T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/3378 Esas
KARAR NO: 2019/2614 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 30/11/2016
NUMARASI: 2015/703 E., 2016/865 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 22/11/2019
İstinaf incelemesi üzerine Dairemize gelen dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İLK DERECE MAHKEMESİNE AÇILAN DAVADAA-)Açılan dava ve iddia :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; “müvekkilinin, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/186 Esas sayılı dosyası kapsamında taraflarına gönderilen ihtarlı davetiye ile iş bu davaya konu çekin çalındığından ve söz konusu çekin davalı ....nin elinde bulunduğundan haberdar olduğunu, iş bu davaya konu çekin ticari ilişkiye istinaden müvekkilinin dava dışı ... Tic. Ltd. Şti’den aldığını ve yine ticari ilişkiye istinaden ... nolu tahsilat makbuzu karşılığında dava dışı ... ciro yolu ile devrettiğini, çekin .... uhdesinde iken hırsızlık olayı sonucu çalındığını, bunun üzerine ise ... tarafından söz konusu çek için çek iptali davası açıldığını ve ödemeden men karan alındığını, akabinde davalı ... tarafından çek iptali dosyasına asli müdahale talebinde bulunulduğunu, daha sonra ise ... tarafından çek istirdadı davası açıldığını, çekin hırsızlık olayından sonra sahte kaşe ve cirolar ile ... Faktoring’e ciro edildiğini, müvekkili ile kendisinden sonra ciro silsilesinde kaşe ve imzası bulunan ... arasında hiçbir ticari münasebetin bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinin, davalılara karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını beyanla neticeten öncelikle HMK 209 kapsamında teminatsız, aksi takdirde İİK 72. madde kapsamında teminat yatırılması karşılığında dava sonuna kadar çekin icra takibine konu edilememesi yönünde ihtiyari tedbir kararı verilmesine, ilgili ihtiyati tedbir kararının çekin muhatap bankaya ibrazı anında devreye sokulması ve çekin arka yüzüne şerh düşmek suretiyle ödeme yapılmaması için muhatap bankaya müzekkere yazılmasına, müvekkilinin davalı cirantalar ve hamile karşı borçlu olmadığının tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
B-) Cevap ve Karşı Talepler :Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle: "dava dışı ... Oto Yedek Parça- ... tarafından başlatılan çek iptali davasında müvekkilinin müdahillik talebine istinaden Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından red kararı verildiğini, daha sonra ise yine dava dışı bu şirket tarafından müvekkili aleyhine İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/186 Esas sayılı istirdat davası açıldığını, iş bu davanın devam etmekte olduğunu, dava konusu çekin üzerinde davacıya ait herhangi bir ciro bulunmadığını, bu nedenle davacının huzurdaki davayı açmasında hukuki bir yararın olmadığını, iş bu davanın usulen reddinin gerektiğini, davalı ... Ticaret ... ile müvekkili arasında 06/12/2013 tarihli bir faktoring sözleşmesi akdedildiğini, iş bu sözleşme kapsamında davalı ... Ticaret ...’in cari hesaplarına kayıtlı, faturalı alacaklarının temlik alındığını ve temlik işlemine karşılık olarak huzurdaki davaya konu ... Bankası A.Ş. Gebze Yenibosna Şubesi 20/04/2014 keşide tarihli 4.000,00.-TL bedelli çekin müvekkiline teslim edildiğini, sonrasında 21/04/2014 tarihinde çekin ilgili bankaya ibraz edildiğini, ancak ödeme yasağı bulunması sebebiyle çekin tahsil edilemediğini, bu nedenle çekin tahsili için müvekkili tarafından davalı ... Ticaret ... ile davalı ... İnşaat’a ihtarname gönderildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığım ve işbu davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığını, ancak sözleşme kapsamında alınan çeklerin çalıntı olduğu şüphesinin vuku bulduğunu ve ... aleyhine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, fakat ...’in 26/09/2014 tarihinde vefat etmesi nedeniyle 05/03/2015 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini ve dosyanın kapatıldığını, akdedilen faktoring sözleşmesi kapsamında müvekkilinin zararının olduğunu, davanın hukuki dayanak yoksunluğu bakımından da reddinin gerektiğini beyanla neticeten davanın usulen reddine, sayın mahkemece iş bu taleplerinin kabul görmemesi halinde davacı aleyhine başlatılan ve yakın zamanda haşlatılacak herhangi bir icra takip işlemi mevcut olmadığından menfi tespit talepli davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını, davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı ... - ...., cevap dilekçesi ile davanın husumet yönünden reddini istemiştir. Davalı ... murisi olduğu ifade edilen ... cevap dilekçesi ile, müteveffa ...’in mirasçısı olmadığını, terekenin borca batık olduğunu mirasın tarafından reddedildiğini, red beyanının Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/95 esas dosyasında görüldüğünü ifade ederek davanın reddini talep etmiştir.
C-)İlk Derece Mahkemesi Kararı :İlk derece mahkemesince; "huzurdaki davanın bir menfi tespit davası olup davacı, davaya konu çekin ciro edilip teslim edilmesinden sonra çalındığı, çekte ciroları bulunan cirantalar ve hamil ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığı iddiası ile davalı cirantalar ve hamile karşı borçlu olmadığının tespitinin talep edildiği, davalı .... dava konusu çekin üzerinde davacıya ait herhangi bir ciro bulunmadığı, bu nedenle davacının huzurdaki davayı açmasında hukuki bir yararın olmadığı, davalı ... Ticaret ... ile tarafları arasında akdedilen sözleşme kapsamında ....’in alacaklarının temlik alındığı ve temlik işlemine karşılık olarak huzurdaki davaya konu 4.000,00.-TL bedelli çekin taraflarına teslim edildiği, sonrasında 21/04/2014 tarihinde çekin ilgili bankaya ibraz edildiği, ancak ödeme yasağı bulunması sebebiyle çekin tahsil edilemediği, çekin tahsili için davalı ... ... ile davalı ... İnşaat’a ihtarname gönderildiği, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı ve iş bu davalılar aleyhine icra takibi başlatıldığı, ancak icra takibinin sonuçsuz kaldığı ve ... aleyhine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğu, fakat ...’in 26.09.2014 tarihinde vefat etmesi nedeniyle 05.03.2015 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ve dosyanın kapatıldığı, davalı ... tarafından mahkemeye sunulan 22/12/2015 tarihli dilekçe ile “...söz konusu ... numaralı cek üzerinde bulunan imzanın kendisine ait olmadığı, davalı şirketlerle herhangi bir bağlantısının bulunmadığı, hu nedenle davanın husumet yönünden reddinin gerektiği...” şeklinde beyanlarının bulunduğunun görüldüğü, davalı ... Ticaret ...’e ait sicilde kayıtlı adres hakkında İsparta Ticaret Sicil Miidürlüğü’nden bilgi istenildiği, İsparta Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından gönderilen 21/09/2015 tarihli dilekçenin tetkikinde, ... unvanında kayıtlı bir firmaya veya bu kişinin herhangi bir firmada ortaklığına dair herhangi bir kayda, İsparta Ticaret Sicil Müdürlüğü’nce rastlanılmadığının görüldüğü, çalındığı iddia edilen ... Bankası A.Ş./ Yenibosna Şubesine ait ... numara, 20/04/2014 tarihli vc 4.000,00.-Tl, tutarlı çekin davacıya, çekin arkasında cirosu bulunan ... Tic. Ltd. Şti. tarafından taraflar arasındaki ticari ilişki neticesinde verilmiş olduğunun görüldüğü, çekin arka kısmına bakıldığında çekin dava dışı ...Tic. Ltd. Şti’ den davacıya geçmiş olduğu, sonrasında ise çekin taraflar arasındaki ticari ilişki neticesinde davacı tarafından dava dışı ... ciro edilmiş olduğunun görüldüğü, aynca davacı defterlerinin tetkikinde, çekin arkasında ciroları bulunan davalılar ... ve ... ile davacı arasında bulunan herhangi bir ticari ilişkiye rastlanılmadığı, ..., tarafından ibraz edilen ticari defterlerin tetkikinde ise; davacı ile herhangi bir ticari ilişkisinin mevcut olmadığının anlaşıldığı, çekin, çekin arkasında cirosu bulunan davalı ... tarafından 06/12/2013 tarihli Faktoring sözleşmesine istinaden davalı ....' ye verilmiş olduğu, davalı ... tarafından davalı ... şirketine, içinde dava konusu çekinde bulunduğu toplam 34.244,04.-TL tutarında 7 adet çekin temlik edildiği ve bu çeklerin davalı davalı ....'nin ticari defterlerinde kayıtlı olduğunun bilirkişice belirlendiği, davaya konu çekin, çekin arkasında cirosu bulunan davalı ... tarafından 06.12.2013 tarihli faktoring sözleşmesine istinaden davalı ....' ye temlik edildiği, davalı .... tarafından, davalı (müteveffa) ...’e 19.12.2013 tahinde, faktoring sözleşmesine istinaden yapılan kesintilerden sonra 31.990.-TI,'lik bir ödemenin yapılmış olduğu, buna göre yapılan bu temlik işleminin mevzuata uygun olduğu kanaatine varıldığı, davalılardan faktoring şirketinin çeki edinmesinin, kendisi ile sözleşme imzalayan ... ve onunla ilişkide olan .... firmasının fatura/kambiyo senedi bağı değerlendirildiğinde, 6361 sayılı yasanın 9/2 ve 9/3 maddesindeki duruma uyumlu olduğu, bu anlamda, salt somut olaydaki çek yönüyle, davalı ... şirketinin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etme iradesi içinde olduğunu söylenemeyeceği" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle "...Yerel mahkeme tarafından dava konusu çek üzerindeki silsileden de anlaşıldığı üzere çekin dava dışı ...’ya devredildiği ve çekin standart oto uhdesinde iken çalındığı tespit ve kabul edilmiş olmakla Çek üzerindeki ciro silsilesinden ...’ya tam ciro yapıldığı ve ... uhdesinde iken çalınmış dava konusu çekin kopuk bir ciro zinciri ile davalılar arasında devrinin gerçekleştiği kabul edildiğini ancak çıplak gözle görülen bu ciro silsilesi kopukluğunun ... Faktoring tarafından da görülmesi gerektiğini bu durumda kopuk bir ciro silsilesine istinaden alınan bu çek ile ilgili ... faktöringin iyiniyetli olduğunun kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu mahkemenin kararının gerekçeleri birbiri ile çeliştiğini Kopuk ciro silsilesi ile iktisapta iyiniyetli hamil olma koşullarının da oluşmadığını , bekletici mesele yapılmasını veya birleştirme kararı verilmesini talep ettikleri dosya hakkında işlem yapılmadığını ve kararın kaldırılması gerektiğini ...." talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE :Dava çeke dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.Davaya konu ... Yenibosna Şubesi ... nolu çek örneği incelendiğinde keşidecinin dava dışı ....Ltd. Şti olduğu, çekin dava dışı ... Tic... Ltd Şti şirketi lehine keşide edildiği, lehdarın bu çeki .... Oto Yedek Parçaya ciro ettiği, ...Oto tarafından da .... Oto ... ciro edildiği,... CİROSU OLMADAN davalı ... 'a tarafından cirolandığı sonrasında ... ve davalı ... şirketine geçtiği görülmektedir.... tarafından ciro edilmediğinden çekteki ciro silsilesinin kopukluğu basit bir inceleme ile görülecek durumda olup, mahkemece ve bilirkişilerce bu durumun göz ardı edildiği görülmektedir.Bu nedenle çekteki ciro silsilesinin kopukluğu nazara alınarak taraf iddia ve savunmaları değerlendirilerek, mirasın reddi ile ilgili prosedürün akıbeti araştırılarak ve birleştirme talep edilen dosyanın da celbi ile bekletici mesele veya birleştirme hususundaki talep incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirmeler içeren rapora ve diğer davalılar ile ilgili eksik incelemeye dayalı karar verildiği görülmekle davacı yanın istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan gerekçe ile 1 - Davacı yanın istinaf başvurusunun HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince KABULÜ ile ilk derece mahkemesi kararının KALIDIRLMASINA 2-Davanın görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE 3-Davacı yanca yatırılan 31,40 TL peşin harcın talebi halinde davacı yana iade edilmesine 4- Davacı yanın yargılama gideri olan 85,70 TL başvuru harcı , 33,00 TL tebligat gideri ve 17,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 135,70 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı yana verilmesine 5- Duruşmasız inceleme yapılmış olmakla ücreti vekalet tayin ve takdirine yer olmadığına Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu HMK 353/1-a-6 madde gereğince KESİN olmak üzere ve oy birliğiyle karar verildi. 22/11/2019