T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/5177 Esas
KARAR NO: 2020/1472 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/06/2017
NUMARASI: 2016/20 E., 2017/89 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 25/09/2020
İstinaf incelemesi üzerine Dairemize gelen dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADA A-)Açılan dava ve iddia : Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının 2009/01901 no ile tescilli 1,2 ve 4 nolu tasarımların KHK nın tescil edilebilirlik şartlarını içeren 5,6 ve 7. Maddelerindeki yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımadıağını, 2009/01901-4 nolu tasarımın ... numarayla Çin de daha önceden tecsile konu olduklarını , bu iki tasarım karşılaştırıldığında, üst kısımda yer alan filtrelerin aynı olduklarını, aynı petek yapısına sahip olduklarını, uç kısımlarında aynı şekilde bir şekil içerdiğini ve uç tarafında aynı şekilde nokta örtülü peteklerin olduğunu, tasarımların alt kısımlarının aynı görüntüde olduğunu 18 adet delik bulunduğunu bu deliklerin sıralamalarının ve aralıklarının aynı olduğunu, tasarımların yandan görüntüleri karşılaştırıldığında üst tablada merdiven şekli dışa doğru iki çıkıntı,alt tablada içe doğru bir girinti bulunmakta olduğunu, müvekkiline ai ... numaralı ve 21/03/2005 tarihli 2 tasarım tescilli ile davalıya ait 2009/01901 numaralı tasarım tescilinin 2-1 ve 2-2 tasarımlarının karşılaştırılmasında davalıya ait tasarımların yeni olmadığını , davalıya ait tasarım tescilinde 2 adet prespektif görüntüsü olduğunu ve bu görüntülerin yeterli açıklıkta olmadığını, karşılaştırılan ... nolu tasarım ile davalıya ait 2-1 no lu tasarımların ikisinin de bombeli yapıya sahip olduklarını,yüzeylerinde aynınoktalarda nokta şekillerinin yer aldığını ve en üst noktada filtre şekillerinin yer aldığını tasarımların yan gö9rüntelirin aynı olduğunu, ürünün üst kısmında yer alan ızgara yapının da benzerlik gösterdiğini, hasır örgü şeklinde olduğunu, müvekkili firmanın ABD' deki iştiraki olan ... tarafından 1998 yılında yayınlanmış olan katalog ve broşürde bulunan tasarımların davalıya ait 2009/01901 T1-2 numaralı tasarım ile aynı olduklarını her iki üründe de çobuk yapıların aynı şekilde konumlandıklarını,aynı sayıda olduklarını davalının tasarımlarının yenilikten yoksun olduğunu beyanla davalıya ait 2009/01901 no ile tescilli 1,2,4 numaralı tasarımların 3.kişilere devrinin önlenmesi ile davalıya ait 2009/01901 no ile tescilli 1, 2,ve 4 sıra numaralı tasarımları yönünden kısmen hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine harç masraf ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.B-) Cevap ve Karşı Talepler : Davalı vekili cevap dilekçesinde; tasarımlar bakımından yeniliğin önceden hiç bilinmeyen ve veya bilinen bir çözümün değişik yorumlarla ve yaklaşımlarda tasarlanması olduğunu, ihtilafa konu tasarım açısından bir kapak tasarımının farklı varyasyonlarının pyapılıp yapılamayacağının dikkate alınması gerektiğini, endüstriyel taskarımda amacın patent hukukunda olduğu gibi tekniğin bilinen durumunun aşılması olmadığını, davacı taraın dava dilekçesinde sunulan ürün görsellerinin 1998 yılındaki bir kataloğa ait olduğunun bilinmediğini, kataloa ait olsa bile katalogların sonradan basılmasının mümkün olduğunu, şüphe götürmeyen bir delilin bulunmadığını, perlatör tasarımlarında filtre bölümlerinin yakın derecede benzerlik gösterdiklerini seçenek özgürlüğünün bulunmadığını, müvekkiline ait 2 numaralı tasarımlar ile davacıya ait ... sayılı tasarımın gövde kısmının farklı olduğunu, ürünlerin birleşme noktalırının musluk borusuna gireceğinden borunun tutması için farklı şekilde yapılamayacağını ... ürünün üst kısımlarında dağınık delikler olduğunu, müvekkilinin ürünün de örülmüş kare tel şeklinde olduğnu , müvekkilinin ürününde alt kısmının örgü biçiminde ve kavisli olduğunu,davacının ürününün dümdüz olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı : İlk derece mahkemesince; "davanın davalı adına Türk Patent ve Marka Kurumunda tescilli 2009/1901 numaralı çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin 1,2 ve 4 numaralı tasarımların yenilik ve ayırtedicilik şartları taşımadığından, hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkin olduğu, Türk Patent ve Marka Kurumu'ndan celp edilen kayıtların davaya konu tasarımların "perlatör" (muslukların ucuna takıln ve musluktan çıkan suyu havayla karıştırarak suyun hacim kazanmasını sağlayan parça) ürünlerine ait olduğu, 22.04.2009 tarihinde ... adına başvuru yapılarak tescil edildiği, 01.11.2013 tarihinde de davalı şirket adına devredildiğinin görüldüğü, davanın, 554 sayılı KHK 5,6 ve 7.maddelerine dayanılarak açıldığı, 554 sayılı KHK 5.madde de; " Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar belge verilerek korunur. Bileşik bir ürünün bir parçası ile ilgili tasarımın kendi yeni ise ve ayırt edici bir niteliğe sahipse ayrıca korumadan yararlanır." 554 sayılı KHK 6.madde de; " Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Kamuya sunma, sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Üçüncü şahıslara yapılan ve açıkça veya zımnen gizlilik niteliği taşıdığı anlaşılan açıklamalar kamuya sunmanın kapsamı dışındadır."554 sayılı KHK 7/1 maddesinde ise; " Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile ikinci fıkrada belirtilen herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır." hükümlerinin düzenlendiği, tasarım tescil belgesi ile ürünün dış görünümünün korunduğu, 554 sayılı KHK 6.madde de "tasarımın başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması" halinde yeni kabul edileceğini, KHK 7.madde de "tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı izlenim ile herhangi bir tasarımın kullanıcıda yarattığı izlenim arasında belirgin bir fark bulunmaması halinde" ayırtedici olmadığını, davacı tarafça tasarımın, başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğunu, yeni ve ayırtedici olmadığını iddia ettiğinden ve yeniliği giderici belgeler sunduğundan, bilirkişi incelemesi yapıldığı, 27.06.2016 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davalı tarafa ait davaya konu 1 nolu tasarım ile davacı tarafa ait tarih içermeyen katalogdaki Vandal resistant PCA Cascade isimli ürün görselinin, davaya konu 2 no'lu tasarım ile davacı tarafa ait EUİPO nezdinde tescilli ... sayılı başvuru ve tescil tarihi 21.03.2005 olan tasarım görselinin ve davaya konu 4 nolu tasarım ile ... sayılı başvuru ve tescil tarihi 13.04.2007 olan tasarım görsellerinin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları, tasarımcının öğelerin formları, suyun çıkış noktasında bulunan filtrenin formu, üzerindeki deliklerin sayısı ve yerleşimleri yönünden seçenek özgürlüğünün bulunduğunu beyan ettiği, davacı vekili katalog fotokopisinin alt kısmında 1998 yılı bilgisinin yazılı olduğunu, alt kısımdaki bilginin 1998 yılı Eylül ayındaki kataloğun revize edilmiş baskısı anlamına geldiğini beyan ettiği, dilekçe ekinde belge örnekleri sunulduğu, davalı vekili rapora itirazında; yenilik karşılaştırmasında değerlendirilen belgelerdeki ürünlerin farklı olduğunu, iltibasa neden olacak benzerlik bulunmadığını, fotokopi belgenin dikkate alınamayacağını beyan ettiği, davacı tarafın sunduğu belge fotokopileri ve itiraz dilekçeleri incelenerek bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek raporda; sunulan belge fotokopilerinin geçerliliğinin kabul edilmesi halinde 2009/01901 numaralı çoklu tasarım belgesinin, 1 no'lu tasarımının başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu ve yenilik - ayırtedicilik özelliklerine sahip olmadığının kabul edileceğini beyan ettikleri, davaya konu, davalı tasarım tescil belgesinin başvuru tarihinin 22.04.2009 tarihi olduğu, davalının 2009/01901 tescil numaralı çoklu tasarım belgesine konu 2 no'lu tasarımın davacıya ait 21.03.2005 başvuru tarihli EUPO ... sayılı, 4 no'lu tasarımın 13.04.2007 başvuru tarihli dava dışı ... sayılı tasarım tescil belgesine konu ürünlerle benzer olduğu, yenilik ve ayırtedicilik şartlarını taşımadığının tespit edildiği kanaatine varılarak hükümsüzlüğüne karar verildiği, davaya konu 1 no'lu tasarımın yeniliğini kaldırıcı nitelikte, tarih içerir belge aslı ve delil sunulmadığı, sunulan katalog sayfasının fotokopi belge olduğu, fotokopi belgedeki tarih bilgisinin sonradan eklenebileceği, delil kuvvetinin bulunmadığı kanaatine varılarak, 1 no'lu tasarım yönünden açılan davanın ispatlanamadığı" gerekçesiyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine, davalı adına tpe de 2009/01901 tescil numaralı çoklu tasarım belgesi ile tescilli 2 ve 4 nolu tasarımların hükümsüzlüğüne, davaya konu 1 nolu tasarımın hükümsüzlüğü talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinafında "...reddedilen tasarımla ilgili olarak; belge aslı sunamamakla birlikte müvekkili şirketin noter huzurunda yeminli beyanı ile doğruladığı dijital katalog görüntüsü ile tasarımın davalının tescilinden önce kamuya sunulduğunu kanıtladığını , ayrıca ilgili tasarımın çok daha önce Çin 'de kamuya sunulduğuna dair bilgileri de istinaf talebine eklediklerini beyanla kararın kaldırılarak davanın tümüyle kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı yan istinafında ;".... Yerel Mahkeme'nin kararına gerekçe olan bilirkişi raporunda müvekkile ait 2009/01901 sayılı 2 ve 4 numaralı tasarımlar açısından yeterli inceleme yapılmadan görüş beyan edilmiştir. Müvekkile ait tasarımlar ile dayanak gösterilen tasarımlar arasında belirgin derecede farklılıklar bulunmaktadır. Bu hususu dilekçelerimizde belirtmemize rağmen ne bilirkişiler tarafından ne de mahkeme tarafından dikkate alınmamıştır. Bilindiği üzere konusu endüstriyel tasarım olan çoğu davada, davaya konu tasarımlar hakkında dosyaya sunulan raporun, seçilen bilirkişi heyeti tarafından çıplak gözle görmeden, somut elle tutmadan yeterli inceleme yapılmaksızın sadece belgeler üzerinde yapılan inceleme neticesinde oluşturulması söz konusu olabilmektedir. Bu şekilde yapılacak bir değerlendirme doğru olamaz. Zira özellikle bu belgelerde tasarımlar küçültülmekte ve ayrıntılar git gide kaybolmaktadır. Somut olayda dava konusu tasarımlar bilirkişiler tarafından görseller üzerinden incelenmiş, ürünler fiziki olarak incelenmeden rapor oluşturulmuştur. Bu bağlamda dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine gönderilerek yeni bir rapor alınmasını talep etmekteyiz. Tasarrımlar arasında bariz farklar olmasına rağmen verilen kararın doğru olmadığı nedenle kaldırılması gerekmektedir......" denilerek istinaf edilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE : Dava Endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü isteminde ibarettir.Tasarrımların tescilleri ve tescil dosyası ayrıntıları, ürünlerin ayıntılı görselleri üzerinde yapılan teknik inceleme sonucunda ;davalı tarafa ait davaya konu 1 nolu tasarım ile davacı tarafa ait tarih içermeyen katalogdaki .... isimli ürün görselinin, davaya konu 2 no'lu tasarım ile davacı tarafa ait EUİPO nezdinde tescilli ... sayılı başvuru ve tescil tarihi 21.03.2005 olan tasarım görselinin ve davaya konu 4 nolu tasarım ile ... sayılı başvuru ve tescil tarihi 13.04.2007 olan tasarım görsellerinin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları, tasarımcının öğelerin formları, suyun çıkış noktasında bulunan filtrenin formu, üzerindeki deliklerin sayısı ve yerleşimleri yönünden seçenek özgürlüğünün bulunduğu belirtilmiş ve raporun denetlenebilir olduğu görülmüştür. Bu bağlamda davalı yanın istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden reddine karar vermek gerekmiştir.Davacı yanın istinaf başvurusu hakkında da ; davacının sunduğu noter belgesi ; beyanın doğruluğunun tasdiki şeklinde olup iş bu davada delil olarak kabul edilmemiştir. Ürünün daha önce Çin'de piyasaya sunulduğuna ilişkin sunduğu deliller ise eldeki davanın istinaf incelemesinde değil, ancak açılacak yeni bir davada ileri sürülebilir mahiyette olmakla davacı yanın stnaf başvurusunun da reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile 1 - Davacı yanın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE 2-Davalı yanı nistinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE 3- Davacı yandan alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 31,40 TL nin mahsubu ile bakiye 23,00 TL harcın davacıdan alınıp Hazineye gelir yazılmasına 4-Davalı yandan alınması gereken 54,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 31,40 TL nin mahsubu ile bakiye 23,00 TL harcın davalıdan alınıp Hazineye gelir yazılmasına 5-Tarafların istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına 6-Duruşmasız olarak inceleme yapılmış olmakla ücreti vekalet tayin ve takdirine yer olmadığına Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal sürede Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'ne temyiz yolu olanaklı ve oy birliğiyle karar verildi. 25/09/2020