T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/1975 Esas
KARAR NO: 2019/815
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/12/2016
NUMARASI: 2016/8 E. - 2016/228 K.
DAVANIN KONUSU: Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü
KARAR TARİHİ: 11/04/2019
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirketin, deniz, hava ve kara taşıma araçlarında araç bilgisayarları, genişbantlı bağlantı, kumandalama yöntemi ve cloud sistemi barındıran entegre servis peronu üretmekte ve teknoloji ürünleri satmakta olduğunu, davalı şirketin, “...” buluş başlığı ile tekniğin bilinen durumunu aşmayacak nitelikte olan ve önceden beri müvekkili tarafından kullanılmakta olan cihazı faydalı model olarak TPE nezdinde TR... no ile 04.10.2013 tarihinde tescil ettirdiğini, fikrin kaynağının ... işletmesi olduğunu, davalı ile müvekkilinin söz konusu talebe uygun olarak ürününün uygulanması için çalışan yerli teknoloji şirketleri olduğunu, cihazın tekniğin bilinen durumunu aşmayacak ve yenilik sağlamayacak özellikleri haricinde, kullanım amacı ve şeklinin de ... tarafından belirlendiğini, cihazın teknik özelliklerinin incelenmesinde mevcut ürüne karşın müvekkiline ait ürünün daha üstün teknik özellikler içerdiğini, davalının kötüniyetli olup buluş niteliği kendisine ait olmayan cihaz için kuruma başvurarak haksız kazanç sağlamaya gayret ettiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla davalı adına TPE nezdinde tescilli ...Y no ile tescilli faydalı modelin tüm istemler yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı tarafın İstanbul 1 FSHHM'de davacı şirketin ortağı ve yetkilisi olan ... ait diğer bir şirket olan dava dışı ... Ltd Şti adına müvekkili şirketin FM belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini davası açılmış olup feragat sebebi ile reddedildiğini, feragatin dava açma hakkını ortadan kaldıran bir usul işlemi olup bir daha aynı konu ile aynı kişiye dava açılamayacağını, davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığını, kesin hüküm bulunduğunu, davacının iş bu davayı ikame etmesi için hukuki yararının bulunmadığını, müvekkili şirket adına ... numarası ile tescilli faydalı modelin yenilik getirmesi ve sanayiye uygulanabilirliği olması, geçerli bir faydalı model olması hasebiyle açılan davanın esastan reddi gerektiğini,, davacı yanın ürününün şehirler arası ulaşımda koltuk arkasındaki ekran olup kendilerinin ise toplu ulaşım da yolcuların taşınabilir tabletlerini şarj edebileceği bir USB bağlantısı olduğunu, her iki ürünün ne şeklen benzemekte ne de ulaştığı kişiler yönünden benzerlik taşımadığını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalının... Y tescil nolu faydalı model başvurusunun 04/10/2013 tarihinde yapıldığı, 21/10/2014 tarihinde TPE'ye tescil edildiği, "... "buluş başlıklı, "Buluş toplu taşıma araçlarında usb prizi üzerinden insanların kullandıkları mobil cihazların enerji ihtiyaçlarının karşılanması için geliştirilmiş bir usb şarj ünitesi olup, toplu taşıma araçlarında üretilen voltaj seviyesini mobil cihazların enerji ihtiyaçlarını karşılamak üzere uygun seviyeye dönüştüren bir gerilim dönüştürücüsü ve gerilim dönüştürücüde elde edilen akımın cep telefonu, tablet, vb.cihazlara aktarılması için kullanılacak usb şarj prizleri içermektedir." buluş özetli olduğu görülmüştür. Davacı vekili tarafından yenilik giderici olarak sunulan, ... başvuru nolu ve 23/12/2013 tescil tarihli faydalı modelin, ...Tic. Ltd. Şti.'ne ait akıllı universal mobil şarj cihazı buluş başlıklı faydalı model olduğu, buluş özetinde "bu buluş her türlü mobil şarj edilebilir elektronik şarj edilmesi ile ilgili olup, kafe, restaurant, çay bahçesi gibi insanların oturmak, yemek yemek, eğlenmek vs.için zaman geçirdiği ve yoğun olarak bulundukları mekanlarda, masalarında ve şehirlerarası otobüslerde, koltuk arkalarında bulunabilecek olan farklı marka ve modeldeki cep telefonlarını ve dizüstü bilgisayarlarını tek bir ünitede şarj edebilen ve şarj sorununu ortadan kaldıran cihazla ilgilidir" buluş özetli olduğu görülmüştür.İlk derece mahkemesi tarafından Bilgisayar Mühendisi bilirkişi, Marka vekili Bilirkişi ve Hukukçu bilirkişiden alınan 24/10/2016 tarihli raporda; faydalı modellerin istemleri karşılaştırıldığında, dava konusu faydalı model istemlerinde modelin mobil cihazların enerji ihtiyaçlarını karşılamak için geliştirilmiş bir USB şarj ünitesi olarak tanımlandığı, davacı tarafından dava dilekçesinde bahsi geçen faydalı model istemlerinde aynı özellikleri barındıran parçaları içerdiği, dava konusu faydalı modelin 3. nolu istemi ile davacının dilekçesinde bahsi geçen faydalı modelin 3. nolu isteminde bahsi geçen USB şarj ünitesi ve Universal Şarj cihazı kavramlarının aynı özellikleri ve anlamı taşıdığı ve davacının bahsettiği faydalı modelin dava konusu faydalı modelden daha fazla parça ve özelliğe sahip olmasının yanında dava konusu faydalı modelin sahip olduğu özellikleri ve işlevleri birebir karşılayan parçalar ve özellikler içerdiği belirtilmiştir.İstanbul 2. FSHHM'nin 13/12/2016 tarihli 2016/8 Esas - 2016/228 Karar sayılı kararıyla; "davalı vekilinin her ne kadar kıyaslanan faydalı modellerin birbirinden farklı olduğu şekil, hedef kitlesi, kullanım amacı yönünden farklılıklar gösterdiği ve müvekkilinin faydalı modelinin 4 ve 5.istemleri dikkate alındığında yenilik unsuru taşıdığını belirtmişse de, bilirkişilerce de tespit edildiği şekilde davacı yanın dava dilekçesinde belirttiği ve bilirkişilerce karşılaştırması yapılan ... tescil nolu faydalı modelin istemlerinin daha kapsamlı olduğu ve dava konusu hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modelle karşılaştırılan faydalı modelin 1, 2, 3, 5 ve 6 nolu parçalarının aynı özellikleri barındıran parçalar olduğu, hüküm kurmaya elverişli ve yeterli bilirkişi raporu kapsamında dava konusu... başvuru numaralı faydalı modelin sahip oldukları özelliklerin dava dosyasında davacı tarafından verilen dilekçede ... başvuru numaralı faydalı modelin TPE kayıtlarında içerdiği tanım ve özellikler ile benzerlik gösterdiği, bahsi geçen iki faydalı modelin başvuru kabul tarihleri karşılaştırıldığında davacı firmanın bildirdiği faydalı modelin kabul tarihinin daha önce olduğu gerekçesiyle dava konusu ... başvuru numaralı faydalı modelin tescilinin hükümsüzlüğüne, karar verilmiştir. Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; bilirkişi raporunda ... sayılı faydalı modelin davacı buluşu gibi yansıtıldığını, müvekkilinin tescilli FM ile ...sayılı faydalı modeli sadece içerik olarak değerlendirdiğini, raporun sağlıksız ve hükme esas teşkil edemeyecek düzeyde ve denetime elverişsiz olduğunu, başka bir heyetten rapor alınması taleplerinin reddedildiğini,-Faydalı model için buluş gerekmediğini, yenilik unsuru taşıması ve sanayide uygulanabilir olmasının yeterli olduğunu,-Müvekkilinin faydalı modelinin yalnızca şehir içi ulaşımda kullanım için tasarlanmasının ayırt edicilik ve yenilik unsuru taşıdığının göstergesi olduğunu, teknik ilerleme sağlaması bakımından da eksik değerlendirme yapıldığını, davacı tarafın faydalı modelinde büyük bir ekran bulunmasına rağmen, müvekkilinin faydalı modelinin şehir içi kullanımda yer kaplamadan ve yolcuları rahatsız etmeden kullanılabilecek şekilde teknik açıdan daha gelişmiş bir ürün ortaya konulduğunu,-Davaya konu faydalı modelin salt USB olarak nitelendirildiğini, her iki faydalı modelin tek ortak unsurunun USB şarj cihazının Peçetelik üzerine monte edilmesinin ayrı bir yenilik, şehir içi otobüslerde tutamak boruları üzerine monte edilmesinin ayrı bir yenilik olduğunu, farklı hedef kitlesine ve farklı ihtiyaçlara cevap verildiğini,-Dava konusu Faydalı Modelin istemlerinin yenilik unsuru taşıdığını, 4 ve 5 no'lu istemlerin yenilik unsurunu fazlasıyla yerine getirdiğini beyanla mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davacı vekilinin istinafa cevabında; bilirkişi heyetinin ve raporun yetersizliğinden bahsedilemeyeceğini,-Müvekkiline ait ... sayılı FM'in buluş olup olmadığının ihtilaf ve uyuşmazlık konusu dışında olduğunu, -Davalıya ait FM'in mevcut tescilli buluşların donanımına ek olarak yenilik unsuru taşıyıp taşımadığı ve sanayide uygulanabilir olup olmadığı noktasında uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiğini, bilirkişilerin davacı FM'nin teknik alana ilişkin ilerleme sağlayıcı özelliği olduğunu ispatlar hiç bir yönünü ortaya koyamadığını, -Müvekkiline ait FM'in fikir ve ihtiyaç kaynağının ... olup yoğun emek, çaba ve bütçe harcaması, AR-GE çalışması sonucu geliştirildiğini, -Gerekçeli kararda, davalının Faydalı Modelinin, müvekkiline ait FM ile aynı anlamı taşıyan kavramla nitelendirildiğini ve fakat daha az parçaya sahip ve aynı işlevleri gören parça ve özellikler içerdiğinin belirtildiğini, müvekkiline ait Faydalı Modelin daha kapsamlı isteme sahip olduğu, 1, 2, 3, 4 ve 6 no'lu parçalarının aynı özellikleri barındıran parçalar olduğu, sonuç olarak birbirinden farklı olduğunun ve yenilik getirdiğinin kabul edilemeyeceğini,-Davalının özellikle savunmasında ve istinaf sebeplerinde davaya konu FM'in 4. ve 5. İstemler yönünden yenilik unsuru taşıdığını iddia etmişse de söz konusu istemlerin müvekkiline ait FM'de yer alan ana istemlere bağlı ve ana istemin kaderine bağlı istemler olması nedeniyle yenilik unsuru taşıdığının kabul edilemeyeceğini beyanla istinaf isteminin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E :Davanın, davalı adına tescilli ...Y başvuru numaralı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü talebiyle açıldığı, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ve davalı adına tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verdiği, davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu görülmüştür. Davacı vekilinin dava dilekçesinde; davalı faydalı model belgesinin yenilik koşulu sağlamadığını, TPMK nezdinde tescilli ...sayılı faydalı model belgesinin ve dilekçe ekinde sundukları "otobüslerde şarj ünitesi" ürünlerinin (ek-2 tarihli koltuk arkası eğlence sistemi şarj ünitesi) davalı belgesinin yenilik unsurunu kaldırdığını ileri sürdüğü, dosyanın incelenmesinde dava dilekçesi ek-2'de sunulduğu beyan edilen "koltuk arkası eğlence sistemi şarj ünitesi" belgesinin ibraz edilmediği, UYAP sisteminde de kayıtlı olmadığı, ayrıca ilk derece mahkemesi tarafından TPMK'dan ...başvuru numaralı faydalı model belgesinin tescil kayıtlarının, istemlerinin, tarifname ve çizimlerinin celp edilmediği görülmüştür.İlk derece mahkemesi tarafından alınan ve hükme dayanak yapılan 24/10/2016 tarihli bilirkişi raporunun, marka vekili (hukukçu), bilgisayar mühendisi bilirkişi ve yine hukukçu üç kişilik bilirkişi heyetinden alındığı, bilirkişi heyetinde patent vekilinin ve hükümsüzlüğü istenen faydalı model belgesinin elektrik-elektronik ile ilgili olduğu dikkate alınarak elektrik-elektronik mühendisi bilirkişinin bulunmadığı, bilirkişi raporunda hükümsüzlüğü istenen davalı belgesinin istemleri ile yeniliği kaldırdığı iddia edilen faydalı model belgesindeki istemlerin ve unsurlarının usulüne uygun şekilde karşılaştırılmadığı, alınan raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığı ve bilirkişi heyetinin uzmanlık alanının dava konusu yönünden yeterli olmadığı anlaşılmakla, eksik inceleme ile hüküm kurulduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yenilik giderici olduğu ve dava dilekçesi ekinde sunulduğu beyan edilen belgenin ibrazının sağlanması ve ... sayılı faydalı model belgesinin kayıtlarının TPMK'dan celbinden sonra patent vekili bilirkişi ile elektrik - elektronik mühendisi bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden usulüne uygun rapor alındıktan sonra karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İstanbul 2. FSHHM'nin 13/12/2016 tarihli 2016/8 Esas - 2016/228 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,-2012/05532 sayılı FM belgesinin tescil kaydının TPMK'dan celbi, dava dilekçesi Ek 2'de sunulduğu beyan edilen delilin ibrasının sağlanarak patent vekili ve elektrik - elektronik mühendisi bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi heyetinden rapor alındıktan sonra karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalı tarafa iadesine,İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin, ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte değerlendirilmesine, İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 11/04/2019 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.