T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2019/2565 Esas
KARAR NO: 2022/367
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/03/2019
NUMARASI: 2015/824 2019/289
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 04/03/2022
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili hakkında İst. ...İcra Müd. ... Esas Sayılı dosyası ile 15/07/2015 Keşide Tarihli, 68.250,00-TL bedelli karşılıksız çeke ilişkin olarak icra takibi başlatıldığını, ancak takibe konu çekteki firma, imza ve kaşenin müvekkiline ait olmadığını, isim, soyisim ve T.C. kimlik numarasının kopyalandığını, bu işlemi yapan şahısların yakalanması için İstanbul Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek müvekkilinin karşılıksız çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, müvekkili hakkındaki başlatılan iptaline ve takip tutarının %20'sini kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Müvekkil davalı alacaklı kamu bankası olduğu, takibe konu çekin ... Bankası A.Ş. Validesultan Şubesine ait ... seni nolu 68.250,00 TL bedelli 15/07/2015 keşide tarihli ve keşidecisinin ... Tic. Ltd. Şti. Olduğu çek olduğu, lehdar olarak ... Tekstil ... ön yüzünde yer aldığı arka yüzünde ... adına ciro edilen çek müvekkil bankanın kredili müşterilerinde .. İnş. Tic. Ltd. Şti tarafından ciro edilmek suretiyle müvekkil bankaya verildiği, söz konusu çekin 15/07/2015 tarihinde tahsil için ibraz edildiğinde karşılık çıkmadığı ve söz konusu çekin yazdırıldığı bu aşamadan sonra çekin karşılıksız çıkması nedeniyle İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/1224 Esas sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alınarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibine konu edildiği, müvekkil bankanın keşideci ve cirantaların imzalarını bulabilme ve kontrol etme imkanı ve yükümlülüğü bulunduğu, davacının vermiş olduğu çek olduğunun ortaya çıkması halinde davacının %20'den aşağı olmamak üzçere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, davacının davasının reddine, davanın açılmasına sebebiyet vermemesi nedeniyle herhangi bir şekilde müvekkil banka aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesini talep etmiştir. Davalı ... LTD. ŞTİ davaya cevap vermemiştir. Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre; "Dosyanın imza incelemesi için bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere, inceleme konusu çekin İnceleme konusu çekin arka yüzündeki ... San. Ve Tic. ... adına atfen atılmış ciro imzası ile adi geçen ...'a ait mevcut mukayese imzaları arasnıda; gerek şeklen ve yukarıdaki işaret edilen hususlar gerekse grafolojik tanı unsarlarından işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, eğim, doğrultu,seyir hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar bulunduğundan söz konusu imzanın mevcut mukayesi imzalarına kıyasla ...'ın eli ürünü olmadığı tespit edildiği, bu sebeple davacının İstanbul ... icra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında 15/07/2015 vadeli, 68.250,00 TL bedelli çekten dolayı davalı ...bankası A.Ş'ye borçlu olmadığının tespitine, davanın davalı ...yönünden bu davalının takipten alacaklı sıfatına sahip olmadığı ve davacıdan bir alacak talebinin bulunmadığı nazara alınarak davalı bu şirkete husumet yöneltilmesini gerektiren bir neden bulunmadığı" gerekçeleriyle davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, karar verilmiş, kararı davacı vekili ile davalılardan ... Bankası A.Ş. vekili istinaf etmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Dava konusu çekte lehdar ve birinci ciranta sıfatı ile imzası bulunan davacı, bu imzanın kendisine ait olmadığını bildirerek sahtecilik iddiasında bulunduğu, davalı ... İnşaat Tic. Ltd. Şti.nin ise ikinci ciranta olduğu, imza inkarının herkese karşı ileri sürülebilen mutlak defi olup tüm senet alacaklılarına karşı ileri sürülebileceği, sahtecilik mutlak defilerden olup keşideci dışında herkese karşı ileri sürülebileceğinden mahkemece çekte lehtar ve 1. ciranta olarak gözüken davacının ikinci ciranta davalı ... İnşaat Tic. Ltd. Şti.' ne de borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekirken, mahkemece bu husus gözetilmeden bu davalı hakkında açılan davanın yazılı şekilde reddine karar verilmesinin doğru olmadığı, öte yandan; davacı lehine kötüniyet tazminatına karar verilmesi gerekirken şartları oluşmadığından reddine karar verilmesi doğru olmadığı gibi kötüniyet tazminatının reddine hükmedilmiş ise de Anayasası'nın 141. ve HMK'nın 298. maddelerine aykırı olarak karar yerinde yasal gerekçelerinin gösterilmediği ve tartışılmadığı, kararın istinaf yoluyla incelenerek ortadan kaldırılmasına; davaya konu çek sebebiyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine ve davacı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine’ ve davalı T.C. ... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf dilekçesinde belirttiği itirazlarının reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; Bilirkişinin çek üzerindeki imzanın ... Tekstil adına ...'ın el ürünü olmadığı kanaatine vardığını ancak davacının, Müvekkil Bankanın müşterisi olmadığı, dava konusu çekin, Müvekkil Bankaya, ... Tekstil İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından müşteri çeki olarak verildiği, bu çekin Müvekkil Bankaya 2015 yılında verildiği, davacı şirketin müvekkil bankanın müşterisi olmadığından dolayı herhangi bir imzasının müvekkil bankada bulunmadığı, bu nedenle müvekkil banka imzanın gerçekten davacı şirkete veya yetkilisine ait olup olmadığını tespit edebilecek bir konumda bulunmadığı, çek müvekkil bankaya verildiğinde, üzerinde açıkça bir tahrifat olmadığı aşikar olduğundan, sahteliğe ilişkin herhangi bir emareye rastlanılmadığından, müşteri çeki olarak kabul edildiği, müvekkil banka açısından, çek müşterisi konumunda olan ...İnş. Tic. Ltd. Şti.'nin bankaya sunmuş olduğu müşteri senedindeki imzanın davalı ... Tekstil ve Reklam San. Ve Tic. - ...'a ait olmadığına ilişkin kanaat oluşturmasını gerektirecek herhangi bir somut veri veyahut durumun mevcut olmadığı, ayrıca davacının adresinin ve vergi numarasının yazılı olduğu isim kaşesinin de çek üzerinde yer aldığı, böylece, çekin sahte olduğuna ilişkin müvekkil banka açısından bir kanaat oluşmadığı, dava konusu icra takibinin açılmasında müvekkil bankanın kusuru olmadığından dolayı, yargılama giderlerinin müvekkil bankaya yükletilmesinin yasaya ve usule aykırı olduğunu, müvekkili aleyhine hükmedilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı... Bankası A.Ş. Tarafından davacı ve dava dışı ... LTD. ŞTİ ile diğer davalı aleyhine çeke dayalı olarak toplam 74.777,18-TL nin tahsili için kambiyo senetlerine özgü yolla takip başlatıldığı, takip konusu çekin 15/07/2015 tarihli 68.250-TL bedelli keşidecisinin dava dışı ... LTD. ŞTİ lehtarın davacı sonraki cirantanın diğer davalı hamilin ise davalı banka olduğu çekin 15/07/2015 tarihinde ibraz edildiği, karşılıksızdır şerhinin yazdırıldığı, daha sonra çekte ... cirosunun bulunduğu, 23/07/2015 tarihinde banka sorumluluk tutarının ödendiği, bu kaşenin altında ise ... cirosunun bulunduğu görülmüştür.Yargılama sırasında alınan 14/01/2019 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu çekin arka yüzünde davacıya atfen atılan imzaların davacının eli ürünü olmadığı yolunda görüş bildirildiği görülmüştür.
GEREKÇE: Dava, İİK'nın 72. Maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır. Davacı taraf takibe konu çekteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmiş, davaya cevap veren davalılardan ... Bankası A.Ş ise davanın reddini savunmuştur. Yargılama sonunda verilen kararı davacı vekili ile davalılardan ... Bankası A.Ş vekili istinaf etmiştir.Davalı banka vekilinin istinaf talebinin değerlendirilmesinde; imza inkarına dayalı sahtelik iddiası mutlak defilerden olup, herkese karşı ileri sürülebilir. Davalı bankanın çekte düzgün bir ciro silsilesi ile hamil olması sonuca etkili değildir. Yargılama sonunda davacı taraf haklı çıktığından yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline dair hüküm kurulmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde davalı banka vekilinin istinaf talebinin reddi gerekmiştir.Davacı vekilinin istinaf talebine gelince; her ne kadar davalılardan ... Ltd.Şti tarafından davacıya yöneltilmiş bir alacak talebi bulunmamakla birlikte çek hamiline karşı çekte yer alan keşideci ve diğer cirantaların müteselsil sorumluluğu bulunduğundan davacının çekte ciranta olarak yer alan davalı ... Ltd.Şti'ne bu davayı yönetmekte hukuki yararı bulunmaktadır. Mahkemece bu husus göz ardı edilerek yazılı şekilde bu davalı yönünden davanın reddi usul ve yasaya aykırı olup, davacı vekilinin istinaf talebinin bu yönden kabulü gerekmiştir. Davacı vekili ayrıca kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiş ise de, davalı bankanın çeke ciro yoluyla hamil olduğu, davacı ile davalı arasında temel ilişki bulunmadığı hususları gözetildiğinde davalı bankanın takibinde kötü niyetli olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebinin reddi gerekmiştir. Yukarıda açıklanan hususlar gözetildiğinde davalı ... Bankası A.Ş nin istinaf talebinin reddi, davacı vekilinin istinaf talebinin ise kısmen kabulü kısmen reddi gerekmiş ve kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı ... Bankası A.Ş vekilinin istinaf talebinin REDDİNE, 2-Davacı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE, 3-İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2019 tarih, 2015/824 E 2019/289 K sayılı kararının KALDIRILMASINA, 4-Davacının menfi tespit talebinin kabulü ile İstanbul 20. İcra Dairesinin 2015/21192 E Sayılı dosyasında takibe konu edilen Türkiye Vakıflar Bankası Valide Sultan Şubesine ait 15/07/2015 keşide tarihi 68.250-TL tutarlı çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE, 5-Davacının tazminat talebinin koşulları bulunmadığından REDDİNE, 6-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 4.662,15TL harçtan peşin alınan 1.277,01-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.385,14TL harcın davalılıradan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 7-Davacı tarafından dava açıldığı sırada yatırılan 1.277,01 TL peşin nispi harcın davalılardan tahsili ile, davacıya verilmesine, 8-)Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvurma harcı, 600,00 -TL bilirkişi ücreti, 194,85 TL davetiye gideri olmak üzere toplam 822,55-TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,9-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 8.575,49-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, 10-İstinaf peşin harcının talebi halinde davacıya iadesine, 11-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan 121,30-TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 74,70-TL posta masrafı olmak üzere toplam 196-TL'nin davalı ... Bijuteri...Ltd.Şti'nden alınarak davacıya verilmesine,12-Alınması gereken 4.662,15-TL istinaf harcından peşin alınan 1.165,55-TL nin mahsubu ile 3.496,60-TL davalı ... Bankası A.Ş'den alınarak hazineye irat kaydına,13-Davalı ... Bankası A.Ş tarafından yapılan istinaf giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, 14-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 15-Gerek ilk derecede gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.04/03/2022