bildirilmiş ve mahkemece bu rapora itibar edilerek hüküm kurulmuştur. Her dava dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Davcının davadan önce fazla tahsil edildiğini bildirdiği rakam ne olursa olsun, kastettiği husus bu rakamın davadan önce fazla ödendiğidir. Davadan sonraki ödeme hususunda bir ıslah beyan veya dilekçesi olmamasına rağmen davadan sonraki ödemelerin de istirdadına karar verilmiş olması usulen eksik muamele ile yapılmıştır. Bu nedenle ; davadan sonraki ödemelerin istirdadına eldeki davada karar verilemeyeceğinden ; hükmün kaldırılarak bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M:Yukarıda açıklanan gerekçe ile 1 -Davalı yanın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA 2-İlk derece mahkemesine açılan dava hakkında a--Davanın KISMEN KABULÜ ile, 5.130,95 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, b-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, c-Davadan sonra ödenen 2.069,66 TL miktarla ilgili dava açmakta muhtariyetine d-Alınması gerekli 350,50 TL harçtan peşin alınan 192,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 158,00 -TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, e-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden,Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesap olunan 1.980,00-TL vekalet ücretinin,davalıdan alınarak davacıya verilmesine, f-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden,Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre hesap olunan 1.980,00-TL vekalet ücretinin,davacıdan alınarak davalıya verilmesine, g-Davacı tarafından yapılan 25,20-TL başvurma harcı,3,80-TL vekalet harcı,93,00-TL Tebligat gideri 28,40-TL Müzekkere gideri 1.350,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.500,40-TL yargılama giderinin,davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak hesap olunan720,00 -TL ile 192,00-TL peşin harcın ilavesi ile toplam 912,00 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, h-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın,HMK'nın 333.maddesi uyarınca,kararın kesinleşmesinden sonra ve istek halinde taraflara iadesine,
İSTİNAF YARGILAMASINDA 3-Davalı yanca yatırılan peşin harcın talebi halinde davalı yana iade edilmesine 4-Davalı yanca yapılan istinaf yargılama gideri olan, başvuru harcı 85,70 TL, tebligat gideri 12,50 TL ve posta gideri 39,50 TL ki toplam 137,70 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine 4- Duruşmasız olarak inceleme yapılmış olmakla ücreti vekalet tayin ve takdirine yer olmadığına Dair ; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu HMK 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 25/06/2020 tarihinde ve oy birliği ile karar verildi.