T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/6048 Esas
KARAR NO: 2020/1870 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/03/2017
NUMARASI: 2015/138 E. - 2017/235 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Alım Satım)
KARAR TARİHİ: 09/11/2020
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin mobilya alım satım işi yaptığını, davalının ise yatak imalatçısı olduğunu, müvekkilinin davalıdan yatak satın almak istediğini, aradaki anlaşmaya göre yataklarda kullanılacak olan kapitone kumaşların müvekkili tarafından temin edildiğini, yapılacak işler için davalıya 300 USD karşılığı 540,00 TL olmak üzere toplam 1.040 TL nakit para verdiğini, ayrıca ... Bankası Avcılar Şubesinin ... çek nolu 18.02.2012 keşide tarihli 10.000 TL ve ... çek nolu 15.09.2012 keşide tarihli 10.000 TL 'lik çekleri verdiğini, yaptığı bu ödemeler karşılığında değişik vasıflarda 83 adet yatak teslim aldığını, teslimattan sonra dahi halen müvekkilinin 10.747 TL davalıdan alacaklı durumda olduğunu, çeklerin gününde bankadan ödendiğini, daha sonra kalan alacağını da kurtarabilmek adına ek siparişler vererek davalıya ... Bankası Avcılar Metro Şubesinin 03.11.2012 keşide tarihli 10.000 TL'lik çeki verdiğini, davalının çeki almasına rağmen 859 TL miktarlı 6 adet yataktan başka mal teslim etmediğini, müvekkilinin halen davalıdan 19.888 TL alacaklı bulunduğunu, davalının kalan malları teslim etmediği gibi çeki ve tahsil ettiği çekten kalan parayı da iade etmediğini, davalının haksız olarak elinde bulundurduğu çeki Büyükçekmece ... Icra Müdürlüğünün ... E sayılı ilamsız takip yolu ile icra takibine koyduğunu beyanla, müvekkilinin icraya konu çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine , takibin iptaline, çekin iadesine, icra veznesine depo edilecek paranın iadesine ve davalının % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili cevap dilekçesinde ; davacının borcuna karşılık çeki keşide ettiğini, çekin karşılıksız çıktığını, Büyükçekmece ... İcra müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında takibe konulduğunu, davacının takibe konu çekin karşılıklı edimleri içeren bir sözleşme sonucu verildiğini ileri sürdüğünü, böyle bir sözleşmenin varlığını ve çekin bu sözleşme gereği verildiğini ispat yükünün davacıya ait olduğunu beyanla davanın reddini, davacının % 20'den az olmamak üzere tazminat mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI; Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/03/2017 tarihli, 2015/138 Esas-2017/235 Karar sayılı kararıyla; " davacının davalıya yatak imalatı siparişi verdiği, davacının dava dışı ... Tekstil firmasından satın aldığı 600 metre kapitone kumaş ile davalının değişik vasıflarda yatak imal ettiği, davacı tarafından ibraz edilen listeye göre davacının 89 adet yatağı teslim aldığı, yatakların cins ve ebatlarına göre yazılmış birim fiyatlarının piyasa rayiçlerine uygun olduğu, bu fiyatlar üzerinden yapılan hesaplamaya göre bulunan fiyatlar ile davacının davalıya yapmış olduğu ödemelerin mahsubu dikkate alındığında, 21.040,00 TL ödendiği, bu ödemeye karşılık sevk irsaliyeleri ve sipariş fişlerine göre 11.152 TL yatak üretildiği, dolayısıyla dava konusu çekin bedelsiz kaldığı, dolayısıyla davacının dava konusu çeki davalı tarafından imal edilecek yataklar için avans verdiği ve çek karşılığı malların teslim edilmediği " gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takibine konu ... Bankası Avcılar Metro Şubesine ait keşidecisi ... lehtarı ... - ... olan ... numaralı 03.11.2012 keşide tarihli 10.000 TL bedelli çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen miktarın % 20'si üzerinden hesaplanan kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davalı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; davaya konu çekin kesin delil niteliğinde bulunduğunu, senede karşı senetle ispatın zorunlu olduğunu, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/7961 E-2017/5343 K sayılı kararında; "Çek, kural olarak bir ödeme vasıtası olup, satış işleminin yapıldığı konusunda kanuni bir karinenin olduğu kabul edilir.İspat yükü çek bedelleri kalan mal teslim edilmediğini ileri süren davacıdadır" şeklinde açıklandığını,iki tarafın ticari defterinde bu konuya ait bir bilgi bulunmadığını, çekin avans olarak verildiğine dair kesin delil sunulmadığı sürece çekin ödeme vasıtası olarak kabul edilmesi gerektiğini, -davacının kapitone kumaşı müvekkiline teslim ettiğine dair dosyada delil bulunmadığını, davacının tek başına düzenlediği dosyaya sunulan yatak listesi, birim fiyat listesi ve sevk irsaliyesinden başka dosyada delil bulunmadığını, tek taraflı düzenlenen belgeleri kabul etmediklerini, davacının davasını ispatlayamadığını, bilirkişi raporlarında da bu hususun beyan edildiğini, davacının davasını ispatlayamadığını beyanla mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekilinin istinafa cevabında; tarafların ticari defterlerinde yer almayan avans miktarı konusunda ihtilaf olmadığını, uyuşmazlık konusu çek dışında davalıya 21.040,00TL ödendiğini, bu ödemeye karşılık davalı tarafından 11.152,00TL yatak üretildiğinin dosyadaki belgelerle ispatlandığını, davalı tarafından haksız bir şekilde takibe konulan, dava konusu ... Bankası ... nolu 03.11.2012 vadeli 10.000,00TL bedelli çekin bedelsiz kaldığının ortaya konulduğunu, ancak davalıdan teslim alınan mallara ilişkin davalı tarafça fatura düzenlenmediği için ticari defterlerde bu mallara ve ödemelere ilişkin kaydın müvekkil tarafından yapılamadığını, çekin yatak imalatı işi için davalıya verildiğinin, anılan çekin davalının firma ünvanı (derme yatak) adına düzenlenmiş olması ve yine çekin davalıya verilme tarihinden sonra da ticari ilişkinin devam etmiş olması ve davalının müvekkiline yine yatak teslimlerinde bulunmuş olmasıyla da ispatlandığını, bilirkişi raporunun bu hususları doğruladığını beyanla istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.
DELİLLER; Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında; davalı alacaklı tarafından davacı borçlu hakkında ... Bankası Avcılar Metro Şubesine ait keşidecisi ... lehtarı ... - ... olan ... numaralı 03.11.2012 keşide tarihli 10.000 TL bedelli çek nedeniyle ilamsız takip yapıldığı görülmüştür. Mahkemece SMMM bilirkişiden alınan 13/10/2015 tarihli rapor ve ek raporda; tarafların defterlerinin noter açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, taraflar arasında çeşitli vasıflarda yatak alım satım nedeniyle söz konusu mallara ilişkin düzenlenmiş fatura olmadığından sevk irsaliyesi ve sipariş fişi kapsamında yapılan incelemeler ile davacı tarafından sunulan liste karşılaştırılarak adet teslimine ilişkin inceleme yapıldığı, 21.040,00 TL ödemeye esas 83 adet , menfi tespite konu çekin verilmesinin ardından ise 6 adet olmak üzere 89 adet yatak tesliminin yapıldığı, davacı tarafça bu yataklara ilişkin kapitone kumaş ve temininin kendileri tarafından yapıldığı, ... firmasından alınan 600 metre elyaflı kapitone kumaşın davalıya teslimi kabul edilse dahi 600 metre kumaşın kaç adet yatakta kullanılacağının bilinmediği, davacı tarafından sunulan belgelerin kabulü halinde davacının dava konusu çekten dolayı borçlu bulunmadığı belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda sektör bilirkişisinin uzmanlığının gerektiği belirtildiğinden bu kez SMMM bilirkişi ile tekstil mühendisi bilirkişi heyet 28/10/2016 tarihli ek raporunda; yatakların harcı alem tabir edilen mobilyacılarda satılan türden otel/ pansiyon yatakları türünde olduğu, raporda düzenlenen tabloda belirtildiği şekilde fason imalat fiyatlarının piyasa emsal fiyatlarına uygun olduğu , yine davacı tarafından davalıya verildiği iddia olunan ve dava dışı ... firmasına ait fatura içeriğinde yer alan 600 metre kapitone kumaşın ne kadarının kullanıldığı ve kalan kumaş bedelinin tabloda düzenlendiği, bu durumda harcanan kumaş miktarının 296,07 metre kalan kumaş miktarının 303,93 metre olduğu, bu kumaş bedelinin ise 1.671,62 TL olarak hesaplandığı, artan kumaşın davacıya iade edilip edilmediği hususunda dosyada bir bilgi bulunmadığı, davacı tarafından ibraz edilen listede 89 adet yatağın teslim alındığı, yatağın cins ve ebatlarına göre yazılmış birim fiyatlarının piyasa rayiçlerine uygun olduğu, bu fiyatlar üzerinden yapılan hesaplamaya göre bulunan miktarın davalıya yapılan ödemeden mahsup edilmesi sonucu icra takibine konu edilen dava konusu çekin bedelsiz kaldığı, ancak teslim edilen ürünlerin faturaları olmadığından ve taraflar arasında yapılmış yazılı sözleşme bulunmadığından uyuşmazlığın çözümüne esas kesin kanaate götürecek nitelikte bulunup bulunmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
G E R E K Ç E: Davacı vekilinin, menfi tespit davasına konu ... Bankası Avcılar Metro Şubesine ait keşidecisi ... lehtarı ... - ... olan ... numaralı 03.11.2012 keşide tarihli 10.000 TL bedelli çekin avans olarak verildiğini ancak çek karşılığında teslim edilmesi gereken yatakların teslim edilmemesi nedeniyle çekin bedelsiz kaldığını, davacının borçlu bulunmadığını ileri sürmüştür. Taraflar arasında yatak üretiminde kullanılacak kapitone kumaşın davacı tarafından verilerek yatak üretilmesi ve davacıya teslimi hususunda yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Davalı tarafın II. Sınıf tacir olduğu ve işletme defteri tuttuğu, bu nedenle davacı ödemelerinin defterinde kayıtlı olmadığı anlaşılıyorsa da; davacı tarafça davalıya, 19/01/2012 tarihli tahsilat makbuzu karşılığı, ... Bankası'na ait 18/08/2012 keşide tarihli 10.000 TL bedelli ve 15/09/2012 keşide tarihli 10.000 TL bedelli çeklerin, davalı tarafça imzalı 27/01/2012 tarihli sipariş fişi ile 500,00TL, 16/02/2012 tarihli sevk irsaliyesi ile 300 USD karşılığı 540 TL olmak üzere toplam 21.040,00 TL ödendiği, konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. Davaya konu çekin de davacı tarafça davalıya verildiği sabittir. Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya konu çekin davacının borcuna karşılık verildiğini ileri sürmüş, davacı iddialarını reddetmiştir. Mahkemece yapılan bilirkişi incelemesinde, davacı defterlerinde davalı tarafça düzenlenen fatura kaydına rastlanmamıştır. Davalı tarafından imzalanan tahsilat makbuzu, sipariş fişi ve sevk irsaliyelerinden taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu anlaşılıyorsa da, çek bir ödeme vasıtası olup davaya konu çekin bu mal alım satım ilişkisi içerisinde avans olarak verildiği, davacı tarafça ispatlanamamıştır. Mahkemenin davacı tarafa yemin teklifi hakkını hatırlattığı, davacı tarafça 05/01/2017 tarihli dilekçe ile yemin teklif etmeyeceklerinin beyan edildiği, davanın ispatlanamadığı kanaatiyle, davanın reddine karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesi yerinde olmadığından, davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne mahkeme kararının 6100 Sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin esastan KABULÜNE, 2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 16/03/2017 tarihli 2015/138 E. - 2017/235 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2- DAVANIN REDDİNE, 3- İlk derece yargılaması yönünden; -Alınması gereken 54,40 TL harçtan peşin alınan 170,80 TL harcın mahsubu ile, fazla alınan 116,40 TL harcın talep halinde davacı tarafa iadesine, -Davacı tarafça yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, -Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince, 3.400,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, -Davalı tarafından yapılan 500,00 TL bilirkişi ücreti, 50,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 550,50 TL yargılama giderinin davacıdan tahsil edilerek davalıya ödenmesine, 4-İstinaf yargılaması yönünden; -Davalı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine, -İstinaf yargılaması sırasında davalı tarafından yapılan 85,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 43,30 TL tebligat ve posta giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, -İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 09/11/2020 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.