T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/3046 Esas
KARAR NO: 2021/2230 Karar
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/12/2016
NUMARASI: 2014/44 E. - 2016/239 K.
DAVANIN KONUSU: Patent (Patent Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 28/12/2021
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde , davalının 2012/04357 sayılı faydalı modelin yenilik özelliğini taşımadığını, dünyada daha önce tescil edildiğini, müvekkilinin Çin menşeli ... Ltd firmasıyla sözleşme imzalayarak... isimli ürünü ülkemize ithal ettiğini, ithalatı yapılacak ürünün davaya konu faydalı modelin içerisinde yer alan bir ürün olduğunu, müvekkili tarafından bu ürünün ülkemizde satışına başladığında davalı tarafın tescile dayanarak hukuki yollara başvuracağını ve müvekkilinin mağduriyetine neden olacağını, ülkemizde dijital kitap okuma kaleminin tescilinden önce ...ve ... Yayıncılık tarafından kullanıldığını, internet üzerinde arama yapıldığında davaya konu tasarımla aynı mahiyette binlerce ürün olduğunu,... sayılı faydalı modelin tescilinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde ; müvekkilinin faydalı modelinin 8 ayrı bağımsız ve bir kısmı bağımlı istemden oluştuğunu, sunulan kayıtlar kapsamında müvekkilinin buluşunun her bir istem için tek tek yeni olup olmadığının belirlenmesinin gerekeceğini, davacı tarafın dayandığı belgelerin müvekkilinin davaya konu buluşuna ait istemlerin yer aldığına dair yada bu istemlere havi ürünlerin alındığına ya da satıldığını gösterir bir kayıt yer almadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. MAHKEME KARARI; Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 27/12/2016 tarihli 2014/44 Esas-2016/239 Karar sayılı kararıyla; davaya konu faydalı model belgesinin yenilik unsuru taşımadığının sunulan delil ve belgelere göre ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dosyaya Yıldız Teknik Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi akademisyenlerinden alınan iki uzman görüşü sunduklarını, raporlarda faydalı modele konu çalışma prensibinin ve mantığının ... yayın numaralı patentle tescil edildiğini, dosyaya delil olarak sunulan ve davalı tarafa ait ürünlerin çalışma prensiplerinin aynı olduğunun, davaya konu faydalı modelin yenilik unsurunun mevcut olmadığının beyan edildiğini, -karara dayanak yapılan 2.bilirkişi heyeti ek raporunda bile davaya konu faydalı modelin daha önce patent olarak tescilli olduğunu, çalışma prensibinin kullanımda olduğunun kabul edildiğini, ancak davalı tarafça bu sistemin kalem şeklinde bir aparat içerisine yerleştirilmiş olmasının yenilik unsuru taşıması nedeniyle faydalı modelin yenilik unsuru taşıdığının beyan edildiğini, ancak bu yoruma katılmanın mümkün olmadığını, davaya konu faydalı modelin tescil tarihinden çok önce bu ürünlerin ithalat ve satışının yapıldığının görüldüğünü,-dosyaya delil olarak sundukları ürünlere ilişkin evraklardan, FM başvurusu yapılmadan çok önce ürünlerin ithal edildiğini ve satıldığının anlaşıldığını,-dünyada son derece yaygın olan bir teknolojik aletin ilk olarak Türkiye'de bulunduğunu söylemenin akıl dışı olduğunu,-1.Bilirkişi heyet raporu ve ek raporun aydınlatıcı ve açıklayıcı mahiyeti bulunmadığını, yok farzedilmesi gerektiğini, bilirkişilerin ek raporda yetkin ve yeterli olmadıklarını beyan ettiklerini, beyanla mahkeme kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.Davalı vekilinin istinaf dilekçesine karşı cevap vermediği anlaşılmıştır.
DELİLLER; Dava konusu sayılı "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin, 16/04/2012 başvuru tarihinden itibaren, 22.08.2013 tarihinde tescil edildiği, on yıl müddetle sahibi adına geçerliliğini koruduğu anlaşılmıştır. 26/05/2015 tarihli bilirkişi heyet raporunda; dava konusu faydalı model belgesinde 8 adet istem bulunduğu, bu istemlerden bir tanesinin bağımsız diğer (2-8) bu bağımsız isteme doğrudan ve dolaylı olarak bağımlı olduklarını dolayısıyla 1.istemin yeni bulunması halinde diğer istemlerin yeni olduğunun kabulü gerektiğini, 1 numaralı bağımsız istemin unsurlarının; "optik algılayıcı, optik algı işlemcisi, dahili bellek, işlemci, optik tanımlama işlevli elektronik kitap seslendirme cihazı, OID kodlarına sahip karakter alanları ihtiva eden kitap, alt OID karakter alt OID bölgeleri" olduğunu, davacı delillerinden... internet sitesinin ve davacı delillerinin incelenmesinde FM belgesinin başvuru tarihinden önce satışta olduğuna dair kayda rastlanmadığını, Çin tescil belgesinin ise "barkod" ile çalıştığını, dava konusu FM belgesinin ise OID kodları ihtiva ettiğini, Patent vekili bilirkişinin ...,...ve ... patent veri tabanlarında yaptığı araştırmada unsurların tümünü ihtiva eden yenilik kırıcı dökümana rastlanmadığını sonuç olarak dosyaya sunulan tüm dökümanların ve belgelerin karşılaştırılması sonucunda 1 nolu istemin yeni olup, halihazır durum itibariyle faydalı model belgesinin yeni olmadığının tespit edilemediği sonuç ve kanaatine varıldığını beyan etmişlerdir. 22/12/2015 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; davacının sunduğu numune ürünlerin en azından bazılarının OID kodla çalıştığı iddiasında ise, bu tespitin yapılabilmesi için bir adet elektronik mühendisi ve bilgisayar mühendisine ihtiyaç duyulduğunu ,kök raporda görüşlerini değiştirilecek bir husus olmadığını beyan etmişlerdir.12/05/2016 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacının ihlal edildiğini iddia ettiği Çin Halk Cumhuriyeti... başvuru numaralı patent belgesindeki istem ve içeriğinde OID (Optical Identification Code-Optik Tanıma Kodu) prensibinin yer almadığını, özel olarak kodlanmış iki boyutlu barkodları okuyarak seslendirme yaptığını, FM belgesinde ise Optik Tanıma Kodu'nun gözle görülemeyecek nitelikte özel yapıda olmasının istemde tanımlandığını, istemlerin her iki belgede farklı olduğunu, piyasada var olan ürünlerin faydalı model başvuru tarihinden önce piyasada yer aldığına ilişkin bilgiye ulaşılamadığı, faydalı modeli geçersiz kılacak bir hususun tespit edilemediği beyan edilmiştir. 08/12/2016 tarihli bilirkişi heyet ek raporunda; ... yayın numaralı patentle yapılan karşılaştırma ve değerlendirme sonucunda, davacı vekilinin delil olarak ibraz ettiği kalemlerin üretimlerine dayanak olarak gösterilen patentte OID optik tanıma kodu modül ve okuyucusunun tanımına ilişkin olduğunu kalemlerde kullanıldığı belirtilen sonix çipine bu patentin temel teşkil ettiğini, öte yandan dava konusu faydalı model istemlerinin OID okuyucusuna ilişkin olmadığını, istemlerin OID kaydı içermek kaydıyla kitap seslendirme amaçlı bir kalem tarif ettiğini, dolayısıyla faydalı model ile tarif edilen kalemde OID teknolojisinin kullanılmasının, faydalı modeli geçersiz kılmadığını, faydalı modelde buluş basamağı söz konusu olmadığı yenilik ve sanayiye uygulanabilirlik arandığı dikkate alındığında tanımlanmış olan OID teknolojisinin, sesli kalem teknolojisi ile birleştirildiğini ve kendisinden önce varolan barkod okuma sistemlerinin bir adım ötesinde ürün geliştirmesi olanağı getirdiğini, bu nedenle faydalı modeli geçersiz kılacak bir içerik bulunmadığından kök rapordaki görüşün değişmediği görüşünün beyan edildiği görülmüştür.Davacı vekilinin dosyaya sunduğu 16/06/2016 tarihli teknik raporda; davacı tarafça yenilik giderici olarak sunulan ürünlerin incelendiği, ürünlerin çalışma mantıklarının aynı olduğu, çalışma sisteminin OID (Optik Kimlik Tanımlama) olduğu ve patenti alınmış bir ürün olduğu beyan edilmiştir. Davacı vekilinin dosyaya sunduğu Yrd. Doç ... tarafından düzenlenen tarihsiz teknik raporda; incelenen dört kalemde de OID (Optik Tanımlama Sensörü) bulunduğu, çalışma prensibinin aynı olduğu, baş kısımlarının aynı olduğu ve ... çip kullanmaları sebebiyle OID teknolojisi kullanarak çalıştıklarının tespit edildiği beyan edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı adına tescilli... sayılı " ..." başlıklı Faydalı Model belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkinini talep etmiş, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dosya kapsamında alınan heyet raporu ve ek raporun yetersiz olduğunu, davaya konu Faydalı Model belgesinin yenilik unsurunun bulunmadığını ileri sürmüştür. Dairemizce yapılan yargılamada, dosyaya yenilik giderici delil olarak sunulan ve dava dışı ... Firması ile ... Firmalarına ait olduğu anlaşılan Kur'an Kalemleri'nin hangi tarihte ithal edildiği, üretim ve satışı yapılmışsa ilk olarak hangi tarihte yapıldığı ilgili firmalara müzekkereler yazılarak sorulmuş, dayanak belgeleri celp edilmiştir... Firması 26/11/2019 tarihli cevabi yazısında, ürünün ilk olarak 09/02/2011 tarihinde... numaralı Gümrük beyannamesi ile ithal edilerek yurt içinde satılmaya başlandığını bildirmiş ve yazı ekinde gümrük beyannamesi, ithalat faturası ve yurt içi satış fatura örneklerini göndermiştir...Firması da 20/07/2020 tarihli cevabi yazı ekinde gümrük beyanname örneğini göndermiştir.Dairemizce bilirkişiler Bilgisayar Yüksek Mühendisi..., Elektrik Elektronik Yüksek Mühendisi Dr... ve Patent Vekili...'dan alınan 02/06/2021 tarihli raporda; yenilik giderici delil olarak sunulan Çin Halk Cumhuriyeti ... başvuru numaralı patent belgesi ile yapılan karşılaştırmada her iki patentin aynı işleve sahip olduğu, kullanılan kodlama sisteminde ayrışma yaşandığı, Çin tescil belgesinde BARKOD okumasından söz edildiği, FM'de ise OID kodları korunduğundan FM ile Çin Patentinin örtüşmediği, ...yayın numaralı patentle yapılan karşılaştırmada bu patent ile koruma altına alınan işlevin farklı olduğu, ...Yayınları tarafından faturalandırılan ve dosyaya sunulan "1 adet Kur'an-ı Kerim, 1 adet Kur'an elifbası isimli kitapçık, Dua Kitabı, Kullanma Kılavuzu, Elektronik Kalem, Kulaklık ve Adaptörün" incelendiği, kitapçıkta...2013 tarihinin yer aldığı, bu bağlamda kutunun 2013'ten sonra satışa sunulduğunun anlaşıldığı, yayınevinin bu ürün için oluşturduğu... sitesinin 2010 yılında tescil edildiği, dosyaya 09/02/2011 tarihli gümrük beyannamesinin, 20/08/2010 tarihli ticari faturanın, 19/02/2011 tarihli Faturaların sunulduğu, dosyada ... ait belgelere konu edilen ürünün dosyaya sunulan ürün ile aynı olduğunun anlaşıldığı ve 16/04/2012 tarihli ve ... tescil numaralı FM'in başvuru tarihinden 14 ay öncesine ait olduğu ve FM'in yenilik vasfını ortadan kaldırdığı, hükümsüzlük şartlarının oluştuğu beyan edilmiştir. Bilirkişi raporuna davalı vekili tarafından itiraz edildiği, bilirkişi heyetinin yeniliği ortadan kaldırdığı iddia edilen üründe yer alan hangi teknik özelliklerin müvekkilinin buluşundaki hangi istemlerin yeniliğini ortadan kaldırdığının teknik olarak ortaya konulmadığını, müvekkilinin buluşunun ...'a ait ürün nedeniyle ilk olarak tescil edilmediğini ve başvurunun reddedildiğini ancak daha sonra itiraz üzerine belgeye bağlandığını ileri sürmüştür.Dairemizce dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek alınan 02/06/2021 tarihli kök raporda,...'a ait ürün ve belgelerin davalı adına 16/04/2012 tarihli ve... tescil numaralı FM'in yeniliğini ortadan kaldırdığı beyan edilmişse de, teknik ayrıntı ve açıklamalara yer verilmediği anlaşılmakla, Faydalı Model belgesinin istemleri, tarifnamesi ve çizimleri ile delil olarak sunulan ürün ve teknik özelliklerinin usulüne uygun olarak karşılaştırılarak, isteme yenilik kattığı belirtilen tüm unsurların incelenen üründe bulunup bulunmadığının denetime elverişli şekilde değerlendirilerek ek rapor düzenlenmesi istenmiştir. Bilirkişi heyetinin 22/11/2021 tarihli ek raporunda; dosyaya sunulan ve...Yayıncılık, ..., ...,...Ve ... firmalarına ait kalemlerin incelendiği, bu ürünlerin dava konusu faydalı model ile aynı prensibe sahip olduğu ancak tarih taşımadıkları için faydalı modelin yenilik niteliğini ortadan kaldırmaya yetecek delil sayılamayacakları, dosyada fiziken yer alan ve ... şirketi tarafından piyasaya sunulmuş olan kalem ve kutu içeriğinin temelde dava konusu patentle uyumlu olduğunun kabul edildiği, ...'a ait kalemin 2013 yılında satışa sunulduğu ancak istinaf aşamasında sunulan delillerin 09.02.2011 tarihli gümrük beyannamesi 20.08.2010 tarihli ticari fatura olduğu dikkate alındığında bu belgelere konu edilen ürünün dosyaya ek olarak sunulan ürün ile aynı olduğunun anlaşıldığı, ... tarafından istinaf aşamasında sunulan delillerin Başvuru Numarasının 16.04.2012 tarih ve ... tescil numaralı faydalı modelin başvuru tarihinden 14 ay öncesine ait olduğu ve faydalı modelin yenilik vasfını ortadan kaldırdığı, dava konusu ... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlük şartlarının oluştuğu beyan edilmiştir. Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekilinin beyan dilekçesinde rapora karşı itiraz ileri sürmediği, davalı vekiline bilirkişi raporunun HMK 281. Maddesine uygun şekilde 27/11/2021 tarihinde tebliğ edildiği, iki haftalık kesin süre içerisinde itiraz etmediği anlaşılmıştır. Dairemizce ...A.Ş.'ne yazılan müzekkere cevabından, dosyaya davacı tarafça yenilik giderici delil olarak sunulan Kur'an Okuma Kaleminin, yurt dışında imal ettirilerek 09/02/2011 tarihli ve ... numaralı Gümrük Beyannamesi ile ithal edildiğinin anlaşıldığı, Çinli Wınyoung Manufacture And Tradıng Co isimli şirket tarafından kesilen 20/08/2010 tarihli fatura ve tercümesi ile, Gümrük Beyannamesinin sunulduğu, sunulan belgelerden kalemin hükümsüzlüğü istenen davaya konu Faydalı Modelin 16.04.2012 başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu anlaşılmıştır. Davaya konu Faydalı Model Belgesi'nin 1 bağımsız istem ile, 1 nolu bağımsız istem ve 7 bağımlı istemden oluştuğu ve Faydalı Modelin bağımsız istemindeki Optik algılayıcı, Optik algı İşlemcisi, Dahili Bellek, OID karakter ve Kod unsurlarının,... ait Kur'an Okuma Kaleminde bulunduğu, Optik algılayıcı ve optik algılayıcı ile iletişim halinde bir optik algı işlemcesi, dahili bellek ve bir işlemci içeren elektronik kitap seslendirme cihazının, OID kod ve karakter ihtiva eden kitap üzerinde gezdirilmesi suretiyle, kitabın sesli olarak okunması işlevini gerçekleştirdiği ve Faydalı Modelin yenilik unsurunu ortadan kaldırdığı anlaşılmakla, hükümsüzlük koşulları oluştuğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, davalı adına TPMK nezdinde tescilli ... tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, karar kesinleştiğinde TPMK'na kararın bildirilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 27/12/2016 tarihli 2014/44 Esas-2016/239 Karar sayılı kararı 6100 Sayılı HMK 353/1-b-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-DAVANIN KABULÜNE, 4-Davalı adına TPMK nezdinde tescilli ... Y tescil numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,-Karar kesinleştiğinde TPMK'na kararın bildirilmesine, 5-İlk derece yargılaması yönünden,A) Alınması gereken 59,30 TL maktu karar ve ilam harcından 25,20 TL peşin harcın mahsubuna, bakiye 33,80 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, B)Davacı tarafça yapılan 25,20 TL peşin harç, 25,20 TL başvuru harcı, 3,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 54,20 TL harç ile, 409 TL posta gideri ve 4.950 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.413,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, C)Kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 7.375,00 TL maktu vekalet ücretine hükmedilerek, davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, Ç) Davalı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, 6-İstinaf yargılaması yönünden; a-Davacı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine, b-İstinaf yargılaması sırasında davacı tarafından yapılan 85,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 3.000 TL bilirkişi ücreti, 185,20 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 3.271,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,7-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 28/12/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.