T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2017/4708 Esas
KARAR NO: 2020/1174
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/03/2017
NUMARASI: 2013/192 2017/176
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 02/07/2020
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, müvekkiline ait çekin son zilyedi ... Tic. Ltd. Şti'nde iken bu şirket yetkilisinin aracından çalındığını, adı geçen şirket tarafından suç duyurusunda bulunulduğunu ve çek iptali davası açıldığını, mahkemece ödemen men kararı verildiğini, müvekkilinin çekte adı geçen davalılarla ve ilk ciranta olarak gözüken ... ile bir ticari alışverişi olmadığını, ayrıca bu şahsın faktoring işi ile meşgul olduğunu, müvekkilinin ise faktoring şirketleri ile bir işi bulunmadığını, davalıların çeki hangi yolla kimden aldıklarını ispatlamaları gerektiğini belirterek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve icra takibinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili, müvekkilinin dava konusu çeki faktoring yönetmeliğine uygun olarak iktisap ettiğinden yetkili hamil olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir. Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre; davalı faktoring şirketinin müşterisinden çeki alırken muhatap bankada çekle ilgili çalıntı kaydının bulunduğunun söylenemeyeceği, davalı faktoring şirketinin çeki iktisabında ağır kusurlu olduğuna dair kanıt bulunmadığı, çeki iade ile yükümlü tutulamayacağı, ayrıca şahsi def'ilerin faktoring şirketine karşı ileri sürülemeyeceği, davacı tarafın ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği, çekin ...'e ticari ilişki sebebiyle verildiği hususunda iddia dışında bir delil bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, kararı davacı ... feri müdahil vekili istinaf etmiştir. Davacı ... feri müdahil vekili istinaf sebebi olarak; dosyaya sunulan ek rapordaki belgelerin değerlendirilmesinde, çekin müdahil ...'in zilyetliğinde olduğunun tespit edildiğini, buna rağmen mahkemenin iddia dışında bir delil bulunmadığı şeklindeki gerekçesinin hükmün eksik ve hatalı incelemeye dayalı olarak verildiğini gösterdiğini, davadaki uyuşmazlığın çekin meşru hamilinin kim olduğu ve keşidecinini kime ödeme yapacağının belgelenmesi olduğunu, mahkemenin bu hususu irdelemediğini, yine kök raporda davalı faktoring şirketinin çeki temlik alırken mevzuata uygun davranıp davranmadığının incelenmediğini, alacağın salt defter kayıtlarında gözükmesinin alacağın yönetmeliğe uygun tevsik edildiğini göstermeyeceğini, faktoring şirketinin işlem tarihi olan 08/01/2013 tarihinden önce çeke ilişkin olarak ticaret sicil gazetesinde ilanlar yapıldığını, mahkemenin davalı faktoring şirketinin kötüniyetli olduğunu gösteren bu hususları değerlendirilmediğini bildirmiştir. ...Ltd.Şti vekili 28/08/2013 tarihli dilekçesiyle; çekle ilgili olarak istirdadın zilyedin müvekkili olması nedeniyle müvekkiline yapılması gerektiği yolunda beyanda bulunduğu, ayrıca davaya davacı yanında katılma konusunda karar verilmesini istediği ve ...'in karar başlığında feri müdahil olarak gösterildiği görülmüştür. Davalı Faktoring şirketi tarafından davacı ... diğer çek borçluları aleyhine toplam 7.233,40 TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine özgü yolla icra takibi başlatıldığı görülmüştür. Takip ve dava konusu çekin 31/04/2013 tarihli, 6.200 TL bedelli, keşidecisinin davacı ... hamiline düzenlenmiş, ilk cirantanın davalı ..., sonraki cirantaların ise davalı ... Ltd.Şti, sonraki cirantanın davalı ... Ltd.Şti ve davalı ... olduğu, hamilin ise davalı faktoring şirketi olup çekin 30/04/2013 tarihinde ibraz edildiği, ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılamadığının şerh verildiği görülmüştür. Bakırköy 4.ATM'nin 2012/663 Esas, 2014/71 karar sayılı ilamının incelenmesinde, davacının ... Ltd.Şti olduğu, davalı faktoring şirketinin müdahiller arasında yer aldığı ve açılan bu çek iptali davasında dava konusu çek yönünden red kararı verildiği görülmüştür. Yargılama sırasında alınan 03/12/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda; faktoring firmasının çeki ciranta ... firmasından 07/01/2013 tarihli ... firmasına düzenlediği faturayla aldığı, davacının kendinden sonraki ciranta ile aralarında ticari ilişki bulunduğunun tespitine dair herhangi bir kayıt sunmadığı, gerek davacının gerekse ... şirketinin kayıtlarının incelemeye sunulmadığı, sadece ...in iptal davası açtığına dair kayıtların bulunduğu, faktoring firmasının sunduğu deliller kapsamında faktoring işleminin faturaya dayalı olarak yapıldığının tespit edildiği yolunda görüş bildirildiği görülmüştür. Yargılama sırasında alınan 10/05/2016 havale tarihli ek bilirkişi raporunda ise; ek incelemeye defter ibraz edilmediği, çekin üzerindeki portföy numarasından çekin müdahil ...in zilyetliği elindeyken rızası hilafında çıktığının değerlendirildiği, buna göre ...in itirazlarının yerinde olduğunun değerlendirildiği, davalı faktoring şirketinin 08/01/2013 tarihi itibariyle çekin çalıntı olduğunu bilebilecek durumda olduğu veya ağır kusurlu olduğu değerlendirmesinde, Bakırköy 4.ATM'nin dava dosyası safahatı ve ilanlar dosyada fiziken görülemediğinden takdirin mahkemeye ait olduğu yolunda görüş bildirildiği görülmüştür. Davalı faktoring şirketinin cevap dilekçesi ekinde sunduğu 08/01/2013 tarihli temlik ve dava konusu çekin davalı ... şirketinden aldığı, bu şirket tarafından ... İnşaat Ltd.Şti'ne 07/01/2013 tarihli 6.281,15 TL bedelli fatura düzenlenmiş olduğu, faturanın irsaliyeli olup teslim alan ve teslim eden kısımlarında birer imza bulunduğu görülmüştür. Yargılama sırasında .,..bank tarafından mahkemeye verilen cevapta; Bakırköy 4.ATM'nin 2012/663 Esas sayılı dosyasından verilen 02/01/2013 tarihli kararın tebliğ tarihi bilgisine ulaşılamadığının bildirildiği görülmüştür.
GEREKÇE: Dava, menfi tespit davasıdır. Dava konusu çekte davacı keşideci olup çekin hamiline düzenlendiği, ilk cirantanın davalı ..., sonraki cirantaların ise davalı ... Ltd.Şti, sonraki cirantanın davalı ... Ltd.Şti ve davalı ... olduğu, hamilin ise davalı faktoring şirketi olduğu görülmüştür. Davacı taraf dava konusu çekin son zilyedi .... Ltd.Şti elinde iken çalındığını iddia etmiştir. ... Ltd.Şti vekili ise davacı yanında yargılama sırasında davaya feri müdahil olmuştur. Her ne kadar çekin feri müdahil ... Ltd.Şti elindeyken çalındığı ileri sürülmüş ise de, dava konusu çekte feri müdahilin cirosunun bulunmadığı, çekin rıza dışı feri müdahil elinde çıktığının usulüne uygun delillerle kanıtlanamadığı, düzgün bir ciro silsilesiyle hamil davalı faktoring şirketine geçtiği gözetildiğinde, davacı ... feri müdahil vekilinin istinaf taleplerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Hal böyle olunca usul ve yasaya uygun olan ilk derece mahkemesi kararına yönelen davacı ... feri müdahil ... vekilinin istinaf taleplerinin reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı ... feri müdahil ... vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 54,40 TL harcın, peşin alınan 62,80 TL (31,40X2) harçtan mahsubu ile artan 8,40 TL ile fazladan yatırıldığı anlaşılan 85,70 TL istinaf yoluna başvurma harcının talebi halinde davacı ... feri müdahil ...'ne verilmesine,3-Davacı ... feri müdahil ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.02/07/2020